Жей Монтгомери Гарнер: Иракты қайта құрудың архитекторi
Jay Garner
Джей Гарнер: АҚШ армиясының генерал-лейтенант, Ирак реконструкциясының директоры (2003). Саддам Хусейннен кейінгі басшы, өмірбаяны мен қызметі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ армиясының генералы және АҚШ теңіз жауынгерлерінің адамы, актер
United States Army general and United States Marine
the actor
Джей Монтгомери Гарнер (15 сәуірде 1938 жылы туған) – 2003 жылы Иракқа басып кіргеннен кейін Иракты қайта құру және гуманитарлық көмек көрсету жөніндегі кеңсе директоры болып тағайындалған, АҚШ армиясының отставкадағы лейтенант-генералы. Ол Саддам Хусейнді Ирактың іс жүзіндегі мемлекет басшысы ретінде тікелей алмастырды. Бірақ Гарнердің орнына көп ұзамай елші Пол Бремер келді, ал елшінің орнын басқан ұйым – Коалициялық уақытша басқарушылық органы (CPA) ORHA-ның ізбасары болды.
Jay Montgomery Garner (born April 15, 1938) is a retired United States Army lieutenant general who in 2003 was appointed as Director of the Office for Reconstruction and Humanitarian Assistance for Iraq following the 2003 invasion of Iraq, making him the immediate replacement of Saddam Hussein as the de facto head of state of Iraq. Garner was soon replaced by Ambassador Paul Bremer and the ambassador's successor organization to ORHA, the Coalition Provisional Authority (CPA).
Ерте өмір және білім
Флорида штатының Аркадия қаласында дүниеге келген Гарнер, Флорида мемлекеттік университетіне түсуге дейін АҚШ Теңіз жаяу әскерлері қатарында қызмет етті. 1962 жылы ол тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол сонымен қатар Шиппенсбург мемлекеттік университетінің мемлекеттік басқару саласы бойынша магистр дәрежесіне де ие.
Born in Arcadia, Florida, Garner served an enlistment in the United States Marine Corps before attending the Florida State University, where he received a Bachelor of Arts degree in History in 1962. He also holds a master's in public administration from Shippensburg State University.
Әскери мансап
1962 жылы армияның екінші лейтенанты болып тағайындалған Гарнер Вьетнамда екі рет қызмет етті, кейін Германияда екі әуе қорғанысы бөлімін басқарды. Ол сондай-ақ Техас штатындағы Форт-Блисте генералдың орынбасары болып қызмет етті. Гарнер «Патриот» зымыран жүйесін әзірлеуге көмектесті және Персид шығанағы соғысы кезінде зымыран батареяларына қолбасшылық етті. Соғыстан кейін ол Ирактың күрд аймақтарын қорғауға жауапты болды. Кейін ол АҚШ Армиясының Ғарыш және Стратегиялық Қорғаныс Командысын (президент Рейганның Стратегиялық Қорғаныс Бастамасының зымырандық қалқаны бағдарламасында негізгі жұмысын жүргізді) басқарды және армиядағы қызметін штабтың көмекші вице-шефі ретінде аяқтады, 1997 жылы генерал-лейтенант шенімен зейнетке шықты. Армиядан кеткеннен кейін Гарнер «SYColeman» компаниясының президенті болды, бұл компания «Патриот» және «Arrow» зымыран жүйелерінде қолданылатын зымырандық байланыс және нысана алу жүйелерін жобалайтын қорғаныс мердігері. (Ол 2003 жылдың қаңтарынан бері компанияда ақысыз демалыста). Гарнер Дональд Рамсфелд төрағалық еткен, ғарыш және зымыран қауіптеріне маманданған президенттік комиссия мүшесі болды. Ол Израиль қорғаныс күштерімен де тығыз байланыста жұмыс істеді.
Commissioned as an army second lieutenant in 1962, Garner served two tours in Vietnam, and later led two air defense units in Germany. He also served as deputy commanding general at Fort Bliss, Texas. Garner helped to develop the Patriot missile system and commanded missile batteries during the Gulf War. After the war he was put in charge of securing Kurdish areas in Iraq. He was later named commander of the United States Army Space and Strategic Defense Command (working primarily on President Reagan's Strategic Defense Initiative missile shield program), and concluded his army career as Assistant Vice Chief of Staff, retiring in 1997 at the rank of lieutenant general. After leaving the army, Garner became president of SYColeman, a defense contractor which designs missile communications and targeting systems used in the Patriot and Arrow missile systems. (He has been on unpaid leave from the company since January 2003). Garner served on a presidential panel, chaired by Donald Rumsfeld, which specializes in space and missile threats. He has also worked closely with the Israel Defense Forces.
