Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді музыканты
Indian musician
Гантасала Венкатесварарао (4 желтоқсан 1922 – 11 ақпан 1974), тек тегімен – Гантасала деп белгілі, үнді әнші және кинокомпозитор, негізгі жұмыстары телугу және каннада киносында, сондай-ақ тамил, малаялам, тулу және хинди тілдеріндегі фильмдерде болды. Ол телугу киносының ең ұлы әншілерінің бірі саналады. 1970 жылы ол үнді киносына қосқан үлесі үшін Үндістанның төртінші жоғары азаматтық наградасы – Падма Шри сыйлығымен марапатталды. "The Hindu" және "The Indian Express" газеттерінде айтылғандай, Гантасала «ұлы талант иесі және әндерімен адамдардың жүрегін қозғай алатын» болған. «Гантасаланың классикалық импровизацияны жеңіл музыка өнерімен үйлестіруі, оның шеберлігі мен сезімталдығы оны плейбэк әншілігі саласындағы барлықтан жоғары тұратын деңгейге көтерді». Үнді кино тарихшысы В. А. К. Ранга Рао «ең керемет дауыс» деп атаған Гантасала, телугу кино музыкасының ерекше сипатын дамытуға көмектесті, ол бұл күнгейін де теңдесіз. Ол өзінің әсерлі дауысы мен музыкалық шеберлігі үшін «Гаана Гандарва» деп аталады. Гантасала АҚШ, Англия және Германияда, сондай-ақ Біріккен Ұлттар Ұйымы үшін өнер көрсетті. Андхра-Прадеш үкіметі оның кино мансабының 25 жылдығын 1970 жылдың 1 ақпанында Хайдарабадта Гантасаланың күміс мерейтойы ретінде атап өтті. Хайдарабадтағы Лал Бахадур стадионында өткен шараға 30 мыңнан астам адам қатысты. Гантасала әлі де танымал. Оның мүсіндері Андхра-Прадеш штабының барлық жеріне орнатылды. Жыл сайын оның туған және қайтыс болған күндері Үндістанда және шетелде тойланады.
Ghantasala Venkateswararao (4 December 1922 – 11 February 1974), known mononymously by his surname as Ghantasala, was an Indian playback singer and film composer known for his works predominantly in Telugu and Kannada cinema and also in Tamil, Malayalam, Tulu and Hindi language films. He is considered one of the greatest singers of Telugu cinema. In 1970, he received the Padma Shri award, India's fourth highest civilian award for his contribution to Indian cinema. According to The Hindu and The Indian Express, Ghantasala was 'such a divine talent and with his songs he could move the hearts of the people'. 'Ghantasala's blending of classical improvisations to the art of light music combined with his virtuosity and sensitivity puts him a class apart, above all others in the field of playback singing'. Gifted with what Indian film historian V. A. K. Ranga Rao called 'the most majestic voice', Ghantasala helped Telugu film music develop its own distinct character which remains unparalleled. He is referred to as the 'Gaana Gandharva' for his mesmerising voice and musical skills. Ghantasala performed in the United States, England and Germany, and for the United Nations Organisation. The government of Andhra Pradesh marked the occasion of 25 years of his film career as Silver Jubilee Celebrations of Ghantasala in Hyderabad on 1 February 1970. More than 30,000 people attended the function held at the Lal Bahadur Stadium, Hyderabad. Ghantasala continues to be popular. Statutes of his likeness have been installed across Andhra Pradesh. Every year, the anniversaries of his birth and death are celebrated in India and overseas.
Ерте өмір
Гантасала 1922 жылы Кришна ауданының Гудивада талуындағы Чоутапалли ауылында, кәсіби әнші Гантасала Сорайяның телугу брахман отбасында дүниеге келді.
Ghantasala was born in 1922 into a Telugu Brahmin family of Ghantasala Soorayya, a professional singer in Chowtapalli, a village in Gudivada taluk of Krishna District.
