Кіріспе

Астрономияда, плутинолар – Нептунмен 2:3 орташа қозғалыс резонансында орбиталайтын транснептун объектілерінің динамикалық тобы. Яғни, плутино екі айналым жасаған сайын, Нептун үш айналым жасайды. Бұл топтың ең ірі мүшесі және осы топқа атын бергені – кәмөл планета Плутон. Бұл топтағы келесі ірі мүшелер – 208996 және т.б. Плутинолар астыртқы әлеммен байланысты мифологиялық жаратылыстардың аттарымен аталады. Плутинолар Койпер белдеуінің ішкі бөлігін құрайды және белгілі Койпер белдеуі объектілерінің шамамен төрттен бірін құрайды. Олар сондай-ақ, белгілі резонанстық транснептун объектілерінің ең көп таралған класы болып табылады (иерархиялық тізімі бар қосымша ақпаратты қараңыз). Плутоннан кейін ашылған алғашқы плутино, (385185) 1993 RO, 1993 жылдың 16 қыркүйегінде табылды.

Шығу тегі

Қазіргі уақытта Нептунмен орбиталық резонанста болатын объектілер бастапқыда әртүрлі тәуелсіз гелиоцентрлік траекторияларды ұстанған деп саналады. Нептун Күн жүйесінің қалыптасу кезеңінде сыртқа қарай жылжу кезінде (Қойпер белдеуінің пайда болуына қараңыз), ол жақындаған денелер шашырап кеткен болар еді; осы процесте олардың бір бөлігі резонанстарға түсіп қалған. 3:2 резонансы төмен дәрежелі резонанс болып табылады, сондықтан ол барлық резонанстардың арасында ең күштісі және ең тұрақтысы. Сондықтан, Койпер белдеуінде кездесетін басқа Нептун резонанстарымен салыстырғанда оның халық саны көп. 40 АЕ-ден артық қашықтықтағы төмен еңісті денелердің тобы – кубевано отбасы, ал эксцентриситеті жоғары (0,05-тен 0,34-ке дейін) және жартылай үлкен осі 3:2 Нептун резонансына жақын денелер негізінен плутинолар деп аталады.

Ұзақ мерзімді тұрақтылық

Плутонның басқа плутиноларға әсері оның салыстырмалы түрде кіші массасының салдарынан тарихи түрде елеусіз қалған. Дегенмен, резонанс ені (резонансқа сәйкес жартылай осьтердің диапазоны) өте тар және Плутонның гравитациялық әсері шегінен, яғни Хилл сферасынан бірнеше есе ғана үлкен. Осының нәтижесінде, бастапқы эксцентриситетіне байланысты, кейбір плутинолар Плутонмен өзара әрекеттесу арқылы резонанстан шығарылуы мүмкін. Сандық модельдеулер көрсеткендей, Плутонның эксцентриситетінен 10%-30% кем немесе артық эксцентриситеті бар плутинолардың орбиталары миллиардтаған жылдар бойында тұрақты болмайды.