Уорденклифф мұнарасы: Никола Тесланың бес жемісіз тәжірибесі

Кіріспе

Эксперименталды сымсыз тарату станциясы (1901–1917 жж.)

Wardenclyffe Tower (1901–1917 жж.), сондай-ақ Tesla Tower деп аталады, 1901–1902 жж. Лонг-Айлендте, Нью-Йорк штатының Шорхэм ауылында орналасқан Никола Тесла жобалаған және салған алғашқы эксперименталды сымсыз тарату станциясы. Тесла Атлант мұхиты арқылы Англияға және теңіздегі кемелерге хабарламалар, телефония және тіпті факсимиле суреттерін, Жерді сигналдарды өткізу үшін пайдалану теориясына сүйене отырып, жіберуді жоспарлаған. Оның құрылыстың масштабын ұлғайту және Гюльельмо Марконидің радиоға негіделген телеграф жүйесімен бәсекелесу үшін сымсыз қуат беру идеяларын іске асыру туралы шешімі, жобаның негізгі демеушісі, қаржыгер Дж. П. Морганның өзгерістерді қаржыландырудан бас тартуымен ұшырасты. Қосымша инвестиция табылмай, жоба 1906 жылы тоқтатылып, ешқашан іске қосылмады. Тесланың қарыздарын өтеу үшін 1917 жылы мұнара бұзылып, 1922 жылы мүлікке тыйым салынды. 50 жыл бойы Вардэнклиф фотоматериалдар өндіретін өңдеу орны болды. Көптеген ғимараттар салынды және ол орналасқан жер қысқартылды, бірақ Стэнфорд Уайт жобалаған бастапқы кірпіш ғимарат бүгінгі күнге дейін сақталған. 1980 және 2000 жылдары фотографиялық кезеңнен қалған қауіпті қалдықтар тазартылып, жаңа құрылыс үшін жер сатылып, тазартылды. 2013 жылы жерді сатып алуға қол жеткізген белсенді азаматтар тобы Никола Теслаға арналған болашақ мұражай салуды жоспарлап отыр. 2018 жылы мүлік Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.

Шығу тегі

Тесланың Варденклифтің дизайны 1890 жылдардың басында бастаған тәжірибелерінен туындады. Оның бұл тәжірибелердегі басты мақсаты – жаңа сымсыз қуат беру жүйесін әзірлеу болатын. Тесла 1888 жылы неміс физигі Генрих Рудольф Герц ашқан, жаңадан табылған Герц (радио) толқындарын пайдалану туралы ойын қабылдамады. Тесла олардың бар екеніне күмәнданды. Сол дәуірдегі көптеген ғалымдар сияқты, Тесла да егер олар болса, мұндай толқындардың физикалық қасиеттері олардың көрінетін жарық сияқты тек түзу сызықтармен ғана жүретінін көрсетті, яғни олар кеңістікке тікелей ұшып кетеді және "мүлдем жоғалып кетеді". 1899 жылы Колорадо-Спрингстегі зертханалық жұмыстарда және ірі масштабты тәжірибелерде Тесла бүкіл әлемдік сымсыз жүйенің қалай жұмыс істейтіні туралы өз ойларын жетілдірді. Осы тәжірибелерден ол, егер электр тогын Жерге дұрыс жиілікте жіберсе, планетаның өзінің электр заряды деп санайтын күшті пайдалана алады және оны "тұрақты толқындар" түрінде күшейтіп, планетаның кез келген жерінде құрылғыларды іске қосуға немесе модуляция арқылы сигнал беруге болатын резонансқа келтіре алады деген теорияға келді. Оның жүйесі, ауадағы электромагниттік толқындардың жаңа теорияларына қарағанда, 19 ғасырдың электр өткізгіштігі және телеграфия идеяларына көбірек негізделген, электр заряды жер арқылы өткізіліп, ауа арқылы кері қайтарылатын еді. Тесланың дизайны атмосферадағы зарядталған өткізгіш жоғарғы қабат тұжырымын пайдаланды. Тесла бұл қабатты өзінің электр өткізгіш жүйесінде кері жол ретінде ғана емес, сонымен қатар онымен ағатын қуат оны жарқыратады, қалалар мен кеме жолдарына түнгі жарық береді деп сенді. Тесла Колорадо-Спрингсте сымсыз қуат беруді көрсеткенімен, ол үлкен тәжірибелік орамасы орналасқан ғимараттың сыртында орнатылған электр шамдарын жарықтандырды, бірақ өз теорияларын ғылыми тұрғыдан тексерген жоқ. Ол Жердің резонансына қол жеткізгенін сендірді, ол өз теориясына сәйкес, кез келген қашықтықта жұмыс істейтін еді.