Мансап
Гантасала 1942 жылы «Үндістаннан шығу» қозғалысына қатысты, сол үшін тұтқындалып, 18 ай бойы Балларидегі Алипур (Аллипура) түрмесінде отырды. Түрмеден босатылған соң ол Самудрала ағамен кездесті, ол оған әнші ретінде киноиндустрияда бағын сынауды кеңес берді. Гантасала Педапуливарру ауылында тұратын Савитриге үйленді. Сол ауылда Гантасала лирик Самудрала ағамен танысты, ол оның дауысына әсерленіп, оны Мадрас киноиндустриясына қабылдады. Гантасала аты шықпастан бұрын-ақ, ол Карнатик музыкасының шебер әншісі болған. Гантасаланың әншілік мансабындағы алғашқы қадамы «All India Radio» радиосынан бастау алды. Кейін HMV студиясынан Пекети Сива Рам оның жеке әндерін жазды. Гантасала хор әншісі ретінде дебют жасады және «Пратибха Фильмз» компаниясының «Сита Рама Джананам» фильміндегі эпизодтық рөлде ойнады. Осыдан кейін ол танымал композиторлар Гали Пенчала мен С. Р. Суббараманмен жұмыс істеді. Гантасаланың композитор ретіндегі алғашқы фильмі «Лакшмамма» болды. Ол әндерді орындайтын актерге сәйкес дауыс ырғағы мен дикцияны өзгерту әдісін енгізді. Гантасала падьямды орындауда ең шебер болды және телугу падьямын орындауда оған тең келген жоқ. Продюсер Читтаджалу Кришнавени Гантасалаға өзінің «Мана Десам» фильмі үшін толық уақытты композитор ретінде алғашқы жұмысын берді, бұл Н. Т. Рама Раоның алғашқы фильмі болды. Осы арқылы Гантасала музыкалық композитор және әнші ретінде танылды. 1970 жылдардың ортасына дейін ол телугу киносындағы ең өнімді композитор және әнші болды. Ол «Патала Бхаирави», «Майябазар», «Лава Куса», «Пандава Ванавасам», «Рахасям», «Гундума Катха», «Параманандайя Шишула Катха» және «Пелли Чеси Чуду» сияқты көптеген танымал телугу фильмдеріне, сондай-ақ 1950 және 1960 жылдардағы танымал тамил және каннада фильмдеріне музыка жазды. Гантасала «Жандаа оонча Рахе Хамара» (1964) атты хинди фильміне ән орындап, музыкасын жазды. «Жағадека Веруни Катха» (1961) фильміндегі «Сива Санкари» әні классикалық хиндустани және карнатик стильдеріндегі ең қиын әндердің бірі саналады және Гантасала оны бір ретте орындаған.
Ghantasala participated in the Quit India Movement of 1942, for which he was arrested and imprisoned for 18 months at the Alipore (Allipura) Jail, Ballari. After leaving jail, he met Samudrala Sr., who advised him to try his luck in the film industry as a singer. Ghantasala married Savitri, who lived in a village called Pedapulivarru. In that village, Ghantasala met lyricist Samudrala Sr., who was impressed with his voice and inducted him into the Madras film industry. Before Ghantasala found fame, he was already an accomplished Carnatic music singer. Ghantasala's first break as a singer came from All India Radio. Later on, Peketi Siva Ram from HMV studios recorded Ghantasala's private songs. Ghantasala debuted as a chorus singer and for a character role in Seeta Rama Jananam by Pratibha Films. After this, he worked with well known music directors Gali Penchala and C. R. Subbaraman. Ghantasala's first film as a music director was Laxmamma. He introduced the technique of changing the vocal pitch and diction to suit the actor singing the songs. Ghantasala was peerless at Padyam renderings and his way with the Telugu padyam was incomparable. Producer Chittajallu Krishnaveni gave Ghantasala his first job as full time music director for her film Mana Desam, which was N. T. Rama Rao's first film. It established Ghantasala as a music composer cum playback singer. He was the most prolific film composer and playback singer in Telugu cinema until the mid 1970s. He composed music for many popular Telugu movies, including Patala Bhairavi, Mayabazar, Lava Kusa, Pandava Vanavasam, Rahasyam, Gundamma Katha, Paramanandayya Shishyula Katha and Pelli Chesi Chudu, and also for popular Tamil and Kannada films in the 1950s and 1960s. Ghantasala sang for and directed the music for a Hindi film Jhandaa ooncha Rahe Hamara (1964). The song "Siva Sankari" from the film Jagadeka Veeruni Katha (1961) believed to be one of the most challenging songs from classical Hindusthani and carnatic style was sung by Ghantasala in a single take.
