Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық саясаткер және бизнесмен (1934–2004)
American politician and businessman (1934–2004)
Дэниел Кирквуд "Кирк" Фордис-күлгіш (10 ақпан 1934 – 7 қыркүйек 2004) – американдық саясаткер және бизнесмен, 1992 жылдан 2000 жылға дейін Миссисипи штатының 61-ші губернаторы болды. Ол Азамат соғысынан кейінгі қайта құру кезеңінен бері штаттың алғашқы республикалық губернаторы, сондай-ақ штат конституциясына 1987 жылы енгізілген түзетуден кейін екі қатарынан төрт жылдық мерзімге сайланған алғашқы губернатор болды. Фордис – беделді консерватор, ол бизнеске қолдау көрсету, қылмысқа қарсы күресу, төмен салық саясатын ұстану және "отбасылық құндылықтарды" жақтау платформасымен сайлауға түсті. Ол 1991 жылы алғаш рет губернаторлыққа үміткер болып, түрлі консервативтік идеяларды қолдады, дауыс берушілердің 51 пайызының қолдауын алып, демократ Рей Мабусты жеңді. 1995 жылы қайта сайланды және мерзімі аяқталған 2000 жылға дейін қызмет етті.
Daniel Kirkwood "Kirk" Fordice Jr. (/f//ɔːr//d//aɪ//s/; February 10, 1934 – September 7, 2004) was an American politician and businessman who served as the 61st governor of Mississippi from 1992 to 2000. He was the first Republican governor of the state since Reconstruction, and the state's first governor elected to two consecutive four year terms (following a 1987 amendment to the state constitution). Fordice was a staunch conservative, running on a pro business, anti crime, low tax, "family values" platform. He first ran for governor in 1991, championing various conservative causes, and received 51 percent of the vote, defeating Democratic incumbent Ray Mabus. He was reelected in 1995, and served until his term expired in 2000.
Ерте өмір
Дэниел Кирквуд Фордис кіші 1934 жылдың 10 ақпанында Теннесси штатының Мемфис қаласында дүниеге келді. Ол Пердью университетінде азаматтық инженерияны оқыды, 1956 жылы бакалавр, ал 1957 жылы магистр дәрежесін алды. Бітірген соң екі жыл АҚШ Армиясында қызмет етті. 1977 жылға дейін Армия резервінде болып, полковник шенімен зейнетке шықты. Фордис әкесінің «Фордис құрылыс компаниясы» фирмасын басқарды. 1960 жылдары компания үшін өнеркәсіптік құрылыстарға бағытталған құрылыс бөлімін құрды, ал 1980 жылдары көпірлер бөлімін ашты. Фордистің федералдық үкіметтік келісімшарттарына тәуелділігі оны бірнеше құрылыс саласының ұйымдарына қатысуға итерді. 1974 жылы Американың жалпы мердігерлер қауымдастығының атқару комитетіне қосылды. 1988 жылдан 1991 жылға дейін ұйымда түрлі басшылық қызметтер атқарды (соңғы екі жылы президент болып қызмет етті), құрылыс индустриясының белсенді жақтаушысы болды және АҚШ Конгресінің комитеттері алдында бірнеше рет куәлік берді. Ол ұйымды шағын және аз қызмет ететін бизнеске арналған келісімшарттарды тоқтатуға бағытталған бірнеше сот процестері арқылы жетектеді, соның ішінде «Ричмонд қаласы мен Дж. А. Кроссон Ко.» ісі. Сауда ұйымдарындағы қызметі саясатқа деген қызығушылығын арттырды.
