Рэнди Роадс: Металл гитарасының шебері

Кіріспе

Американдық гитарист (1956–1982)
гитарист

Рэндалл Уильям Роудс (6 желтоқсан 1956 – 19 наурыз 1982) – американдық гитарист. Ол Quiet Riot ауыр металл тобының құралушыларының бірі және алғашқы гитарисі, сондай-ақ Оззи Осборнның алғашқы екі жеке альбомының – Blizzard of Ozz (1980) және Diary of a Madman (1981) гитарисі және ән жазушысы болды. Роудс 2021 жылы Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді. Классикалық гитарада білім алған Роудс бұл алғашқы ықпалдарды ауыр металлмен үйлестіріп, кейін неоклассикалық металл деп аталған қосалқы жанрдың қалыптасуына көмектесті. Quiet Riot тобымен ол топтың символына айналған қара және ақ нүктелі суреттерді пайдаланды. Ол Оззи Осборнның жеке мансабында гитарист ретінде өзінің ең жақсы жетістіктеріне жетті, "Crazy Train" және "Mr. Crowley" сияқты тректерді "Blizzard of Ozz" альбомында орындады. "Crazy Train" әніндегі гитара рифтері ең танымал рифтердің бірі болып саналады. 1982 жылы Флоридада Осборнбен гастрольде жүргенде ұшақ апатында қаза тапты. Шамалы карьерасына қарамастан, Роудс метал музыкасындағы маңызды тұлға ретінде танылады, ол 1980-ші жылдардағы метал сахнасын анықтаған жылдам және техникалық гитара ойнау стилін дамытуға үлкен үлес қосты. Ол екі қолмен ойнау, тремоло стерігімен эффект жасау және күрделі гаммаларды қолдану сияқты қазіргі ауыр металл музыкасында кең таралған гитара техникаларын танымал етуге көмектесті, оның замандасы Эдди Ван Халенмен салыстырылды. Jackson Rhoads гитарасының моделі алғаш рет оның тапсырысымен жасалған. Ол бірнеше жарияланған "Ең үздік гитаристтер" тізіміне енді және басқа белгілі гитаристтердің ықпалы ретінде аталып өтті.