Жеке жазбалар мен Бхагавад Гита
Гантсала Тирумала Тирупати Девастханамдары үшін Аасхана Гаяка (сардар музыкант) қызметін атқарды. Ол жеке альбомдарды жазды, соның ішінде «Бхагавад Гита», патриоттық әндер, телугу тілінің ерекше жанры – Падьялу, өлеңдерді драмалық стильде орындады, сондай-ақ «Пушпа Вилапам», діни және халық әндерін жазды. Оның өзі жазған және орындаған «Бхагавад Гита» жазбасын қазір Тирумала ғибадатханасында күнделікті тыңдауға болады. Музыка режиссері Пендьяла Нагешвара Рао мен әнші П. Сушеланың айтуынша, «Гантсала – әншілердің арасындағы ең білгір және толыққанды, әуенді, күшті дауысы бар, ол музыкадағы үш октаваны біркелкі орындауға қабілетті». Пендьяла Нагешвара Рао Гантсаланың классикалық музыка білімі мен шеберлігін классикалық орындауларда және телугу фильмдерінде пайдаланды, оның ішінде «Жағадекавируни Катха» фильмінен «Сива Санкари», «Джаябери» фильмінен «Расика Ража Тагувараму Кама» және «Махакави Калидасу» фильмінен «Сыямала Дандакам – Маникья Вейна» әндерін атауға болады. Пендьяланың сөзіне сүйенсек, Гантсала осы әндерді бір реттен жазған.
Ghantasala served as the Aaasthana Gaayaka (court musician) for the Tirumala Tirupati Devasthanams. He recorded private albums, including Bhagawad Gita, Patriotic Songs, Padyalua unique genre of Telugu, singing the verses in dramatic stylePushpa Vilapam, Devotional and folk songs. His recording of "Bhagawad Gita", which he directed and sang, can now be heard daily in the Tirumala temple. According to music director Pendyala Nageswara Rao and playback singer P. Susheela, "Ghantasala alone is the foremost among playback singers who had a full fledged melodious powerful voice range which could accommodate in uniformity, all the three octaves in music quite comfortably". Pendyala Nageswara Rao channelled Ghantasala's classical musical knowledge and skills in classical renditions and in Telugu films including siva sankari from film Jagadekaveeruni Katha, Rasika Raja taguvaramu kama from film Jayabheri, and Syamala Dandakam – Manikya Veena from film Mahakavi Kalidasu. Pendyala said these renditions were recorded only in one take by Ghantasala.
Өлім
Гантсала 1974 жылдың 11 ақпанында, 51 жасқа толып екі ай өткен соң, Ченнаидегі ауруханада жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Өмірінің соңғы күні, қайтыс болған күнінен бір күн бұрын, аурухана төсегінен «Бхадрачала Рамадасу Вайбхавам» (музыка авторы – Мастер Вену) деректі фильмі үшін соңғы әнін жазды.
Ghantasala died on 11 February 1974, two months after his 51st birthday, due to cardiac arrest at a hospital in Chennai. The last song he recorded was for a documentary – Bhadrachala Ramadasu Vaibhavam ( music by Master Venu ) from the hospital bed the day before his death.
Мұра
Үндістан үкіметі 2003 жылғы 11 ақпанда Гантасаланың еңбегін құрметтеу үшін пошта маркасы мен бірінші күндік конверт шығарды. Ол Оңтүстік киноиндустриясынан бұл құрметке ие болған алғашқы әнші-композитор. АҚШ пошта департаменті 2014 жылғы 6 қазанда Гантасалаға арналған пошта маркасын жариялады. Бұл марканы Солтүстік Америка Телугу қоғамы (NATS) Нью-Йорктегі Телугу әдебиеті мен мәдениет қауымдастығы (TLCA) қатысуымен бірлесіп шығарды. Гантасаланың атымен аталған түрлі сыйлықтар жыл сайын табысталады, оның ішінде "Гантасала әуен патшасы" сыйлығы да бар. Бұл сыйлықтың иегерлері – әншілер К. Дж. Есудас, П. Сусела және "Үндістан әншісі" Шри Рамачандра. Гантасала өнер академиясы "Гантасала ұлттық сыйлығын" құрды, алғашқы жүлдегер – әнші С. П. Баласубрахманям.
