Кіріспе
Вирджиния Кэтрин "Гена" Роулендс (1930 жылы туған) – американдық зейнеткер актриса, кино, сахна және теледидардағы мансабы жеті жылға жуық созылған. Төрт мәрте "Эмми" және екі мәрте "Алтын глобус" жүлдесінің иегері, ол актер-режиссер әрі күйеуі Джон Кассаветеспен бірлесіп түскен он фильмде, соның ішінде "Әсердегі әйел" (1974) және "Глория" (1980) фильмдерінде жұмыс істегенімен танымал, екеуі де "Үздік әйел актриса" номинациясына ие болды. Ол сондай-ақ "Ашылу түні" (1977) үшін "Күміс аю" сыйлығын жеңіп алды. Вуди Алленнің "Басқа әйел" (1988) және ұлы Ник Кассаветестің "Жазулық" (2004) фильмдеріндегі рөлдерімен де белгілі. 2021 жылы "The New Yorker" журналының Ричард Броди: "Соңғы жарты ғасырдағы ең маңызды және өзгеше кино актрисасы – Гена Роулендс" деді. 2015 жылдың қараша айында Роулендс өзінің ерекше экрандық өнері үшін құрметті "Оскар" сыйлығымен марапатталды.
Virginia Cathryn "Gena" Rowlands ('/dʒ//ɛ//n//ə/; born June 19, 1930) is an American retired actress, whose career in film, stage, and television has spanned nearly seven decades. A four time Emmy and two time Golden Globe winner, she is known for her collaborations with her actor director husband John Cassavetes in ten films, including A Woman Under the Influence (1974) and Gloria (1980), both of which earned her nominations for the Academy Award for Best Actress. She also won the Silver Bear for Best Actress for Opening Night (1977). She is also known for her performances in Woody Allen's Another Woman (1988), and her son Nick Cassavetes's film, The Notebook (2004). In 2021, Richard Brody of The New Yorker said, “The most important and original movie actor of the past half century plus is Gena Rowlands.” In November 2015, Rowlands received an Honorary Academy Award in recognition of her unique screen performances.
Алғашқы жылдар
Роулендс 1930 жылдың 19 маусымында Висконсин штатының Кембриа қаласында дүниеге келген. Оның анасы Мэри Аллен (туған тегі Нил) үй шаруасындағы әйел болған, кейін Леди Роулендс сахналық атымен актриса болып жұмыс істеген. Оның әкесі Эдвин Мюрвин Роулендс банкир және штат заң шығарушысы болды. Ол Висконсин прогрессивті партиясының мүшесі болды және Уэльс тегінен шыққан. Оның үлкен ағасы Дэвид Роулендс болды. 1939 жылы Эдвин АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінде лауазымға тағайындалғанда, оның отбасы Вашингтон қаласына көшті; 1942 жылы ол Бағаларды реттеу кеңсесінің филиалының басқарушысы болып тағайындалғанда Висконсин штатының Милуоки қаласына көшті; кейін Миннеаполис қаласына көшті. 1947-1950 жылдары Висконсин университетінде оқыды, онда ол әдемілігімен әрі қарай танымал болған ізгі студент қыз еді. Университетте оқыған кезінде ол Каппа Каппа Гамма қауымдастығының мүшесі болды. Ол Нью-Йорк қаласына Америка драмалық өнер академиясында драманы оқуға кетті.