Ирак соғысына қатысу
2003 жылы Гарнер үш орынбасармен бірге, оның ішінде британдық генерал-майор Тим Кросспен бірге, Ирактағы соғыстан кейінгі жаңару жұмыстарын басқаруға таңдалды. Буш әкімшілігі Гарнерді солтүстіктегі бұрынғы қызметін ескере отырып, табиғи таңдау деп санады. Генерал Гарнердің міндеті – Ирактықтарға Саддам Хусейн құлатылғаннан кейін елді басқаруды дамытуға және қайта құруға көмектесу жоспарларын жасау және іске асыру болды. Бағдадта Саддам Хусейн режимі жеңілгеннен кейін Ирактың барлық жерінде тонау, қарақшылық және жалпы хаос орнады. Ұлттық мұражай сияқты маңызды ескерткіштерге шабуылдар жасалды. Оккупациялық күштер қорғаған жалғыз министрлік – Мұнай министрлігі болды. Сонымен қатар, Иран мен Батыс елдерінен көптеген эмигранттар Иракқа оралды. Буш әкімшілігі генерал-лейтенант Джей Гарнерді Коалициялық Уақытша Әкімдігін (аралық үкімет) басқаруға таңдады, мақсаты – Иракты аймақты қамқан хаос пен анархиядан құтқару еді. Гарнердің жоспары – бұрынғы Ирак режимінен шыққан мемлекеттік қызметкерлерді елді басқаруға таңдау болды. Гарнер 2003 жылдың наурыз айында Ирактың 90 күн ішінде сайлау өткізуіне және АҚШ әскерлерін қалалардан шөл даласына жылдам шығаруына бағытталған жоспарлармен жаңару жұмыстарын бастады. Соғыстан бұрын Кувейтте Джей Гарнердің штабында болған Жалал Талабани АҚШ-қа либералды Ирак үкіметін таңдауға көмектесу үшін бірнеше рет кеңес берді. Бұл Ирактағы алғашқы либералды үкімет болуы тиіс еді. Time журналына берген сұхбатында Гарнер: «Кез келген тоталитарлық режимде мансаптық өсу үшін Баас партиясына қосылуға мәжбүр болған көптеген адамдар болды. Біздің көпшілігімен ешқандай мәселеміз жоқ. Бірақ Саддамның қарақшылық механизміне қатысқандармен мәселеміз бар. АҚШ екінші топтағыларды анықтағаннан кейін, біз олардан құтыламыз», – деді. Ирактың жаңа үкіметінің негізгі лауазымдарына тағайындалған бес шенеунік ішінде үшеуі суннит, біреуі суннит-шиит, ал тек біреуі таза шиит болды. Шииттер өзін шеттетілген және жеткіліксіз өкілдік етілген сезінді, өйткені олар Ирак халқының 60% астамын құрайды. Кейбір сарапшылар Гарнерді Ирак экономикасын жақсарту мен жекешелендіруден гөрі сайлауға басымдық бергені үшін сынға алды. Гарнер 2007 жылы шыққан «Көзге көрінбейтін соңы жоқ» атты деректі фильмінде сұхбат берді, ол Ирак оккупациясын басқаруды қатты сынады.
In 2003 Garner was selected to lead the post war reconstruction efforts in Iraq, along with three deputies, including British Major General Tim Cross. Garner was regarded as a natural choice by the Bush administration given his earlier similar role in the north. General Garner was to develop and implement plans to assist the Iraqis in developing governance and reconstructing the country once Saddam Hussein was deposed. Following the defeat of the Saddam Hussein regime in Baghdad, there was widespread looting, rampaging, and general chaos throughout Iraq. Some of the most important monuments, such as the national museum, were under attack. The only ministry which was protected by the occupying forces was the oil ministry. In addition, many exiled leaders from Iran and some from the West returned to Iraq. The Bush Administration selected Lieutenant General Jay Garner to lead the Coalition Provisional Authority (an intermediary government) in an attempt to rid Iraq of the chaos and anarchy that consumed the area. Garner's plan was to choose government officials from the former Iraqi regime to help lead the country. Garner began reconstruction efforts in March 2003 with plans aiming for Iraqis to hold elections within 90 days and for the U. S. to quickly pull troops out of the cities to a desert base. Jalal Talabani, a member of Jay Garner's staff in Kuwait before the war, was consulted on several occasions to help the U. S. select a liberal Iraqi government; this would be the first liberal government to exist in Iraq. In an interview with Time magazine, Garner stated that "as in any totalitarian regime, there were many people who needed to join the Baath Party in order to get ahead in their careers. We don't have a problem with most of them. But we do have a problem with those who were part of the thug mechanism under Saddam. Once the U. S. identifies those in the second group, we will get rid of them." Three of the five officials appointed as key members in Iraq's new government were of Sunni background, one official was from a mixed Sunni–Shi'a background, and only one of the officials was of pure Shi'a background. The Shi'a felt left out and underrepresented, considering they comprise over 60% of the Iraqi population. Some experts faulted Garner for prioritizing elections over improving and privatizing the Iraqi economy. Garner was interviewed in No End in Sight, a 2007 documentary movie very critical of the handling of the Iraq occupation.