The Indian government released a postage stamp and first day cover to celebrate Ghantasala's work on 11 February 2003. He is the first movie singer composer of the south to be accorded this honour. The US Postal Department has released a postal stamp on Ghantasala on 6 October 2014. The postal stamp was jointly released by the North American Telugu Society (NATS) in collaboration with Telugu Literary and Cultural Association (TLCA) in New York. Various awards named after Ghantasala are given every year, including the "Ghantasala melody king award". Recipients of this award include playback singers K J Yesudas and P Suseela, and Indian Idol Sri Ramachandra. Ghantasala Arts Academy has instituted the "Ghantasala National Award"; the first winner was playback singer S. P. Balasubrahmanyam.
Марапаттар
Гантсала Үндістан үкіметінің "Падмашри" орденімен марапатталды. Ол шамамен 30 жыл бойы Андхра-Прадеш штатындағы ең үздік орындаушы әнші сыйлығын жыл сайын жеңіп алды, бұл басқа ешбір орындаушы әншіге бұрын-соңды бұйырмаған жетістік. Андхра-Прадеш штатының Виджаявада қаласындағы мемлекеттік музыкалық колледж Гантсаланың есімімен аталады. Хайдарабад және Визаг қалаларындағы Гхантасала Сангита Каласала колледжі Гантсаланың жеңіл музыкасы, әндері және музыкасы бойынша алты айлық және бір жылдық дипломдық курстар ұсынады. Гантсала Юва Калакендрамы балалар мен жастарға арналған семестрлік курстарды ұсынады. СиваНанди сыйлығының иегері, Гантсала Юва Калакендрамының негізін қалаушы М. С. В. Н. Вамшикришна Деварайя жыл сайын Таягарая Гана Сабхада Гантсаланың музыкалық шеберлік сабақтарын өткізеді.
Ghantasala was honoured with the "Padmashri" by the Government of India. He won the best playback singer award in Andhra Pradesh every year for nearly 30 years, a feat unachieved by any other playback singer. The Government music college in Vijayawada, Andhra Pradesh, is named after Ghantasala. Ghantasala Sangeetha Kalasala college in Hyderabad and Vizag offers six month and one year diploma courses on Ghantasala's light music, songs and music. Ghantasala Yuva kalakendram offers semester based courses specially for children and youth. SivaNandiAwardRecipient Ghantasala Yuva Kalakendram founder M. S. V. N. VamshikrishnaDevaraya conducts ghantasala musical workshops every year at tayagaraya gana sabha
Жеке өмір
Гхантасала Венкатесварарао Савитри және (қаралы) Сарала Девиге үйленген. Оның сегіз баласы болды: төрт қызы (Мира, Шьямала, Сугуна, Шанти) және төрт ұлы (Виджаякумар, Равикумар, Шанкаркумар, Ратнакумар). Шьямала, Сугуна, Шанти, Виджаякумар және Ратнакумар Савитриден, ал Мира, Равикумар және Шанкар Кумар Сарала Девиден туған. Гхантасала өзінің үлкен ұлын "Виджая" Кумар деп атаған, себебі оны тұрақты артист ретінде жұмысқа алған "Виджая Продакшнс" ұйымына өте риза болған. "Виджая Продакшнс" продюсерлерінің бірі Шри Чакрапани Гхантасалаға 25 000 рупийден тұратын сыйлық жасаған, оның ұйымға деген құрметін білдіре отырып. Ол қайтыс болғаннан кейін 10 жыл өткен соң, оның кіші ұлы Ратнакумар танымал дубляж шебері болды.
Ghantasala Venkateswararao was married to Savitri and (Late) Sarala Devi. He had eight children: four daughters (Meera, Shyamala, Suguna, Shanthi) and four sons (Vijayakumar, Ravikumar, Shankarkumar, Ratnakumar). Shyamala, Suguna, Shanthi, Vijayakumar and Ratnakumar were born to Savtri and while Meera, Ravikumar and Shankar Kumar were born to Sarla Devi. It is said that Ghantasala named his eldest son "Vijaya" Kumar after Vijaya Productions out of gratitude towards the organization that employed him as a permanent artiste. Sri Chakrapani, one of the producers of Vijaya Productions, presented Ghantasala with a purse with Rs. 25,000 realising his respect towards the organization. 10 years after his death, his youngest son Ratnakumar went on to become a popular dubbing artist.