Кіріспе
АҚШ армиясының генералы және 2004 жылғы Демократиялық партияның президенттікке үміткері, АҚШ армиясының генералы және президенттікке үміткер Уэсли Канн Кларк (туған Уэсли Дж. Канн, 1944 жылғы 23 желтоқсан) – АҚШ армиясының зейнеткер офицері. Ол 1966 жылы Вест-Пойнттің үздік түлектерінің бірі болып аталды және Оксфорд университетіне Родс стипендиясын жеңіп алды, онда философия, саясат және экономика мамандығы бойынша білім алды. Кейіннен ол Әскери академиядан әскери ғылымдар магистрі дәрежесімен бітірді. Вьетнам соғысында ол жаяу әскер ротасына қолбасшылық етті, онда жарақаттанды және жауынгерлік ерлігі үшін «Күміс жұлдыз» орденімен марапатталды. Кларк 1997 жылдан 2000 жылға дейін НАТО-ның Еуропадағы Жоғарғы Бас қолбасшысы болды, Косово соғысы кезінде «Біріккен күштер» операциясын басқарды. Ол 34 жыл АҚШ армиясында қызмет етіп, көптеген әскери наградалар, бірнеше құрметті рыцарь атақтары және Президенттік бостандық медалін алды. 2003 жылы Кларк 2004 жылғы Демократиялық партияның президенттік праймериздеріне қатысты. Тек Оклахома штатының алғашқы сайлауында жеңіске жеткеннен кейін, ол 2004 жылдың ақпан айында жарыстан шығып, демократтардың түпкілікті үміткері Джон Керриді қолдады және оның үгіттерін жүргізді. Кларк 2004 жылғы праймериздерден кейін құрған «WesPAC» саяси әрекет комитетінің жетекшісі болып табылады және 2006 жылғы аралық сайлауда Демократиялық партияның үміткерлерін қолдады. Кларк 2008 жылы Демократиялық партияның үміткері болу мүмкіндігі қарастырылды, бірақ 2007 жылдың 15 қыркүйегінде сенатор Хиллари Клинтонды қолдады. Клинтон президенттік жарыстан шыққаннан кейін Кларк демократиялық партияның сол кездегі басты үміткері Барак Обаманы қолдады. Кларк өзінің «Уэсли К. Кларк және әріптестері» атты жеке консалтингтік фирмасына ие және лицензияланған «Enverra» инвестициялық банкінің төрағасы және бас директоры. Ол 100-ден астам жеке және мемлекеттік компаниямен энергетика, қауіпсіздік және қаржы қызметтері саласында жұмыс істеді. Кларк Солтүстік Америка, Африка, Еуропа, Таяу Шығыс, Латын Америкасы және Азияда бизнеспен айналысады. 2012 жылдың шілдесінен 2015 жылдың қарашасына дейін ол Румыния премьер-министрі Виктор Понтаның экономика және қауіпсіздік мәселелері жөніндегі арнайы кеңесшісі болды.
the United States Army general and presidential candidate
Wesley Kanne Clark (born Wesley J. Kanne, December 23, 1944) is a retired United States Army officer. He graduated as valedictorian of the class of 1966 at West Point and was awarded a Rhodes Scholarship to the University of Oxford, where he obtained a degree in Philosophy, Politics and Economics. He later graduated from the Command and General Staff College with a master's degree in military science. He commanded an infantry company in the Vietnam War, where he was wounded in action and awarded a Silver Star for gallantry in combat. Clark served as the Supreme Allied Commander Europe of NATO from 1997 to 2000, commanding Operation Allied Force during the Kosovo War. He spent 34 years in the U. S. Army, receiving many military decorations, several honorary knighthoods, and the Presidential Medal of Freedom. In 2003, Clark launched his candidacy for the 2004 Democratic Party presidential primaries. After winning only the Oklahoma state primary, he withdrew from the race in February 2004, endorsing and campaigning for the eventual Democratic nominee, John Kerry. Clark leads a political action committee, "WesPAC", which he formed after the 2004 primaries and used to support Democratic Party candidates in the 2006 midterm elections. Clark was considered a potential candidate for the Democratic nomination in 2008, but, on September 15, 2007, endorsed Senator Hillary Clinton. After Clinton dropped out of the presidential race, Clark endorsed the then presumptive Democratic nominee, Barack Obama. Clark has his own consulting firm, Wesley K. Clark and Associates, and is chairman and CEO of Enverra, a licensed boutique investment bank. He has worked with over 100 private and public companies on energy, security, and financial services. Clark is engaged in business in North America, Africa, Europe, the Middle East, Latin America and Asia. Between July 2012 and November 2015, he was an honorary special advisor to Romanian prime minister Victor Ponta on economic and security matters.
Ерте өмір және білім
Кларктың әкесінің отбасы еврей болған; оның әкесінің ата-аналары Яков Канне мен Ида Голдман Белоруссиядан, кейін Ресей империясының құрамына кірген, Ресейдегі еврейлерге қарсы шектеулерге және Ресейлік погромдардан туған зорлық-зомбылыққа жауап ретінде АҚШ-қа көшіп келді. Кларктың әкесі, Бенджамин Яков Канне, Чикаго Кент заң колледжін бітіріп, Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервінде лейтенант болып қызмет етті, бірақ ешқашан жауынгерлік қимылдарға қатыспады. Канне 1920 жылдары Чикагода тұрып, прокурор ретінде округтік саясатқа қатысып, жергілікті лауазымдарда қызмет етті. Ол 1932 жылғы Демократиялық Ұлттық конвенцияға делегат ретінде қатысты, онда Франклин Д. Рузвельт партияның президенттік үміткері болып тағайындалды (бірақ оның аты конвенция делегаттарының тізімінде көрсетілмеген). Оның анасы ағылшын тегінен шыққан және методист дінін ұстанған. Канне Коэн әулетінен тараған, ал Кларктың ұлы Кларктың ата-анасының некесін, оның методист анасы Веннета (туған аты Апдеграф) мен еврей әкесі Бенджамин Яков Канне арасындағы одақты "1944 жылы мүмкін болатын ең көп мәдениетті үйлену" деп сипаттады. Кларк 1944 жылдың 23 желтоқсанында Чикагода Уэсли Дж. Канне болып дүниеге келді. Оның әкесі Бенджамин 1948 жылдың 6 желтоқсанында қайтыс болды; анасы отбасын Арканзас штатының Литтл-Рок қаласына көшірді. Бұл көшу Чикаго қаласындағы өмірлік шығындардан, Арканзастағы Веннетаның туыстарының көмегінен және Канне отбасының дініне жат сезімнен құтылу үшін жасалды. Литтл-Рокқа келгеннен кейін Веннета Виктор Кларкке үйленді, оны банкте хатшы болып жұмыс істеген кезде танысты. Виктор Уэслиді өзінің ұлы ретінде тәрбиеледі және оны 16 жасқа толғанда ресми түрде асырап алды. Уэслидің аты Уэсли Канне Кларк деп өзгертілді. Виктор Кларктың аты Уэслидің туу куәлігінде оның биологиялық әкесінің атын алмастырды, кейін Уэсли олардың мұны жасамағанын қалағанын айтты. Веннета Уэслиді оның еврей тегі туралы айтпай өсірді, оны Оңтүстік АҚШ-тағы Ку-Клукс-Кланның еврейлерге қарсы қызметінен қорғау үшін. Анасы методист болғанымен, Кларк Литтл-Рокқа көшкеннен кейін баптист шіркеуін таңдады және балалық шағында оған қатысып тұрды. Ол Холл орта мектебін Ұлттық лайықтылік стипендиясымен бітірді. Ол жүзу командасының штаттағы чемпионатқа жол табуына көмектесті, ауырып қалған командаласының орнына эстафетаның екі кезеңін жүзіп өтті. Кларк көзілдірік таққан кадетпен кездескенде, ол Кларкқа (өзі де көзілдірік таққан) Вест-Пойнтқа түсу үшін мінсіз көру қажет емес екенін айтқаннан кейін Вест-Пойнтқа баруды шешкенін жиі айтады. Кларк өтініш берді және 1962 жылдың 24 сәуірінде қабылданды.