Tesla's design for Wardenclyffe grew out of his experiments beginning in the early 1890s. His primary goal in these experiments was to develop a new wireless power transmission system. Tesla discarded the idea of using the newly discovered Hertzian (radio) waves, detected in 1888 by German physicist Heinrich Rudolf Hertz. Tesla doubted they existed. Like most other scientists from that period, Tesla believed that if they did exist, the basic physics of such waves showed that they would only travel in straight lines the way visible light did, meaning they would travel straight out into space and be "hopelessly lost". In laboratory work and later large scale experiments at Colorado Springs in 1899, Tesla developed his own ideas on how a worldwide wireless system would work. He theorized from these experiments that if he injected electric current into the Earth at just the right frequency he could harness what he believed was the planet's own electrical charge and cause it to resonate at a frequency that would be amplified in "standing waves" that could be tapped anywhere on the planet to run devices or, through modulation, carry a signal. His system was based more on 19th century ideas of electrical conduction and telegraphy instead of the newer theories of airborne electromagnetic waves, with an electrical charge being conducted through the ground and being returned through the air. Tesla's design used a concept of a charged conductive upper layer in the atmosphere, Tesla not only believed that he could use this layer as his return path in his electrical conduction system, but that the power flowing through it would make it glow, providing night time lighting for cities and shipping lanes.</blockquote>

Although Tesla demonstrated wireless power transmission at Colorado Springs, lighting electric lights mounted outside the building where he had his large experimental coil, he did not scientifically test his theories. He believed he had achieved Earth resonance which, according to his theory, would work at any distance.

Қаржыландыру

1900 жылдың қаңтар айында Тесла Нью-Йоркке қайта келді. Ол өзінің досы, «The Century Magazine» журналының редакторы Роберт Андервуд Джонсонды, өзінің жұмысын қамтитын мақала жариялауға көндірді, ал Джонсон тіпті алдыңғы жылы Колорадо-Спрингске фотографты жіберіп, Тесланың тәжірибелерін суретке түсірген еді. Тесла жазған «Адам Энергиясын арттыру мәселесі» атты мақаласы 1900 жылғы маусым айында «Century Magazine» журналында жарық көрді. Джонсон күткенідей, түсінікті ғылыми сипаттаманың орнына, бұл көбінесе Тесланың күн энергиясын пайдалану, электрмен ауа райын бақылау, сымсыз басқару және болашақ өнертабыстар соғысты қалай болдырмайтыны туралы болашаққа қадамы бар философиялық зерттеу болды. Мақалада сонымен қатар фотограф Диккенсон Аллинің Тесла мен оның Колорадо-Спрингс эксперименттерінің есімді суреттері де бар еді. Тесла Нью-Йоркте сымсыз беру жүйесіне инвесторлар іздеп, оларды Уолдорф Асторияның пальма бағында (сол кезде ол тұрған қонақүй), «The Players Club» және «Delmonico’s» мейрамханаларында тойлады. Тесла бірінші болып ескі досы Джордж Вестингхаузға көмек сұрады. Вестингхауздың үлкен көлемдегі айнымалы ток жабдықтарын өндіруі және Тесланың да осындай жабдықтарға мұқтаж болуы ескерілгенде, жобаға табиғи түрде сай келетіндей болды. Тесла Вестингхаузды «маған жабдықтарды әділ шарттарда беріп, олардың меншігін өз қолыңызда ұстап, белгілі бір деңгейде қызығушылық танытуыңызды сұраймын» деді. Вестингхауз жобаға инвестиция салудан бас тартса да, Теслаға 6000 доллар қарыз беруге келісті. Вестингхауз Теслаға бай венчурлық капиталистерге жүгінуді ұсынды. Тесла Джон Джейкоб Астормен, Томас Фортуна Райанмен сөйлесіп, тіпті Генри О. Хавемайерге сапфирден жасалған жүзік сыйлады. Хавемайер мен Райаннан инвестиция түспеді, бірақ Астор Тесла компаниясының 500 акциясын сатып алды. 1900 жылдың қараша айында Тесла қаржыгер Дж. П. Морганның назарына ілікті. Морган, өткен жылы Гульельмо Марконидің Америка Кубогының жарысынан Лонг-Айлендтен Нью-Йоркке радио арқылы хабар жіберуіне таң қалды, Тесланың жүйесінің мүмкіндігіне және патенттік басымдығына күмән келтірді. Бірнеше талқылау барысында Тесла Морганға өзінің жүйесі Маркони мен басқа сымсыз өнертапқыштардың патенттерінен жоғары тұратынын және оның негізгі бәсекелесі – трансатлантикалық телеграф кабелінен әлдеқайда жоғары өнімділікке ие болатынын мәлімдеді. Морган 1901 жылдың наурыз айында Тесламен келісімшартқа қол қойды, ол өнертапқышқа сымсыз станцияны дамыту және салу үшін 150 000 доллар беруге келісті.