Ерте өмір және білім

Роудс 1956 жылдың 6 желтоқсанында Санта-Моникада, Калифорнияда үш баланың ең кішісі болып дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де музыка мұғалімі болған. Оның ағасы да музыкант, ол "Келле" деген атпен өнер көрсетті. 1958 жылы Роудс 17 айлық болғанда әкесі отбасын тастап, қайтадан үйленді. Үш баласын да анасы Делорес тәрбиеледі. Ол UCLA музыка факультетінде бакалавр дәрежесін алып, кәсіби пианино ойнаған. Роудс отбасының стерео құрылғысы болмағандықтан, балалар өздерін көңіл көтеру үшін үйде өз музыкаларын жасады. Роудс бала кезінде The Beatles және Rolling Stones тыңдады және олардың өнерлерін ағасы Келлмен отбасылық гаражда еліктейтін. Гарнидің айтуынша, екеуі "біздің сыртқы келбетімізбен танымал болмадық. Мектепке барған сайын қиындықтар туатын, сондықтан біз одан қашып жүрдік. Біз не оқушылар, не спортшылар, не есірткіге тәуелділер емеспіз, жай ғана өз жолымызбен өмір сүрдік". Роудс Гарниге бас гитарада ойнауды үйретті және олар бірге "The Whore" атты топ құрды, олар күндіз Родни Бингенхаймердің ағылшын дискотекасында, 1970-ші жылдардағы Голливудтың түнгі орындарында жаттықты. Осы кезеңде Роудс жетекші гитарада ойнауды үйренді. "Мен оны кездестірген кезде ол әлі жетекші гитарада ойнай білмейтін. Ол осы уақытқа дейін тек сабақ алып, ойнап жүрді", - дейді Гарни. Роудстың ағасы 1971 жылдың 11 шілдесінде Лонг-Бич аудиториясында өткен Алис Купердің концерті гитарист өміріндегі маңызды сәт болды деп мәлімдейді. Концерт аяқталғаннан кейін ол былай деп атап өтті: Боб Дейсли мен Ли Керслейк, олар Роудспен бірге Blizzard of Ozz және Diary of a Madman жазған және жақында Осборнның тобынан шығарылған, сол күні Хьюстонда, Техаста, Урия Хиппен бірге болды. Керслейк жаңалықты естіген сәтін еске алды: Боб Дэйсли барға кіргенде мен барда отырдым. Мен бұрылып, Бобқа қарап: "Сен аққа айналып кеттің. Не болды?" - дедім. Боб: "Ли, бүгін таңертең ұшақ апаты болды, Рэнди ұшақта болды, ол қайтыс болды", - деді. Міне, солай болды. О, Құдай, соны естігенде мен айналайын деп жылап кеттім. Боб екеуміз оны қатты жақсы көргендіктен, көз жасымызды төгіп жыладық. Ол сондай жақсы жігіт еді". Родстың ұзақ жылдар бойына досы болған Джоди Раскин өзінің көлігінде болған кезде, ди-джей жол апаты туралы хабарлағанға дейін радиодан Blizzard of Ozz әндерін естігенін еске алады. Ол күйзеліске ұшырап, көлік жүргізуді жалғастыра алмады. Black Sabbath сол кезде АҚШ-та гастрольде жүрді және жаңалықты радиодан естіді. Басист Джизер Батлердің айтуынша, олар қорқып кетті, өйткені олар Осборнның зардап шеккендердің бірі болғанын білмеді. Олар Осборнның басшылығымен тез арада байланысып, не болғанын анықтады. Апаттан кейінгі бірнеше сағат ішінде топ мүшелері мен ұжым жақын адамдарына телефон соғып, олардың аман-есен екендіктерін айтты, өйткені жаңалықтар құрбандардың аттарын әлі жариялаған жоқ. Сарзо оларды алып кеткен қонақ үйдің жанында шіркеу тауып, оған кіріп, дұға етті. Қасиетті орынның алдындағы құрбандық үстелінің жанында жылап тұрған бір кісіні қоспағанда, шіркеуде ешкім болмады. Сарзоның көңілінен шыққандай болды. Ақыры, жігіт: "Неге? Неге?" деп сұрады. Сол кезде Сарзо оның Осборн екенін түсінді. Айкоктің бұрынғы әйелі Ванда соңғы түні автобуста өткізген. Топ мүшелері Айкок онымен татуласуға тырысқанын хабарлады. Куәгерлердің айтуынша, Ванда екінші рейс ұшып кеткеннен кейін автобустан шығып, есікте Айкок ұшаққа соңғы рет жақындағанда қарап тұрды. Дон Эйри мен Сарзо екеуі де Айкоқтың, кенеттен өзінің бұрынғы әйелі пайда болғанын көріп, оны ұшақты автобусқа соқтығыстырып өлтіру туралы шешім қабылдағанын болжайды. Сарзо сондай-ақ Айкоқтың сол күні кокаиннің әсерінен және ұйқысыз қалғандықтан нашарлаған эмоционалдық күйін атап өтті. Кокпиттегі күреске байланысты Сарзоның теориясы бойынша, Роудстың өмірінің соңғы секундта жасаған әрекеттері автобустың тікелей соқтығысуына жол бермеді, бұл мүмкін еді пилоттың бұрынғы әйелі мен оның жанында болғандардың бәрін өлтіру. Ол ойыншық пойыздарды жинайтын, ол Англияны аралап, оларды іздеді. Ол алғаш рет АҚШ-тан 1980 жылы Blizzard of Ozz жазды. Ол Осборнның досы әрі жақын досы Руди Сарзоға өзінің және Шарон Арденнің қонақ үйде бірге ішіп-жеп, бірге ұйықтағанын айтты. Ол кезде Оззи Осборн өзінің бірінші әйелі Тельмамен некелерін сақтап қалуға тырысты, ал Шарон оның менеджері ғана болды.

