Күміс қоспасы: 92,5% күміс және 7,5% басқа металлдардан (көбінесе мыс) жасалған. Тұтқырлығын арттыру үшін қоспа қолданылады. Тамырлануды азайту да мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Күмiс қорытпасы
Alloy of silver
Стерлинг күмісі – салмағы бойынша 92,5% күміс және 7,5% басқа металдардан, көбінесе мыстан тұратын қорытпа. Стерлинг күмісі стандартының ең төменгі мыңдық сынамасы 925-ті құрайды. 99,9% таза күміс салыстырмалы түрде жұмсақ болғандықтан, күміс әдетте мыспен қорытылады, оның қаттылығы мен беріктігін арттыру үшін. Стерлинг күмісі қараюға бейім, сондықтан мыстан басқа элементтер қорытпада қараюды азайту үшін, сондай-ақ құю кезіндегі саңылаулылықты және беттік окистенуді азайту үшін қолданылуы мүмкін. Мұндай элементтерге германий, мырыш, платина, кремний және бор жатады. Осы қорытпалардың жаңа мысалдары – аргентиум, стерлиум және сильвадиум.
Sterling silver is an alloy composed by weight of 92.5% silver and 7.5% other metals, usually copper. The sterling silver standard has a minimum millesimal fineness of 925. Fine silver, which is 99.9% pure silver, is relatively soft, so silver is usually alloyed with copper to increase its hardness and strength. Sterling silver is prone to tarnishing, and elements other than copper can be used in alloys to reduce tarnishing, as well as casting porosity and firescale. Such elements include germanium, zinc, platinum, silicon, and boron. Recent examples of these alloys include argentium, sterlium and silvadium.
Этимология
Терминнің ең алғашқы тіркелген жазбаларының бірі 1085 немесе 1104 жылдардағы Лес-Прео аббаттығының хаттамасында ескі француз тіліндегі esterlin түрінде кездеседі. Ағылшын жылнамашысы Ордерик Виталис (1075 – 1142) латын тілінде libræ sterilensium және libræ sterilensis monetæ сөздерін қолданады. Бұл сөз бастапқыда жаңадан енгізілген нормандық күміс пенниге қатысты. Оксфорд ағылшын сөздігінде айтылғандай, ең сенімді этимология – ежелгі ағылшын тіліндегі steorling (кішкентай жұлдызбен немесе оған ұқсас) сөзінен туындағандығы, себебі кейбір ерте нормандық пеннилерге кішкентай жұлдыз бейнесі түсірілген. Тағы бір пікір бойынша, Ганза лигасы оның анықтамасы мен өндірісінің бастауы болған, ал атауында Балтық теңізінің немісше атауы Ostsee, яғни «Шығыс теңізі» жатыр. Сондықтан Балтық теңізіндегі саудагерлер «Остерлингтер» немесе «Истерлингтер» деп аталған. 1260 жылы Генрих III оларға қорғау хаттамасын берді. Лиганың ақшасы Англия ақшасы сияқты жиі құнсызданбағандықтан, ағылшын саудагерлері «шығыс фунттарымен» төленуін талап етті, осылайша келісім шарт жасалып, стерлинг пайда болды. Олардың кеңсесі, Лондонның болат залы, Истерлингтер залы немесе Эстерлингсхалле деп аталды. Ганза лигасы 1266 жылдан 1597 жылға дейін Лондон саудасында ресми түрде белсенді болды. Бұл этимологияны алғаш рет шамамен 1300 жылы Уолтер де Пинчебек ұсынған болуы мүмкін, ол монетаны бастапқыда осы аймақтағы ақша соғушылар жасаған десті. Бұл талап Генри Спельманның сөздігінде (Glossarium Archaiologicum) көрсетілген, және Уильям Блэкстоунның Англия заңдарына жасаған түсіндірмелерінде сілтеме берілген. Осы гипотезаға қатысты тағы бір мәлімдеме Уильям Камденге тиесілі, ол Чембер журналындағы танымал әдебиет, ғылым және өнерге арналған 4-томда келтірілген. 