Кіріспе

Пайдаланушылар қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз етуді іске қосатын орта – компьютер пайдаланушысының қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз ету ортасы. Компьютерлік бағдарламалық қамтамасыз етуде операциялық орта немесе интеграцияланған қолданбалар ортасы – пайдаланушылар қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз етуді іске қосатын орта. Бұл орта қолданба менеджері ұсынатын пайдаланушы интерфейсінен және әдетте қолданба менеджеріне арналған қолданба бағдарламалау интерфейсінен (API) тұрады. Операциялық орта – толыққанды операциялық жүйе емес, ол операциялық жүйе мен қолданбаның арасында орналасқан аралық бағдарлама түрі. Мысалы, Microsoft Windows-тың алғашқы нұсқасы, Windows 1.0, толыққанды операциялық жүйе емес, бірақ өзіндік API-сі бар DOS-тың үстіне орналасқан графикалық интерфейс (GUI) еді. Сол сияқты, IBM U2 жүйесі Unix/Linux және Windows NT жүйелерінде жұмыс істейді. Әдетте, пайдаланушы интерфейсі мәтіндік немесе графикалық болады, командалық жол интерфейсі (мысалы, DOS немесе Unix қабығы) емес, ол көбінесе негізгі операциялық жүйенің интерфейсі болып табылады. 1980 жылдардың ортасында мәтіндік және графикалық пайдаланушы интерфейсі операциялық орталары DOS операциялық жүйелерін қоршап, пайдаланушы экранын ПК қолданбаларын таңдау және іске қосу үшін мәзірлік "жұмыс үстеліне" айналдыратын қабықшамен жабдықтады. Бұл операциялық орта жүйелері пайдаланушыларға бір пакетке шектеусіз, интеграцияланған бағдарламалық қамтамасыз етудің ыңғайлылығын ұсынады.

DOS операциялық орталары

1980 жылдардың ортасында мәтінге негізделген және графикалық пайдаланушы интерфейсі операциялық орталары, мысалы IBM TopView, Microsoft Windows, Digital Research-тің GEM Desktop, GEOS және Quarterdeck Office Systems-тің DESQview DOS операциялық жүйелерін пайдаланушы дисплейін ПК қолданбаларын таңдау және іске қосу үшін мәзірге бағдарланған "жұмыс үстеліне" айналдыратын қабықшамен қоршады. Бұл бағдарламалар қарапайым мәзір жүйелерінен артық болды – олар Framework және Symphony сияқты біріктірілген бағдарламалардың орнына келді, арнайы бағдарламалар арасында ауысу, терезелеу және қию-қою операцияларын жүргізуге мүмкіндік берді. Бұл операциялық орта жүйелері пайдаланушыларға бір пакетке тәуелді болмай, біріктірілген бағдарламалық қамтамасының ыңғайлылығын ұсынды. Баламалы операциялық орталар Borland Sidekick сияқты тұрақты түрде жүйеде қалатын қосымша құралдарды қажетсіз етті. Windows мұндай құралдардың өзінің нұсқасын ұсынды, ал оларды орталық басқаруға қою RAM-де тұрақты орналасқан құралдар тудыратын жад қақтығыстарын болдырмауы мүмкін. Кейінгі нұсқаларда Windows операциялық ортадан DOS-ті жүктеуші ретінде пайдаланатын толыққанды операциялық жүйеге (Windows 9x) және сол уақытта Windows NT толыққанды операциялық жүйесіне айналды. Windows ME-ден кейінгі барлық нұсқалар Windows NT ядросына негізделген.