Дианна Файнстайн: Сан-Францисконың тұңғыш әйел мэрі және сенаторы

Диана Файнштейн (1933-2023) – Сан-Францисконың тұңғыш әйел мэрі, сенатор. Өмірі, мансабы, жетістіктері туралы мақала. Сан-Франциско тарихы.

19 мин оқу

100%

Дереккөз: Dianne Feinstein — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Америка саясаткері (1933–2023)

Сан-Францискода туған Файнштейн 1955 жылы Стэнфорд университетін бітірген. 1969 жылы Сан-Франциско қадағалау кеңесіне сайланды және 1970 жылы тағайындалғаннан кейін кеңестің алғашқы әйел президенті болды. 1978 жылы, үшінші рет кеңес төрағасы болған кезде, мэр Джордж Москоун мен қалалық қадағалаушы Харви Милктің қазасы ұлттық назарды аударды. Файнштейн Москонеден кейін мэр болды және бұл лауазымға қызмет еткен алғашқы әйел атанды. Өкілеттігі кезінде қаланың канат жолы жүйесін жаңартуға жетекшілік етті және 1984 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияны ұйымдастырды. 1983 жылы қайта шақыру әрекетіне қарамастан, Файнштейн танымал мэр болды және 1987 жылы City & State журналы оны елдегі ең тиімді мэр деп атады. 1990 жылы губернаторлыққа үміткерліктен жеңілгеннен кейін, 1992 жылы өткен арнайы сайлауда АҚШ Сенатына сайланды. 1992 жылдың қарашасында Калифорния штатының алғашқы әйел сенаторы болды, ал 1993 жылдың қаңтарында Алан Кранстон зейнеткерлікке шыққаннан кейін штаттың ең тәжірибелі сенаторы атанды. Файнштейн бес рет қайта сайланды. 2012 жылғы сайлауда 7,86 миллион дауыс жинады, бұл АҚШ Сенатына кандидаттардың тарихындағы ең көп дауыс көрсеткіші. Сенатор ретінде 1994 жылғы шабуылдық қаруларға тыйым салатын федералдық заңды жазды, Сенаттың регламенттік комитеті мен Сенаттың барлау комитетін басқарған алғашқы әйел және АҚШ президентінің инаугурациясына төрағалық еткен тұңғыш әйел болды. 2009 жылдан 2015 жылға дейін Сенаттың барлау комитетін басқарды.

Файнштейннің өмірінің соңғы жылдары денсаулығының нашарлауымен және оның қызмет етуге қабілеттілігіне қатысты алаңдаушылықтармен байланысты болды. 2023 жылдың ақпан айында Файнштейн 2024 жылы қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді. Ол 2023 жылдың қыркүйегінде 90 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір және білім

Файнштейн Сан-Францискода белгілі хирург Леон Голдман мен оның әйелі Беттидің (қызметтес Розенбург) бұрынғы модельінің қызы ретінде дүниеге келді. Оның әкесінің ата-бабалары Польшадан келген еврей иммигранттары болған. Анасының ата-анасы Розенбургтер Санкт-Петербургтен, Ресейден шыққан. Олар неміс-еврей тегінен болғанмен, Санкт-Петербургтегі яһудилерден талап етілгендей, орыс православиесін (христиандық) қабылдаған. Христиан діні Файнштейннің анасына жеткен, ол оны еврей мектебінен беделді католик мектебіне ауыстыруға талап еткен, бірақ Файнштейн өзінің дінін иудаизм деп көрсеткен. Ол 1951 жылы Convent of the Sacred Heart орта мектебін, ал 1955 жылы Стэнфорд университетін тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді. Көптеген дереккөздерге сәйкес, Файнштейннің анасы зорлық көрсеткен. Файнштейннің қарындасы Ивонн Бэнкс анасының көңіл-күйінің болжамсыз болғанын айтты. Кейіннен Файнштейннің анасының миына жасалған сканерлік тексеруде, оның мінез-құлқына жауап беретін ми бөлігінің әлсірегені анықталды, "бала кезіндегі ауыр сырқаттың салдарынан болуы мүмкін".

Алғашқы саяси мансап

1955-1956 жылдары Файнштейн Сан-Францискодағы Coro Foundation қорының стипендиаты болды, бұл жас адамдарға саяси тәжірибе алуға мүмкіндік беретін ұйым. 1960 жылы губернатор Пэт Браун оны Калифорния штатының әйелдерді шартты түрде босату жөніндегі кеңесіне тағайындады. Ол 1966 жылға дейін кеңесте қызмет етті.

Сан-Францисконың қадағалаушы кеңесінің және адам өлтіруге әрекеті

1969 жылы Файнштейн Сан-Франциско қадағалау кеңесіне сайланды. Ол тоғыз жыл бойы кеңесте жұмыс істеді, 1970 жылдан 1971 жылға дейін кеңестің алғашқы әйел президенті болып қызмет етті, сондай-ақ 1974 жылдан 1975 жылға дейін және 1978 жылдың қаңтар-желтоқсан айларында тағы қызмет етті. Қадағалау кеңесінде болған кезінде ол Сан-Франциско мэрі лауазымына екі рет үміткер болды: 1971 жылы мэр Джозеф Алиотоға қарсы, ал 1975 жылы екінші турға өту үшін (Джордж Москонға қарсы) супервайзер Джон Барбагелатадан жеңіліп қалды. Лауазымының арқасында Файнштейн 1970 жылдары Калифорнияда бомбалық шабуылдар жасаған антикапиталистік террористік ұйым – «Жаңа әлемді азат ету фронтының» назарына ілікті. 1976 жылы «Жаңа әлемді азат ету фронты» оның үйінің терезесіне бомба орналастырды, бірақ ол жарылмады. Кейіннен ұйым оның жағажайдағы үйінің терезелерін атқылады.