Rhoads was born on December 6, 1956, in Santa Monica, California, the youngest of three children. His parents were both music teachers. His brother was also a musician, who performed under the name "Kelle." In 1958, when Rhoads was 17 months old, his father left the family and remarried. All three children were subsequently raised by their mother, Delores. She had received a bachelor's degree in music from UCLA and had played piano professionally. The Rhoads family did not own a stereo, and the children created their own music at home to entertain themselves. Rhoads listened to the Beatles and the Rolling Stones as a child and would imitate their performances with his brother Kelle in the family garage. According to Garni, the pair were unpopular due to "the way we looked. Every time we showed up for school it was usually problematic, so we pretty much avoided it. We weren't nerds, we weren't jocks, we weren't dopers, we were just on our own." Rhoads taught Garni how to play bass guitar, and together they formed a band called The Whore, rehearsing during the day at Rodney Bingenheimer's English Disco, a 1970s Hollywood nightspot. It was during this period that Rhoads learned to play lead guitar. "When I met him he didn't know how to play lead guitar yet at all. He was just starting to take lessons for it and really just riffing around," said Garni. Rhoads' brother states that a July 11, 1971, Alice Cooper concert at the Long Beach Auditorium that the pair attended was a defining point in the guitarist's life. After the concert was over he noted:

Bob Daisley and Lee Kerslake, who had recorded Blizzard of Ozz and Diary of a Madman with Rhoads and had been recently fired from Osbourne's band, were together in Houston, Texas, with Uriah Heep later that day when they got word of the accident. Kerslake recalled the moment he heard the news:

I was already sitting at the bar when Bob Daisley came into the bar. I turned and looked at Bob and said, 'Fuck, you have gone all white. What is wrong?' Bob said, 'Lee, there was a plane crash this morning and Randy was in it and he is dead.' That was it. Oh God, to hear that – I just turned and cried my eyes out. Bob and me were crying our eyes out over him, cause we loved him. He was such a lovely guy." Rhoads' longtime girlfriend Jodi Raskin was in her car when she recalls hearing a block of songs from Blizzard of Ozz on the radio before the DJ announced the accident and the news that Rhoads had been killed. She was too distraught to continue driving. Black Sabbath was also touring the US at the time and heard the news on the radio. According to bassist Geezer Butler, they panicked, as they didn't know if Osbourne had been one of the casualties or not. They quickly contacted Osbourne's management to find out what had happened. In the hours following the crash, band members and crew called loved ones to assure them that they were safe, as news reports hadn't yet named the victims. Sarzo found a church near the hotel they had been taken to and went inside to pray. The church was empty aside from one man at the front, crying uncontrollably near the altar. Sarzo was moved by the display of overwhelming grief. Eventually the man cried out "Why? Why?" and Sarzo realized it was Osbourne. Aycock's estranged wife Wanda had spent that last night on the bus. Band members reported that Aycock was attempting to reconcile with her. According to witnesses, Wanda emerged from inside the bus shortly after the second flight took off and was standing in the doorway watching the plane as Aycock made his final approach. Don Airey and Sarzo both surmise that Aycock, having suddenly seen his estranged ex wife appear, may have intentionally made the impulsive decision to kill her by crashing the plane into the bus. Sarzo also mentions Aycock's troubled emotional state that day, worsened by the effects of the cocaine and sleep deprivation. Given the struggle in the cockpit, Sarzo theorized that Rhoads' actions in the last seconds of his life prevented a direct hit with the bus, which potentially could have killed the pilot's ex wife and everyone else on board. He was an avid collector of toy trains, and he traveled around England in search of them when he first arrived from the United States to record Blizzard of Ozz in 1980. He told Osbourne bandmate and close friend Rudy Sarzo that he and Sharon Arden were having a few celebratory drinks together in a hotel one night and ended up sleeping together. At the time, Ozzy Osbourne was trying to save his marriage to first wife Thelma, and Sharon was just his manager.