Tesla was back in New York in January 1900. He had convinced his friend Robert Underwood Johnson, editor of The Century Magazine, to allow him to publish an article covering his work and Johnson had even sent a photographer to Colorado Springs the previous year to photograph Tesla's experiments. The article titled "The Problem of Increasing Human Energy" written by Tesla appeared in the June, 1900 edition of Century Magazine. Instead of the understandable scientific description Johnson had hoped for it was more of a lengthy philosophical treatise where Tesla described his futuristic ideas on harnessing the sun's energy, control of the weather with electricity, wireless control, and how future inventions would make war impossible. It also contained what were to become iconic images by photographer Dickenson Alley of Tesla and his Colorado Springs experiments. Tesla made the rounds in New York trying to find investors for his system of wireless transmission, wining and dining them at the Waldorf Astoria's Palm Garden (the hotel where he was living at the time), The Players Club and Delmonico's. Tesla first went to his old friend George Westinghouse for help. Westinghouse seemed like a natural fit for the project given the large scale AC equipment Westinghouse manufactured and Tesla's need for similar equipment. Tesla asked Westinghouse to " meet me on some fair terms in furnishing me the machinery, retaining the ownership of the same and interesting yourself to a certain extent". While Westinghouse declined to buy into the project, he did agree to lend Tesla $6,000. Westinghouse suggested Tesla pursue some of the rich venture capitalists. Tesla talked to John Jacob Astor, Thomas Fortune Ryan, and even sent a cabochon sapphire ring as a gift to Henry O. Havemeyer. No investment was forthcoming from Havemeyer and Ryan but Astor did buy 500 shares in Tesla's company. Tesla gained the attention of financier J. P. Morgan in November 1900. Morgan, who was impressed by Guglielmo Marconi's feat of sending reports from the America's Cup yacht races off Long Island back to New York City via radio based wireless the previous year, was dubious about the feasibility and patent priority of Tesla's system. In several discussions Tesla assured Morgan his system was superior to, and based on patents that superseded, that of Marconi and of other wireless inventors, and that it would far outpace the performance of its main competitor, the transatlantic telegraph cable. Morgan signed a contract with Tesla in March 1901, agreeing to give the inventor $150,000 to develop and build a wireless station