Сан-Франциско қаласының әкімі

1978 жылғы 27 қарашада бұрынғы қадағалаушы Дэн Уайт мэр Джордж Москоун мен қадағалаушы Харви Милкті өлтірді. Файнштейн қала әкімінің міндетін атқарушы болды, өйткені ол қадағалаушылар кеңесінің президенті еді. Қадағалаушылар кеңесінің мүшелері Джон Молинари, Элла Хилл Хатч, Рон Пелоси, Роберт Гонзалес және Гордон Лау оны қала әкімі қызметіне тағайындауды қолдады. Гонзалес бастапқыда қала әкімі қызметіне тағайындалуға үміттенеді, бірақ кейін бас тартты. Қадағалаушылар кеңесі Фейнштейнді қала әкімі етіп тағайындау үшін 6-2 дауыспен дауыс берді. 1978 жылғы 4 желтоқсанда Калифорния Жоғарғы Сотының Бас судьясы Роза Берд оны қызметке тағайындады. Молинари 8-2 дауыспен қадағалаушылар кеңесінің президенті болып Фейнштейннің орнына таңдалды. Файнштейннің қала әкімі ретіндегі алғашқы қиындықтарының бірі – 1979 жылы авариялық жөндеулерге байланысты жабылған Сан-Франциско канат жолы жүйесінің жағдайы болды; инженерлік сараптама нәтижесінде оны толыққанды қайта жаңарту қажет екені анықталды, бұл шараға 60 миллион доллар қажет болды. Файнштейн жұмыстың көп бөлігіне қаржы табуға көмектесті. Жүйе 1982 жылы қайта жаңарту үшін жабылды және 1984 жылғы Демократиялық Ұлттық Конвенцияға дейін аяқталды. Файнштейн Сан-Францискодағы биік ғимараттардың санын арттыру саясатын да қадағалады. Файнштейн елдің ең либералды қалаларының бірінде салыстырмалы түрде орташа демократ ретінде танылды. Қадағалаушы ретінде ол Уайт кіретін және Москонға қарсы тұратын орталық топтың бір бөлігі саналды. Қала әкімі ретінде Файнштейн 1982 жылы қалалық қызметкерлерге берілетін жәрдемақыны үйлесімдегі серіктестерге тарату туралы заңға вето қойып, қаланың үлкен гей қауымын ашуландырды. 1980 жылғы президенттік сайлауда, Бей аймағының көптеген демократтары сенатор Тед Кеннедидің президент Джимми Картерге қарсы алғашқы сайлаудағы күресін, Кеннеди жеңе алмайтыны анық болғаннан кейін де қолдады, бірақ Файнштейн Картер-Мондейл таңдауын қатты қолдады. Ол тамыз айында Демократиялық Ұлттық Конвенцияның ашылу кешінде маңызды сөз сөйледі, делегаттарды Кеннеди делегаттарының конвенцияны «ашу» туралы ұсынысын қабылдамауға шақырды, осылайша делегаттарға өз штаттарының халықтың дауысын ескермеуге мүмкіндік беруге тырысты, бұл ұсыныс үлкен дауыспен жеңілді. 1984 жылғы Демократиялық Ұлттық Конвенцияға дейін Мондейлдің Файнштейнді өзінің серігі етіп таңдауы мүмкін деген көптеген пікірлер айтылды. Бірақ ол Джеральдин Феррароны таңдады. 1982 жылы Файнштейн Сан-Францискода қолға қаруді тыйым салуды ұсынды және Ақ пантералар партиясы ұйымдастырған қайта шақыруға ұшырады. Ол қайта шақыру сайлауында жеңіске жетіп, 1988 жылғы 8 қаңтарда екінші мерзімін аяқтады. Файнштейн 1985 жылғы баспасөз конференциясында сезімтал деректерді сериялық кісі өлтіруші Ричард Рамирезді іздеу туралы жариялады, оның қылмыстары туралы құқық қорғау органдарына ғана белгілі мәліметтерді жариялап детективтерді ашуландырды және осылайша олардың тергеуіне кедергі келтірді. 1987 жылы "City & State" журналы Файнштейнді елдің «Ең тиімді мэрі» деп атады.

Mayor George Moscone and Supervisor Harvey Milk were assassinated by former supervisor Dan White on November 27, 1978. Feinstein became acting mayor, as she was president of the Board of Supervisors. Supervisors John Molinari, Ella Hill Hutch, Ron Pelosi, Robert Gonzales, and Gordon Lau endorsed her for an appointment as mayor by the Board of Supervisors. Gonzales initially ran to be appointed by the Board of Supervisors as mayor, but dropped out. The Board of Supervisors voted six to two to appoint Feinstein as mayor. She was inaugurated by Chief Justice Rose Bird of the Supreme Court of California on December 4, 1978, becoming San Francisco's first female mayor. Molinari was selected to replace Feinstein as president of the Board of Supervisors by a vote of eight to two. One of Feinstein's first challenges as mayor was the state of the San Francisco cable car system, which was shut down for emergency repairs in 1979; an engineering study concluded that it needed comprehensive rebuilding at a cost of $60 million. Feinstein helped win federal funding for the bulk of the work. The system closed for rebuilding in 1982 and was completed in time for the 1984 Democratic National Convention. Feinstein also oversaw policies to increase the number of San Francisco's high rise buildings. Feinstein was seen as a relatively moderate Democrat in one of the country's most liberal cities. As a supervisor, she was considered part of the centrist bloc that included White and generally opposed Moscone. As mayor, Feinstein angered the city's large gay community in 1982 by vetoing legislation which would have extended city employee benefits to domestic partners. In the 1980 presidential election, while a majority of Bay Area Democrats continued to support Senator Ted Kennedy's primary challenge to President Jimmy Carter even after it was clear Kennedy could not win, Feinstein strongly supported the Carter–Mondale ticket. She was given a high profile speaking role on the opening night of the August Democratic National Convention, urging delegates to reject the Kennedy delegates' proposal to "open" the convention, thereby allowing delegates to ignore their states' popular vote, a proposal that was soundly defeated. In the run up to the 1984 Democratic National Convention, there was considerable media and public speculation that Mondale might pick Feinstein as his running mate. He chose Geraldine Ferraro instead. In 1982, Feinstein proposed banning handguns in San Francisco, and became subject to a recall attempt organized by the White Panther Party. She won the recall election and finished her second term as mayor on January 8, 1988. Feinstein revealed sensitive details about the hunt for serial killer Richard Ramirez at a 1985 press conference, antagonizing detectives by publicizing details of his crimes known only to law enforcement, and thus jeopardizing their investigation. City & State magazine named Feinstein the nation's "Most Effective Mayor" in 1987.

