Кіріспе
Үшбұрыш шоқжұлдыздағы спиральді галактика
Этимология
Галактика атауын өзінің көрінетін үшбұрыш шоқжұлдызынан алған. Кейбір астрономиялық анықтамаларда оны бейресми түрде "Pinwheel Galaxy" деп те атайды. Оны тіпті өте қараңғы жерде де көп адам көре алмайды, себебі ол әлсіз.
Қасиеттері
Үшбұрышты галактика – Жергілікті галактикалар тобының үшінші ірі мүшесі. Оның диаметрі D25 стандарты бойынша өлшенген, яғни галактиканың беткі жарықтығы 25 магн/arcsec²-ге жететін изофота бойынша шамамен , бұл оны Құс жолының шамамен 70% мөлшеріне тең етеді. Бұл Андромеда галактикасының гравитациялық байланыстағы серігі болуы мүмкін. Үшбұрышта 40 миллиард жұлдыз бар, ал Құс жолында 400 миллиард, ал Андромедада 1 триллион жұлдыз бар. 2006 жылы астрономдар тобы Үшбұрышты галактикада тотылушы екілік жұлдызды ашқандарын жариялады. Жұлдыздардың тотылуын зерттеу арқылы астрономдар олардың мөлшерін анықтауға қол жеткізді. Жұлдыздардың мөлшері мен температурасын білгеннен кейін, олар жұлдыздардың абсолюттік шамасын өлшеді. Көрнекі және абсолюттік шамалары белгілі болғанда, жұлдызға дейінгі қашықтықты өлшеуге болады. Жұлдыздар Үшбұрышты галактикадан алыс орналасқан. Жергілікті топтың кіші мүшесі – Балықтар галактикасы (LGS 3) Күннен алыста жатыр. Ол Андромеда галактикасынан 20° және Үшбұрыш галактикасынан 11° қашықтықта орналасқан. LGS 3 екі галактикадан да бірдей қашықтықта орналасқандықтан, ол Андромеда немесе Үшбұрыштың серік галактикасы болуы мүмкін. LGS 3-тің ядролық радиусы және 2.6 × 10⁷ күн массасына тең.
The Triangulum Galaxy is a source of H2O maser emission. The Pisces Dwarf (LGS 3), one of the small Local Group member galaxies, is located from the Sun. It is 20° from the Andromeda Galaxy and 11° from Triangulum. As LGS 3 lies at a distance of from both galaxies, it could be a satellite galaxy of either Andromeda or Triangulum. LGS 3 has a core radius of and 2.6 × 107 solar masses.
Құрылымы
Француз астрономы Жерар де Вокулеурс галактикалардың морфологиялық жіктелуінің Хаббл-Сандеж (VRHS) жүйесінде Үшбұрыш галактикасы SA(s)cd типі ретінде жіктеледі. S префиксі оның диск тәрізді галактика екенін көрсетеді, оның ядросынан спираль тәрізді кеңейіп шығатын газ бен шаңнан тұратын айқын спиральдық қолдары бар – бұл көбінесе спиральді галактика деп аталады. A әрпі галактикалық ядрода, SB класындағы спиральді галактикалардан айырмашылығы, құбыр тәрізді құрылым болмаған жағдайда беріледі. Американдық астроном Аллан Сандеждің "(s)" белгісі спиральдық қолдардың ішкі сақинадан емес, тікелей ядродан немесе орталық құбырдан шығуын көрсетеді, (r) типіндегі галактикалардағыдай. Соңында, cd жұрнағы спиральдық тізбектегі қолдардың ашықтығын сипаттайтын сатыны білдіреді. cd көрсеткіші салыстырмалы түрде бос оралған қолдарды көрсетеді. Бұл галактикада шамамен 54 шарлы шоғыр анықталды, бірақ олардың нақты саны 122 немесе одан да көп болуы мүмкін.
Андромеда галактикасымен байланысы
Жоғарыда айтылғандай, M33 M31-мен бейтарап сутегі және жұлдыздардың бірнеше ағындары арқылы байланысты, ал 2,5 миллиард жылдан кейін одан да күшті шайқас болады. Немесе M33 Құс жолы мен M31 галактикаларының соқтығысуына қатысып, бірігу нәтижесінде пайда болған галактиканың орбитасына түсіп, кейін онымен бірігуі мүмкін. Басқа екі мүмкіндік – Андромеда галактикасы келгенге дейін Құс жолымен соқтығысу немесе Жергілікті топтан сыртқа шығарылу. 2019 жылы Gaia-дан алынған астрометриялық деректер M33 және M31 галактикаларының орбитада екенін жоққа шығарды. Егер осы деректер дұрыс болса, M33 Андромеда галактикасына (M31) алғаш рет құлап келеді.