Кіріспе

Еуроодақтың жеке деректерді қорғау ережелерін сақтауды қамтамасыз ететін тәуелсіз ұлттық орган.

Деректерді қорғау комиссарының кеңсесі (An Coimisinéir Cosanta Sonraí) (DPC), сондай-ақ Деректерді қорғау комиссиясы деп те белгілі, Ирландиядағы деректерді қорғау заңнамасына сәйкестікті күзеу және бақылау арқылы жеке тұлғалардың деректерге қатысты Еуроодақтың негізгі құқығын сақтауға жауапты тәуелсіз ұлттық орган болып табылады. Ол 1989 жылы құрылған.

Рөл мен операциялар

Деректерді қорғау жөніндегі комиссардың тәуелсіз рөлі мен өкілеттіктері 1988 және 2003 жылғы деректерді қорғау туралы заңдарда қарастырылған. Бұл заңдар Еуропа Кеңесінің 1981 жылғы деректерді қорғау конвенциясын (108-конвенция) және 1995 жылғы ЕО деректерді қорғау директивасын (95/46/ЕҚ) жүзеге асырады. Дегенмен, кейін бұл директива Еуропалық Одақтың жалпы деректерді қорғау регламентімен (GDPR) алмастырылды, ол Ирландия сияқты мүше мемлекеттерде тікелей қолданылады.

Шағымдарды тергеу

Жеке тұлғалардың жеке мәліметтері заңға сәйкес қаралмайды деп санайтын шағымдары Деректерді қорғау заңдарының 10-бабы бойынша тексеріледі. Кеңсенің заңмен белгіленген міндеті – алдымен шағымдарды бейбіт жолмен шешуге тырысу. Егер бейбіт шешімге қол жеткізілмесе, Комиссар заң бұзылған деп санай ма, жоқ па, соған қарай шешім қабылдай алады. Шағымданушы немесе деректерді басқарушы Комиссардың қорытындысымен келіспесе, олар шешімді Апелляциялық сотқа шағымдануға құқылы. Шағым қабылданған жағдайда, ДСК-ның басты басымдығы – деректерді басқарушының заңға сәйкес келуін және мәселені түзетуін қамтамасыз ету болып табылады. Егер ұйым тергеуге ерікті түрде ынтымақтастық көрсетпесе, ДСК мұндай ынтымақтастықты талап етуге құқылы. 2015 жылы 932 шағым келіп түсті, олар тергеу үшін ашылды. 1015 шағым бойынша тергеу аяқталды. 2018 жылы Goosed редакторы Мартин Мини, өзінің крещение туралы деректерін жоюды сұрап, Оссори епархиясына қарсы ДСК-ге шағым берді. Бұл шағымнан кейін ДСК «шіркеудің крещение және басқа да католик динінің қағидалары туралы жеке деректерді сақтауы Еуроодақтың деректерді қорғау заңнамасына, атап айтақанда, Жалпы деректерді қорғау регламентіне сәйкес келе ме» деген сұрақ бойынша «өз бастамасымен тергеуді» бастады. 2022 жылы Мини ДСК-ға қарсы Жоғары соттағы сотқа дейінгі іс жүргізді. Ол ДСК-нің Католик шіркеуіне қатысты шағымын тергеуді аяқтамағанын мәлімдеді. 2021 жылы Макс Шремс құрған австриялық ҮЕҰ NOYB (None Of Your Business), ДСК Facebook-қа қарсы ұзаққа созылған шағымын жалғастыру үшін құпиялылық туралы келісімге қол қоюды талап еткені үшін австриялық заң бойынша сыбайлас жемқорлық жасады деп ДСК-ге шағым түсірді. NOYB ДСК өзінің қызметтерін пайдалану үшін бұқаралық ақпарат құралдарында жағымды жариялануды талап ете алмайды деп мәлімдеді. 2023 жылдың қаңтар айында Еуропалық деректерді қорғау кеңесінің тексеруі алғашқы айыппұл жеткіліксіз екенін анықтағаннан кейін ДСК Meta Platforms компаниясына салған айыппұлды арттыруға мәжбүр болды. Еуропалық деректерді қорғау кеңесі ДСК өзінің міндеттерін «жеткілікті сақтықпен» орындамағанын анықтады. Сыншылар Еуропалық деректерді қорғау кеңесінің қабылдаған 8 шешімінің 7-сі Ирландияның ДСК-сіне қарсы болғанын және ДСК «шешімге жету үшін ЕО заңдарын қарапайым қолданудың орнына әрдайым ең қиын, ұзақ және қымбат заңдық жолды таңдайды» деп атап көрсетті.

Аудит

Заңның 10-бабының 1-А тармағында "Комиссар осы Заңның қағидаларын сақтауды қамтамасыз ету және оның ережелерін бұзудың кез келген жағдайларын анықтау мақсатында, қажет деп санаған тергеулерді жүргізе алады немесе жүргізуге мүмкіндік береді" делінген. Мұндай тергеулер көбінесе таңдалған ұйымдардың аудиті түрінде жүзеге асырылады. Аудиттің мақсаты – тексеріліп отырған ұйымның жеке деректерді басқару жолындағы қысымдық мәселелерді анықтау болып табылады. 2015 жылы DPC мемлекеттік және жеке сектордағы ұйымдардың 51-іне аудиттер мен тексерулер жүргізді.

Электрондық байланыс ережелеріне сәйкес құқық бұзушылықтар

Құпиялылық және электрондық байланыс (ЕО директивасы) 2003 жылғы Ережелерінің барлық бұзушылықтары, олар үшін Деректерді қорғау комиссиясы жауапты болып табылады – құқық бұзушылықтар. Бұл құқық бұзушылықтар негізінен электрондық тәсілдер арқылы сұралмаған жарнамалық хабарламаларды жіберумен байланысты. Құқық бұзушылықтар айыппұлмен жазаланады: қысқартылған сотта әрбір сұралмаған хабарлама үшін 5000 евроға дейін, ал жалпы сотта 250 000 евроға дейін айыппұл салынады. Деректерді қорғау комиссиясы осы Ережелер бойынша жасалған құқық бұзушылық үшін қысқартылған іс жүргізуді бастауға құқылы. Құқық қорғау жауапкершілігі Комиссиямен (ComReg) бөліседі.