Кіріспе

Анонимді жапондық мәтіндік тақта
жапондық мәтіндік тақта

2channel (2ちゃんねる), сондай-ақ 2ch деп белгілі, және кейде кері перспективада 2ch.net деп аталатын бұл сайт 1999 жылы Хироюки Нишимура құрған анонимді жапондық мәтіндік тақта. 2007 жылы «Жапонияның ең танымал онлайн-қоғамдастығы» деп сипатталған бұл сайттың ықпалы теледидар, радио және журналдар сияқты дәстүрлі бұқаралық ақпарат құралдарымен салыстыруға болады. Ол кезде сайттың жылдық кірісі шамамен 1 миллион АҚШ долларына жететін, және ол әлемдегі осындай ең ірі сайт болып саналды, күніне шамамен он миллион келушіге ие болды. 2009 жылы сайттың меншігі Сингапурдегі Packet Monster Inc. компаниясына берілді, оның басшылығында Нишимура қала берді. 2014 жылдың ақпанында Уоткинс 2ch.net доменін басып алып, веб-сайтты толық бақылауға алды және сайт әкімшісінің рөлін өз мойнына алды. Ал 2017 жылы құрылған 5channel (5ちゃんねる) бастапқы доменнен қайта бағыттау арқылы құрылды және Филиппиндегі Loki Technology Inc. арқылы Уоткинске тиесілі.

2channel және оның ізбасарлары Жапониядағы басқа әлеуметтік желілерге қарағанда көбірек дау тудырады; 2020 жылдың шілдесіне қарай 5channel-де 1031 тақта болды, олар демалыс күндері күніне шамамен 2,7 миллион жазба қабылдады, 2016 жылдың наурызынан бері өсім байқалған жоқ. Осы аралықта 2ch.sc-де 826 тақта болды, оларға күніне шамамен 5700 жазба түсті. TOC

Жеке ақпараттың шығуы

2013 жылдың тамызында さっしーえっち; sassy ecchi 2channel деген атпен хакер 2channel-дің ақылы қызметтерін пайдаланған мыңдаған пайдаланушының жеке деректерін (аты-жөні, мекенжайы және телефон нөмірлері) мен кредиттік карта нөмірлерін жариялап, осы ақпаратты жалпы қолжетімділікке енгізді. Бұл саясаткерлер мен жазушылар сияқты жоғары деңгейдегі тұлғалардың, соның ішінде 2channel істеріне қатысқан адвокат Такахиро Карасаваның анонимді профильдерін ашты. 74 000-нан астам пайдаланушының жеке ақпараты осы жариялау арқылы құпиясы ашылды. Аталған жариялауға қатысты ақылы қызмет "2channel көруші" деп белгілі болды. Оның басты мүмкіндігі – пайдаланушыларға ескі талқылауларды оқуға мүмкіндік беру болды. Егер 2channel-дегі бір талқылауға 1000 жазба келсе, ол ".dat жою" процесі арқылы аталған желінің бөлігіне айналатын, содан кейін талқылауға еркін қол жеткізу мүмкін болмайтын. Оқиға болған кезде Уоткинс N. T. Technology, Inc. компаниясынан кешірім сұрап, "кибершабуылға" ұшырағанын және "бірнеше клиентімнің деректері зардап шеккенін" мәлімдеді.

Доменді басып алу және бөлу

2014 жылдың 19 ақпанында Джим Уоткинс, 2channel доменін тіркеген N. T. Technology, Inc. компаниясының төрағасы ретінде, 2channel доменін тартып алды. Ол веб-сайтты толық бақылауға алып, Нишимураны барлық өкілеттіктерден шеттетуге және веб-сайт әкімшісінің қызметін өз мойнына алуға мәжбүр етті. Уоткинс бақылауға алғаннан кейін көп ұзамай, kako rogu барлық пайдаланушыларға тегін қолжетімді етті. Уоткинс Нишимураның оған тиіс ақшаны төлемегендігіне байланысты, Нишимураның қарызын өтеу мақсатында доменді тартып алғанын мәлімдеді, ал Нишимура барлық қарызын төлегенін және доменді беру – заңсыз доменді ұрлау екенін айтты. Оған жауап ретінде Нишимура 2channel веб-сайтының мазмұнын көшіріп алып, 2ch.sc [ja] мекенжайында 2channel-дің өзінің көшірмесін жасады және 2ch.net сайтында жаңа жазбалар пайда болғанда 2ch.sc-ді жаңартты. 4chan-дағы сұрақ-жауап сессиясында, сайттың иесі болғаннан кейін Нишимура 2channel-ді Уоткинс ұрлағанын мәлімдеді. Нишимура WIPO-ның Бірыңғай домендік атаулар бойынша дауларды шешу саясаты және Жапон сот жүйесі арқылы доменді қайтаруға тырысты. Бірақ WIPO оның өтінішін қабылдамады, тараптарға сотқа жүгінуді ұсынды, себебі бұл, оның пікірінше, «киберкваттинг» емес, «бизнес дауы» болды. 2017 жылдың 1 қазанында 2ch.net мекенжайы Loki Technology, Inc. компаниясына тиесілі 5ch.net мекенжайына қайта бағыттала бастады. Loki Technology Inc. компаниясының төрағасы – Джим Уоткинс, ал оның әйелі Лизиел – қазынашы және басым акционер.

