Кіріспе
Нысанға бағытталған компьютерлік бағдарламалау тілі, .NET үшін қазіргі заманғы бағдарламалау тілі, бастапқыда Visual Basic .NET (VB.NET) деп аталды. Visual Basic (VB) – көп парадигмалы, нысанға бағытталған бағдарламалау тілі, .NET, Mono және .NET Framework платформаларында іске асырылған. Microsoft компаниясы 2002 жылы VB.NET-ті өзінің алғашқы Visual Basic тілінің ізбасары ретінде ұсынды, соңғы нұсқасы Visual Basic 6.0 болды. ".NET" бөлігі атаудан 2005 жылы алынып тасталғанымен, бұл мақалада 2002 жылдан бері шығарылған барлық Visual Basic тілдерін классикалық Visual Basic-тен ажырату үшін "Visual Basic [.NET]" термині қолданылады. C# және F# тілдерімен бірге, ол .NET экожүйесіне бағытталған үш негізгі тілдің бірі болып табылады. Microsoft 2023 жылдың 6 ақпанында VB тілінің стратегиясын жаңартты, VB енді тұрақты тіл екенін және Microsoft оны қолдауын жалғастыратынын мәлімдеді. Visual Basic-те бағдарламалау үшін Microsoft-тың интеграцияланған даму ортасы (IDE) – Visual Studio. Visual Studio басылымдарының көпшілігі коммерциялық, тек Visual Studio Express және Visual Studio Community тегін қолданысқа ие. Сонымен қатар, .NET Framework SDK vbc.exe деп аталатын командалық жол компиляторын қамтиды. Mono да VB.NET командалық жол компиляторын ұсынады. Visual Basic көбінесе Windows үшін десктоптық қолданбаларды жасау үшін Windows Forms GUI кітапханасымен бірге қолданылады. Windows Forms үшін Visual Basic бағдарламалау GUI дизайнерін пайдаланып нысандарға бақылау элементтерін сүйреп тастау және әр бақылау үшін сәйкес кодты жазу процесін қамтиды.
the modern programming language for NET
Visual Basic (VB), originally called Visual Basic NET (VB. NET), is a multi paradigm, object oriented programming language, implemented on NET, Mono, and the NET Framework. Microsoft launched VB. NET in 2002 as the successor to its original Visual Basic language, the last version of which was Visual Basic 6.0. Although the ". NET" portion of the name was dropped in 2005, this article uses "Visual Basic [. NET]" to refer to all Visual Basic languages released since 2002, in order to distinguish between them and the classic Visual Basic. Along with C# and F#, it is one of the three main languages targeting the NET ecosystem. Microsoft updated its VB language strategy on 6 February 2023, stating that VB is a stable language now and Microsoft will keep maintaining it. Microsoft's integrated development environment (IDE) for developing in Visual Basic is Visual Studio. Most Visual Studio editions are commercial; the only exceptions are Visual Studio Express and Visual Studio Community, which are freeware. In addition, the NET Framework SDK includes a freeware command line compiler called vbc. exe. Mono also includes a command line VB. NET compiler. Visual Basic is often used in conjunction with the Windows Forms GUI library to make desktop apps for Windows. Programming for Windows Forms with Visual Basic involves dragging and dropping controls on a form using a GUI designer and writing corresponding code for each control.
GUI бағдарламаларын жасау үшін қолдану
Windows Forms кітапханасы Visual Basic-те GUI интерфейстерін жасау үшін ең көп қолданылады. Windows Forms сыныптар кітапханасындағы барлық визуальды элементтер Control класынан туындайды. Бұл пайдаланушы интерфейсі элементтерінің минималды функционалдығын қамтамасыз етеді, мысалы, орналасу, өлшем, түс, шрифт, мәтін, сондай-ақ, басу және сүйреп тастау сияқты жалпы оқиғалар. Control класы басқару элементінің аталық класының ішінде орналасуын өзгертуге мүмкіндік беретін докерлік қолдауға да ие. Формалар әдетте Visual Studio IDE-де жобаланады. Visual Studio-да формалар сүйреп тастау арқылы жасалады. Мәтіндік өрістер, батырмалар және т.б. сияқты басқару элементтерін формаға (терезеге) орналастыру үшін бір құрал қолданылады. Басқару элементтерінің атрибуттары мен оқиғаларды басқарушылары болады. Басқару элементі жасалған кезде әдепкі мәндер беріледі, бірақ оларды бағдарламашы өзгерте алады. Көптеген атрибут мәндерін пайдаланушының әрекеттеріне немесе ортаның өзгеруіне байланысты жұмыс істеу кезінде өзгертуге болады, бұл динамикалық қолданбаны қамтамасыз етеді. Мысалы, форманың өлшемін өзгерту оқиғасының басқарушысына кодты енгізуге болады, ол басқару элементін қайта орналастырады, осылайша ол форманың ортасында қалады, форманы толтыру үшін кеңейеді және т.б. Мәтіндік өріс ішінде перне басылғандағы оқиғаны басқарушыға кодты енгізу арқылы бағдарлама енгізілген мәтіннің регистрін автоматты түрде өзгерте алады немесе тіпті кейбір таңбалардың енгізілуін тоқтатуға болады.
