Кіріспе

Мүгедектер спорты

Пара үстел теннисі – Халықаралық үстел теннисі федерациясының (ITTF) ережелеріне сәйкес келетін параспорт түрі. Қолданыстағы үстел теннисі ережелері мүгедектер арбасында ойнайтын спортшылар үшін шағын өзгерістермен сақталады. Әртүрлі мүгедектік топтарынан спортшылар қатыса алады. Спортшылар 1-ден 11-ге дейін жіктеледі. 1–5 класс мүгедектер арбасында ойнайтындарға, ал 6–10 класс – тұрып ойнауға мүмкіндік беретін мүгедектіктері бар спортшыларға арналған. Аталған топтар ішінде, жоғарырақ класс спортшының физикалық мүмкіндіктері жоғары екенін көрсетеді. 11-класс зиякерлік мүгедектігі бар ойыншылар үшін арналған.

Жіктеу

Мүгедек спортшылардың жарысқа қатысуға құқықтылығын анықтау және жарыс мақсатында спортшыларды теңдік бойынша топтастыру – сыныптастырудың мақсаты. Спортшылар мүгеделіктерінен туындайтын функционалдық мүмкіндіктеріне сәйкес топтастырылады.

Отырған сыныптар

1-сынып: Отырғанда тепе-теңдік жоқ, ойнайтын қолдың функциясы күрт төмендеген. 2-сынып: Отырғанда тепе-теңдік жоқ, ойнайтын қолдың функциясы төмендеген. 3-сынып: Отырғанда тепе-теңдік жоқ, бірақ дененің жоғарғы бөлігі қозғалуы мүмкін. Қолдар қалыпты, бірақ ойнайтын қолда үстел теннисіне елеулі әсер етпейтін шағын моторлық қабілеттердің жоғалтылуы болуы мүмкін. Ойнамайтын қол денені бекітеді. 4-сынып: Отырғанда тепе-теңдік бар, бірақ жамбастың бекітілуі (тұрақтандырылуы) болмағандықтан толыққанды емес. 5-сынып: Дене бұлшық еттерінің қалыпты жұмысы.

Тұрақты кластар

6-сынып: Аяқтар мен қолдардың ауыр зақымдануы. 7-сынып: Аяқтардың өте ауыр зақымдануы (нашар тұрақты және динамикалық тепе-теңдік), немесе ойнайтын қолдың ауыр немесе орташа зақымдануы, немесе қолдар мен аяқтардың зақымдануының 6-сыныпқа қарағанда жеңіл комбинациясы. 8-сынып: Аяқтардың орташа зақымдануы, немесе ойнайтын қолдың орташа зақымдануы (шынтақ пен иықты басқару өте маңызды екенін ескере отырып), немесе жақсы ойнайтын қолы бар орташа церебральды парез, гемиплегия немесе диплегия. 9-сынып: Аяқтардың жеңіл зақымдануы, немесе ойнайтын қолдың жеңіл зақымдануы, немесе ойнамайтын қолдың ауыр зақымдануы, немесе гемипарез немесе моноплегиямен бірге жеңіл церебральды парез. 10-сынып: Аяқтардың өте жеңіл зақымдануы, немесе ойнайтын қолдың өте жеңіл зақымдануы, немесе ойнамайтын қолдың ауырдан орташаға дейінгі зақымдануы, немесе дене салмағының орташа зақымдануы. 11-сынып: Зейін жеткіліксіздігі бар ойыншылар үшін.

Инвалидтар арбасында үстел теннисі ережелері

Дастархан теннисі ережелеріне мүмкіндігі шектеулі тұрған ойыншылар үшін ешқандай ерекшелік жоқ. Барлық ойыншылар ITTF-тің заңдары мен ережелеріне сәйкес ойнайды. Төреші, егер физикалық мүмкіндігі шектеулі болуына байланысты дұрыс беру талаптарын орындау мүмкін болмаса, оларды жеңілдетуге құқылы.

Қос

Егер екі ойыншы дөңгелек креслода жұптық ойын ойнаса, сервер алдымен беруді орындайды, қабылдаушы содан кейін қайтарады, бірақ содан кейін мүгедек жұптың кез келген ойыншысы қайтара алады. Дегенмен, ойыншының дөңгелек креслосының ешбір бөлігі үстелдің орта сызығының көзге көрінбейтін созылуының шегінен шығуға тиіс емес. Егер шығып кетсе, төреші ұпайды қарсылас жұпқа береді.

Мүгедек арбалар

Мүгедектер арбаларында кем дегенде екі үлкен және бір кіші дөңгелек болуы керек. Халықаралық жарыстардағы ойын алаңының ұзындығы 14 метр, ені 7 метрден кем болмауы тиіс, ал еден бетоннан жасалмауы керек. Дөңгелекті арбаларға арналған алаңның ұзындығы 8 метрге, ені 6 метрге дейін қысқартылуы мүмкін. Дөңгелекті арбалар жарыстары үшін еден бетоннан жасалуы мүмкін, бірақ басқа жағдайларда бұл тыйым салынған.

Белгілі ойыншылар

Мысырлық 6-сынып чемпионы Ибрагим Хамадту, оның YouTube видеосы кеңінен таралғаннан бері Паралимпиадалық үстел теннисінің ең танымал ойыншыларының бірі. Хамадту көптеген жүлделерді жеңіп алды, соның ішінде 2013 және 2011 жылдары өткен Африка Пара-үстел теннисі чемпионаттарында күміс медальдар. Ол ракеткасын аузымен ұстайды. Төрт дүркін Олимпиада чемпионы Наталья Партика Польша атынан пара-үстел теннисі турнирлерінің 10-сыныбындағы жарыстарға қатысады. Ол оң қолы мен алқыш аймағы жоқ туған, ол еңбекке қабілетті спортшылар және мүмкіндігі шектеулі спортшылар арасындағы жарыстарға қатысады. Партика 2012 жылғы Лондон Олимпиадасында әйелдер үстел теннисінің 32-ге кіргендерінің ішінде болды.