Әскери мансап
Кларктың әскери мансабы 1962 жылғы 2 шілдеде АҚШ Әскери академиясына, Нью-Йорк штатындағы Вест-Пойнтке қабылданғаннан бастау алды. Кейін ол Дуглас Макартурдың "Борыш, құрмет, ел" деген танымал сөзінің әскерилікке деген көзқарасына маңызды ықпал еткенін айтты. Бұл сөз Кларк Вест-Пойнтке түсуге бірнеше ай бұрын 1962 жылғы түлектерге арналған болатын, бірақ оның курсы алғаш келген кезде жазбасы ойнатылды. Кларк көптеген сабақтарында сыныптағы ең жақсы оқушымен бірге алдыңғы қатарда отырды. Кларк пікірсайыстарға белсенді қатысып, әрдайым сыныбының үздік 5% -ына кірді (осының арқасында формасына "Ерекше көзге түскен кадет" жұлдыздары ілінді) және сыныбының үздік түлегі болып бітірді. Армияда мамандық таңдау құқығы үздік түлекке беріледі, ал Кларк танкшілік (броньдық әскер) мамандығын таңдады. Ол Гертруд Кингстонмен (кейіннен үйленді) USO-ның теңізшілер мен Вест-Пойнт кадеттері үшін ұйымдастырылған би кешінде танысты.
Вьетнам соғысы
Кларк 1-ші жаяу әскер дивизиясына тағайындалды және 1969 жылдың шілдесінде АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуы кезінде Вьетнамға ұшты. Ол штаб офицері болып жұмыс істеді, деректер жинады және операцияларды жоспарлауға көмектесті, сондай-ақ штабпен жұмыс істегені үшін қола жұлдызбен марапатталды. 1970 жылдың қаңтарында Кларкқа 1-ші жаяу әскер дивизиясының 16-шы жаяу әскер батальонының 1-ші ротасының командирі болып тағайындалды. Ақпан айында, командирлік міндетін атқарғанына бір ай болғанда, ол Вьетконг салдатының АК-47 автоматынан төрт рет атылды. Жарақат алған Кларк өзінің әскерлеріне бұйрық берді, олар қарсы шабуыл жасап, Вьетконг күштерін жеңді. Кларк оң иығына, оң қолына, оң жамбасына және оң аяғына жарақат алды, ал қалпына келтіру үшін Пенсильвания штатының Фениксвилл қаласындағы Вэлли Фордж әскери госпиталіне жіберілді. Ол күміс жұлдызбен және жауынгерлік жаяу әскерлік белгімен марапатталды. Вьетнамда болғанда Кларк әйелі Гертруданың дініне, католицизмге ауысты. Вэлли Фордж госпиталінде ол өзінің ұлы Уэсли Кларк кішіні алғаш рет көрді. Кларк Форт-Нокста жараланған сарбаздардан құралған 194-ші бронетанкті бригаданың 32-ші бронетанкті батальонының 6-шы ротасына басшылық етті. Кларк осы командирлік қызметінің әскери мансабын Вест-Пойнт талап еткен сегіз жылдық міндеттемеден кейін де жалғастыруға ықпал еткенін айтты, ол 1974 жылы аяқталуға тиіс болған. Форт-Нокста Кларк бронетанкті офицерлердің жоғары курсын аяқтады, қосымша курстар оқыды және бронетанкті қауымдастығының жазу сыйлығын жеңіп алған мақала жазды. Оның келесі тағайындалуы Вашингтондағы Армия штабының бастығы кеңсесіне болды, онда ол 1971 жылдың мамыр айынан шілдесіне дейін «Заманауи ерікті армия» бағдарламасында жұмыс істеді. Содан кейін ол 1971 жылдың шілдесінен 1974 жылға дейін үш жыл бойы Вест-Пойнттегі әлеуметтік ғылымдар кафедрасында оқытушы болып жұмыс істеді. Кларк Командалық және штаб колледжін (CGSC) үздік түлек ретінде бітірді және Джордж С. Маршалл сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ Вьетнам соғысындағы американдық саясаттың сатылы саясаты туралы диссертациясымен CGSC-ден әскери ғылымдар магистрі дәрежесін алды. Кларктың теориясы күшті тез қолдану арқылы эскалациялық басымдыққа қол жеткізуді білдірді, бұл тұжырымдама кейіннен АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздік саясаты ретінде Вайнбергер доктринасы және оның ізбасары Пауэлл доктринасы түрінде қалыптасты. Кларк CGSC-ді бітіргеннен кейін майор болып тағайындалды.
Вьетнам соғысынан кейінгі кезең
1975 жылы Кларк Басқару және Бюджет Кеңсесінде (ОМБ) Ақ үйдің өкілі болып тағайындалды. Ол 2307 үміткердің ішінде 14 адамның бірі болып таңдалды. Линн Кларкқа алты апталық тапсырма берді, ол сол кезде президенттің кеңесшісі болған Джон Маршқа көмектесу үшін болды. Кларкқа стипендия кезінде Вьетнам соғысының ардагерлеріне ескерткіш орнатуға көмектесу туралы ұсыныс жасалды. Ол Вашингтондағы Вьетнам соғысы ардагерлерінің ескерткішінің құрылысына ықпал еткен қозғалыста жұмыс істеді. Кларк 1976 жылдың тамызынан 1978 жылдың ақпанына дейін Германияда орналасқан 1-ші бронетанктік дивизияның екі бөлімінде қызмет етті, біріншісі 35-ші бронетанктік батальонның S3-і, ал екіншісі 3-ші бригаданың S3-і. Дегенмен, Кларк өз тобындағы ең алғашқы полковник болып таңдалды және батальонды басқарғаннан кейін бірден Ұлттық соғыс колледжіне оқуға түсті. Кларк 1983 жылдың маусымында бітіріп, 1983 жылдың қазан айында полковник болып тағайындалды. Бітіргеннен кейін Кларк 1983 жылдың шілдесінен 1984 жылға дейін Вашингтонда АҚШ Армиясының Бас штабы мен Бас штабтың орынбасарының кеңселерінде жұмыс істеді. Содан кейін 1984 жылдың тамызынан 1986 жылдың маусымына дейін Форт-Ирвин әскери полигонында Операциялық топтың командирі болып қызмет етті. Форт-Ирвиндегі қызметі үшін ол тағы бір «Ерлік ордені» мен «Құрметті қызмет медалін» алды және 1986 жылы Форт-Карсонда бригада командирі болып тағайындалды. Ол 1986 жылдың сәуірінен 1988 жылдың наурызына дейін 4-ші жаяу әскер дивизиясының 3-ші бригадасына қолбасшылық етті. Веслидің анасы Венета Кларк 1986 жылы Аналар күнінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Бригада командирі лауазымындағы қызметі туралы айтқанда, оның батальон командирлерінің бірі Кларкты «өзінің таныған ең дарынды және қабілетті офицері» деп атады. Форт-Карсоннан кейін Кларк 1989 жылдың қазанына дейін сондағы Ұрыс командасын даярлау бағдарламасын (BCTP) басқару және одан әрі дамыту үшін Командование және Бас штаб колледжіне оралды. BCTP жоғары офицерлерге соғыс жүргізу дағдыларын үйрету үшін эскалациялық жаттығуларды пайдалану үшін құрылған, деп мәлімдеді сол кездегі қолбасшы генерал. 1989 жылдың 1 қарашасында Кларк бригадир генерал болып жоғарылатылды. Кларк Форт-Ирвинге оралды және 1989 жылдың қазанынан 1991 жылға дейін Ұлттық оқу орталығына (NTC) басшылық етті. Перс шығанағындағы соғыс Кларк басқарған кезде болды, және көптеген Ұлттық гвардия дивизиялық бригадалары оның басшылығымен жаттықты. Ирак пен Кувейттегі американдық әскерлерге қолбасшылық еткен бірнеше генералдар Кларк өткізген дайындық даладағы нәтижелерге жетуге көмектескенін және ол Вьетнам дәуіріндегі стратегиядан асып түскен жаңа буын әскерилерді сәтті даярлай бастағанын айтты. Ол «Ерлік орденімен» марапатталды, себебі ол берілген цитатта айтылғандай, «жеке күш-жігері» НТК-ны сақтауда «маңызды рөл атқарды». Осыдан кейін ол Вирджиния штатындағы Монро фортындағы Тренинг және Доктриналық Команданың (TRADOC) тұжырымдамалары, ілімдері және дамуы жөніндегі штаб бастығының орынбасары болып қызмет етті. Ол жерде ол ТРАДОК-тың қолбасшысына армияны соғысқа дайындауға және суық соғыстан кейінгі жаңа стратегияларды әзірлеуге көмектесті. Кларк әскери басқару үшін цифрлық желі құру үшін армиядағы технологиялық прогреске үлес қосты, оны ол «сайыс алаңын цифрландыру» деп атады. Ол осы қызметтен кейін 1992 жылдың қазан айында генерал-майор болып жоғарылатылды.