Құрылысты өзгертулер мен қаржылық мәселелер

Тесла бірден өзінің сымсыз станциясымен жұмыс істей бастады. 1901 жылдың наурыз айында Морганмен келісімшартқа қол қойылғаннан кейін ол Westinghouse Electric Company компаниясына генераторлар мен трансформаторларға тапсырыс берді. Тесланың жоспарлары Марконидің 1901 жылдың маусым айында жарық көрген "Электрлік шолу" мақаласын оқығаннан кейін түбегейлі өзгерді. Бұл кезде Маркони радиосигналдарды физиктердің көпшілігі мүмкін деп ойлағаннан асып түсетін қашықтыққа (көз горизонтінен әрі) жіберіп отырды, ал итальяндық өнертапқыштың "жерге қосылған" "Тесла катушкасын" қолдануының сипаттамасы Тесланы Маркони оның жердің резонанстық жүйесін көшіріп жатыр деген сенімге жеткізді. Тесла Еуропадағы Морганға Морзе кодымен яхта жарысының нәтижелерін жіберуге қабілетті шағын пилоттық жүйенің потенциалды инвесторлардың назарын тарта алмайтынына сенгендіктен, өзінің жобасын әлдеқайда қуатты бергішпен кеңейтуге шешім қабылдады, соның ішінде озық телефон және бейне беру идеяларын, сондай-ақ сымсыз қуат беру идеяларын енгізді. 1901 жылдың шілдесінде Тесла Морганға жобаға жоспарланған өзгерістер туралы және оны салу үшін көп ақша қажет екенін хабарлады. Ол бұл үлкен жоспарды бәсекелестерден озудың және инвестициядан үлкен пайда табудың жолы деп түсіндірді. Тесла келісімшартты бұзуға ұсыныс жасағандықтан, Морган қосымша қаражат беруден бас тартып, жұмсалған ақшаның есебін талап етті. Уорден өзінің қалған жерінің бір бөлігінде Тесла компаниясының 2000-2500 қызметкеріне арналған тұрғын үй салуды жоспарлап отырды. 1901 жылдың шілде айының соңында Тесла Уорденклифте сымсыз телеграф зауыты мен электр зертханасын салу туралы келісімшарт жасады. Тесланың Уорденклифте салған соңғы құрылысы 57 метр биіктіктегі ағаштан жасалған мұнарадан және 21 метр диаметріндегі куполадан тұрады. Оның жоғарғы жағында 55 тонналық болаттан (кейбір деректерге сәйкес, мыс сияқты жақсы өткізгіш материалдан) жасалған жарты шар пішіндес құрылымы болды. Құрылымның әр бөлігін қажет болған жағдайда алып тастап, ауыстыруға болатын. Негізгі ғимарат ғимараттың қалған бөлігін алып тұрды. Стэнфорд Уайт Уорденклифтің негізгі ғимаратын жобалаған. Оның ішінде зертхана, аспаптар бөлмесі, қазандық бөлмесі, генератор бөлмесі және машина жасау цехы бар. Негізгі ғимараттың ішінде электромеханикалық құрылғылар, электр генераторлары, электр трансформаторлары, шыны үрлеу жабдықтары, рентгендік құрылғылар, Тесла катушкалары, қашықтан басқарылатын қайық, лампалар мен түтіктер салынған қораптар, сымдар, кабельдер, кітапхана және кеңсе орналасқан. Ол итальяндық Ренессанс стилінде салынған. Мұнараны Уайттың серіктесі В.Д.Кроу жобалаған. Мұнараның астында жермен байланыс орнату үшін көп құрылыс жүргізілді, бірақ Тесла мен оның жұмысшылары жұртшылықты және баспасөзді жобадан алшақ ұстады, сондықтан көп мәлімет белгілі емес. Сипаттамалар (кейбіреулері 1923 жылы Тесланың мүлкін алып тастау ісінде берген куәлігінен алынған) ғимараттың 3 метрге созылып, мұнараның астында 37 метрге дейін жерге сіңген, ішінде баспалдақ бар шахтасы болғанын көрсетеді. Тесла шахтаның түбінде "арнайы машиналар орнатылғанын, олар темір құбырды бірінен кейін бірі итеріп, мен осы темір құбырларды итердім, менің ойымша, он алты, үш жүз фут, содан кейін осы құбырлар арқылы ағын жерді ұстап алады" деді. Тесланың сөздері бойынша, оның міндеті "жерді ұстап тұрып, бүкіл жер шары дірілдей алуы" еді. Сонымен қатар, сол кездегі және кейінгі сипаттамалар бар, онда 100 фут ұзындықтағы төрт туннель, мүмкін кірпішпен қапталған және су өткізбейтін, шахтаның түбінен солтүстікке, оңтүстікке, шығысқа және батысқа қарай сәуле шашып, кішкентай кірпіштен жасалған иглулермен жер бетіне аяқталады. Түзеу жолдары туралы болжамдар олардың дренажға арналған болуынан, кіру жолдары ретінде қызмет етуінен немесе мұнараның астындағы су деңгейімен өзара әрекеттесу арқылы жермен байланыс немесе резонансты күшейту функциясын орындауынан, мүмкін тұзды сумен немесе сұйық азотпен толтырылуынан тұрады. Тесланың Жердегі өткізгіштік әдісін және Уорденклифтің жобасындағы атмосфералық әдісті қалай қолданғаны белгісіз. Бүкіл жүйенің қуатын 200 киловатттық Westinghouse айнымалы ток генераторымен қамтамасыз ету жоспарланған. Құрылыс 1901 жылдың қыркүйегінде басталды, бірақ ақша өте аз болды (Морган әлі де Теслаға бастапқы уәде етілген 150 000 доллардың қалған бөлігін бере отырып), Тесла Уайтқа жазған хатында ол ипотекалық тосқауылға ұшырайтынын айтты. Тесла Морганға хат жазып, одан да көп ақша сұрап, жүйесінің Марконидікін басып өтетініне сендірді, бірақ желтоқсанда Маркони Атлант мұхиты арқылы сымсыз хабар (S әрпінің Морзе коды) жібергенін хабарлағанда Тесланың жоспарларына үлкен соққы тиді. Уорденклифтегі құрылыс 1902 жылға дейін жалғасты, ал маусым айында Тесла өзінің зертханалық операцияларын 46 East Houston Street мекенжайындағы зертханасынан Уорденклифтегі 94 фут шаршы кірпіштен жасалған ғимаратқа көшірді. 1902 жылдың соңына қарай мұнара толық 187 фут биіктікке жетті. Тесла Уорденклифте не істеп жатқаны және оның өзінің орны туралы ақпарат көбінесе жұрттан жасырылды. Тесла тілшілердің сұрақтарына жауап бергенде, Шотландияда осындай сымсыз станция бар екенін айтып, "Біз осы станциядан ұзақ қашықтыққа сымсыз хабарламалар жіберіп келеміз, бірақ біз телеграф саласына коммерциялық негізде кірісеміз бе, әзірге айта алмаймын" деді. Тесла Морганға келісімшарт бойынша оның ұстанымын қайта қарастыруын және жобаға қажет қосымша қаражатты инвестициялауын сұрап хат жаза берді. 3 шілде 1903 жылғы хатында Тесла "Маған көмектесесіз бе, әлде менің ұлы жұмысым — дерлік аяқталған — құлай ма?" деп сұрады. Морган 14 шілдедегі жауабында "Сіздің хатыңызды алдым және әзірге қосымша қаражат беруге ниетім жоқ" деді. Морганның жауабынан кейін түні және одан кейінгі бірнеше түндері газеттер Уорденклиф мұнарасының жарық шашып, түн аспанын жарықтандырғанын хабарлады. Тесла немесе оның жұмысшылары осы құбылыстың мәнін түсіндірген жоқ, ал Уорденклиф қайтадан жұмыс істемеді. Тесланың қаржылық жағдайы нашарлай берді. Wall Street-тегі инвесторлардың ақшасы Марконидің жүйесіне ағылып жатты, ол үнемі хабарламалар жіберіп, Тесланың салуға тырысып жатқан "сымсыз станциясынан" гөрі арзан жабдықтарды қолданып жатқан. Баспасөздің кейбіреулері Тесланың жобасына қарсы шығып, оны алдау деп айта бастады, ал 1903 жылдың күзіндегі Wall Street-тегі "байлар паникасы" инвестицияны одан әрі құрғатты. Томас Фортуна Райаннан ақша келді, бірақ ол жобаға қарызды төлеуге жұмсалды, құрылысты жалғастыруға емес. Тесланың қашықтан басқарылатын қайығы/торпедосымен және өзінің өнертапқылықтарын коммерцияландыруға жасаған басқа әрекеттері сәтсіз аяқталды. 1905 жылдың мамырында Тесланың айнымалы ток моторларына және қуат берудің басқа әдістеріне берген патенттерінің мерзімі бітіп, роялти төлемдері тоқтатылып, Уорденклиф мұнарасын қаржыландыруды одан әрі қысқартуға әкелді. Баламативті қаржыландыру табуға тырысқан Тесла Уорденклиф зауытының қызметтерін жариялады, бірақ сәттілікке жете алмады.