Губернатор сайлауы

1990 жылы Файнштейн Калифорния штатының губернаторы лауазымына үміткер болды, бірақ сайлауда жеңіліп қалды. Ол Демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіске жетті, алайда бас сайлауда АҚШ сенаторы Пит Уилсонға есе жіберді. Пит Уилсон губернаторлыққа тағайындалу үшін Сенаттан кеткен болатын. 1992 жылы Файнштейнге сол сайлау науқанындағы қаржылық түсімдер мен шығыстарды тиісінше көрсетпегені үшін 190 000 доллар көлемінде айыппұл салынды.

Сайлаулар

1991 жылы Уилсон Калифорния губернаторы лауазымына кіру үшін Сенаттан отставкаға кетті. 1992 жылы Файнштейн Уилсонның мерзімін аяқтау үшін АҚШ Сенатына арнайы сайлауға түсті. Демократтардың ішкі сайлауында ол Джозеф Алиотоны және Калифорния штатының бас контролері Грей Дэвисті жеңді. Қараша айында ол республикашыл Джон Сеймурмен бақ сынасты, оны Уилсон өткен жылы Сенатқа тағайындаған еді. Файнштейн сияқты Барбара Боксер де 1992 жылдың 3 қарашасында Сенатқа сайланды. Файнштейн толық емескез мерзімді аяқтау үшін сайланғандықтан, ол 1992 жылдың қарашасында сенатор ретінде ант берді, ал Боксер 1993 жылдың қаңтарында қызметке кірді; осылайша Файнштейн Калифорнияның ең тәжірибелі сенаторы атанды. Ол сондай-ақ АҚШ-тың алғашқы еврей әйел сенаторы болды. Файнштейн мен Боксер бір уақытта кез келген штаттан Сенатта отырған алғашқы әйелдер жұбы еді. Ол Калифорния Демократиялық партиясының атқару комитетінің қолдауын жоғалтты, олар штат сенаторы Кевин де Леонды қолдауды жөн көрді. Бірақ Файнштейн штаттағы "ашық сайлауда" бірінші орынды иеленді және 6 қарашадағы жалпы сайлауда де Леонды 54,2–45,8% есебімен жеңіп, қайта сайланды.

Қызмет мерзімі

Файнштейн Сенаттағы мансабында «АҚШ саяси тарихының титаны және көптеген заңнамалық жетістіктерге қол жеткізген» деп сипатталды. Ол қару-жарақ бақылау мәселелеріндегі жұмысымен танымал болды. 1994 жылы ол федералдық шабуылдық қаруларға тыйым салуды бастап жүзеге асырды. 2000 және 2010 жылдары ол «11 қыркүйек шабуылдарынан кейін Орталық барлау агенттігінің ұстау және тексеру бағдарламасын» тергеді. Файнштейн Сенат Ережелері комитетінің (2007–2009 жж.) және Құпия қызмет жөніндегі арнайы комитеттің (2009–2015 жж.) төрағасы болған алғашқы әйел атанды. 2017 жылы ол Сенаттың Әділет комитетіндегі жетекші демократ болып, осы лауазымға тағайындалған алғашқы әйел болды. 2021 жылдың 28 наурызында ол Хирам Джонсонды басып өтіп, Калифорния штатынан ең ұзақ қызмет еткен АҚШ сенаторы болды. 2020 жылдың күзінде БАҚ-та Файнштейннің танымдық қабілеттерінің төмендегені және қысқа мерзімді есте сақтау қабілетінің жоғалғаны туралы хабарлар тарады. Ол алаңдауға орын жоқ екенін және Сенатты тастап кетуді жоспарламағанын мәлімдеді. «The New Yorker» және «The New York Times» газеттерінде жарияланған мақалаларда аты-жөні аталмаған демократ сенаторлар мен көмекшілер оның жасы мен комитетті басқару қабілетіне алаңдаушылық білдіргендері айтылды. 2022 жылдың 22 қазанында Файнштейн отбасылық мәселелерге байланысты 2023 жылы уақытша президенттік міндеттерді атқаруға қызығушылық танытпағанын хабарлады; бұл лауазым дәстүрлі түрде Сенаттың көпшілік партиясының ең тәжірибелі мүшесіне беріледі. 2023 жылдың ақпан айында Файнштейн 2024 жылы қайта сайлануға түспейтінін және мерзімі аяқталғаннан кейін зейнеткерлікке шығу ниетінде екенін мәлімдеді. 2023 жылдың басында Файнштейннің белдеме ауруына шалдығуы Байден әкімшілігінің сот және атқарушылық лауазымдарға үміткерлерін тағайындау процесін тоқтатты. Файнштейн Әділет комитетінде қызмет етті, ол демократтар мен республикашылардың тең санынан тұрды. Ол отставкаға кету туралы талаптарға қарсы тұрды. Бірақ ол Әділет комитетінен уақытша шеттелуді сұрады, бірақ Сенаттағы республикашылар бұл өтінішті қабылдамады. Файнштейн 2023 жылдың 10 мамырында Сенатқа оралды, бірақ оның қызмет ету қабілетіне қатысты алаңдаушылықтар тоқтамады.