1854 жылға қарай, Рональд Зупко салмақтар сөздігінде келтіргендей, Истерлинг пен Стерлинг арасындағы байланыс толыққанды орнады. Британдық нумизмат Филипп Гриерсон «жұлдыз» этимологиясымен келіспейді, себебі жұлдыздар нормандық пеннилерде тек 1077 жылдан 1080 жылға дейінгі үш жылдық шығарылымда ғана пайда болды (нормандар монета дизайнын әр үш жыл сайын өзгертетін). Гриерсон ұсынған балама – стерлинг сөзі «күшті» немесе «бүтін» деген мағына беретін ster сөзінен шыққан, бұл Византияның солидусына ұқсас, ол бастапқыда «таза алтын» немесе «сенімді алтын» деген мағына беретін solidus aureus деп аталған. Бұл пікірді растау үшін ол нормандардың алғашқы әрекеттерінің бірі – ақшаны Мерсия патшасы Оффа заманында болған салмағы мен тазалығына қайтару болды деген фактіні келтіреді. Бұл соңғы 200 жыл ішіндегі прогрессивті құнсызданудың керісінше болуы мүмкін, сондықтан бұл лақап атының пайда болуына ықпал еткен. С. Э. Ригольд ортағасырлық британдық монеталардың француз монеталарын сирек көшіретінін немесе көшірілетінін, олардың шығыс елдерімен – Нидерланды, Балтық, Германия және тіпті Орталық Еуропаның терең аймақтарымен көптеген типтік байланыстары бар екенін айтады.
One of the earliest attestations of the term is in Old French form esterlin, in a charter of the abbey of Les Préaux, dating to either 1085 or 1104. The English chronicler Orderic Vitalis (1075 – 1142) uses the Latin forms libræ sterilensium and libræ sterilensis monetæ. The word in origin refers to the newly introduced Norman silver penny. According to the Oxford English Dictionary, the most plausible etymology is a derivation from a late Old English steorling (with, or like, a 'little star'), as some early Norman pennies were imprinted with a small star. Another argument is that the Hanseatic League was the source for both the origin of its definition and manufacture, and in its name is that the German name for the Baltic is Ostsee, or 'East Sea', and from this the Baltic merchants were called "Osterlings", or "Easterlings". In 1260, Henry III granted them a charter of protection. Because the League's money was not frequently debased like that of England, English traders stipulated to be paid in pounds of the Easterlings, which was contracted to sterling. Their Kontor, the Steelyard of London, was called Easterlings Hall, or Esterlingeshalle. The Hanseatic League was officially active in the London trade from 1266 to 1597. This etymology may have been first suggested by Walter de Pinchebek (c. 1300) with the explanation that the coin was originally made by moneyers from that region. The claim has been made in Henry Spelman's glossary (Glossarium Archaiologicum) as referenced in Commentaries on the Laws of England by William Blackstone. Yet another claim on this same hypothesis is from William Camden, as quoted in Chamber's Journal of Popular Literature, Science and Arts, Volume 4. By 1854, the tie between Easterling and Sterling was well established, as Ronald Zupko quotes in his dictionary of weights. The British numismatist Philip Grierson disagrees with the "star" etymology, as the stars appeared on Norman pennies only for the single three year issue from 1077 to 1080 (the Normans changed coin designs every three years). Grierson's proposed alternative is that sterling derives from ster meaning 'strong' or 'stout', by analogy with the Byzantine solidus, originally known as the solidus aureus meaning 'solid gold' or 'reliable gold'. In support of this he cites the fact that one of the first acts of the Normans was to restore the coinage to the consistent weight and purity it had in the days of Offa, King of Mercia. This would have been perceived as a contrast to the progressive debasement of the intervening 200 years, and would therefore be a likely source for a nickname. S. E. Rigold disputes the origin being Norman, stating, "that, while medieval British coins seldom copy or are copied by those of France, they have many typological connexions with the lands to the east—the Netherlands, the Baltic, Germany, and even deeper regions of central Europe."