Tesla began working on his wireless station immediately. As soon as the contract was signed with Morgan in March 1901 he placed an order for generators and transformers with the Westinghouse Electric Company. Tesla's plans changed radically after he read a June 1901 Electrical Review article by Marconi titled "Syntonic Wireless Telegraph". At this point Marconi was transmitting radio signals beyond the range most physicists thought possible (over the horizon) and the description of the Italian inventor's use of a "Tesla coil" "connected to the Earth" led Tesla to believe Marconi was copying his earth resonance system to do it. Tesla, believing a small pilot system capable of sending Morse code yacht race results to Morgan in Europe would not be able to capture the attention of potential investors, decided to scale up his designs with a much more powerful transmitter, incorporating his ideas of advanced telephone and image transmission as well as his ideas of wireless power delivery. In July 1901 Tesla informed Morgan of his planned changes to the project and the need for much more money to build it. He explained the more grandiose plan as a way to leap ahead of competitors and secure much larger profits on the investment. With Tesla basically proposing a breach of contract, Morgan refused to lend additional funds and demanded an account of money already spent. Warden expected to build housing on the part of his remaining land for the expected 2,000–2,500 Tesla employees. At the end of July 1901 Tesla closed a contract for the building of the wireless telegraph plant and electrical laboratory at Wardenclyffe. The final design Tesla started building at Wardenclyffe consisted of a wood framed tower 186 feet (57 m) tall and the cupola 68 feet (21 m) in diameter. It had a 55 ton steel (some report it was a better conducting material, such as copper) hemispherical structure at the top (referred to as a cupola). The structure was such as to allow each piece to be taken out and replaced as necessary. The main building occupied the rest of the facility grounds. Stanford White designed the Wardenclyffe facility main building. It included a laboratory area, instrumentation room, boiler room, generator room and machine shop. Inside the main building, there were electromechanical devices, electrical generators, electrical transformers, glass blowing equipment, X ray devices, Tesla coils, a remote controlled boat, cases with bulbs and tubes, wires, cables, a library, and an office. It was constructed in the style of the Italian Renaissance. The tower was designed by W. D. Crow, an associate of White. There was a great deal of construction under the tower to establish some form of ground connection but Tesla and his workers kept the public and the press away from the project so little is known. The descriptions (some from Tesla's 1923 testimony in foreclosure proceedings on the property) include that the facility had a ten by twelve foot wood and steel lined shaft sunk into the ground 120 feet (37 m) beneath the tower with a stairway inside it. Tesla stated that at the bottom of the shaft he "had special machines rigged up which would push the iron pipe, one length after another, and I pushed these iron pipes, I think sixteen of them, three hundred feet, and then the current through these pipes takes hold of the earth." In Tesla's words the function of this was "to have a grip on the earth so the whole of this globe can quiver." There is also contemporaneous and later descriptions of four 100 foot long tunnels, possibly brick lined and waterproofed, radiating from the bottom of the shaft north, south, east, and west terminating back at ground level in little brick igloos. Speculation on the tunnels ranges from them being for drainage, acting as access ways, or having the function of enhancing ground connection or resonance by interacting with the water table below the tower, maybe via being filled with salt water or liquid nitrogen. How Tesla intended to employ the ground conduction method and atmospheric method in Wardenclyffe's design is unknown. Power for the entire system was to be provided by a coal fired 200 kilowatt Westinghouse alternating current industrial generator. Construction began in September 1901 but money was so short (with Morgan still owing Tesla the remainder of the original $150,000 promised) Tesla complained in a letter to White he was facing foreclosure. Tesla kept writing Morgan letters pleading for more money and assuring the financier his wireless system would be superior to Marconi's, but in December Tesla's plans were dealt another serious blow when Marconi announced to the world he was able to send a wireless transmission (the Morse code for the letter S) across the Atlantic. Construction at Wardenclyffe continued through 1902 and in June of that year Tesla began moving his laboratory operations from 46 East Houston Street laboratory to the 94 foot square brick building at Wardenclyffe. By the end of 1902 the tower reached full height of 187 feet. What Tesla was up to at Wardenclyffe and the site itself was generally kept from the public. Tesla would respond to reporters inquiries stating there was a similar wireless plant in Scotland and that "We have been sending wireless messages for long distances from this station for some time, but whether we are going into the telegraph field on a commercial basis I cannot say at present." Tesla continued to write to Morgan asking the investor to reconsider his position on the contract and invest the additional funds the project needed. In a July 3, 1903 letter Tesla wrote "Will you help me or let my great work — almost complete — go to pots?" Morgan's reply on July 14 was "I have received your letter and in reply would say that I should not feel disposed at present to make any further advances". The night of Morgan's reply, and several nights after, newspapers reported that the Wardenclyffe tower came alive shooting off bright flashes lighting up the night sky. No explanation was forthcoming from Tesla or any of his workers as to the meaning of the display and Wardenclyffe never seemed to operate again. Tesla's finances continued to unravel. Investor money on Wall Street was continuing to flow to Marconi's system, which was making regular transmissions, and doing it with equipment far less expensive than the "wireless plant" Tesla was attempting to build. Some in the press began turning against Tesla's project claiming it was a hoax and the fall 1903 "rich man's panic" on Wall Street dried up investment further. Some money came from Thomas Fortune Ryan but the funds went towards the debt on the project instead of funding any further construction. Tesla's attempts to raise money by getting the US Navy interested in his remote control boat/torpedo and other attempts to commercialize his inventions went nowhere. In May 1905, Tesla's patents on alternating current motors and other methods of power transmission expired, halting royalty payments and causing a further severe reduction of funding to the Wardenclyffe Tower. In an attempt to find alternative funding Tesla advertised the services of the Wardenclyffe facility but he was met with little success.