Форт-Худ
Кларк дивизиялық басқаруымен 1-ші кавалерия дивизиясы Форт-Худ, Техас штатына келді. Кларк Кувейтте бейбітшілікті сақтау мақсатында Форт-Худтан үш рет күштерді жіберуге басшылық етті. Форт-Худтағы басқару қызметі бойынша офицерлік бағалау есебі (OER) оны "Армияның ең үздік және ең дарынды офицерлерінің бірі" деп сипаттады. Кларк Форт-Худтағы қызметі үшін Ең жоғары қызмет орденімен марапатталды және 1994 жылы басқаруын аяқтағаннан кейін генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Кларктің келесі тағайындамасы 1994 жылдың сәуірінен 1996 жылдың маусымына дейін Біріккен штабтар басшылығының штабында Стратегиялық жоспарлау және саясат директоры (J5) лауазымына тағайындалу болды. Бұл қызметте ол АҚШ-тың бүкіл әлемдік әскери саясатын және стратегиясын әзірлеу мен үйлестіруге көмектесті. Ол Ричард Холбрукпен бірге бұрынғы Югославиядағы Босния соғысын аяқтаған Дейтон бейбіт процесіне қатысты. Осы кезеңде ол Кореядағы ядролық келіссөздерге қолдау көрсетуге, Гаитиде демократияны қайта орнатуды жоспарлауға, АҚШ Оңтүстік командованиесінің штабын Панамадан Майамиге көшіруге, Саддам Хусейнге қатаң шектеулер салуға, Ұлттық әскери стратегияны жаңартуға және болашақ соғыс жүргізу үшін Бірлескен 2010 көрінісін жасауға қатысты.
АҚШ Оңтүстік қолбасшылығы
Армия ережелері үш жұлдызды генералға көтерілу кезінде "уақыт санауы" деп аталатын жағдайды белгілейді, ол Кларктың алғашқы көтерілуінен бастап екі жыл ішінде басқа лауазымға тағайындалуын немесе зейнетке шығуын талап етеді. Бұл мерзім 1996 жылы аяқталды және Кларк осындай тағайындауға үміттенбейтінін айтты, себебі сол кездегі қауесеттер генерал Деннис Раймер оны тағайындауға ұсынбаған болуы мүмкін екенін көрсетеді, бірақ "ешқандай нақты себеп көрсетілмеген". Кларктың кітабында генерал Роберт Скейлс Кларктың зиялылығы басқа генералдардың наразылығын тудырған болуы мүмкін деді. Осы қауесеттерге қарамастан Кларк АҚШ Оңтүстік қолбасшылығы (USSOUTHCOM) лауазымына тағайындалды. Конгресс 1996 жылдың маусым айында оның толық генерал дәрежесіне көтерілуін бекітті, ал генерал Джон М. Шаликашвили бұйрыққа қол қойды. Кларк өзі бастапқы үміткер емес екенін, ал бірінші таңдалған офицер "бір себеппен қабылданбағанын" айтты.
Босния және Герцеговина
1994 жылы Кларк Босния мен Герцеговинадағы соғысқа жауап беру жұмыстарын жоспарлауды бастады. Конфликтті шешудің әскери мүмкіндіктерін қарастыру үшін ақпарат жинағанда Кларк босниялық серб әскери басшыларымен, соның ішінде кейіннен соғыс қылмыстары мен геноцидке айыпталған Ратко Младичпен кездесті. Кларк Младичпен бас киім алмасып тұрған суреті түсірілді, бұл фото АҚШ-та қызу пікірталас тудырды. "Вашингтон Пост" газеті Кларк АҚШ елшісінің ескертуіне қарамастан сапарға барғанын жариялады. Клинтон әкімшілігінің кейбір өкілдері бұл оқиғаны "Герман Герингпен араласу сияқты" деп сипаттады. Кларк сапар туралы елшіге ұсынған баяндамасында көрсеткенімен, ол кейін мақұлданбағанын білді. Ол ескерту алмағанын және сапарды тоқтатуды ешкім талап етпегенін айтты, бірақ екі конгрессмен оның жұмыстан босатылуын сұрады. Кларк кейін ол бас киім алмасудан өкінгенін мәлімдеді, және мәселе президент Клинтонның Кларкты Конгресске қорғап жазған хаты арқылы шешілді, дау басылды. Кларк бұл оның "көп назарда болудың және қиын күндердің алғашқы тәжірибесі" екенін айтты. Консервативті сарапшы Роберт Новак 2004 жылғы президенттік сайлау кезінде Кларктың кандидатурасын сынап, бас киім алмасуды "проблема" ретінде көрсетті. Кларкты қорғаныс министрі Уильям Перри Боснияға, мемлекеттік хатшының көмекшісі Ричард Холбрук басқаратын дипломатиялық келіссөздер тобының әскери өкілі ретінде жіберді. Холбрук Кларктың орнын "қиын" деп сипаттады, себебі ол болашақ мүмкіндіктер ұсынғанмен, "оны жоғары лауазымды офицерлермен қақтығысқа түсіруі мүмкін" еді. Команда таулы жолмен келе жатқанда, жол құлап, Холбруктың орынбасары Роберт Фрейзер, қорғаныс министрінің орынбасары Джозеф Крузель және Әуе күштері полковнигі Нельсон Дрю отырған көлік тік жарға құлап кетті. Вашингтондағы жерлеу рәсімдерінен кейін келіссөздер жалғасты, нәтижесінде команда Огайо штатындағы Дейтон қаласындағы Райт Паттерсон әуе базасында Дейтон келісіміне қол жеткізді, ал 1995 жылдың 14 желтоқсанында Парижде оған ресми қол қойылды. 1997 жылдың жазында Кларк USSOUTHCOM қызметінен кейін Еуропа театрына және Балқанға, президент Клинтонның тағайындауымен АҚШ Еуропалық қолбасшылығына қайта оралды. Ол, Оңтүстік командасында болғандай, бастапқы кандидат емес еді. Әскер басқа генералдың кандидатурасын бұрыннан да мақұлдаған еді. Президент Клинтон мен генерал Шаликашвили Кларк осы лауазымға ең лайықты адам деп есептегендіктен, ол ақыры тағайындалды. Шаликашвили оның "Кларктың соңғы екі жұмысында өте маңызды рөл атқарғанын" атап өтті. Кларк Сенаттың Қарулы Күштер комитеті алдындағы растау тыңында, НАТО-ның Суық соғыс аяқталғаннан бері Еуропаны Кеңес Одағынан қорғаудан аймақтағы жалпы тұрақтылықты нығайтуға көшкенін айтты. Кларк сондай-ақ USSOUTHCOM-ның ағымдағы міндеттеріне қатысты мәселелерді, мысалы Америка мектебіне қолдау көрсету және АҚШ-тың есірткіге қарсы күресте тиімді болуы үшін кейбір Оңтүстік Америка елдеріне көмек көрсетуді жалғастыру қажеттігін атап өтті. Оған 109 000 американдық әскер, олардың 150 000 отбасы мүшелері, әскерилерге көмек көрсететін 50 000 азаматтық қызметкер және Еуропа, Африка және Таяу Шығыстағы 89 ел мен аумақтағы барлық американдық әскери операцияларды басқару тапсырылды. Бұл лауазым Кларкты Еуропадағы Одақтас Әскерлердің Жоғарғы Бас қолбасшысы (SACEUR) етіп тағайындады, оған Еуропадағы НАТО әскери күштеріне жалпы басшылық ету құқығы берілді.