Daniel Kirkwood Fordice Jr. was born in Memphis, Tennessee, on February 10, 1934. He studied civil engineering at Purdue University, earning a bachelor's degree and a master's in 1956 and 1957, respectively. After graduation he served with the United States Army for two years. He remained in the Army Reserve until 1977, retiring with the rank of colonel. Fordice eventually took control of his father's firm, Fordice Construction Company. In the 1960s he created a building division for the company, focusing on industrial structures, and in the 1980 he created a bridge division. Fordice's reliance on federal government contracts led him to involve himself in several construction trade groups. In 1974 he joined the executive committee of the Associated General Contractors of America. Holding various leadership positions in the group form 1988 to 1991 (serving the last two years as its president), he acted as a strong proponent of the construction industry and testified several times before U. S. congressional committees. He led the organization through several involved lawsuits aimed at ending minority and small business set aside requirements for contracting, including City of Richmond v. J. A. Croson Co His activity in the trade groups increased his interest in politics.
Саяси мансап
Фордис 1964 жылы Барри Голдуотердің президенттік науқаны кезінде Республикалық партияға қосылды. 1970-ші жылдары ол Гил Кармайклдың губернаторлық науқанында Уоррен округінің ұйымдарына төрағалық етті. 1982 жылы Миссисипи Республикалық партиясының хатшысы болып сайланды және сол жылы Миссисипидегі АҚШ Сенатына сайлауда республикашыл Хейли Барбурды қолдауға «Атасқан бас мердігерлерді» инабаттандырды. 1991 жылы бұрынғы демократ, штат аудиторы Пит Джонсон 1991 жылғы республикалық губернаторлық сайлауға қатысты. Оған Фордис және тағы бір кандидат қарсы шықты. Науқанның көп бөлігінде Джонсон жетекші деп есептелсе де, Фордис біртіндеп тиімді саяси ұйым құрды. Ол Джонсонды «кәсіби саясаткер» деп сипаттады. Фордис алғашқы сайлауда жеңіске жетіп, қазан айындағы екінші турда Джонсонды 31 753 дауысқа 20 622 дауыспен жеңді. Джонсонды ертерек қолдаған республикалық басшыларға күдікпен қарағанмен, партия жалпы сайлауға оның айналасына бірікті. Жалпы сайлауда Фордис демократ Рей Мабусқа қарсы шықты. Фордис заңмен белгіленген мерзімнің шектелуін және әлеуметтік реформаны қолдайтынын мәлімдеді. Ол Мабусты «Кеннеди есімімен аталатын либерал» деп атады, ол білім беруге тым көп көңіл бөлді және оның тапшылыққа байланысты шығындарын сынады. Республикалық топтар губернатордың «алыс» екенін және «қарапайым» Миссисипи тұрғындарының қажеттіліктеріне мән бермейтінін анықтады. Мабус мемлекеттік білім беруді қолдауды жалғастырды және Фордиске мемлекеттің қажеттіліктерін бағаламайтын лоббист және сырттан келген адам деп шабуыл жасады. Науқанның соңында Фордис жұмысқа орналастыруды және нәсілдік квоталарды жоюды қолдайтынын мәлімдеген кезде нәсілдік мәселе көтерілді. Мабус Фордис штаттағы тарихи афроамерикандық мектептерді жабуды жоспарлап отыр деп айыптаған телеарнада жарнама берді. Губернатор қарсыласына қарағанда екі есе көп шығынға ұшырады және сайлауға дейін сауалнамаларда көшбасшы болды, бірақ көптеген сайлаушылар әлі шешімін қабылдамағандарын айтты. 