Құру

1915 жылға қарай Тесланың Вальдорф Асториядағы жинақталған қарызы шамамен 20 000 долларға жетті (2024 жылғы доллармен 618 479,21 доллар). Тесла ипотека төлемдерін енді жасауға шамасы келмегенде, Болдт Уорденклифке тиесілі жерді иелігінен айырды. Сатылған қалдықтан түскен пайда 1750 долларды құрады (доллармен). Бұл Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде болғандықтан, газеттер мен басқа да басылымдарда мұнара АҚШ үкіметінің бұйрығымен қиратылды деген қауесет тарады, сонымен қатар неміс тыңшылары оны радиостанция ретінде немесе бақылау пункты ретінде пайдаланған, тіпті неміс теңізшілері үшін навигациялық белгі ретінде қолданған деген мәлімдемелер жасалды. Тесла Уорденклифке қатысты тараған қауесеттерді өзінің патриотизміне жасалған шабуыл деп санады, бірақ Болдтпен жасалған бастапқы ипотекалық келісімдер мен иеліктен айыру фактісі Тесланың қаржылық қиындықтарын жасыру үшін жарияланбағандықтан, Тесла қиратудың нақты себебін ашып көрсетуге мүмкіндік таппады. Джордж Болдт мүлікті сатуға шешім қабылдады. 1922 жылдың 20 сәуірінде Тесла Болдттың иеліктен айыруына қатысты шағымдануы бойынша соттан бас тартылды. Бұл Тесланың аталған кешенді одан әрі дамыту мүмкіндігін толығымен жойды.