Ертедегі рөлдері (1952-1967)
1950 жылдардың басында Роулендс репертуарлық театрлық труппалармен және Провинстаун Playhouse сахнасында өнер көрсетті. Ол «Жеті жылдық қышу» пьесасында Бродвейдегі дебютін жасады және пьесаның жалпыұлттық қойылымында гастрольдік сапарда болды. 1956 жылы ол Эдвард Г. Робинсонмен бірге Бродвейдің «Түн ортасында» атты пьесасында ойнады. Роулендс Пол Стюартпен бірге 26 бөлімдік «Top Secret» телесериалында (1954–1955) түсті. Ол Роберт Монтгомери ұсынған, Армстронг Circle Theatre, Studio One, «Авантюрамен кездесу», The United States Steel Hour және Goodyear Television Playhouse сияқты антологиялық телесериалдарда эпизодтық рөлдерде ойнады, бәрі 1955 жылы. 1959 жылы Роулендс күйеуі Джон Кассаветстің қатысуымен «Ларами» батыс сериалда, «Джонни Стаккато» детективтік сериалда және Даррен МакГэвиннің басты рөлде ойнаған «Ривербоут» батыс сериалда пайда болды. 1961 жылы ол Оңтүстік Тынық мұхитындағы «Арал тұрғындары» приключенелік сериалда және Стивен МакНаллидің басты рөлде ойнаған «Мақсат: Сыбайлас жемқорлар!» фильмінде ойнады. Ол «Ллойд Бриджес Шоу», «77 Сансет Стрип» детективтік сериалда, «Крафт Саспенс Театрында», «Бонанза» және «Виргиния» батыс сериалдарында, сондай-ақ «Брейкинг Пойнт» фильмінде қонақ ретінде түсті, бәрі 1963 жылы. 1964 жылы ол дәрігерлік драма «Доктор Килдар» және «Берк заңының» екі эпизодында ойнады. Ол Альфред Хичкок ұсынған сериалдың төрт эпизодында түсті, оның үшеуі сериал «Альфред Хичкок сағаты» деп аталғаннан кейін жарық көрді. 1967 жылы ол ABC телеарнасының «Peyton Place» бағдарламасында әлеуметтік беделді Адриенн Ван Лейден рөлінде ойнады. Роулендс 1958 жылы «Сүйіспеншіліктің жоғары құны» фильмінде кинодағы дебютін жасады. 1962 жылы ол режиссер Дэвид Миллердің «Жалғыз батырлар» фильмінде Кирк Дуглас және Уолтер Маттаумен бірге ойнады. Ол Кирк Дугластың кейіпкерінің бұрынғы сүйіктісін, ал қазір Дугластың ең жақын досының әйелі болды.
Кассавети дәуірі (1963-1984)
Роулендс пен Кассаветтс бірге он фильм түсірді: «Бала күтуде» (1963), «Тұлғалар» (1968), «Маккейн автоматтары» (1969), «Минни және Московиц» (1971), «Әйелдің ықпалы астында» (1974; «Ең жақсы әйел актер» номинациясы), «Екі минуттық ескерту» (1976), «Премьера түн» (1977), «Глория» (1980; «Ең жақсы әйел актер» номинациясы), «Дауыл» (1982) және «Махаббат ағындары» (1984). Бостон университетінің кино зерттеушісі Рей Карнидің сөзіне göre, Роулендс Кассаветстің алғашқы фильмі «Көлбеулердің» ерте нұсқасын жоюға тырысқан, оны Карни ондаған жыл іздегеннен кейін қайта тапқан. Карнидің мәліметінше, Роулендс «Күйеулер» және «Махаббат ағындары» фильмдерінің көрсетілімдеріне де қатысқан. UCLA кино және теледидар архиві «Күйеулер» фильмін қалпына келтірді, себебі Columbia Pictures оны шығарғаннан кейін бірнеше ай өткен соң (Кассаветстің келісімінсіз және оның шартын бұза отырып) қысқартқан болатын. Роулендстің өтініші бойынша UCLA осы көріністерді дұрыс емес деп есептегендіктен, шамамен он минуттық контентті өңдеген альтернативті нұсқа жасады. Бұл альтернативті нұсқа жалға алу үшін қол жетімді жалғыз нұсқа болып табылады.