Классикалық Visual Basic-пен салыстыру
Visual Basic NET-ті Visual Basic-тің бірнеше нұсқасы ретінде қарастыру керек пе, әлде толығымен жаңа тіл ме деген мәселе талқылау тақырыбы болып табылады. Жаңа мүмкіндіктерді қолдау үшін жаңа қосымшалар енгізілді, мысалы, құрылымдық қателерді өңдеу және қысқартылған логикалық өрнектер. Сонымен қатар, VB-ге көшу кезінде екі маңызды дерек типі өзгерді: Visual Basic 6-мен салыстырғанда, Integer дерек типінің ұзындығы 16 биттен 32 битке дейін, ал Long дерек типінің ұзындығы 32 биттен 64 битке дейін екі есеге артты. Бұл VB-нің барлық нұсқаларына қатысты. VB-нің барлық нұсқаларында 16 биттік бүтін сан Short деп аталады. Сол сияқты, Windows Forms редакторының стилі мен функционалдығы Visual Basic форма редакторына өте ұқсас. Маңызды өзгерістер семантикада: COM негізіндегі детерминистік, сілтемелік санау механизмімен жұмыс істейтін объектіге бағытталған бағдарламалау тілінен NET Framework қолдауымен толыққанды объектілі-бағытталған тілге дейін. NET Framework – бұл Common Language Runtime (ұрпақтық қоқыс жинау және уақытында компиляциялау механизмін пайдаланатын виртуалды машина) және одан әлдеқайда кең сынып кітапханасынан тұрады. Соңғысының кеңеюі VB әзірлеушілері үшін тілге көшкенде туындайтын мәселе, бірақ бұл мәселе Visual Studio 2005-тегі My мүмкіндігі арқылы біршама шешілді. Осы өзгерістер өнімділік және техникалық қолдау тұрғысынан дұрыс екендігі туралы көптеген негізгі ұғымдарды өзгертті. Кейбір функциялар мен кітапханалар енді қолжетімді емес, ал кейбіреулері бар, бірақ олар "туылған" NET баламаларына қарағанда тиімді емес. Олар компиляцияланса да, көптеген түрлендірілген Visual Basic 6 қолданбаларын жаңа тілдің толық мүмкіндіктерін пайдалану үшін қайта құру қажет болады. Синтаксис, бағдарламаларды жөндеу, орнату және терминологиядағы өзгерістерді қамтитын құжаттама қолжетімді.
C#-пен салыстыру
C# және Visual Basic – Microsoft компаниясының .NET Framework платформасында бағдарламалау үшін жасалған алғашқы тілдері (кейін F# және тағы да басқалары қосылды; басқа да компаниялар өз тілдерін қосты). C# және Visual Basic синтаксистік тұрғыдан әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері болғанымен, айырмашылықтар көбінесе осы жерде тоқталады. Microsoft бұл екі тілді де бір .NET Framework әзірлеу платформасының құрамдас бөлігі ретінде жасады. Олардың екеуін де Microsoft компаниясының бір тілдерді әзірлеу тобы әзірлейді, басқарады және қолдайды. Олар бірдей аралық тілге (IL) компиляцияланады, ол .NET Framework орындалу уақыты кітапханаларымен үйлесімді. Бағдарламалау құрылымдарында кейбір айырмашылықтар бар болғанымен, олардың көп бөлігі синтаксистік ерекшеліктерге байланысты. Егер Microsoft компаниясы Visual Basic 6-дан көшуға көмектесу үшін ұсынған Visual Basic "Compatibility" кітапханаларын пайдаланбаса, VB-дегі әрбір мүмкіндіктің C#-та да, керісінше, C#-тағы әрбір мүмкіндіктің VB-де де баламасы бар. Соңында, екі тіл де өз функционалдығын кеңейту үшін .NET Framework-тің бірдей базалық сыныптарына сілтеме жасайды. Осының нәтижесінде, шамалы ерекшеліктерді ескермегенде, екі тілде де жазылған бағдарламаны қарапайым синтаксистік түрлендіргіш арқылы екінші тілге аударуға болады. Бұл міндетті орындау үшін көптеген ашық кодты және коммерциялық өнімдер қолжетімді.