Feinstein has been described as "a titan of US political history who notched countless legislative achievements" in her Senate career. She was known for her work on gun control issues. In 1994, she spearheaded the passage of a federal assault weapons ban. In the 2000s and 2010s, she investigated "the Central Intelligence Agency's program of detention and interrogation after the Sept. 11 attacks". She was the first woman to chair the Senate Rules Committee (2007–2009) and the first to chair the Select Committee on Intelligence (2009–2015). Feinstein became the top Democrat on the Senate Judiciary Committee in 2017, and was the first woman to hold that position. On March 28, 2021, she became the longest serving U. S. senator from California ever, surpassing Hiram Johnson. In the fall of 2020, media reports indicated that Feinstein was experiencing cognitive decline and short term memory loss. She responded that there was no cause for concern and that she had no plans to leave the Senate. Articles in The New Yorker and The New York Times cited unnamed Democratic senators and aides expressing concern over her age and ability to lead the committee. On October 22, 2022, Feinstein said that due to family matters, she was not interested in serving as president pro tempore in 2023; the position is traditionally held by the senior member of the Senate's majority party. In February 2023, Feinstein said she would not seek reelection in 2024 and that she intended to retire upon the completion of her term. Feinstein's two month hospitalization for shingles in early 2023 effectively stalled many of the Biden administration's judicial and executive nominees. Feinstein served on the Judiciary Committee, which was evenly split between Democrats and Republicans without her. She resisted calls to resign. However, she requested temporary removal from the Judiciary Committee; Senate Republicans declined this request. Feinstein returned to the Senate on May 10, 2023 amid continuing concern about her capacity to serve.

Саяси ұстанымдар

2018 жылы Los Angeles Times басылымы Фейнштейннің 1990 жылдары штаттық лауазымдарға алғаш сайланған кезде орталық саясатты ұстануын баса көрсеткенін жазды (сол кезде Калифорния Фейнштейннің кейінгі саяси мансабында болғаннан гөрі консервативтірек болған). Уақыт өте келе, Калифорния елдегі ең демократиялық штаттардың біріне айналған сайын, ол солға қарай жылжыды. 2013 жылы The New York Times оны «либералды арыстандай» деп атады. Фейнштейн қару-жарақ бақылауын, қоршаған ортаны қорғауды және мықты ұлттық қорғанысты қолдауымен танымал болды.

Аборт

Файнштейн сенаторлық қызметінің барысында аборт құқықтарын қолдады. 2022 жылы Жоғарғы Сот Roe v. Wade шешімін күштен шығарғаннан кейін, Файнштейн аборт құқықтарын қорғау үшін Конгресс шараларын қабылдауға шақырды және мұндай заңнаманы қарапайым көпшілік дауысымен қабылдауға мүмкіндік беру үшін Сенаттағы кешіктіру тактикасын (филибустер) жоюды қолдағандығын айтты.

Өлiм жазасы

1990 жылы Файнштейн алғаш рет штаттық сайлауға қатысқанда, ол өлім жазасын қолдаған. 2018 жылы ол өлім жазасына қарсы шықты. Оның заңдарының бірі – «Он ондық отын үнемдеу актісі» 2010 мен 2020 жылдар аралығында Америка автокөліктерінің орташа отын үнемдеу стандарттарын кемінде 10 мильге бір галлонға арттырды, бұл соңғы үш онжылдықтағы отын тиімділігінің ең үлкен өсімі болды. Кейіннен CAFE стандарттары Әкімшілік рәсімдер туралы заңға сәйкес Ұлттық автомобиль жолдары қауіпсіздігі басқармасының мерзімді түзетулеріне түсті. Файнштейн өмірі бойы ұлттық қауіпсіздік мәселелерінде «жұмбақ» деп сипатталды. Ол 2012 жылы «Патриот» заңының мерзімін ұзартуға және FISA ережелерін қолдауға дауыс берді. Файнштейн сондай-ақ президент Трамптың 2019 қаржы жылына арналған 675 миллиард долларлық қорғаныс бюджеттік заң жобасын қолдады. 2017 жылы ол Трамп әкімшілігінің трансгендерлерді әскерге қабылдауға тыйым салған шешімін сынады.

Жаппай қадағалау және азаматтардың жеке өмірі

Файнштейн PIPA-ны 2011 жылдың 12 мамырында қолдады. 2012 жылдың қаңтар айында ол Google және Facebook сияқты технологиялық компаниялардың өкілдерімен кездесті. Файнштейннің өкілі: «Заң жобасы теңгерімді болуын және интернет іздестіру жүйелері сияқты заңды бизнеске әділетсіз ауыртпалық түсірмей, контент қоғамдастығының зияткерлік меншік мүдделерін қорғау үшін бар күшін салуда» деді. 2012 жылы «Патриот Актісі» мен FISA ережелерін ұзартуға дауыс бергеннен кейін, Foreign Policy оны «NSA практикасының және Ақ үйдің шетелдік көшбасшыларды бақылауға қарсы тұруын қатты қорғаушысы ретінде танымал» деп жазды. 2013 жылдың қазанында Файнштейн АҚШ-қа достық қарым-қатынаста болған шетелдік көшбасшылардың телефон сөйлесуін бақылағаны үшін NSA-ны сынады. 2013 жылдың қарашасында ол FISA-ны жақсарту туралы заң жобасын ұсынды, онда барлау органдарына бұйрықсыз іздеуді белгілі бір шарттарда жалғастыруға мүмкіндік беретін «жасырын іздеу ережесі» болды, егер олар тіркелген және әртүрлі органдарға «тексеруге қолжетімді» болса. 2013 жылдың маусымында Файнштейн Эдвард Сноуденді оның ақпараттары жарияланғаннан кейін «сатқын» деп атады. 2013 жылдың қазанында ол осы пікірінде тұрғанын айтты. 2014 жылы Файнштейн ЦРУ-ны Конгресс компьютерлерінен ақпаратты жасырын түрде алып, жоюмен айыптады, «ЦРУ-ның іздеулері АҚШ Конституциясында бекітілген биліктердің бөліну принципін бұзуы мүмкін» деді. Бірнеше айдан кейін ЦРУ Сенаттың Ақпарат комитетінің компьютерлерін бұзғанын мойындады. Файнштейннің оған тыңшылық жасағанына наразылығы, АҚШ азаматтарына қатысты үкіметтік бақылауды қолдауымен салыстырылды, соның салдарынан Джон Стюарт және Эдвард Сноуден сияқты қоғамдық тұлғалар мен жеке өмірге құрметті жақтаушылар бұл қарама-қайшылыққа назар салды. 2016 жылы ФБР мен Apple арасындағы шифрлау дауынан кейін Файнштейн мен Ричард Берр азаматтар арасындағы электрондық байланыстағы күшті шифрлаудың барлық түрлерін қылмыстық қылық деп санайтын заң жобасын ұсынды. Заң жобасы технологиялық компаниялардан шифрлауды сот шешімі бойынша қажет болған жағдайда құқық қорғау органдарына қолданушы деректерін «түсінікті форматта» ұсынуға мүмкіндік беретіндей етіп жасауды талап ететін. EARN IT Act заңсыз шифрлауды жояды, осылайша әлемді қауіпсіз, жеке байланыс құралдарынан айырады.