Гитаралар

1979 жылы Quiet Riot тобынан кетер алдында Роудс Калифорниялық аспап жасаушы Карл Сандовалға нүктелі Flying V стиліндегі гитараның қолмен салынған суреттерін көрсетті. Сандовал Роудс үшін жасаған гитара гитаристтің ең танымал аспаптарының біріне айналды. GHS Boomers, .009–.042 (Blizzard)
GHS Boomers, .010–.046 (Diary)
GHS Boomers, .011–.050 (Diary)

2019 Жабдықты ұрлау

2019 жылдың желтоқсан айында Оззи Осборн 2019 жылдың 28 қарашасында түнде Музония музыка мектебінен ұрланған, көпшілігі бұрын Роудсқа тиесілі болған бірнеше құрал-жабдықтарды қайтаруға көмектесетін ақпарат үшін 25 000 доллар сыйақы ұсынды. Ұрланған заттардың ішінде 1963 жылғы Harmony Rocket (Роудстың алғашқы электр гитарасы), Quiet Riot тобының бастапқы сахналық жабдығының бір бөлігі болған Peavey Amp Head, өте сирек кездесетін Randy Rhoads Series Marshall Head (Маршалл компаниясы Роудс отбасына сыйға тартқан Prototype No. 1 немесе 2), анасына бұрын тиесілі болған Ұлы депрессия дәуіріне жататын күміс француздық Besson трубасы, сондай-ақ жанкүйерлерден алынған көптеген сыйлықтар, естелік заттар, Роудстың барлық фотосуреттері және басқа да "әртүрлі музыкалық аспаптар" бар еді. Бұл заттар бірнеше күннен кейін қоқыс жәшігінен табылған.

Мұрасы мен ықпалы

Роудс Rolling Stone журналының 100 ең үздік гитаристі тізімінде 36-шы орын алды. Guitar World журналының 100 ең үздік ауыр металл гитаристі тізімінде төртінші орынды иеленді, ал Guitar World журналының 50 ең жылдам гитаристі тізімінде 26-шы орынды иеленді. Гитарист ретінде Роудсқа Лесли Уэст, Ричи Блэкмор, Майкл Шенкер, Гэри Мур, Чарли Кристиан және Джон Уильямс үлкен әсер етті. Ол қайтыс болғаннан кейін Роудстың туындылары неоклассикалық металл сияқты жанрларда зор ықпалға ие болды, оны Pantera тобының Димебаг Даррелл, Dream Theater тобының Джон Петруччи, Zakk Wylde, Майкл Ромео, Алекси Лайхо, Slipknot тобының Мик Томсон, Mr. Big тобының Пол Гилберт, Buckethead, Майкл Анжело Батио, Rage Against the Machine тобының Том Морелло және My Chemical Romance тобының Рей Торо сияқты музыканттар жоғары бағалады. Алдридж, Роудс оны 1970-ші жылдары Black Oak Arkansas тобымен теледидарда өнер көрсеткеннен бері өзінің сүйікті барабаншысы деп есептеген, Роудс сияқты талантты музыкантпен жұмыс істеудің "шабыттандырғанын және өмірін өзгерткенін" айтты. Музыкалық тұрғыдан алғанда, ол Роудспен бірге ойнау өміріндегі ең биік жетістік болғанын мәлімдеді, "Бұл өте қызықты болды. Музыкалық жағынан алғанда, бұл менің мансабымның шыңы болды. Рэнди Роудс сияқты адамдармен жұмыс істеу сені мойныңнан ұстап, олардың деңгейіне көтереді" деді. Роудстың таланты оның өмірінде әрқашан мақтауға бөленбеді. 1982 жылы гитарашы Эдди Ван Хален Роудстың ойнауын елеусіз қабылдап, "Оның істегеннің бәрін мен үйреттім" және "Меніңше, ол мен жасағаннан артық ештеңе жасамады" деді, бірақ "Ол жақсы" екенін мойындады. Бірақ жылдар өткен соң, журнал Роудсты барлық уақыттағы ең ұлы гитаристердің бірі деп атады.