Кәсіби өмірінің соңғы кезеңдері (1985 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
1985 жылы Роулендс теледидар үшін түсірілген, сыншылар жоғары бағалаған "An Early Frost" фильмінде ана рөлін ойнады. 1987 жылы ол телефильм "Бетти Фордтың оқиғасы" АҚШ-тың бұрынғы бірінші ханымы Бетти Фордты сомдағаны үшін "Эмми" сыйлығын жеңіп алды. 1988 жылы Роулендс Вуди Алленнің "Тағы бір әйел" драмалық фильмінде түсті. Ол Марион Пост рөлінде ойнады, орта жастағы профессор, ол басқа әйелдің (Миа Фарроу) терапиялық сеанстарын естігеннен кейін өзін тануға ұмтылады. Time Out журналындағы рецензияда кейіпкердің жолы былай сипатталды: "Марион ойлана бастайды және өзінің өмірі мен некесі туралы көптеген болжамдардың негізсіз екенін түсінгенде қорқады: бақыланатын өмірге құштарлығында ол жақын досы (Сэнди Деннис), ағасы (Харрис Юлин) және күйеуі (Иан Холм) арасындағы қарым-қатынастардың шынайы себептерін ұмытып кеткен". Time Out фильмдегі "тамаша" актерлік шеберлікті мақтап, "Роулендс қиын рөлге өте дұрыс келді, бұл әсерлі" деп қосты. Film4 оның өнерін "керемет" деп атады, ал Роджер Эберт оның Кассаветспен жұмысынан өзгеше стильде ойнағанын атап өтті, соның арқасында "Роулендс негізінен қаншалықты талантты актриса екенін көрсетті". 2002 жылы Роулендс Мира Найрдың HBO фильмінде ойнады. Келесі жылы ол "Numb3rs" сериалының үшінші маусымындағы бір эпизодта миссис Хеллман рөлінде пайда болды. Ол нацистердің құрбаны болған, отбасының барлық мүшесі қаза тапқан әйелді сомдады. Нацистер олардың картинасын тартып алған. Кейін картина қайта табылды. Жаңа иесі картинаны Лос-Анджелестегі өнер галереясына берді, бірақ көрме кезінде ол ұрланды. ФБР агенты Дон Эппс, Роб Морроу сомдаған, оқиғаның шын мәнісін анықтауға тырысады. Роулендс осы рөлі үшін жағымды пікірлер алды. Ол нацистердің қуғынына ұшыраған адамдардың жақтасы болды. Кейін ол ұлы Ник Кассаветес режиссерлік еткен "The Notebook" (2004) фильмінде ойнады. Сол жылы ол "The Incredible Mrs. Ritchie" фильміндегі миссис Эвелин Ричи рөлі үшін алғашқы "Күндізгі Эмми" сыйлығын жеңіп алды. 2005 жылы ол Кейт Хадсон, Питер Сарсгард және Джон Хертпен бірге "Скелет кілті" готикалық триллерінде түсті. 2007 жылы ол өзінің қызы Зои Кассаветес жазған және режиссерлік еткен тәуелсіз американдық фильм "Сынған ағылшын" фильмінде Паркер Пози мен Мелвил Пупоудпен бірге қосалқы рөл ойнады. 2009 жылы ол "Монк" сериалының бір эпизодында ("Мырза Монк және көрші ханым") пайда болды. 2010 жылдың 2 наурызында ол NCIS сериалында басты кейіпкер Лерой Джетро Гиббстің бұрынғы енесі рөлінде ойнады, ол кісі өлтіруге қатысты тергеуге тартылған. 2014 жылы ол "Алты аптада алты би сабағы" фильмінде түсті. 2015 жылы ол актерлік мансабын аяқтағанын мәлімдеді.
Жеке өмір
Роулендс 1954 жылдың 9 сәуірінде Джон Кассаветске тұрмысқа шығып, оның 1989 жылдың 3 ақпанындағы қайтысына дейін бірге өмір сүрді. Олар Карнеги залындағы Америка академиясында оқып жүргенде танысты. Олардың үш баласы болды, барлығы актер және режиссер: Ник, Александра және Зои. Роулендс 2012 жылы зейнеткер бизнесмен Роберт Форрестке үйленді. Роулендс өскен кезінде актриса Бетт Дэвисқа жанкүйер екенін айтқан. Ол 1979 жылғы телефильм "Шетелдіктерде" Дэвистің қызының рөлін ойнады.