Feinstein co sponsored PIPA on May 12, 2011. She met with representatives of technology companies, including Google and Facebook, in January 2012. A Feinstein spokesperson said she "is doing all she can to ensure that the bill is balanced and protects the intellectual property concerns of the content community without unfairly burdening legitimate businesses such as Internet search engines". Following her 2012 vote to extend the Patriot Act and the FISA provisions, Foreign Policy wrote that she had a "reputation as a staunch defender of NSA practices and [of] the White House's refusal to stand by collection activities targeting foreign leaders". In October 2013, Feinstein criticized the NSA for monitoring telephone calls of foreign leaders friendly to the U. S. In November 2013, she promoted the FISA Improvements Act bill, which included a "backdoor search provision" that allows intelligence agencies to continue certain warrantless searches as long as they are logged and "available for review" to various agencies. In June 2013, Feinstein called Edward Snowden a "traitor" after his leaks went public. In October 2013, she said she stood by that. In 2014, Feinstein accused the CIA of snooping and removing files from congressional computers, saying that the "CIA's search may well have violated the separation of powers principles embodied in the United States Constitution". Several months later the CIA admitted to having hacked Senate Intelligence Committee computers. Feinstein's displeasure at having been spied on was contrasted with her support for government surveillance of US citizens, with public figures and privacy advocates such as Jon Stewart and Edward Snowden noting the apparent incongruity. After the 2016 FBI–Apple encryption dispute, Feinstein and Richard Burr sponsored a bill that would likely have criminalized all forms of strong encryption in electronic communication between citizens. The bill would have required technology companies to design their encryption so that they can provide law enforcement with user data in an "intelligible format" when required to do so by court order. The EARN IT Act effectively outlaws end to end encryption, depriving the world of secure, private communications tools.

Азаптау

Файнштейн Сенаттың барлау жөніндегі арнайы комитетінде қызмет етті, оның комитеттегі қызметі Ирак соғысына дейінгі барлау туралы Сенат баяндамасымен және террористер мен күдікті террористерді "күшейтілген сұраққа тарту" туралы пікірталастармен бірге өтті. 2014 жылдың 9 желтоқсанында, Сенаттың барлау комитетінің ЦРУ-дың азаптаулары туралы баяндамасының бір бөлігі жарияланған күні, Сенатта сөйлеген сөзінде Файнштейн үкіметтің ұстау және сұраққа тарту бағдарламасын "біздің құндылықтарымыз бен тарихымыздағы дақ" деп атады.

Президенттік саясат

1980 жылғы президенттік сайлау кезінде Файнштейн Калифорниядағы президент Джимми Картердің басқарушы комитетіне және Картердің Демократиялық ұлттық конвенциясына делегат ретінде қызмет етті. Ол 1980 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияның төрт төрағасының бірі болып сайланды. Файнштейн 1984 жылғы президенттік сайлау кезінде бұрынғы вице-президент Уолтер Мондейлді қолдады. Ол және Демократиялық ұлттық комитет төрағасы Чарльз Манат 1983 жылы Сан-Францисконы 1984 жылғы Демократиялық ұлттық конвенцияның өткізілу орны етіп, келісімшартқа қол қойды. 2008 жылғы Демократиялық партияның президенттік праймеризіндегі суперделегаты ретінде Файнштейн Клинтонды ұсыну үшін қолдайтынын айтты. Бірақ Барак Обама ресми үміткер болып баяндалғаннан кейін, ол оның кандидатурасын толық қолдады. Обаманың ұсыну үшін жеткілікті делегаттар жинағаннан кейін бірнеше күн өткен соң, Файнштейн Вашингтондағы үйін Клинтон мен Обамаға жеке кездесу үшін ұсынды. Ол 2008 жылы Денверде өткен Демократиялық ұлттық конвенцияға қатыспады, себебі ол айдың басында құлап, білезігін сындырып алған. Файнштейн АҚШ Конгресінің инаугурациялық рәсімдер жөніндегі бірлескен комитетін төрағалық етті және 2009 жылғы президенттік инаугурацияда рәсімнің қожайыны ретінде әрекет етіп, әрбір қатысушыны таныстырды. Ол АҚШ президенттік инаугурациясын басқарған алғашқы әйел болды. 2016 жылғы президенттік сайлау алдында Файнштейн 2013 жылдың 20 қазанында Хиллари Клинтонды президенттікке қолдаған хатқа қол қойған 16 әйел демократ сенаторының бірі болды. 2017 жылдың 29 тамызында Сан-Францискода өткен шарада Файнштейн Трамптың жақсы президент болатынына үміт білдірді. "Сұрақ мынада: ол үйреніп, өзгере ала ма?" - деді ол. "Егер солай болса, оның жақсы президент болатынына сенемін". Келесі күні Файнштейн нақтылау мәлімдеме жасады: "Мен саясаты мен мінез-құлқымен келіспеген кезде президент Трампты қатты сынға алдым. Оның өзгеруі мүмкін емес екенін түсінемін және оның саясатына қарсы тұруды жалғастырамын, бірақ елдің игілігі үшін президент Трамптың өзгеруін қалаймын". 2018 жылдың 9 қаңтарында Файнштейн Сенаттың сот комитетінің жетекші мүшесі ретінде 2017 жылдың тамызында Fusion GPS-тің негізін қалаушы Гленн Симпсонмен Трамптың сайлау кампаниясы мен Ресей үкіметі арасындағы байланыстарға қатысты сұхбаттың көшірмесін жариялады. Ол бұл шешімді комитет төрағасы Чак Грассли транскриптты жариялаудан бас тартқаннан кейін бір жақты түрде жасады. 2020 жылғы президенттік сайлауға жақындағанда Файнштейн бұрынғы вице-президент Джо Байденді қолдайтынын мәлімдеді. Бұл көптеген сарапшыларды таң қалдырды, себебі Калифорниядан АҚШ сенаторы Камала Харрис те кандидат болуы мүмкін еді, ол туралы Файнштейн "Мен сенатор Харристің жанкүйерімін және онымен жұмыс істеймін. Бірақ ол жаңадан келді, сондықтан біреуді жақсы тануға уақыт керек" деді.