Мәдениет

2channel-де тақырыптардың көп болуына байланысты, алынып-сатылатын ақпараттың түрлері өте әртүрлі. Тіпті кейбір академиялық зерттеулердің бастауы 2channel-де болған.

Анонимді жіберу

2channel-дің ең ерекше қасиеттерінің бірі – анонимді жариялау мүмкіндігін пайдалануы. 2channel-да есім жазуға арналған өріс бар, бірақ ол көбінесе қолданылмайды. Дегенмен, Tor желісі сияқты ашық прокси-серверлерге 2channel-ге жазба жариялауға рұқсат етілмейді, сондықтан әкімшілер қажет болған жағдайда құқық қорғау органдарына пайдаланушыларды анықтауға белгілі бір дәрежеде көмектесе алады. 2006 жылға дейін Dentsu өз клиенттері үшін талдаған мазмұнның 75% 2channel-ге жарияланған.

Матоме

2channel тарихи түрде кез келген адамға өзінің деректерін пайдалануға мүмкіндік берді, оларды оңай талдауға болатын форматта ұсынды; бұл 2channel-де жариялау және пайдалану үшін үшінші тараптың "арнайы браузерлерін" (専用ブラウザ) жасауды жеңілдетті. Деректердің ашықтығы жинақтау сайттарының көбеюіне жағдай жасады: :ja:まとめサイト; まとめサイト және серіктес блогтар; アフィブログ; afi burogu, олар 2channel тақырыптарын жинақтап, 2channel-дің "ең жақсысын" деп санайтын мазмұнды жинауға тырысады. Бұл көптеген пайдаланушыларды басқа форумдардан осы форумға көшуге итермеледі. Уоткинс 2014 жылдың наурызында үшінші тараптың matome сайттары арқылы 5channel деректерін "заңсыз көшіруге" қарсы күресті маңызды міндет деп белгіледі, соның салдарынан көптеген танымал форумдарға tensai kinshi қосылды. 2023 жылдың 10 шілдесінде 5channel API серверін қамтамасыз еткен Jane компаниясы 5channel API қызметін тоқтатты, осылайша бірнеше қолданбаның сайтты қолдауын тоқтатты. Кейбір браузерлер, Jane-тің браузерлерінің ішінде, 5channel қолдауын Talk деп аталатын басқа анонимді мәтіндік форуммен алмастырды.

Денша Отоко

Денша Отоко – жапондық франшиза, оған фильм, телесериал, манга және басқа да медиа кіреді, барлығы 23 жастағы ер адамның шын оқиғаға негізделген. Ол, мас адам поезде бірнеше әйелді мазалағанда араласты. Соңында ол сол әйелдердің бірімен кездесуге бастайды. Оқиға және ер адамның әйелмен кездесулері 2channel желісінде жарияланып, франшизаға тікелей түрткі болды. Алғашқы 2channel оқиғасының шындыққа сәйкес келуі күмәнді.

Жала жабу және құқықтық мәселелер

Хироюкидің әкімшілігі кезінде ол жапон заңдарына, әсіресе қаралау туралы заңдарға және оларды сақтау міндетіне ашық түрде қарсылық көрсетті, 2007 жылдың наурыз айында Yomiuri Shimbun газетіне: Дебито Арудо сияқты белсенділер сайттың оның ісі бойынша жазбаларды жою туралы өтініштеріне жауап бермегенін, тіпті хаттарын ашпай қайтарғанын айтты. Packet Monster Inc. компаниясына берілгеннен кейін, сотпен белгіленген айыппұлдың ешқайсысын әлі алмаған Арудо, Нишимураның өзінің "есеп беруден жалтартуын" күшейту үшін ғана активтерін аударғанын жазды. Нишимура сол кезде сот шешімімен төленуге тиіс өтемақының ешқайсысын төлемегенімен, 2010 жылы оның талапкерлерінің бірі Нишимураның кітабының баспагері арқылы өтемақы алуға қол жеткізді. Токио қалалық полициясының бұрынғы бастығы Татеши Хигучи бұл сайтты "зияратхана" деп атады. Алайда, The Japan Times газетінің мәліметінше, 2channel бұрын полициямен ынтымақтасып, қылмыскерлерді ұстауға көмектескен, олардың IP-адрестерін ұсынып, осылай олардың орналасқан жері анықталған. Сонымен қатар, Киото анимация студиясына өрт қойған адамның 5channel-да қылмыстың алдын ала хабарламасын жариялаған деген болжам бар.