Косово соғысы
Кларктың SACEUR лауазымындағы ең ірі оқиғасы – Косово соғысындағы НАТО-ның Югославия Федеративтік Республикасымен қақтығысы болды. 1998 жылдың 22 қыркүйегінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі Косоводағы жағдайды тоқтатуға шақыратын 1199-шы қаулыны қабылдады, ал Ричард Холбрук қайтадан бейбіт келісімге келуге тырысты. Алайда, Рачак трагедиясынан кейін бұл процесс сәтсіз аяқталды. Содан кейін АҚШ Мемлекеттік хатшысы Мадлен Олбрайт Югославияны Косовоның Рамбуйе келісімі бойынша бөлінуіне келісуге мәжбүрлеуге тырысты, бірақ Югославия бас тартты. Кларк Рамбуйе келіссөздерінде болған жоқ. Ол жеке түрде Югославия президенті Слободан Милошевичке «активация бұйрығы бар. Егер маған сені бомбалауды айтса, мен сені жақсы бомбалаймын» деп айтып, оны көндіруге тырысты. Кейін Кларк Милошевичтің албандарға қарсы эмоционалды шабуыл жасап, 1940 жылдары этникалық тазалау арқылы оларды «басқарғанын» мәлімдеді. Президент Клинтонның бұйрығымен Кларк 1999 жылдың 24 наурызында «Одақтас күш» операциясы атымен бомбалауды бастады. Бұл Югославияның Рамбуйе келісімінен бас тартуынан кейін БҰҰ-ның 1199-шы қаулысын орындауға бағытталған әрекет болды. Дегенмен, сыншылар 1199-шы қаулының жай ғана жағдайды тоқтатуға шақыру екенін және ешқандай ұйымға әскери қимылдар жасауға рұқсат бермейтінін атап өтті. АҚШ Қорғаныс министрі Уильям Коэн Кларктың Ақ үйдің президент Клинтон мен Мемлекеттік хатшы Мадлен Олбрайт сияқты ықпалды одақтастары бар екенін сезінді, олар оған Пентагонды оның стратегиялық идеяларын ілгерілетуге мүмкіндік берді. Алайда, Кларк Ұлттық командалық билікпен жүргізілетін талқылауларға жеткілікті қатыстырылмағанын сезінді, бұл оны өзін «АҚШ-қа да есеп беретін НАТО офицері» деп сипаттауға итермеледі. Бұл командалық қайшылық Кларк жоғары әскери қолбасшы болғанына қарамастан, Вашингтонда НАТО-ның 50 жылдығын тойлауға арналған саммитте шақырылмаған кезде айқын болды. Кларк ақырында саммитте қатысуға шақырылды, бірақ Коэн оған жердегі әскерлер туралы ештеңе айтпауды бұйырды, және Кларк келісті. Саммиттен кейін Кларк SHAPE-ке оралды және баспасөзге бомбалау операциясының жалғасуы туралы мәлімдеді. Лос-Анджелес Таймс газетінің тілшісі серб күштеріне бомбалаудың әсері туралы сұрақ қойды, және Кларк қарсыластың әскерлерінің санын ғана санау Милошевичтің нақты шығындарын көрсетпейтінін, өйткені ол қосымша күштерді жеткізіп жатқанын атап өтті. Көптеген американдық ақпарат құралдары бұл пікірді пайдаланып, «НАТО басшысы бомбалар серб операцияларын тоқтатуға жетпегенін мойындады» сияқты тақырыптармен «Таймс» газетінде «мәлімдемені бұрмалады». Кларк кейіннен өзінің пікірін қорғап, бұл «менің мәлімдемемді және фактілерді толық түсінбеу» екенін айтты, ал президент Клинтон Кларктың пікірлері қате түсіндірілгеніне келісті. Осыған қарамастан, Кларк келесі күні кешке Біріккен штабтар төрағасы генерал Хью Шелтоннан қоңырау алды, ол Коэн хатшысының сөзбе-сөз нұсқауын жеткізді: «Теледидардан аулақ бол. Енді ешқандай брифинг болмайды, нүкте. Соңғы сөз». Бомбалау науқаны 1999 жылдың 23 сәуірінде Сербия радио-телевидениесінің бас кеңсесін бомбалау кезінде сынға ұшырады. 16 азаматтық қызметкердің қаза болуы Amnesty International ұйымы тарапынан соғыс қылмысы деп танылды, ал Ноам Чомский оны терроризм актісі деп атады. НАТО бомбалауды осы станция Милошевич режимі үшін үгіт құралы ретінде жұмыс істегенін айтып ақтады. «Одақтас күш» операциясы 1999 жылдың 7 мамырында НАТО Белградтағы Қытай елшілігін бомбалаған кезде тағы бір қиындыққа тап болды. Операция көптеген серб нысаналарына қарсы ұйымдастырылды, оның ішінде «493 нысаны, Федералды сатып алу және жабдықтау дирекциясының штаб-пәтері», бірақ нысаналанған ғимарат нысаналанған аумақтан 300 метр қашықтықта болды. Елшілік қате нысанда орналасқан, нәтижесінде үш қытай журналисі қаза тапты. Кларктың барлау офицері Кларкқа толық жауапкершілікті мойындап, отставкаға кетуді ұсынды, бірақ Кларк офицердің кінәсі жоқ деп, бас тартты. Қорғаныс министрі Коэн және ЦРУ директоры Джордж Тенет келесі күні жауапкершілікті өз мойнына алды. Тенет 1999 жылдың 22 шілдесінде АҚШ Өкілдер палатасының Ақпарат комитеті алдындағы куәлігінде нысанаға алу жүйесі көше мекенжайларын қолданғанын, бұл әуе бомбалауының дұрыс емес координаталарын бергенін түсіндірді. Ол сондай-ақ, тыйым салынған нысаналардың әртүрлі деректер базасында салыстырмалы түрде жаңа елшілік орналасқан жерінің жаңартылмаған адресі болғанын айтты. Бомбалау науқаны 1999 жылдың 10 маусымында НАТО Бас хатшысы Хавьер Солананың бұйрығымен аяқталды, Милошевич халықаралық қауымдастықтың талаптарына сәйкес келгеннен және югослав күштері Косоводан шыға бастағаннан кейін. Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі сол күні 1244-ші қаулыны қабылдады, Косовоны Біріккен Ұлттар Ұйымының басқаруына берді және Косоводағы бейбіт күштерді құруға рұқсат берді. НАТО жауынгерлік қаза болған жоқ, бірақ Апачи тікұшағының апатында екі экипаж мүшесі қаза тапты. F 117A Буджановци ауылының жанында құлап түсті. Бомбалау нәтижесінде халықаралық қылмыстық трибуналға хабарланғандай, шамамен 495 азамат қаза тауып, 820 адам жараланған. Югославия азаматтардың қаза тауып, 2000-нан астам адамның жараланғанын мәлімдеді. Human Rights Watch НАТО бомбалау салдарынан қаза болған азаматтардың санын 488 мен 527 аралығында бағалады. Милошевичтің Югославиядағы лауазымы аяқталып, 2000 жылдың 24 қыркүйегінде өткен сайлауларға қатысты алдау және бұрмалау туралы айыптауларға байланысты наразылықтар болды. Бұл 5 қазан күні «Бұлдозер революциясы» деп аталған оқиғаға әкелді. Милошевич 7 қазан күні отставкаға кетті. Сербия демократиялық оппозициясы желтоқсан айында парламенттік сайлауда көпшілік дауыс алды. Милошевич 2001 жылдың 1 сәуірінде ұсталды және 28 маусымда соғыс қылмыстары мен геноцид айыптарымен халықаралық қылмыстық трибуналға тапсырылды. Кларк 2003 жылдың желтоқсанында Милошевичтің ісінде жабық отырыста куәлік беруге шақырылды. Ол Сребреница трагедиясынан бастап Милошевичпен болған әңгімелеріне дейін көптеген мәселелер бойынша куәлік берді. Кейбір соғысқа қарсы белсенділер тобы Кларктың және Билл Клинтонның (басқалармен бірге) НАТО-ның бомбалау науқаны үшін соғыс қылмыскерлері деп таныстырып, операцияның барлығы НАТО хартасын бұзғанын мәлімдеді.