During the 1980 presidential election, Feinstein served on President Jimmy Carter's steering committee in California and as a Carter delegate to the Democratic National Convention. She was selected to serve as one of the four chairs of the 1980 Democratic National Convention. Feinstein endorsed former Vice President Walter Mondale during the 1984 presidential election. She and Democratic National Committee chairman Charles Manatt signed a contract in 1983, making San Francisco the host of the 1984 Democratic National Convention. As a superdelegate in the 2008 Democratic presidential primaries, Feinstein said she would support Clinton for the nomination. But after Barack Obama became the presumptive nominee, she fully backed his candidacy. Days after Obama amassed enough delegates to win the nomination, Feinstein lent her Washington, D. C., home to Clinton and Obama for a private one on one meeting. She did not attend the 2008 Democratic National Convention in Denver because she had fallen and broken her ankle earlier in the month. Feinstein chaired the United States Congress Joint Committee on Inaugural Ceremonies and acted as mistress of ceremonies, introducing each participant at the 2009 presidential inauguration. She was the first woman to have presided over a U. S. presidential inauguration. Ahead of the 2016 presidential election, Feinstein was one of 16 female Democratic senators to sign an October 20, 2013, letter endorsing Hillary Clinton for president. At an August 29, 2017, event in San Francisco, Feinstein expressed hope that Trump could become a good president. "The question is whether he can learn and change", she said. "If so, I believe he can be a good president". The next day, Feinstein released a clarifying statement: "I've been strongly critical of President Trump when I disagree on policy and with his behavior While I'm under no illusion that it's likely to happen and will continue to oppose his policies, I want President Trump to change for the good of the country". On January 9, 2018, Feinstein caused a stir when, as ranking member of the Senate Judiciary Committee, she released a transcript of its August 2017 interview with Fusion GPS co founder Glenn Simpson about the dossier regarding connections between Trump's campaign and the Russian government. She did this unilaterally after the committee's chairman, Chuck Grassley, refused to release the transcript. As the 2020 presidential election approached, Feinstein indicated her support for former Vice President Joe Biden. This came as a surprise to many pundits, due to the potential candidacy of fellow U. S. Senator from California Kamala Harris, of whom Feinstein said "I'm a big fan of Sen. Harris, and I work with her. But she's brand new here, so it takes a little bit of time to get to know somebody."

Жоғарғы Сотқа тағайындалу

2005 жылдың қыркүйегінде Файнштейн Сенаттың Сот комитетіндегі бес демократ сенаторының бірі болып, Жоғарғы Сотқа үміткер Джон Робертсқа қарсы дауыс берді. Ол Робертстің "аборт және өлімге құқық сияқты қоғамдық даулы мәселелердегі ұстанымын нақты білдірмегенін" айтты. 2006 жылдың қаңтарында Файнштейн Жоғарғы Сотқа үміткер Сэмюэл Алитоға қарсы дауыс беретінін мәлімдеді, бірақ филибүстерге қарсы екенін білдірді: "Жоғарғы Сотқа тағайындауға филибүстер қолдану үшін, сізде ауыр моральдық құқық бұзушылық немесе көзге түсетін бір нәрсе болуы керек. Бұл мен пікіріммен келіспейтін адам, бірақ ол сотқа отыруға лайық емес дегенді білдірмейді". 2009 жылдың 12 шілдесінде Файнштейн Сенаттың Жоғарғы Сотқа үміткер Соня Сотомайорды бекітетінін айтып, оның тәжірибесі мен "қиындықтар мен кемшіліктерді" жеңгеніне жоғары баға берді. 2016 жылдың наурызында президент Обама Меррик Гарлендті Жоғарғы Сотқа ұсынғаннан кейін Файнштейн 6 сәуірде Гарлендпен кездесіп, кейін республикашыларды "осы институтқа құрмет көрсетіп, онымен кездесуге" шақырды. 2017 жылдың ақпанында Файнштейн Жоғарғы Сотқа үміткер Нил Горсучтың шешім қабылдауға қатысқан істер туралы ақпарат беруін сұрады. Наурыздың ортасында ол оған жолданған хатында өтініші орындалмағанын айтты. Файнштейн 3 сәуірде Горсучтың кандидатурасына қарсы екенін мәлімдеді. Брет Кавано Жоғарғы Сотқа үміткер болып тағайындалғаннан кейін, Файнштейн 2018 жылдың 30 шілдесінде Кристин Блейзи Фордтан хат алды, онда Форд Каваноны 1980-ші жылдары оған шабуыл жасағаны үшін айыптады. Форд оның айыптамасын құпия ұстауды өтінді. Файнштейн бұл айыптаманы ФБР-ге 2018 жылдың 14 қыркүйегіне дейін жібермеді. Қосымша тыңдаудан және ФБР-дің қосымша тергеуінен кейін Кавано 2018 жылдың 6 қазанында Жоғарғы Сотқа бекітілді. 2020 жылдың күзінде Сенаттың Сот комитетіндегі жетекші мүше ретінде Файнштейн президент Трамптың Эми Кони Барреттті Жоғарғы Сотқа тағайындау бойынша растау тыңдауына қатысты. 2020 жылғы президенттік сайлауға дейін аз уақыт қалғанда Барретт Рут Бадер Гинзбургтің қазасына байланысты Сотқа үміткер болып, бұл тағайындау қатты дау тудырды. Файнштейн Барретттің кандидатурасына қарсы болды, бірақ тыңдаулар аяқталғаннан кейін республикалық сенатор Линдси Грэмді құшақтап: "Бұл мен қатысқан тыңдаулардың ең жақсыларының бірі болды" деді. Наразы прогрессивтер Файнштейннің комитеттегі басшылық лауазымынан кетуін талап етті. Барретт сотқа бекітілді. Тыңдаулардан кейін Сенаттың азшылық көшбасшысы Чак Шумер Файнштейнмен "ұзақ және маңызды" әңгімелескенін айтты. 2020 жылғы сайлаудан кейін Файнштейн 2021 жылы Сот комитетінің төрағасы немесе жетекші мүшесі болып қызмет етпейтінін мәлімдеді.