Тарих
Генрих II билік құрған кезеңнен бастап, 1843 жылы Корольдік монетаханаға тапсырылғанға дейін, Пикс сынағында стандарт ретінде стерлинг күмісі қолданылды. Онда ENRI патшалық мөрі бар. REX ("Генрих корольі") деген жазу болған, бірақ бұл Генрих III билік құрған кезде қосылған. Стерлинг күмісінің алғашқы заңды анықтамасы 1275 жылы пайда болды, онда Эдуард I-нің жарғысы күмістің 12 троялық унциясына 11 унция 2 1/4 пеннивейт күміс және 17 3/4 пеннивейт қорытпасы болуы керектігін, ал троялық унцияға 20 пеннивейттен келуі тиіс екенін көрсетті. Бұл (нақты емес) 926 мыңдық сынамаға тең. Колониялық Америкада стерлинг күмісі валюта және тұрмыстық заттар үшін де қолданылды. 1634-1776 жылдар аралығында шамамен 500 күміс шеберлері "Жаңа әлемде" қарапайым тоқалардан бастап, Рококо стиліндегі әсем кофе құмыраларына дейін әртүрлі бұйымдар жасады. Бұл дәуірдегі күміс шеберлері әдетте барлық қымбат металдарды білгенімен, олар негізінен стерлинг күмісімен жұмыс істеді. Осы кезеңде колонияларда сынақ кеңсесі болмаған (алғашқысы 1814 жылы құрылды), сондықтан американдық күміс шеберлері Лондон алтын шеберлері компаниясының стандарттарын сақтады: стерлинг күмісі салмағы бойынша 91,5–92,5% күміс және 8,5–7,5% мыстан тұрады. Колониялық күміс шеберлері өнімдерінің сапасы мен құрамын кепілдік ету үшін әрбір бұйымға жеке авторлық белгілерін қойды. Күміс шеберлері қалаған пішінге келтіру үшін металл сынығын бөлме температурасында балғамен соғып жасады; бұл суық қалыптау процесі күмістің жұмсақтығын арттырып, оны пішіндеуді қиындатты. Балғамен соғу күміс өндірісінің басқа барлық процестеріне қарағанда көбірек уақыт алды, сондықтан еңбек құнының көп бөлігі осыған кетті. Америкалық революционер Пол Ревир осы "Америкалық күмістің алтын ғасыры" кезіндегі ең жақсы күміс шеберлерінің бірі саналды. Революциялық соғыстан кейін Ревир Англиядан күміс прокаткасын сатып алып, пайдаланды. Бұл оның өндіріс деңгейін ғана емес, сонымен қатар күмісті балғалап, жалпақтауға кеткен уақытын қысқартып, басқа күміс шеберлеріне қажетті, біркелкі қалыңдықтағы күмісті айналдырып сатуға мүмкіндік берді. Ол бай қолөнерші ретінде зейнетке шықты, оның табысы осы стратегиялық инвестицияның нәтижесі болды. Ол әдемі ыдыстарымен танымал болғанымен, Ревир негізінен диірменнің төменгі деңгейдегі тауарларынан, мысалы, шайнау құралдарынан табыс тапты. Бірінші өнеркәсіптік революцияның басталуымен күміс шеберлігі көркемдік кәсіп ретінде маңызын жоғалтты. 1840 жылдан 1940 жылға дейін АҚШ және Еуропада стерлинг күміс аспаптары (АҚШ: 'flatware') дұрыс үстел жаю кезінде қалыпты жағдайға келді. Осы кезеңде көптеген күміс компаниялары пайда болды. Күміспен айналысудың ең жоғары деңгейі 1870 жылдан 1920 жылға дейінгі 50 жылдық кезеңде болды. Осы кезеңдегі шайнау құралдарының жинақтарына кейде 100-ге дейін түрлі бұйымдар кірді.