Приштина әуежайындағы оқиға
Кларктың SACEUR қолбасшылығы кезіндегі ең даулы шешімдерінің бірі – Косово соғысы аяқталғаннан кейін Приштина халықаралық әуежайындағы операцияға жасаған әрекеті болды. Ресей күштері Косовоға келді және 1999 жылдың 12 маусымында, бомбалау науқаны аяқталғаннан кейін екі күн өткен соң, әуежайға бет алды, Косовоның осы бөлігін қадағалауға көмектесуді күтті. Кларк болса, Косово күштерінің аймақты қадағалауын жоспарлаған. Кларк сол кездегі НАТО бас хатшысы Хавьер Соланаға қоңырау шалып, "әрине, сіз әуежайға жетуіңіз керек" және "сізге билік беру құқығы бар" деген жауап алды. Алайда, Косово күштерінің британдық қолбасшысы генерал Майк Джексон, капитан Джеймс Блант басқаратын британдық күштерге ресейліктерді әскери қимылдар арқылы тоқтатуға рұқсат бермеді, тіпті "Мен сіз үшін үшінші дүниежүзілік соғысты бастамаймын" деді. Джексонның бас тартуын АҚШ-тың бірқатар жоғары әскери шенеуніктері сынады, генерал Хью Шелтон оны "алаңдатарлық" деп сипаттады. АҚШ Сенатында өткен тыңдауларда сенатор Джон Уорнер бұл бас тарту заңсыз болуы мүмкін екенін, ал егер заңды болса, ережелерді өзгерту қажеттігін айтты. Бірақ, Ұлыбритания Қорғаныс штабының бастығы Чарльз Гатри Джексонмен келісті. Кларкқа күтілген мерзімінен екі ай бұрын лауазымынан кетуге бұйрық берілді. Джексон Приштина оқиғасынан кейін мансабын жалғастырды: ол 1998 жылы Бат орденінің кавалер-командоры, 1999 жылы Ең Құрметті Орден иегері атанды, 2000 жылы Құрлық әскерлерінің бас қолбасшысы болды, ал 2003 жылы Британ армиясындағы ең жоғары лауазым – Бас штаб бастығы болды.
Зейнеткерлік
1999 жылдың шілдесінде Кларк генерал Шелтоннан тағы бір қоңырау алды, онда министр Коэн Кларк 2000 жылдың сәуірінде, лауазымға келгеннен кейін үш жылға жетпей, өзінің басқаруын тастауын қалағанын айтты. Кларк бұған таң қалды, себебі SACEUR-лер кем дегенде үш жыл қызмет етеді деп ойлаған. Кларкқа мұның себебі генерал Джозеф Ралстон Біріккен штабтар төрағасының орынбасары лауазымынан кетіп, 60 күн ішінде тағы бір 4 жұлдыздық басқару орынға ие болмаса, зейнетке кетуге мәжбүр болады деді. Ралстонның бұрынғы некеден тыс қарым-қатынасы болғандықтан Біріккен штабтар төрағасы болып тағайындалуы мүмкін емес еді, ал SACEUR лауазымы оның соңғы мүмкіндігі саналды. Кларк бұл түсіндірмеге "сенбеді"; ол заңдық мәселелердің оны толық мерзімге қызмет етуден тоқтатуға себеп болмайды деп есептеді. Клинтон Ралстонның қайта тағайындалуына қол қойды, бірақ Дэвид Халберштам президент пен Мадлен Олбрайт Кларкқа жасалған қатысты наразы болғанын жазды. Кларк SACEUR ретінде қалған уақытын бейбітшілік сақтаушы күштерін бақылаумен өткізді және жаңа басқару орыны болмағандықтан 2000 жылдың 2 мамырында әскери қызметтен зейнетке кетуге мәжбүр болды. Вашингтондағы кейбір адамдармен арадағы шиеленіске байланысты Кларк қызметтен шығарылды деген қауесет тарады; алайда ол мұндай қауесеттерді жоққа шығарып, оны "кәдімгі кадрлық шара" деп атады. Қорғаныс министрлігі бұл "америкалық жоғары шенді офицерлердің жалпы ауысуы" екенін мәлімдеді. Бірақ НАТО елшісі International Herald Tribune газетіне Кларктың қызметтен босатылуы "АҚШ-тан келген саяси әрекет сияқты көрінеді" деді. 2003-2004 жылдары Джон Эдвардстың президенттік үміткерлігі үшін жұмыс істеген генерал Шелтон 2004 жылғы үміткерлік науқанында Кларк туралы: "Оның Еуропадан ерте кеткенінің себебі адалдық және мінез-құлық мәселелеріне байланысты болды, бұл мен үшін өте маңызды. Мен республикашы ма, демократ па екенімді айтпаймын. Бірақ Уес дауысымды алмайды" деді. Шелтон бұл мәселелердің мән-жайын толыққанды түсіндірген жоқ.