5 қарашада Фордис 50,8 пайыз дауыспен, Мабус 47,6 пайыз дауыспен жеңіске жетті, бұл 1874 жылдан бері Миссисипи губернаторы сайлауындағы алғашқы республикалық жеңіс болды. 1987 жылғы көрсеткіштен алты пайызға төмен дауыс жинағандықтан, бірнеше сарапшылар Мабустың жеңілісін оның мақтанғанымен байланыстырды. 1991 жылғы сайлауға қарапайым афроамерикандық сайлаушылардың қатысуы төмен болды, ал кейбір ұлттық демократтар Фордисті нәсілдік арандату тактикасын қолданды деп айыптады. 1992 жылдың 14 қаңтарында ол губернатор болып тағайындалды. 1992 жылғы Білім беруді жақсарту туралы заңға вето қойды, оны салықты көтерумен тең деп есептеді, бірақ заң шығарушылар оның ветосын жоққа шығарды. Фордис 1995 жылы демократ Миссисипи штатының мемлекеттік хатшысы Дик Молпусты жеңіп, қайта сайланды. Оның екінші рет тағайындалуы 1996 жылдың 16 қаңтарында болды. Консервативті көзқарасты ұстанатын Фордис салықты төмендетуді, оңды-солқы дискриминацияны жоюды, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін қысқартуды, өлім жазасын кеңейтуді, түрме жағдайларын қатаңдатуды және түрмелер салуды ұсынды. 5 қарашада ол автокөлік апатына ұшырады, ал губернатордың орынбасары Ронни Масгроув Фордис ауруханада жатып емделіп жатқанда 7 қарашадан 17 желтоқсанға дейін губернатор міндетін атқарды. Фордис республикалық губернаторлар конференциясында Американы «христиандық ұлт» деп атап, еврейлік ұйымдарды ренжітті. Оңтүстік Каролинаның губернаторы Кэрролл Кэмпбелл «христиандық» сөзіне «жүдей» префиксін қосып, дереу түзету жасады, бірақ Фордис өзінің айтқанын шын ниетпен айтқанын мәлімдеді. Кейін ол тудырған реніш үшін кешірім сұрады. Фордис штат бойынша мемлекеттік мектеп мұғалімдерінің жалақысын көтеру туралы әңгімелерге қатысудан бас тартты, тіпті Миссисипи штаты елде 49-шы орында болса да. Мұғалімдер ереуілге шығуды талқылағанда, ол ереуілге шыққан мұғалімдерді дереу жұмыстан босатуға бұйрық берді. 1996 жылдың тамызында Фордис Миссисипиде бір жынысты некелерді мойындауға тыйым салатын жарлыққа қол қойды. Заң шығарушылар бұл жарлықты заңмен бекітетінін мәлімдеді. 2004 жылы Миссисипи сайлаушылары некенің тек ер және әйел арасындағы одақ екенін анықтайтын және басқа штаттар мен елдерден бір жынысты некелерді мойындауға тыйым салатын конституциялық түзетуді қабылдады. Екі акті де 2015 жылғы Obergefell v. Hodges ісі бойынша АҚШ Жоғарғы Соты конституцияға қайшы деп жариялады. Фордис өзінің губернаторлық лауазымынан әлі де қызметте болса, демократтық үміткер Масгроувқа сайлау алдында штатті басқаруға мүмкіндік бергісі келмегендіктен, қызметтен кетіп қалар еді. Ол 2000 жылдың 11 қаңтарында қызметтен кетті.