Оңшыл ұлтшылдық пен корейлерге қарсы жеккөрушілік

2channel өзінің үлкен көлемі мен анонимді жарияланымдарымен, жалған жала жауып, жек көрушілік сөздер мен қоғам қайраткерлеріне, институттарға және азшылық этникалық топтарға қарсы жамандауларға толы. 2channel-дің оңшыл көзқарастағы пайдаланушыларын netto uyoku деп атайды, бұл термин шамамен "оңшылдар" дегенмен теңдеседі. Сайтта жапон заңдарына қайшы келетін жарияланымдарға қарсы ережелер болғанымен, оның кең ауқымы мен анонимділігі оларды жылдам жоюды іс жүзінде қиын жасайды. Бұған қоса, 2channel жамандаушы жазбаларды жоюға құлшынбайды деп айыпталады. Талқылау алаңдары көбінесе нақты өмірдегі демонстрацияларды ұйымдастыру үшін қолданылады; мысалы, 2channel пайдаланушылары 2011 жылдың тамызында Fuji Television телеарнасына қарсы митинг ұйымдастырды, олардың наразылығы арна корей телешоуларын тым көп көрсетеді дегенге байланысты болды. Sankei Shimbun 2018 жылы 2channel пайдаланушыларының көп бөлігін қабылдаған 5channel-дің netto uyoku-ға деген беделі де осыған ұқсас екенін хабарлады. 2channel netto uyoku жиі кореялықтарға қатысты нәсілшіл пікірлер білдіреді. 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунамиден кейін 2channel-де жалған ақпарат тарады, онда қытайлықтар мен корейлер эвакуация орталықтарын "тоналды" деген жалған айыптаулар айтылды.

Технология

2channel өзiнiң құрылған кезінде инновациялық деп саналатын, бастапқыда Хироюкидің өзі жазған, бірақ кейіннен Unix-ті жақсы білетін пайдаланушылардың ұжымдық күш-жігерімен ауыстырылған форум бағдарламалық жасақтамасымен жұмыс істеді; бұл бағдарламалық жасақтама Often деп белгілі. Жазушылар көбінесе назардан жалтару үшін әдейілеп "sage" қолданады. Уоткинс АҚШ үкіметінен оқиғаны "кибертерроризм" мысалы ретінде тергеп беруді сұрады;

2015 жылғы 8chan DDoS

2015 жылдың 8 қаңтарынан бастап, Джим Уоткинске тиесілі және N. T. Technology, Inc. желісінде орналасқан 8chan, DDoS шабуылдың салдарынан істен шықты. Шабуылдың нәтижесінде, сол кезде Уоткинстің меншігінде болған, бірақ әлі 5channel деген атпен жұмыс істемейтін 2ch.net та құлдырады. Хабарламалар тақталарына жасалған шабуылдар кем дегенде 13 қаңтарға дейін жалғасты, бұл "көптеген 2channel пайдаланушыларын басқарушыларға наразы қылды".

Саясаткерлер мен 2 канал

Наото Кан, болашақ премьер-министр, сол кезде Ұлттық диет мүшесі, 2000 жылдың 10 мамырында 2channel-ге өзінің атынан жалған ақпарат таратқан жазбаны жою талабымен заңдық хабарлама жіберді. 2007 жылы Либералдық-демократиялық партияның президенттік сайлауынан кейін премьер-министр Таро Асо Fuji TV телеарнасына берген сұхбатында кейде 2channel-де жазба жазатынын айтты. Әр сайлау маусымында 2channel-де Matayoshi Jesus және Mac Akasaka кандидаттарын қолдайтын көптеген жазбалар пайда болатын, осылайша олар Америка Құрама Штаттарындағы Vermin Supreme-нің қайта-қайта сайлауға түсуіне ұқсас мемге айналды. Токио қаласының губернаторы және басқа да түрлі саяси лауазымдарға оннан астам рет үміткер болғаннан кейін Акасака 2019 жылдың сәуірінде Минато округін өкілдік ететін Токио қалалық мәжілісіне сайланды. Егер хабарлау кезінде қолданылса, "интернет-хабарлама тақтасында айтылған" деген сөз тіркесі 2channel немесе басқа да форумдарға қатысты болуы мүмкін. 2channel-де туған қозғалыстар көбінесе БАҚ назарына ілігеді, 2channel белсенділерінің әдістері әлеуметтік нормаларды бұзады және көптеген адамдардың күшімен қысым жасайды. Мысалы, комедияшы Хикари Ота Tokyo Broadcasting System арнасының "Sandējapon" бағдарламасында Нишимураны әлеуметтік желілердегі сөз бостандығының шектері туралы талқылау кезінде сынға алды. "Shokun!" журналы жұмыс істеген кезінде "патриоттық" деп аталатын 2channel жазбаларын бөлісетін бағананы жүргізді. Ал "Weekly Bunshun" (Bungeishunjū басылымы) 2channel-ге тым жақын және жазбаларына тым көп сүйенгені үшін сынға ұшырады.