A piece of sterling silver dating from Henry II's reign was used as a standard in the Trial of the Pyx until it was deposited at the Royal Mint in 1843. It bears the royal stamp ENRI. REX ("King Henry") but this was added later, in the reign of Henry III. The first legal definition of sterling silver appeared in 1275, when a statute of Edward I specified that 12 troy ounces of silver for coinage should contain 11 ounces 2 1/4 pennyweights of silver and 17 3/4 pennyweights of alloy, with 20 pennyweights to the troy ounce. This is (not precisely) equivalent to a millesimal fineness of 926. In Colonial America, sterling silver was used for currency and general goods as well. Between 1634 and 1776, some 500 silversmiths created items in the "New World" ranging from simple buckles to ornate Rococo coffee pots. Although silversmiths of this era were typically familiar with all precious metals, they primarily worked in sterling silver. The colonies lacked an assay office during this time (the first would be established in 1814), so American silversmiths adhered to the standard set by the London Goldsmiths Company: sterling silver consisted of 91.5–92.5% by weight silver and 8.5–7.5 wt% copper. Stamping each of their pieces with their personal maker's mark, colonial silversmiths relied upon their own status to guarantee the quality and composition of their products. Silversmiths would forge an ingot into the desired shape, by hammering at room temperature; this cold forming process, caused work hardening of the silver, which become increasingly brittle and difficult to shape. Hammering required more time than all other silver manufacturing processes, and therefore accounted for the majority of labor costs. The American revolutionary Paul Revere was regarded as one of the best silversmiths from this "Golden Age of American Silver". Following the Revolutionary War, Revere acquired and made use of a silver rolling mill from England. Not only did the rolling mill increase his rate of production—hammering and flattening silver took most of a silversmith's time—he was able to roll and sell silver of appropriate, uniform thickness to other silversmiths. He retired a wealthy artisan, his success partly due to this strategic investment. Although he is celebrated for his beautiful hollowware, Revere made his fortune primarily on low end goods produced by the mill, such as flatware. With the onset of the first Industrial Revolution, silversmithing declined as an artistic occupation. From about 1840 to 1940 in the United States and Europe, sterling silver cutlery (US: 'flatware') became de rigueur when setting a proper table. There was a marked increase in the number of silver companies that emerged during that period. The height of the silver craze was during the 50 year period from 1870 to 1920. Flatware lines during this period sometimes included up to 100 different types of pieces.
Қаптама және коррозия
Күміс өте реактивті металл емес және қалыпты температурада оттегімен немесе сумен реакцияға түспейді, сондықтан оңай тотықпайды. Дегенмен, оған атмосфералық ластанудың кең таралған құраушылары әсер етеді. Күміс сульфиді ауадағы күкірт қосылыстарының (құрылғы отындарының жануының жанама өнімдері және кейбір өнеркәсіптік процестер) әсерінен қара түсті нашарлау ретінде бірте-бірте пайда болады, ал төмен деңгейдегі озон күміс оксидін түзетіндей реакцияға түседі. Күмістің тазалығы төмендеген сайын, коррозия немесе нашарлау мәселесі күшейеді, себебі қорытпадағы басқа металдар, әдетте мыс, ауадағы оттегімен әрекеттесе алады. Қара күміс сульфиді (Ag2S) – күміс иондарын басқа оң иондардан бөлуге қолданылатын, сулы ерітіндіде өте нашар еритін тұздардың бірі. Натрий хлориді (NaCl) немесе ас тұзы күміс-мыс қорытпасын коррозияға ұшыратуы белгілі, көбінесе күміс тұз сегізгіштеріндегі тесіктердің айналасында коррозия байқалады. Күмісті жылтырату үшін, металдан күкіртті зақымдамай немесе деформацияламастан алуға арналған бірнеше өнімдер әзірленген. Қатты жылтырату және полировка антикалық күміске зақым келтіріп, құнын төмендетуі мүмкін болғандықтан, құнды заттар әдетте ескі заттардың ерекше патинасын сақтау үшін қолмен жылтыратылады. Кәсіби зергерлер немесе күміс жөндеу компаниялары жүзеге асыратын дөңгелек полировкасы сияқты әдістер, нашарлаудың немесе коррозияның өте күшті жағдайлары үшін қолданылады.