Fordice joined the Republican Party during Barry Goldwater's 1964 presidential campaign. He chaired the Warren County organizations for Gil Carmichael's gubernatorial campaigns in the 1970s. In 1982 he was elected secretary of the Mississippi Republican Party and convinced the Associated General Contractors to publicly support Republican Haley Barbour in that year's United States Senate election in Mississippi. In 1991 State Auditor Pete Johnson, a former Democrat, entered the 1991 Republican gubernatorial primary. He was challenged by Fordice and another candidate. While Johnson was treated as the frontrunner for much of the campaign, Fordice gradually built a skilled political organization. He characterized Johnson as a "professional politician". Fordice led in the first primary and defeated Johnson in an October runoff, taking 31,753 votes to Johnson's 20,622 votes. While he approached Republican leaders who had embraced Johnson early on with some suspicion, the party rallied around him for the general election. In the general election Fordice faced Democratic incumbent Ray Mabus. Fordice declared his support for legislative term limits and welfare reform. He labeled Mabus a "Kennedyesque liberal" who focused too much on education and criticized his deficit spending. Republican hosted focus groups found the governor to be "aloof" and unconcerned with the necessities of "average" Mississippians. Mabus continued to advocate support for public education and attack Fordice as a lobbyist and outside who did not appreciate the needs of the state. Later in the campaign, race became an issue, as Fordice declared his support for workfare and ending racial quotas. Mabus aired a series of television ads which accused Fordice of planning to shut down the state's historically black schools. The governor spent twice as much as his opponent and held an edge in polls up to the election, but many potential voters identified themselves as undecided. On November 5, Fordice won with 50.8 percent to Mabus' 47.6 percent, the first Republican victory in a Mississippi gubernatorial race since 1874. Having received six percent less of the total vote share than in 1987, several observers blamed Mabus' loss on perception that he was an arrogant leader. Turnout among black voters was also lower in 1991, and some national Democrats accused Fordice of using race baiting tactics. He was inaugurated as governor on January 14, 1992. He vetoed the Education Enhancement Act of 1992, arguing that it was tantamount to a tax increase, but the legislature overrode his veto. Fordice was re elected in 1995 against Democratic Mississippi Secretary of State Dick Molpus. His second inauguration was on January 16, 1996. An outspoken conservative, Fordice advocated tax cuts, the abolishment of affirmative action, reductions in the welfare system, expanded capital punishment, tougher prison conditions and the building of more prisons. He was injured in a car wreck on November 5, and Lieutenant Governor Ronnie Musgrove served as acting governor from November 7 to December 17 while Fordice recovered in a hospital. Fordice offended Jewish groups such as B'nai B'rith by referring to America as "a Christian Nation" during a Republican governors conference. South Carolina governor Carroll Campbell quickly offered a correction, adding "Judeo " as a prefix to Christian, but Fordice snapped back that he meant what he said. He later apologized for any offense. Fordice refused to discuss any increase in public school pay rates across the state, even though Mississippi ranked 49th in the nation. When teachers discussed striking he ordered that any teacher who went on strike be immediately fired. In August 1996, Fordice signed an executive order banning recognition of same sex marriages in Mississippi. Lawmakers said then that they would back up the executive order with a law. In 2004, Mississippi voters passed a constitutional amendment defining marriage as only between a man and a woman and further banning recognition of same sex marriages from other states and countries. Both acts were declared unconstitutional by the 2015 Obergefell v. Hodges decision from the Supreme Court of the United States. Fordice said he would have quit his position of Governor while still in office, except that he did not want to give the Democratic candidate, Musgrove, any spot light time of running the state before the actual election. He left office on January 11, 2000.
Некеден тыс қатынас