Тесладан кейінгі дәуір

1925 жылы мүлік иелігі Бруклиндегі Уолтер Л. Джонсонға ауыстырылды. 1939 жылдың 6 наурызында Plantacres, Inc. мекеменің жерін сатып алып, кейін оны Peerless Photo Products, Inc. компаниясына жалға берді.

AGFA Corporation компаниясы Peerless компаниясынан мүлікті сатып алып, 1969 жылдан 1992 жылға дейін пайдаланды, содан кейін мекемені жапты. Сайт фотоөнімдер дәуірінде пайда болған қалдықтардан түпкілікті тазалаудан өтті. Тазалау жұмыстары Нью-Йорк штатының қоршаған ортаны қорғау департаментінің қадағалауымен жүргізілді және AGFA төледі. 2009 жылы AGFA мүлікті 1 650 000 долларға сатуға шығарды. Басты ғимарат бүгінгі күнге дейін сақталып тұр; AGFA жерді "толық тазартылған және тегіс" етіп беруге болатынын жариялады. 2008 жылдың қыркүйегіне дейін күміс пен кадмийді тазалауға 5 миллион доллар жұмсалғаны айтылды. The Oatmeal қолдауымен коммерциялық емес сақтау ұйымы 2013 жылы бұл жерді сатып алып, онда Теслаға арналған мұражай құруды жоспарлады.

Мұражай

2012 жылдың тамызында сайтты сатып алу және оны коммерциялық мақсатта дамыту туралы ұсынысқа алаңдаған The Oatmeal веб-комиксі Tesla Science Center үшін мүлікті сатып алуға 1,7 миллион доллар жинау мақсатымен қаржы жинау науқанын бастады, соның нәтижесінде жерде музей салу жоспарланған. Уорденклифтегі Tesla Science Center коммерциялық емес ұйымының президенті Джейн Алкорн және The Oatmeal авторы Мэтью Инман 2012 жылы "Электр дәуірінің әкесі" деп саналатын Никола Тесланы құрметтеу үшін, Уорденклиф кешенін ғылыми орталық және музей ретінде сақтап қалу мақсатында бірлесіп жұмыс істеді. Олар Indiegogo платформасында Wardenclyffe мүлкін сатып алу және нысанды қалпына келтіру үшін қаражат жинауға бағытталған "Құдайға лайық Тесла мұражайын салайық" атты қаржы жинау кампаниясын іске қосты. Жоба бір апта ішінде 850 000 доллар жинап, сұралған соманы асып түсті, соның ішінде Тесла фильмі "Олимптан фрагменттер: Никола Тесланың көруі" продюсерлерінен 33 333 доллар түсті. Кампанияға Tesla, Inc. компаниясының бас директоры Илон Маск сияқты меценаттар да үлес қосты. Бір апта ішінде жиналған қаражат Нью-Йорк штатынан қарсы грант алуға жеткілікті болды, бұл жобаға сатушының сұраған 1,6 миллион долларлық бағасын төлеуге мүмкіндік берді; штат сол соманың жартысына дейін қайырымдалықтарға сәйкес келуге келісім берді. Барлығы 1,37 миллион доллар қайырымдалық ретінде түсті, ал Нью-Йорк штатының қарсы гранты жиналған жалпы соманы 2,2 миллион доллардан асырды. Артық қаражат мүлікті тазалау және қалпына келтіруге жұмсалмақ. Тесла, Уорденклиф және мұражайды қаржыландыруға бағытталған күш-жігер туралы "Халыққа мұнара: Уорденклифтегі Тесланың арманы жалғасуда" атты деректі фильм түсірілді. 2013 жылдың 2 мамырында Уорденклифтегі Tesla Science Center Agfa Corporation компаниясынан 15,69 акрлық зертханалық алаңды сатып алғанын және "Тесла мен оның мұрасына лайықты ғылым оқу орталығы мен музей құру үшін шамамен 10 миллион доллар жинауды бастайтынын" жариялады. Келесі күні Маск Twitter-де "көмектесуге дайын екенін" мәлімдеді. 2014 жылдың 10 шілдесінде Уорденклифте Тесланың 158 жылдық мерейтойында музейді қаржыландыруға 1 миллион доллар сыйлық беретіні және Tesla Motors суперзарядтау станциясы орнатылатыны туралы хабарланды. Орталық ғылым мұғалімдерінің қауымдастықтары, конференциялар, симпозиумдар, экскурсиялар, ғылым жарыстарымен байланыстар және басқа да ғылым бағдарламаларын қоса алғанда, бірнеше бағдарламаларды ұсынуды жоспарлап отыр. Жоспарланған тұрақты көрмелерге Тесла экспозициясы, эксплораториум сияқты көрмелер және тірі музей кіреді. 2013 жылдың 23 қыркүйегінде Сербия президенті Томислав Николич Уорденклифте Теслаға ескерткіш ашты. Николич ескерткішті Біріккен Ұлттар Ұйымында көрсетуді жоспарлағанын, бірақ орталыққа сатып алынғанын білгеннен кейін Уорденклифті таңдағанын айтты. Шатырдың жөндеу жұмыстары 2020 жылдың ақпан айында басталды. 2023 жылдың маусым айында негіздік тас қалау рәсімі өтті.

