Кіріспе

Экселигмос (ἐξελιγμός (lit=дөңгелектің бұрылуы)) – 54 жыл, 33 күндік кезең, оны ұқсас қасиеттері мен орналасуы бар бір-бірінен кейін болатын тұтылуларды болжау үшін пайдалануға болады. Күн тұтылуы үшін әрбір экселигмостан кейін, бұрынғы тұтылуға жақын жерде, ұқсас сипаттағы күн тұтылуы болады. Ай тұтылуы кезінде Жердің сол бөлігі бір экселигмос бұрын болған тұтылуға өте ұқсас тұтылуды көреді (көрнекі мысалдар үшін негізгі мәтінге қараңыз). Экселигмос – үш саросқа тең ұзындығы бар тұтылу циклі, үш сарос (немесе сарой), оның артықшылығы – күндердің саны толық санға жақын болғандықтан, келесі тұтылу бір экселигмос бұрын болған тұтылудың уақыты мен орнына жақын жерлерде көрінеді. Керісінше, әрбір сарос сайын тұтылу күннің шамамен сегіз сағаты кейінірек немесе бұрынғы саростан 120° батысқа қарай болады. Бұл келесі мәнге сәйкес келеді: 3 669 725.996 56.996 (114) 716.976. 57 тұтылу жылы дегеніміз, егер күн тұтылуы (немесе ай тұтылуы) болса, онда бір экселигмостан кейін Жаңа Ай (немесе Толық Ай) Ай орбитасының сол түйінінде болады, және осы жағдайда тағы бір тұтылу болуы мүмкін.

Күн экзелигмосы анимациясы

Бұл – экслигмос сериясының анимациясы. Әрбір толық күн тұтылуының ұқсас траекторияларына назар аударыңыз, және олардың Жердің шамамен бірдей бойлықтарына қалай жақын болатынын көріңіз.

Solar Saros Animation (салыстыру үшін)

Келесі анимация жоғарыда көрсетілген экселигмолардың толық сарос сериясынан жасалған. Әрбір тұтылу Жердің әртүрлі жағында (120 градусқа қарама-қарсы) болатынын назар аударыңыз.