Фильм
Жыл Атауы Рөл Ескертулер1958Махаббаттың жоғары құныДженни Фрай1959КөлеңкелерТүнгі клубтағы әйелАталмаған1962Батылдар жалғызДжерри Бонди1962Элс 1963Софи Уиддикомб1967Тони РимРита Костерман1968ЖүздерДженни Рапп1969Машинадан атушы МаккейнРозмари Скотт1971Минни және МосковицМинни Мур1974Мэйбел Лонгетти1976Екі минуттық ескертуДжанет1977Премьера түніМайртл Гордон1978Мэри Пино1980ГлорияГлория Свенсон1982ДауылАнтония Димитриус1984Махаббат ағындарыСара Лоусон1984Мен дерлік ақылсыз емеспін: Джон Кассавестес, адам және оның туындыларыДокументальды фильм1987Жанның жарығыЖаннетт Расник1988Тағы бір әйелМарион Пост1990Голливудтік бунтарларӨзіДокументальды фильм1991Бір айналымМэрилин Белла1991Түнде жер бетіндеВиктория Снеллинг1991Тед және ВенераМиссис Тернер1993Үнсіз зарлыларПегги Сазерленд1995Сөйлесетін нәрсеГеоргия Кинг1995Мэй Морган1996Жұлдыздарды босатуМилдред "Милли" Хоукс1997Ол өте әдеміМисс Джейн Грин1998ПолиИви1998Үміт жүзедіРамона Калверт1998Грэм1998Жүрекпен ойнауХанна1999Лора Понти2000Жарық мені сергек ұстайдыСұхбатталатын – Документальды фильм2004Өмірді алуМиссис Ашер2004ЖазулықАқсақал Элли Калхун2005Вайолет Деверо2006Париж, мен сені жақсы көремінДженаСегмент: Quartier Latin2007Бұзылған ағылшынВивиен Уайлдер Манн2007ПерсеполисӘжеДауыс; Ағылшын тілінде дубляж2011Олив2012СарыМими2013Мөлшердегі бөліктерЭстер2014Алты аптада алты би сабағыЛили Харрисон
Теледидар
Жыл Атауы Рөл жазбалары1954 Top Secret Пауэлл Эпизоды: Бұл адам – өлім 1955 Әлем жолы Паула Грейвс 1955 Роберт Монтгомери ұсынады Миртл Уилсон Эпизод: Ұлы Гэтсби 1955 Пондс Театры Жанет Эпизод: Батылдық жолдары 1955 Армстронг Сырк Театры Луген Эпизод: Махаббат уақыты 1955 Голливудтағы Бір студияда Бетти Эпизод: Махаббатқа мүмкіндік 1955 Кездесуге шақыру 2 эпизод 1955 АҚШ Төтеншелік сағаты Лили Эпизод: Эштон ат сатып алады 1955 Гудьир Телевизиялық ойнатылысы Бетти/Ева 2 эпизод 1958 General Electric Театры Дороти Диккенсон Эпизод: Зер шашы бар қыз 1959 Ларами Лорел ДеВолт Эпизод: Тумавақаға қашқындау 1959 Джонни Стакато Нина Ван Несс Эпизод: Ұш, сәби, ұш! 1959 Маркхэм Рита Эванс Эпизод: Құрбандық тақтасы 1959 Өзендегі саяхат Роза Трэйнор Эпизод: Империя үшін мылтықтар 1960 Жұмақтың оқиқасы Доктор Абигейл Брент Эпизод: Өлім сатылатын орын 1960 Альфред Хитчкок ұсынады Люсиль Джонс 6 маусым, 2 эпизод: "Күмәнді дәрігер" 1960 Тэб Хантер Шоуы Барбара/Пенелопа Эпизод: Қос қиындық 1961 Араластықтар Пеппер Минт Эпизод: Арал куәсі 1961 Мақсат: Жыртқыштар! Мариан Прейсуотер Эпизод: Мақ сатушы 1961–1962 87-ші Полиция бөлімі Тедди Карелла 4 эпизод 1963 Дик Пауэлл Театры Миссис Кэнфилд Эпизод: X Жобасы 1963 