Азаматтық мансап
Кларк Родман Реншоу инвестициялық банкінің төрағасы болды, ол банкроттыққа өтініш берді. Банктің күмәнді амалдары мен Кларктың тікелей қатысы танымал деректі фильмде – "Қытай шапшаңдығында" жарияланды. Кларк 2000 жылдың жазында көпшілік алдында сөйлейтін турне бастады және үкіметтік қызметтен кейінгі жұмысқа қатысты кеңес алу үшін бірнеше бұрынғы үкімет шенеуніктеріне жүгінді, олардың ішінде Палата спикері Ньют Гингрич, Ақ үй басшысы Мак Макларти және Ричард Холбрук болды. Кларк Маклартидің кеңесімен Арканзас штатындағы Литтл-Рокқа қайтып келді және бас кеңсесі сол жерде орналасқан Stephens Inc инвестициялық фирмасында жұмыс істеді. Ол қорғаныс саласындағы бірнеше компанияның директорлар кеңесіне де кірді, ал 2003 жылдың наурыз айында Wesley K. Clark & Associates компаниясын құру үшін Stephens Inc-тен жақсы қарым-қатынаста кетуге бел буды. Кларк "Қазіргі заманғы соғыс жүргізу" және "Қазіргі заманғы соғысты жеңу" атты екі кітап жазды. Ол сонымен қатар әскери өмірбаян мен редакциялық мақалалар сериясының кіріспе сөздерін жазды. 2003 жылға қарай Кларк өзінің 40 миллион долларлық мақсатына 3,1 миллион доллар жинады және бизнес карьерасын жалғастырудың орнына мемлекеттік лауазымға үміткер болуды қарастыра бастады. Кларк сондай-ақ Атлантикалық кеңестің директорлар кеңесінің мүшесі болып табылады.
2004 жылғы президенттік науқан
Кларк өзінің саясатын әскери қызметтен шыққаннан кейін және 2000 жылғы президент сайлауында Джордж Буш жеңгеннен кейін ғана анықтай бастағанын айтты. Кларк Кондолиза Райспен сөйлесіп, оған Косово соғысы Буш тұсында болмайтын еді деп айтты. Кларк мұндай мойындауды алаңдатады, өйткені ол Клинтон әкімшілігінің араласушылық саясатына көбірек сенгендіктен SACEUR лауазымына таңдалды. Ол бұны Буш билігінің кезінде американдық сыртқы саясаттың "жаманға бара бастағанын" көрсететін белгі деп қарастыратынын айтты. Кларк 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдарға жауап ретінде әкімшіліктің Ауғанстандағы соғысын қолдады, бірақ Ирак соғысын қолдамады. Кларк Нью-Йорк демократтарының бай өкілдерімен кездесіп, оларға 2004 жылғы президент сайлауына қатысу туралы ойластыратынын айтты. 2000 жылы Аль Горді қолдаған Патрикоф Демократиялық партияның барлық кандидаттарымен кездесіп, 2004 жылы Кларкты қолдады. Кларк өзінің Аль Гор мен Рональд Рейганға дауыс бергенін, Дуайт Д. Эйзенхауэр мен Гарри С. Трумэнды тең бағалайтынын және әскери мансабының барысында тіркелген тәуелсіз сайлаушы болғанын айтты. Кларк демократиялық партияға мүше болуды шешкені туралы былай деді: "Мен оңдықты әрекет етуді қолдаймын, таңдауды қолдаймын, білім беруді қолдаймын, денсаулық сақтауды қолдаймын. Мен Америкадағы ең жалғыз республикашыл боламын немесе бақытты демократ боламын". Кларк Демократиялық партияны ұнататынын, оны "интернационализм", "қарапайым ерлер мен әйелдер" және "әділеттілік" деп санайтынын айтты. "Кларкқа қолдау" науқаны DraftWesleyClark.com сайтында 2003 жылдың 10 сәуірінде жарияланғаннан бастап өсе бастады. Ұйым он мыңдаған еріктілерді тіркеді, 150 медиа-жүргізуде Кларк туралы талқылады және оның науқанына 1,5 миллион доллар жинады. Басқа сайт, DraftClark2004.com, 2003 жылдың маусым айында Кларкты сайлауға қатысуға көндіру үшін саяси іс-қимыл комитеті ретінде тіркелген алғашқы ұйым болды. Олар 2003 жылдың мамыр айында оған бүкіл елден келіп түскен 1000 электрондық хатты ұсынды. DraftClark2004 негізін қалаушылардың бірі Брент Блэкаби әскери қызметке шақыру туралы былай деді: "Елдің барлық жерлерінен келген азаматтар 52 жыл бұрын генерал Эйзенхауэрді әскери қызметке шақыру үшін жасаған күш-жігерінде табысты болды. Біз 2004 жылы да генерал Кларкты шақырып, осыны жүзеге асыруды көздеп отырмыз. Егер ол жүгіріп жүрсе, ол жеңіп шығады". 2003 жылдың маусым айында Кларк Meet the Press бағдарламасында президент сайлауына қатысуды "серьезді қарастырып" жатқанын айтты. Алғашқы екі аптада науқан 3,5 миллион доллар жинады. Интернет-кампания сонымен қатар Кларк қауымдастығының блогтар желісін құруға мүмкіндік берді, ол әлі күнге дейін қолданыста және Meetup.com-ды қатты қолданды, онда DraftWesleyClark.com осы уақытта Meetup-тың екінші үлкен қауымдастығын құрған болатын. Кларқтың Демократиялық партияға деген адалдығын ол жарысқа кіргеннен кейін кейбіреулер күмәнмен қарады. Сенатор Джо Либерман Кларқтың партиялық таңдауын "саяси ыңғайлылық, емес сенім" мәселесі деп атады. Колорадоның республикашыл губернаторы Билл Оуэнс және Денвер университетінің президенті Марк Холцман Кларқтың бірде "Карл Роув телефон қоңырауларыма жауап берсе, мен республикашыл болар едім" дегенін мәлімдеді. Кларк кейіннен ол жай ғана әзіл-аяң айтқан деп мәлімдеді, бірақ Оуэнс пен Холцман бұл ескерту "өте тікелей" айтылғанын және "әзіл емес" екенін айтты. Кэтрин К. Силие көпшілік Кларк 2004 жылы демократ болуды таңдады деп сенді, өйткені бұл "номинанты жоқ жалғыз партия" болды деп жазды. U.S. News & World Report екі аптадан кейін Кларқтың республикалық партияға кандидат ретінде саяси үміткер болуды ойластырғанын мәлімдеді. Кларк саяси емес ортадан шыққандықтан, өзінің қоғамдық күн тәртібін айқындау үшін ешқандай позиция қағаздары болған жоқ. Алайда, науқанға қатысқаннан кейін, бірнеше еріктілер бұқаралық ақпарат құралдарымен байланыс желісін құрды, ал Кларк әртүрлі мәселелерге қатысты өз ұстанымын түсіндіре бастады. Ол қазан айында The Washington Post газетіне айтқандай, таңдауға және оңды әрекет етуді қолдайды. Ол 200 000 доллардан астам табыс табатын адамдарға қатысты Буштың салықты қысқартуын жоюды талап етті және қазіргі жүйеге ауысудың орнына сақтандырусыз жүргендерге медициналық көмек көрсетуді ұсынды. Ол Буш әкімшілігінің "Таза ауа және таза су туралы" заңдарына қолданған "кешірілген ережелерді" кері қайтаруға уәде берді және көліктерден, мал шаруашылығынан және басқа да көздерден шығатын парниктік газдардың шығарылуын азайту арқылы жаһандық жылынудың ықтимал әсерлерімен күресуді ұсынды. Кларк сонымен қатар американдық қарым-қатынастарды басқа елдермен күшейтуге бағытталған жаһандық күш-жігерді, PATRIOT заңын қарауды және ұлттық қауіпсіздікке 100 миллиард доллар инвестициялауды ұсынды. Соңында, ол Буш салықтарын жою, Ирак соғысының шығындарын басқа елдермен бөлісу және үкіметтік ысырапты қысқарту