In September 2005, Feinstein was one of five Democratic senators on the Senate Judiciary Committee to vote against Supreme Court nominee John Roberts, saying that Roberts had "failed to state his positions on such social controversies as abortion and the right to die". In January 2006, Feinstein said she would vote against Supreme Court nominee Samuel Alito, but expressed disapproval of a filibuster: "When it comes to filibustering a Supreme Court appointment, you really have to have something out there, whether it's gross moral turpitude or something that comes to the surface. This is a man I might disagree with, [but] that doesn't mean he shouldn't be on the court." On July 12, 2009, Feinstein said the Senate would confirm Supreme Court nominee Sonia Sotomayor, praising her for her experience and for overcoming "adversity and disadvantage". After President Obama nominated Merrick Garland to the Supreme Court in March 2016, Feinstein met with Garland on April 6 and later called on Republicans to do "this institution the credit of sitting down and meeting with him". In February 2017, Feinstein requested that Supreme Court nominee Neil Gorsuch provide information on cases in which he had assisted with decision making. In mid March, she sent him a letter saying her request had not been met. Feinstein stated her opposition to Gorsuch's nomination on April 3. After Brett Kavanaugh was nominated to the Supreme Court, Feinstein received a July 30, 2018, letter from Christine Blasey Ford in which Ford accused Kavanaugh of having sexually assaulted her in the 1980s. Ford requested that her allegation be kept confidential. Feinstein did not refer the allegation to the FBI until September 14, 2018, After an additional hearing and a supplemental FBI investigation, Kavanaugh was confirmed to the Supreme Court on October 6, 2018. In the fall of 2020, in her capacity as ranking member of the Senate Judiciary Committee, Feinstein participated in the confirmation hearings for President Trump's nomination of Amy Coney Barrett to the Supreme Court. Shortly before the 2020 presidential election, Barrett was nominated to the Court following Justice Ruth Bader Ginsburg's death, and the nomination was intensely controversial. Feinstein opposed Barrett's nomination, but at the conclusion of the hearings, she hugged Republican Senator Lindsey Graham, saying, "this has been one of the best set of hearings that I've participated in". Outraged progressives responded by calling for Feinstein to step down from her leadership role on the committee. Barrett was confirmed to the Court. After the hearings, Senate Minority Leader Chuck Schumer said he had had a "long and serious" talk with Feinstein. After the 2020 election, Feinstein announced that she would not seek to serve as chair or as ranking member of the Judiciary Committee in 2021.

Марапаттар мен құрметтер

Файнштейнге 1977 жылғы 4 маусымда Сан-Францискодағы Голден Гейт университетінің құрметті заң докторы ғылыми дәрежесі берілді. 1984 жылы Франциядан Құрмет легионы орденімен марапатталды. Файнштейн 2001 жылғы 3 қарашада Лос-Анджелесте Смитсондар институтының Вудроу Уилсон орталығынан қоғамдық қызметі үшін Вудроу Уилсон сыйлығын алды. 2002 жылы Файнштейн "Халық денсаулығын жақсартуға" қосқан үлесі үшін Американдық медицина қауымдастығының Нейтан Дэвис сыйлығына ие болды. 2015 жылы "The Forward 50" тізіміне енді. 2024 жылғы 16 қаңтарда Сан-Франциско халықаралық әуежайының халықаралық терминалының Файнштейннің құрметіне аталғаны жарияланды.

Жеке өмір

Файнштейн үш рет үйленген. Ол 1956 жылы сол кезде Сан-Франциско округінің прокуратурасында жұмыс істейтін Джек Берманға үйленді. Олар үш жылдан кейін ажырасты. Олардың қызы Кэтрин Файнштейн Мариано 2012 жылға дейін 12 жыл бойы Сан-Франциско жоғары сотының төрағасы болды. 1962 жылы саясаттағы мансабын бастағаннан кейін көп ұзамай Файнштейн екінші күйеуі, нейрохирург Бертрам Файнштейнге үйленді, ол 1978 жылы ішек қатерлі ісіктен қайтыс болды. Содан кейін Файнштейн 1980 жылдан бастап 2022 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін инвестициялық банкир Ричард К. Блумға үйленді. 2003 жылы Файнштейн 26 миллион долларлық байлығымен ең бай сенаторлардың бесіншісі деп саналды. Оның таза байлығы 2005 жылы 43 миллионнан 99 миллион долларға дейін өсті. Сан-Франциско хроникасы "телефондық анықтаманың көлеміне жуық" деп сипаттаған 347 беттік қаржылық ақпараттамасында оның және күйеуінің активтері арасында нақты шекаралар бар екені, көптеген активтері сенімділік қорларында екені көрсетілген. Файнштейн 1990-шы жылдары хобби ретінде қаламмен сурет салуды бастады, көбінесе табиғат көріністерін және бақшасынан алған гүлдердің натюрморттарын бейнеледі. Кейіннен ол қайырымдылық аукциондары үшін және Сенат әріптестеріне, елшілерге және басқа да жоғары лауазымды тұлғаларға сыйлық ретінде өзінің түпнұсқа туындыларынан басылымдар жасады. Оның туындылары коллекциялық заттар ретінде қарастырылғанына қарамастан, Файнштейн өзін жай ғана "суретші" деп есептеді.