Фордистің лауазымдық қызметі орта мектептегі сүйіктісі Энн Г. Крессонмен болған некеден тыс қарым-қатынасымен қиындыққа ұшырады, бұл оның қырық төрт жылдық әйелі Пэт Фордиспен ажырасуына әкелді. Фордис биліктен кеткеннен кейін Эннге үйленді, бірақ кейін ажырасып кетті. 1993 жылы Фордис әйелімен "жараспайтын келіспеушіліктер" бар екенін күрт жариялағанда көп сынға ілікті; ол ажырасуға ниеті жоқ екенін айтты, және олар бірге қалды. Сонымен қатар, 1996 жылы ол орта жастағы әйелмен бірге түскі ас істеп жатқанда түсірілді. Бұл екі оқиға Фордистің басқа әрекеттерінің артында қалды, ол моральдық себептермен сол кездегі президент Билл Клинтонның импичментін қолдағандығы үшін ұлттық назарға ілікті. 1999 жылдың маусым айында бұқаралық ақпарат құралдары Фордистің орта мектептегі сүйіктісі Энн Крессонмен ұзақ жылдар бойы болған некеден тыс қарым-қатынасы туралы хабарлады, ол жақында күйеуін жоғалтқан еді; олар бірге демалыстан оралғанда түсірілді, журналистер Фордис пен Крессон бір-біріне сүйісіп, иықтарын массаж жасағанын хабарлады. Мэдисон қаласындағы губернатордың жеке үйінің жанында Фордис, WLBT телеарнасының тілшісі Берт Кейстің жаңалықтар көлігінен сұрақтарына "сенің қаныңды ішін" деп угроза жасап жауап берді. Кейін сол жылы ол 44 жыл бірге тұрған әйелінен және төрт баласының анасынан ажырасатынын мәлімдеді. Ажырасу туралы өтініште Фордис әйелімен үш жылдан бері ажырасып кеткенін, тіпті екеуі де губернатордың резиденциясында тұрса да, ажырасу рәсімі аяқталғаннан кейін Кресонға үйленуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Пэт Фордис күйеуінің әрекеттерін айыптап, ресми мәлімдеме жасады: "Губернатор Фордистің оны тыныштандыруға шақыруы, оның шын сезімдеріне қайшы келетін жария мәлімдемелер жасау немесе қабылдау әділ емес. [Пэт Фордис] Миссисипи штатының халқынан осы штат үшін ұятқа қалдырған некедегі серіктес болғаны үшін кешірім сұрайды". 2000 жылдың басында ажырасу рәсімі аяқталғаннан кейін бірнеше күн өткен соң Фордис Кресонға үйленді; олар 2003 жылы ажырасты. Фордис 2004 жылы балалары мен бұрынғы әйелінің арасында қайтыс болды; екеуі де жеке қабір тастарымен қатар жерленген.
Fordice's tenure was roiled by an extramarital affair with his high school sweetheart Ann G. Creson, which led to his divorce from his wife of forty four years, Pat Fordice. After leaving office, Fordice married Ann, but they later divorced. Fordice received much scorn when he suddenly announced that he had "irreconcilable differences" with his wife in 1993; she claimed that she had no intention of getting a divorce, and they remained together. Additionally, in 1996, he was photographed eating lunch with a middle aged woman. These two scandals were soon overshadowed by Fordice's other actions, and he came to national attention for supporting the impeachment of then president Bill Clinton on moral grounds. In June 1999, the media reported Fordice's long running extramarital affair with his high school sweetheart, Ann Creson, who had recently been widowed; they were photographed returning from a vacation together, and journalists reported that Fordice and Creson kissed and massaged each other's shoulders. Outside the governor's private home in Madison, Fordice responded to WLBT reporter Bert Case asking questions in his news car by threatening to "whip your ass". Later that year, he announced that he was divorcing his wife of 44 years and the mother of his four children. In the divorce petition, Fordice claimed that he and his wife had been estranged for three years, even though they both lived in the Governor's mansion, and that he planned to marry Creson as soon as the divorce was finalized. Pat Fordice condemned her husband's actions, issuing a formal statement reading "it is not fair for Governor Fordice to call upon her to calm the storms by making or adopting public announcements which run contrary to her true feelings [Pat Fordice] apologizes to the people of this state for being a partner in a marriage that has become a source of embarrassment for Mississippi." Just days after the divorce was finalized in early 2000, Fordice married Creson; they divorced in 2003. Fordice died in 2004, surrounded by his children and former wife; the two are interred beside each other with their own individual grave markers.
Зейнетақыға шыққан жылдары және қайтыс болған жылдары
Отставкаға шыққаннан кейін Фордис Миссисипи штатының Мэдисон қаласына қоныстанды. 2004 жылдың 7 қыркүйегінде Джексон қаласында 70 жасында лейкемиядан көз жұмды. Кирк пен Пэт Фордис, оның қайтыс болуына аз уақыт қалғанда татуласқан, Риджлендтегі Парквей мемориалдық бейіштегі екі маркерлі орында жерленген.
After retiring, Fordice settled in Madison, Mississippi. He died from leukemia in Jackson on September 7, 2004, at age 70. Kirk and Pat Fordice, who reconciled shortly before his death, are interred with a double marker at Parkway Memorial Cemetery in Ridgeland.