Өлімнен кейін танылу

Өлер алдында Джексон Гитаралар өзінің қолтаңбалық үлгісін – Джексон Рэнди Роудсты (дегенмен Роудс бастапқыда ақ түсті V гитарасын «Конкорд» деп атаған болатын) жасады. Роудс бір прототип алды – қара офсетті V гитарасы, бүгінгі RR желісіндегі Джексон гитараларының негізі болған, бірақ гитара өндіріске түсер алдында қайтыс болды. Джексон Гитаралар Роудстың түпнұсқа ақ «shortwing» V гитарасының нақты көшірмесін шығарды. Оның түпнұсқа гитарасын Джексонның гитара жасаушылары мұқият қарап, суретке түсіріп, өлшеді, мүмкіндігінше дәл көшірме жасау үшін. Гитараның үстіңгі және артқы жағы Роудстың гитарасындағыдай қара таспамен жабылған. Барлығы 60 гитара жасалды, әрқайсысының бағасы 12 619,56 доллар – Роудстың туған күні. 2010 жылы Gibson Guitars Роудстың 1974 жылғы Les Paul Custom гитарасының үлгісінде жаңа, жекешеленген гитарасын жариялады. Роудсқа құрмет көрсету үшін Marshall Amplification 2008 жылы NAMM көрмесінде 1959RR шығарды. Бұл – Роудстың Super Lead күшейткішінің үлгісі бойынша жасалған, ақ түсті, лимиттік Marshall Super Lead 100 ватттық бас. Marshall инженерлері Роудстың күшейткішін мұқият зерттеп, 1959RR-ді дәл сол сипаттамаларға сәйкес жасады, тіпті Роудстың 1980 жылы Marshall зауытына келгенде сұраған арнайы күшті күшейту модификациясына дейін. 2011 жылдың сәуірінде жазушы Джоэл МакИвер Роудстың толық өмірбаяны – Crazy Train: The High Life and Tragic Death of Randy Rhoads жарылғанын хабарлады, ал кіріспесін Закк Уайлд, соңында Yngwie Malmsteen жазды. 2012 жылдың маусымында Velocity Publishing Group Стивен Розен мен Эндрю Клейн жазған, 400-ден астам беттен тұратын Роудстың жан-жақты өмірбаянын жариялады. 2011 жылдың 31 мамыры «Blizzard of Ozz» және «Diary of a Madman» альбомдарының 30 жылдығы мен қайта жаңартылуы болды. Екі альбом да Bob Daisley-дің бас гитарасы мен Lee Kerslake-тің барабандары сақталған күйінде бастапқы жағдайына келтіріліп, қайта жаңартылды. «Blizzard» альбомына үш бонус трек қосылды: «You, Looking at Me, Looking at You», «Goodbye to Romance» (2010 Vocal & Guitar Mix) және «RR» (Рэнди Роудстың студиялық гитара солосы). Бастапқыда «Diary» альбомына «You Can't Kill Rock and Roll», «Tonight» және «Diary of a Madman» (2010 Re Mix Version) әндерінің соңғы уақытқа созылатын нұсқалары енгізілуі керек еді, бірақ олар қайта шығарылымға қосылмады. «Diary of a Madman» Legacy нұсқасына «Ozzy Live» деп аталатын екінші CD кіреді, ол 1981 жылғы «Blizzard of Ozz» турнесіндегі бірнеше концерттерден жиналған концерттік альбом. Бұл орындалымда «Tribute» альбомындағыдай құрам бар. Сондай-ақ, арнайы жиынтықта түпнұсқа альбомдардың 180 граммдық винил нұсқалары, 100 беттік суреттер жинағы және Роудстың бұрын жарияланбаған бейнематериалдарын қамтитын «Thirty Years After the Blizzard» DVD-сі бар. 2010 жылы «Ozzy Live» CD-сін араластырған продюсер Кевин Чурко Epic Records-тің Роудстың материалдарын Осборнмен бірге шығару үшін «әлі көптеген нәрселері бар» екенін мәлімдеді, өйткені топтың сол дәуірдегі көптеген концерттері жазылған. 2017 жылдың 18 қаңтарында Роудс ауыр металл гитарасын анықтағаны үшін Ауыр металл тарихының залына енгізілді. Роудс 2021 жылдың 30 қазанында Музыкалық жетістіктер сыйлығының иегері ретінде Рок-н-ролл даңқы залына ресми түрде енгізілді. Оззи Осборн, Rage Against the Machine гитарисі Том Морелло, Осборнның бұрынғы тобының мүшесі және жастық шағында Роудстың ықпалында болған Закк Уайлд және Metallica гитарисі Кирк Хамметті шараға қатысып, сөз сөйледі (видео хабарлама арқылы). 2023 жылы Rolling Stone журналы Роудсты барлық уақыттың ең үздік 21 гитарисінің қатарына қосты.