Денсаулығының нашарлауы

2017 жылдың қаңтар айында Джордж Вашингтон университетінің ауруханасында Фейнштейнге жасанды жүрек ырғағын реттегіш (кардиостимулятор) орнатылды. 2020 жылы тергеуші журналист Джейн Майер бірнеше жыл бойы кейбір әріптестері мен қызметкерлеріне Фейнштейннің танымдық қабілеттерінің төмендегенін байқағаны анық болғанын хабарлады. Ол туралы сұрағанда, кейбір әріптестері мен қызметкерлері Фейнштейннің 100 жасқа дейін ақыл-ойының нашарлауымен қызмет еткен Стром Турмондтың жолын басқанын айтты. 2023 жылдың наурызында Фейнштейнге белдеме (опоясып қышу) диагнозы қойылды. Содан кейін ол мидың ісінуіне (энцефалит) және Рамзи Хант синдромына (сол жақ бет параличі, тепе-теңдік және көру қабілетімен байланысты проблемалар) ұшырады. Бұл асқынулар оның Сенатқа қайта оралуын кешіктірді. 89 жастағы Фейнштейн 2023 жылдың мамыр айының басында 10 апталық үзілістен кейін Сенатқа оралды. Ол кезде ол дөңгелек креслода отырған, әлсіз және айқын салмақтан айырылған деп сипатталды. Қайтып келгеннен кейін, жоқтығы туралы сұрағанда, Фейнштейн журналистерге: "Мен осында болдым. Мен дауыс бердім" деді. Бұл сөз оның есте сақтау қабілеті туралы қосымша сұрақтар тудырды. 2023 жылдың 17 шілдесінде Фейнштейн өкілеттілікті қызы Кэтринге берді. 2023 жылдың тамызында Фейнштейн Сан-Францискодағы үйінде құлап, ауруханаға түсті. Оның өкілі бұл "жеңіл құлау" болғанын және Фейнштейнге үйге оралуға рұқсат берілгенін мәлімдеді.

Өлім және жерлеу

Файнштейн 2023 жылдың 29 қыркүйегінде 90 жасында Вашингтондағы үйінде табиғи себептерден қайтыс болды. Файнштейннің қазасына Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Чак Шумер, Сенаттағы азшылық көшбасшысы Митч Макконнелл, президент Джо Байден, вице-президент Камала Харрис, Сенатта Файнштейнмен бірге қызмет еткен; бұрынғы президенттер Барак Обама мен Билл Клинтон, Палата спикері Кевин Маккарти, бұрынғы Палата спикері Нэнси Пелоси, бұрынғы мемлекеттік хатшы, Бірінші ханым және Сенаттағы әріптесі Хиллари Клинтон, сенаторлар Алекс Падилла, Боб Кейси-младший, Марко Рубио, Берни Сандерс, Сьюзан Коллинз, Кирстен Гиллибранд, Пэтти Мюррей, Рик Скотт, Джош Хоули, Линдси Грэм және Чак Грассли; 2024 жылғы сайлауда Файнштейннің Сенаттағы орнына үміткер болып отырған Барбара Ли, Адам Шиф және Кэти Портер; Калифорния губернаторы Гэвин Ньюсом көптеген құттықтаулар жолдады. Файнштейннің қазасы – 2018 жылы ми қатерінен қайтыс болған Джон Маккейннен кейін белсенді сенатордың қайтыс болуының алғашқы жағдайы және АҚШ тарихында әйел сенатордың лауазымда қайтыс болуының тұңғыш реті болды. Файнштейннің денесі 2023 жылдың 4 қазанында Сан-Франциско қалалық әкімдігінде жатты. Ертесі күні залдың алдындағы сатыларға қойылып, қошемет көрсету рәсімі өтті, бірақ жұртшылыққа қатысуға рұхсат берілмеді. Рәсімде президент Байден Файнштейнды «үлкен американдық батыр» деп сипаттады. Рәсім Сан-Францискодағы Флот аптасымен бірге өтті және «Көк періштелер» әуе көрсетілімімен аяқталды. 2023 жылдың 1 қазанында губернатор Ньюсом Файнштейннің бос қалған Сенат орнына Лапхонза Батлерді тағайындады. Ол бұрын Сенатта бос орын туған жағдайда қара нәсілді әйелді тағайындайтыны туралы уәде берген еді. Батлер 2024 жылғы сайлауда Файнштейннің Сенаттағы орнына үміткер болмауды шешті.

Бұқаралық ақпарат құралдарында

2019 жылғы "Есеп" фильмі ЦРУ-ның азаптауды пайдалануына қатысты Сенаттың барлау комитетінің тергеуін баяндайды және онда Анетт Бенинг сомдаған Файнштейн кеңінен көрсетілген.

Қосымша көздер

Робертс, Джерри (1994). Диан Файнштейн: Ешқашан жылағаныңды көрме, Harpercollins. Талбот, Дэвид (2012). Сиқыршының маусымы: Махаббат қаласындағы баяндылық, қорқыныш және құтқарылу, Нью-Йорк: Simon and Schuster. 480 бет.