Нұсқалар тарихы
Классикалық Visual Basic 6.0 нұсқасын жалғастырып, Visual Basic NET-тің бірінші нұсқасы 2002 жылы жарық көрді. 2020 жылға дейін Visual Basic NET-тің он нұсқасы шығарылды.
2002 ж. (VB 7.0)
Бірінші нұсқасы, Visual Basic NET, NET Framework 1.0-ге сүйенген. Ең маңызды мүмкіндігі – басқарылатын код, ол классикалық Visual Basic-тен өзгеше.
2003 жыл (VB 7.1)
Visual Basic NET 2003, NET Framework 1.1 нұсқасымен бірге жарық көрді. Жаңа мүмкіндіктердің ішінде NET Compact Framework қолдауы және VB жаңарту шеберінің жетілдірілген нұсқасы бар. Сондай-ақ, NET IDE (әсіресе, фондық компилятор) және орындалу ортасының (runtime) өнімділігі мен сенімділігі жақсартылды. Бұған қоса, Visual Basic NET 2003 Visual Studio.NET Academic Edition бағдарламасында қолжетімді болды, ол әр елден белгілі бір сандағы ғалымдарға ақысыз таратылды.
2010 жыл (VB 10.0)
2010 жылдың сәуір айында Microsoft Visual Basic 2010 бағдарламасын жариялады. Microsoft бұл нұсқада Dynamic Language Runtime (DLR) пайдалануды жоспарлаған, бірақ Visual Basic пен C# тілдерін бір-бірімен тепе-тең ету мақсатында, екеуінің де бірдей даму стратегиясын қолдануға көшті. Visual Basic-тің CLR және COM объектілерімен динамикалық түрде өзара әрекеттесу мүмкіндігі, DLR негізінде құрылған IronPython және IronRuby сияқты динамикалық тілдермен жұмыс істеу үшін күшейтілді. Visual Basic компиляторы әдеттегі жағдайларда жолдың жалғасуын автоматты түрде анықтау үшін жақсартылды, соның салдарынан жол жалғастыру белгілері (" ") қажет болмайтын жағдайлар көбейді. Бұрын қолданылып келген желідегі функцияларға қолдау, енді желідегі процедураларға (Subs) және сонымен қатар процедуралар мен функциялар үшін көпжолдық (multi-line) lambda-ларға қолдаумен толықтырылды.
2013 (VB 12.0)
Visual Basic 2013, Visual Studio 2013-пен бірге NET Framework 4.5.1 құрамында шығарылды. Developer Pack-ты орнату арқылы NET Framework 4.5.2 қолданбаларын жасауға да болады.
2015 (VB 14.0)
Visual Basic 2015 (кодтық аты VB "14.0") Visual Studio 2015 бағдарламасымен бірге жарық көрді. Тілдің жаңа мүмкіндіктеріне нөлдік мәнді тексеруді бірқатарда орындауға арналған жаңа "?." операторы, сондай-ақ жолдарды бірқатарда пішімдеуге мүмкіндік беретін жаңа жолдар аралық интерполяциясы мүмкіндігі кірді.
2017 (VB 15.x)
Visual Basic 2017 (кодтық аты VB "15.0") Visual Studio 2017 бағдарламасымен бірге жарық көрді. 2017, 15.3, 15.5, 15.8 түзетулерімен Visual Basic 15 тілінің жаңа мүмкіндіктеріне қолдауды кеңейтеді. Бір әрекетпен бастапқы кодты ұйымдастыруға мүмкіндік беретін жаңа рефакторингтерді ұсынады.
2019 (VB 16.0)
Visual Basic 2019 (кодтық аты VB "16.0") Visual Studio 2019 бағдарламасымен бірге жарық көрді. Бұл .NET Core-ға бағытталған Visual Basic-тің тұңғыш нұсқасы.
Платформааралық және ашық бастапқы кодты әзірлеу
Ресми Visual Basic компиляторы Visual Basic тілінде жазылған және NET Compiler Platform-ның бір бөлігі ретінде GitHub-та қолжетімді. Visual Basic-ті дамытуға арналған ашық кодты құралдарды жасау C# тілімен салыстырғанда баяу болды, бірақ Mono дамыту платформасы Visual Basic-ке арналған ерекше кітапханаларды және Visual Basic 2005-ке үйлесімді компиляторды Visual Basic-те жазылған түрінде, сондай-ақ Windows Forms GUI кітапханасы сияқты стандартты фреймворк кітапханаларын ұсынады. MonoDevelop – ашық кодты балама IDE болды. Gambas ортасы да Visual Basic-ке ұқсас, бірақ одан ерекшеленеді, FreeBasic-тің Visual FB редакторы да сондай.