Just before his death Jackson Guitars created a signature model, the Jackson Randy Rhoads (though Rhoads had originally called his white pinstriped V "the Concorde"). Rhoads received one prototype – a black offset V hardtail that is the basis of today's RR line of Jackson guitars – but died before the guitar went into production. Jackson Guitars released an exact replica of Rhoads' original white "shortwing" V. His original guitar was handled, photographed, and measured extensively by Jackson's luthiers to produce the most precise replica possible. The guitar comes with black gaffer's tape covering the top wing and the back of the guitar, just like Rhoads'. Only 60 of the guitars were manufactured, each with the symbolic price tag of $12,619.56, which is Rhoads' birthday. In 2010, Gibson Guitars announced a new custom shop signature guitar modeled after Rhoads' 1974 Les Paul Custom. As a tribute to Rhoads, Marshall Amplification released the 1959RR at the NAMM Show in 2008. The amp is a limited edition all white Marshall Super Lead 100 watt head modeled after Rhoads' own Super Lead amp. Marshall engineers looked extensively at Rhoads' actual amplifier and made the 1959RR to those exact specifications, down to the special high gain modification Rhoads requested when he visited the Marshall factory in 1980. In April 2011, author Joel McIver announced the publication of the first fully comprehensive Rhoads biography, Crazy Train: The High Life and Tragic Death of Randy Rhoads, with a foreword written by Zakk Wylde and an afterword by Yngwie Malmsteen. In June 2012, Velocity Publishing Group announced a comprehensive Rhoads biography, written by Steven Rosen and Andrew Klein, and containing over 400 pages of material. May 31, 2011, marked the 30th anniversary and remaster release of Blizzard of Ozz and Diary of a Madman. Both albums were remastered and restored to their original state with Bob Daisley's bass and Lee Kerslake's drums intact. Blizzard has three bonus tracks: "You, Looking at Me, Looking at You", "Goodbye to Romance" (2010 Vocal & Guitar Mix), and "RR" (Randy Rhoads in studio guitar solo). Originally, Diary was to include long fade out versions of "You Can't Kill Rock and Roll", "Tonight", and "Diary of a Madman" (2010 Re mix version), but they were not included in the re issue. The Legacy version of Diary of a Madman includes a second CD called Ozzy Live, a live album pulled together from multiple performances on the 1981 Blizzard of Ozz tour. This performance features the same line up as the Tribute album. Also included exclusively in the special box set are the 180 gram vinyl versions of the original albums, a 100 page coffee table book and the DVD Thirty Years After the Blizzard, that includes unreleased Rhoads video footage. Producer Kevin Churko, who mixed the 2010 Ozzy Live CD, has stated that Epic Records has "a lot more in the vault" for future releases of Rhoads' material with Osbourne, as many of the band's live performances from that era were recorded. On January 18, 2017, Rhoads was inducted into the Hall of Heavy Metal History for defining heavy metal lead guitar. Rhoads was formally inducted into the Rock and Roll Hall of Fame on October 30, 2021, as a recipient of the Musical Excellence Award. Speaking (via video message) at the induction were Ozzy Osbourne, and guitarists Tom Morello of Rage Against the Machine, Zakk Wylde (formerly of Osbourne's band, and greatly influenced by Rhoads in his youth) and Kirk Hammett of Metallica. Rhoads was named the 21st greatest guitarist of all time by Rolling Stone in 2023.