арқылы он жыл ішінде 2,35 триллион доллар үнемдеуге уәде берген бюджет жоспарын жариялады. Кейбіреулер Кларктың "сүретке түсіруге" жауап берудегі тәжірибесінің жетіспеуі оның алғашқы науқаны кезінде бұқаралық ақпарат құралдарында оған зиян келтіргенін болжады. Мысалы, науқанын бастаған күнінен кейін, оған Ирак соғысын санкциялаған резолюцияға дауыс берер ме екені сұралды, бұл 2004 жылғы науқандағы маңызды мәселе болды. Кларк: "Сол кезде, бәлкім, мен оған дауыс берер едім, бірақ менің ойымша, бұл тым қарапайым сұрақ", содан кейін "Мен оған дауыс берер ме екенімді білмеймін. Мен оны екі жақтан да айттым, өйткені сіз бұл мәселеге енгенде, сіз өзіңізді жағдайға қоюға тиіссіз - жалпы алғанда, мен оған дауыс берер едім" деді. Соңында Кларктың баспасөз хатшысы оның ұстанымын "Сіз резолюцияға БҰҰ негізіндегі шешімге қол жеткізу үшін дауыс беретініңізді айттыңыз" деп түсіндірді. Осы жауаптардан кейін, Кларк соғысқа қарсы болғанына қарамастан, The New York Times "Кларк соғысқа дауыс беретінін айтты" деген тақырыппен мақала жариялады. Кларк осы маңызды мәселеде оның қарсыластарымен алғашқы кезеңде қайта-қайта нақты емес болып көрінді. Ол өз ұстанымын түсіндіруге мәжбүр болды және екінші алғашқы дебатта: "Бұл елдегі басшылықты өзгертуге тырысып жатқан кандидаттардың өздерінің әңгімелерін түзетуге тырысып жатқанына қанша ұялдырғандығына назар аударуы керек. Мен соғысқа ешқашан дауыс бермес едім. Соғыс қажетсіз соғыс, сайлау соғыс және бұл ел үшін үлкен стратегиялық қате болды" деді. Тағы бір медиалық оқиға 2003 жылдың 27 қыркүйегінде Нью-Гэмпширдегі алғашқы сайлау кезінде болды, осы кезде Space Shuttle астронавты Джей Си Бакки Кларктан ғарыш бағдарламасы туралы оның көзқарасын сұрады. Кларк ғарышты зерттеуге үлкен сенімді екенін, бірақ жаңа шаттл немесе ғарыш ұшағынан асып түсетін көрініс қажет екенін айтты. "Мен адамзаттың осы планетадан шығуын қалаймын. Мен күн жүйесінен тыс не бар екенін білгім келеді". Кларк мұндай көрініс ғылым мен технологияның әртүрлі салаларында өмір бойына зерттеулер мен дамуды қажет етеді деп ойлады. Содан кейін ол өз сөзінің соңында, Кларк "Мен әлі де сенемін, бірақ адам тарихында біз ешқашан жарық жылдамдығынан асып, біз бағытталған жерге жете алмаймыз деп ешқашан ойламаймын. Мен адамзаттың мұны істей алатынына сенемін. Мен физиктермен осы туралы таласқанмын. Мен жақын достарыммен осы туралы таласқанмын. Мен оған сенуім керек. Бұл менің сенімге негізделген бастамасы". Бұл пікірлер The New York Times газетінде "Бізді телепорттаңыз, генерал Кларк", The Washington Post газетінде "Кларк бәсекелестерінен жылдар озып кетеді", U.S. News & World Report веб-сайтында "Жалпы салыстырмалылық (зейнеткерлікке шыққан)" және Wired журналында "Кларк жарық жылдамдығымен науқан жүргізеді" сияқты келемелі тақырыптарға әкелді. 2003 жылдың қыркүйегінен қарашаға дейінгі бірнеше сауалнамалар Кларк кандидаттардың демократиялық алаңында көшбасшылықты көрсеткенін немесе Говард Динге жақын екінші орында болғанын көрсетті, Gallup сауалнамасы оны 2003 жылдың қазан айында президенттік жарыста 20% дауыспен бірінші орында көрсетті. Джон Эдвардстың науқаны Хью Шелтонды - Кларк...
2004 жылдан кейінгі науқан
Кларк 2004 жылғы президенттік науқанның қалған бөлігінде Керриді (және Керри/Эдвардстың соңғы тікелей кандидаттығын) қолдауын жалғастырды, соның ішінде 2004 жылғы Демократиялық Ұлттық Конвенциядағы соңғы кеште сөз сөйледі. 2004 жылдың сәуір айында ол «WesPAC» саяси әрекет комитетін құрды. UCLA-дағы Халықаралық қатынастар жөніндегі Буркл орталығына қадірлі ғылыми қызметкер ретінде қосылды. Орталықты қолдаушы компаниялардың басқарушы серіктесі Рональд Буркл Кларктың лауазымын «орталықтың зерттеулерін жарыққа шығару» және «АҚШ-тың халықаралық қауымдастықтағы қазіргі рөлін оқыту» деп сипаттады. Кларк 2006 жылғы аралық сайлау науқанында белсенді түрде қатысып, көптеген демократтарды түрлі федералдық және штаттық деңгейлерде қолдады. Нәтижесінде, оның саяси әрекет комитеті 42 демократ үміткердің сайлауда жеңіске жетуіне көмектесті, оның ішінде бұрын республикашылдар ұстаған 25 мандатты жеңіп алғандар және 6 жаңадан сайланған Палата мен Сенаттың тәжірибелі мүшелері болды. Кларк 2006 жылғы науқан барысында Демократиялық Конгресс кампаниялық комитетінің ең көп сұранысқа ие өкілі болды және кейде Демократиялық партия жетекшілерімен бірге қауіпсіздік мәселелері жөнінде пікір білдірген кезде көрінді. Кларк Иранға қарсы әскери әрекеттерге қарсы болды және 2007 жылдың қаңтарында ол «Нью-Йорк ақшалы топтары» деп атаған соғысқа итермелеуді сынады. Бұл антисемитизм айыптамаларына әкелді. 2007 жылдың қыркүйегінде Кларктың «Жеңілуге уақыт: Міндет, құрмет және ел үшін» атты естелік кітабы жарық көрді. Кітапта Кларк 2001 жылдың күзінде 9/11 оқиғасынан кейін Пентагонға жасаған сапары барысында «жоғары дәрежелі генералдың» Қорғаныс министрі кеңсесінің бес жыл ішінде жеті елде тәртіп өзгерту операцияларын ұсынатын құпия құжатын жасағанын айтты. Ол бұл туралы 2006 және 2007 жылдары көптеген рет бұқаралық ақпарат құралдарында және қоғамдық іс-шараларда айтқан. Кітапта Кларк 1991 жылдың мамыр айында Пол Вулфовицпен болған әңгіме де сипатталған, онда Вулфовиц Саддам Хусейнді кетірмегеніне өкініш білдірген, сонымен қатар оған «Біз өте маңызды бір нәрсені үйрендік. Суық соғыс аяқталғаннан кейін біз енді әскери күштерімізді жазасыз пайдалана аламыз. Кеңес Одағы бізге кедергі келтірмейді. Бізде Ирак және Сирия сияқты бұрынғы кеңестік клиенттік режимдерді келесі супердержава бізге қарсы тұрмай тұрып, 5-10 жыл ішінде тазартуға мүмкіндік бар» деген. Кларк Global Panel Foundation және National Security Network кеңесші кеңестеріне мүше болып табылады. Ол сондай-ақ Enverra компаниясының төрағасы, бұрын Нью-Йорк инвестициялық банкі Rodman & Renshaw және Growth Energy компанияларының төрағасы болған. Оның Rodman & Renshaw компаниясының төрағасы болуы «The China Hustle» деректі фильмінің бір бөлігі болып табылады. Кларк реттелмеген қытай компанияларының уытты акцияларын сатуға қатысқандығы туралы сұхбатталады; алайда ол 2013 жылы банкротқа ұшыраған Rodman & Renshaw компаниясымен байланысты болмау үшін сұхбаттан шығып кетеді. Фильмде компания өзінің операцияларын заңдыландыру үшін оның төраға ретіндегі атын пайдаланғаны болжанады.