Ллойд Бриджес Шоуы Лесли Кауфман Эпизод: Жеке мәселе 1963 77 Sunset Strip Барбара Адамс Эпизод: Рейс 307 1963 Bonanza Раган Миллер Эпизод: Ол сұлулықпен келеді 1963 The Virginian Саванна Эпизод: Саваннаға көз жасы төгілмейді 1963 Боб Хоуп ұсынады Chrysler Театры Джун Эпизод: Бұл психикалық жұмыс 1963 Breaking Point Шелли Петерс Эпизод: Мәрмәр жүрек, ұятты дене 1962 The Alfred Hitchcock Hour Хелен Мартин 1 маусым, 11 эпизод: "Қорқынышпен жүр" 1963 The Alfred Hitchcock Hour Луиз Хендерсон 1 маусым, 23 эпизод: "Ұялы сағаттар" 1963–1964 Kraft Кернеу Театры Орындаушы 2 эпизод 1964 The Alfred Hitchcock Hour Диана Джастин 2 маусым, 19 эпизод: "Қылмыстық іс" 1964 Доктор Килдаре Хелен Скотт Эпизод: Инабатпен жүру үшін 1964 Burke's Law Митзи/Полетт 2 эпизод 1966 Өмірің үшін қаш! Шарлотта Хайд Эпизод: Шарлотта Хайдты қайта ашу 1966 Ұзақ, ыстық жаз Карен Робертс Эпизод: Осы күннен бастап 1967 Батыс жолы Карен Коллиер Эпизод: Төбеден асып 1967 U. N. C. L. E. қызы Баронесса Ингрид Эпизод: Жастық көзі 1967 Peyton Place Адриенна Ван Лейден 39 эпизод 1968 Garrison's Gorillas Герцогиня Эпизод: Құрлық 1971–1973 Медициналық орталық Карен/Франсес 2 эпизод 1972 Қорқыныш шеңбері Кейт Лукас Эпизод: Бетон капитан 1974 Marcus Welby, M. D. Лорейн Денби Эпизод: 266 күн 1975 Columbo Элизабет Ван Вик Эпизод: Қайта ойнату 1978 Махаббат сұрағы Линда Рэй Гуэттнер Телевизиялық фильм 1979 Бейтаныстар: Ана мен қызының оқиясы Абигейл Мейсон Телевизиялық фильм 1983 Бес сенбілік бала Виктория Алден Телевизиялық фильм 1983 Faerie Tale Theatre Қарқын Эпизод: Рапунцель 1985 Катерина Пирсон Телевизиялық фильм 1987 Бетти Форд Телевизиялық фильм 1990 Монтана Бесс Гетри Телевизиялық фильм 1991 Бейтаныс беті Пат Фостер Телевизиялық фильм 1992 Махаббатқа есімдері Honora Swift Телевизиялық фильм 1993 Джон үшін кез келген нәрсе Өзі Телевизиялық деректі фильм 1994 Параллель өмірлер Франси Померанц Телевизиялық фильм 1998 Грейс және Глори Грейс Стайлс Телевизиялық фильм 1998 Өмір бойындағы жақын достар Миссис Гарриет Кахилл Телевизиялық фильм 2000 Махаббат түсі: Жейсидің оқиясы Джорджия Портер Телевизиялық фильм 2001 Wild Iris Минни Бринн Телевизиялық фильм 2002 Оңай өмірге арналған сиырлар Мисс Чарли Кейт Телевизиялық фильм 2003 Бродвей: Алтын ғасыр Өзі Документалды серия 2003 Гистериялық соқырлық Вирджиния Миллер Телевизиялық фильм 2004 Тамаша Миссис Ричи Эвелин Ричи Телевизиялық фильм 2006 Numb3rs Миссис Хеллман Эпизод: Тексерілген 2007 Егер Құдай күн болса ше? Мелисса Айзенблум Телевизиялық фильм 2009 Monk Мардж Джонсон Эпизод: Мистер Монк және көршісі 2010 NCIS Джоанн Филдинг Эпизод: Аналар күні