Silver is not a very reactive metal and does not react with oxygen or water at ordinary temperatures, so doesn't easily oxidize. However, it is attacked by common components of atmospheric pollution. Silver sulfide slowly appears as a black tarnish during exposure to airborne compounds of sulfur (byproducts of the burning of fossil fuels and some industrial processes), and low level ozone reacts to form silver oxide. As the purity of the silver decreases, the problem of corrosion or tarnishing increases because other metals in the alloy, usually copper, may react with oxygen in the air. The black silver sulfide (Ag2S) is among the most insoluble salts in aqueous solution, a property that is exploited for separating silver ions from other positive ions. Sodium chloride (NaCl) or common table salt is known to corrode silver copper alloy, typically seen in silver salt shakers where corrosion appears around the holes in the top. Several products have been developed for the purpose of polishing silver that serve to remove sulfur from the metal without damaging or warping it. Because harsh polishing and buffing can permanently damage and devalue a piece of antique silver, valuable items are typically hand polished to preserve the unique patinas of older pieces. Techniques such as wheel polishing, which are typically performed by professional jewelers or silver repair companies, are reserved for extreme tarnish or corrosion.
Пайдаланылған әдебиеттер
Халықаралық белгілері бар антикалық күміс туралы бәрі, 2-ші басылым (2007), Диана Сандерс Синамон, AAA Publishing, Сан-Бернардино, Калифорния. Origins: A Short Etymological Dictionary of Modern English, лексикограф Эрик Партридждің сөздігі. Америкадағы күміс, 1840–1940: Ғасырлық сән, үшінші басылым (1997), Чарльз Л. Венабл; Harry N. Abrams, Inc., Нью-Йорк, Нью-Йорк. Tiffany күміс табақтары, 1845–1905: Тамақ ішу өнер болған кезде, Уильям П. Худ, кіші; 1999; Antique Collectors Club Ltd. баспасынан шыққан, Саффолк, Англия. Америка күміс өндірушілерінің энциклопедиясы, қайта қаралып жаңартылған төртінші басылым (1998), Дороти Т. Рейнвотер және Джуди Редфилд; Schiffer Publishing Ltd., Atglen, PA. The Book of Old Silver, ағылшын – американ – шетелдік, барлық қолжетімді белгілерімен, Sheffield Plate белгілерін қоса, Сеймур Б. Уайлер; 1937; Crown Publishers, Inc., Нью-Йорк, Нью-Йорк. International Hallmarks on Silver, Tardy жинағы, 5-ші ағылшын тіліндегі қайта басылым (2000); түпнұсқа басылым күні белгісіз, алғашқы жұмсақ мұқабалы басылым күні 1985; автор белгісіз; баспагер белгісіз.
All About Antique Silver with International Hallmarks, 2nd printing (2007), by Diana Sanders Cinamon, AAA Publishing, San Bernardino, CA. Origins: A Short Etymological Dictionary of Modern English, by lexicographer Eric Partridge. Silver in America, 1840–1940: A Century of Splendor, third edition (1997), by Charles L. Venable; Harry N. Abrams, Inc., New York, NY. Tiffany Silver Flatware, 1845–1905: When Dining Was an Art, by William P. Hood, Jr.; 1999; published by the Antique Collectors Club Ltd., Suffolk, England. The Encyclopedia of American Silver Manufacturers, revised fourth edition (1998), by Dorothy T. Rainwater and Judy Redfield; Schiffer Publishing Ltd., Atglen, PA. The Book of Old Silver, English – American – Foreign, With All Available Hallmarks Including Sheffield Plate Marks, by Seymour B. Wyler; 1937; Crown Publishers, Inc., New York, NY. International Hallmarks on Silver Collected by Tardy, 5th English Language reprint (2000); original publication date unknown, date of first softcover publication 1985; author unknown; publisher unknown.