In August 2012, concerned about an apparent offer to purchase the site and develop it for commercial use, web cartoon The Oatmeal launched a fundraiser for the Tesla Science Center to raise $1.7 million in order to purchase the property, with the hope of eventually building a museum on the grounds. Jane Alcorn, president of the nonprofit group The Tesla Science Center at Wardenclyffe, and Matthew Inman, creator of The Oatmeal, collaborated in 2012 to honor "the Father of the Electric Age", by preserving the Wardenclyffe facility as a science center and museum. They initiated the Let's Build a Goddamn Tesla Museum fund raising campaign on the Indiegogo crowdfunding site, to raise funding to buy the Wardenclyffe property and restore the facility. The project reached its goal of raising $850,000 within a week, more than exceeded the requested amount, including a $33,333 donation from the producers of the Tesla film "Fragments from Olympus The Vision of Nikola Tesla". The campaign also attracted donations from benefactors such as Elon Musk, CEO of Tesla, Inc. The money raised within one week was enough to get a matching grant from the state of New York, allowing the project to be able to meet the seller's asking price of $1.6 million; the state had agreed to match donations up to half that amount. A total of $1.37 million was donated, the matching grant from the State of New York brought the total collected to over $2.2 million. The surplus was to be used to fund the cleaning and restoration of the property. Tesla, Wardenclyffe and the museum fundraising effort was the subject of a documentary called Tower to the People – Tesla's Dream at Wardenclyffe Continues. On May 2, 2013, The Tesla Science Center at Wardenclyffe announced that they had purchased the 15.69 acre laboratory site from Agfa Corporation and will begin to raise "about $10 million to create a science learning center and museum worthy of Tesla and his legacy." The next day, Musk stated on Twitter that he "would be happy to help." On July 10, 2014, during a 158th birthday celebration for Tesla at the Wardenclyffe site, it was announced that Musk would donate $1 million toward funding the museum, as well as having a Tesla Motors supercharging station installed onsite. The center plans to offer several programs, including science teacher associations, conferences, symposia, field trips, associations with science competitions, and other science programs. Planned permanent exhibits include a Tesla exhibit, exploratorium type exhibits, and a living museum. On September 23, 2013, the President of Serbia, Tomislav Nikolić, unveiled a monument to Tesla at the Wardenclyffe site. Nikolić said that he had planned to push for the monument to be displayed at the United Nations, but chose Wardenclyffe once he learned it had been purchased for the center. Emergency renovations on the chimney started in February 2020. A ground breaking event took place in June of 2023.

Құрылыс алаңдары

Уорденклиф Шорэм почтасы мен Шорэм өрт сөндіру үйінің жанында 25А тас жолында, Шорэмде, Лонг-Айленд, Нью-Йорк штатында орналасқан. Уорденклиф екі негізгі бөлікке бөлінген. Мұнара арт жағында орналасқан, ал негізгі ғимарат қазір бүкіл кешенді құрайды. Бұрын бұл жердің ауданы шамамен 100 акр болатын, ал қазір ол 100 акрдан сәл кем.

2023 Өрт

2023 жылдың 21 қарашасында, құрылысы басталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, зертхана ғимараты өртенді. Лонг-Айленд аймағынан 100-ден астам өрт сөндіруші өртті тоқтатуға көмектесті. Алғашқы кірпіштен салынған ғимараттың көп бөлігі зардаптан құтылды.