Тиверса
2007 жылдың шілдесінде Кларк АҚШ Өкілдер палатасының қадағалау және жауапкершілік комитеті алдында Tiversa киберқауіпсіздік фирмасының файл алмасу желілерінде құпия ақпаратты тапқаны туралы куәлік берді, ол осы фирманың кеңесшілер кеңесінің мүшесі болған.
2008 жылғы президент сайлау науқанының болжамы
Кларк 2008 жылғы президенттік сайлауда демократтардың үміткері болу мүмкіндігі туралы айтылды, бірақ ол Хиллари Клинтонды президенттікке қолдады. Оған дейін, кейбір интернет-сауалнамалар бойынша ол демократтардың жетекші үміткерлерінің қатарында болды. Хиллари Клинтонды қолдағаннан кейін Кларк Айова, Нью-Гэмпшир, Невада және Огайо штаттарында оның үгітін жүргізіп, сайлау науқанының жарнамаларында да көрінді. Клинтонның номинацияны жеңіп алған жағдайда Кларкты вице-президенттікке таңдауға ниеттенгені туралы көптеген хабарлар бар. Клинтонның сайлау штабы бастапқыда Кларкты бірге сайлауға түсу үшін вице-президенттікке қарастырған, бірақ бұл идея кейіннен қабылданбады. Барак Обама демократтардың номинациясын қамти алғаннан кейін, Кларк оны қолдауын білдірді. Ақырында Обама вице-президенттікке Джо Байденді таңдады.
Маккейн әскери қызмет туралы дау
2008 жылдың 29 маусымында Кларк Face the Nation бағдарламасында республикалық Джон Маккейнді сынап, Маккейннің әскери қызметінің ғана президенттікке қажетті тәжірибе бергені туралы пікірді күмәндандырды. "Мен, әрине, [Маккейннің] әскери тұтқын ретінде қызметін құрметтеймін", - деді Кларк, - "бірақ ол атқарушы жауапкершілікке ие болған жоқ. Ол басқарған әскери-теңіз күштерінің үлкен эскадрильясы соғыс уақытындағы эскадрилья емес еді. Ол осы әскери бөлімде болған және бомба тастауға бұйрық берген жоқ". Модератор Боб Шиффер Обаманың президенттікке дайындалу үшін әскери тәжірибесі жоқ екенін, тіпті "жауынгер ұшағында ұшып, атып түсірілмегенін" атап көрсеткенде, Кларк Обаманың президенттікке үміткерлігін әскери тәжірибесіне негіздемегенін, Маккейннің өзінің науқаны бойында жасағанындай, айтты. Алайда, Кларктың жауабы сынап-қанағытты. Маккейннің әскери тәжірибесіне сілтеме жасап, ол: "Менің ойымша, жауынгер ұшағында ұшып, атып түсірілу президент болуға біліктілік емес", - деді. Содан кейін Маккейн мен Обаманың сайлау штабтары Кларктың бұл пікірін жоққа шығарып мәлімдеме жасады. Бірақ Кларк MoveOn.org және VoteVets.org сияқты бірнеше белгілі либералдық ұйымдар мен әскери ардагерлер ұйымдарынан қолдау алды. Обама соңында Кларктың сөздерін "дұрыс таңдалмаған" деп атап, оның мақсаты Маккейннің әскери қызметін сынау емес еді деді. Даулы сұхбаттан кейінгі күндерде Кларк бірнеше жаңалықтар бағдарламасына қатысып, Маккейннің әскери қызметіне, сондай-ақ жарақат алған әріптес ретінде шын жүректен құрметін білдірді. Әр бағдарламада Кларк комментаторлар мен көрермендерге Маккейннің қызметіне құрмет көрсетсе де, ұлттық қауіпсіздік саясаты мәселелерінде оның шешімдеріне қатысты алаңдаушылықтарын еске салды, Маккейнды "сыналмаған және сынақтан өтпеген" деп сипаттады.
Қазіргі заманғы соғыс туралы кітап
2003 жылы жарық көрген Кларктың «Заманауи соғыстарды жеңу» атты кітабында ол 9/11 оқиғасынан кейін Пентагондағы әскери офицермен бес жылдың ішінде жеті елге шабуыл жасау жоспары туралы болған әңгімесін былай сипаттайды: «2001 жылдың қарашасында Пентагонға қайта барғанда, жоғары әскери шенді офицерлердің бірімен сөйлесуге мүмкіндік болды. Ол: «Иә, біз Иракқа қарсы әрекет ету жолындамыз», деді. Бірақ бұдан да көп нәрсе бар еді. Бұл бес жылдық науқан жоспарының бір бөлігі ретінде талқыланып жатыр, деді ол, және барлығы жеті елді қамтыды – Ирактан бастап, Сирия, Ливан, Ливия, Сомали, Судан және соңында Иран». Кларк 2003 жылы Иракқа басып кіруді «үлкен қате» деп есептейді.
Бейбітшілік парақшалары
2017 жылдың 5 қарашасында оффшорлық инвестицияларға қатысты құпия электрондық құжаттар жиынтығы – «Paradise Papers» онлайн құмар ойындар компаниясы The Stars Group (бұрынғы Amaya) және оның бұрынғы директорлар кеңесінің мүшесі Уэсли Кларк оффшорлық Appleby заң фирмасымен іскерлік байланыс жасағанын көрсетті.
Реалити теледидар мансабы
Кларк 2012 жылы NBC телеарнасында төрт бөлімдік Stars Earn Stripes реалити-шоуын жүргізді. Бағдарлама АҚШ әскери жаттығуларының үлгісінде өткен сынақтарда бақ сынасқан жұлдыздарды көрсетті.
Марапаттар мен құрметтер
Уэсли Кларк әскери және азаматтық мансабының барысында көптеген құрметтер, наградалар мен рыцарь атақтарына ие болды. Ең танымал әскери наградалардың қатарында төрт жапырақ кластері бар Қорғаныс ерекше қызмет медалі, үш жапырақ кластері бар Ардагерлік легионы, Күміс жұлдыз және бір жапырақ кластері бар Қола жұлдыз бар. Халықаралық деңгейде Кларк Германия Федеративтік Республикасының Ардагерлік орденінің Ұлы кресті сияқты азаматтық құрметтерге және Португалияның Әскери еңбек медалінің Ұлы кресті сияқты әскери наградалар мен рыцарь атақтарына ие болды. Кларк азаматтық қызметі үшін де марапатталды, мысалы, 1998 жылы Сыйлықтар кеңесінің мүшесі және Біріккен Штабтар төрағасы генерал Джон М. Шаликашвили ұсынған Америка жетістіктері академиясының Алтын тақтасы, сондай-ақ 2000 жылы Президенттік бостандық медалі. Косовоның Гякова қаласының халқы оның қалалары мен еліне көмектескені үшін оның құрметіне көше атын берді. Алабама штатының Мэдисон қаласында да Кларк есімімен аталған бульвар бар. Вирджиния штатының Вирджиния-Бич қаласында «Генерал Кларк Корты» деп аталатын жаңа көше салуға қалалық келісім берілді. Ол сонымен қатар UCLA-дағы Халықаралық қатынастар жөніндегі Беркл орталығының ғылыми қызметкері болып тағайындалды. Ол Ұлттық қауіпсіздік реформасы жобасының басшы коалициясының мүшесі. 2000 жылы ол Ұлыбритания империясының ең жоғары орденінің құрметті кавалер-командоры болып тағайындалды. 2013 жылы генерал Кларк Прага халықаралық ынтымақтастық қоғамы мен Global Panel Foundation бірлесіп табыс еткен Ханно Р. Элленбоген азаматтық сыйлығымен марапатталды.