Кіріспе

Linux дистрибутиві

GoboLinux – дәстүрлі Linux файлдық жүйесін қайта ұйымдастырумен ерекшеленетін Linux дистрибутиві. Көптеген Unix-подобно жүйелер сияқты файлдық жүйе иерархиясы стандартына сәйкес келмей, GoboLinux жүйесіндегі әрбір бағдарламаның өзіне тән ішкі каталогтар ағашы болады, онда оның барлық файлдары (сол бағдарламаға арналған параметрлерді қоса алғанда) орналасады. Демек, "Foo" бағдарламасының барлық файлдары мен кітапханалары /Programs/Foo каталогында, осы бағдарламаның тиісті нұсқасында сақталады. Мысалы, кең таралған GCC компилятор жиынтығының 8.1.0 нұсқасы /Programs/GCC/8.1.0 каталогында орналасқан. GoboLinux әзірлеушілерінің пікірінше, мұның нәтижесінде жүйе таза болады.

Шолу

GoboLinux иерархиясы – көптеген UNIX-қа ұқсас операциялық жүйелерде дәстүрлі түрде қолданылатын файлдық жүйеден түбегейлі айырмашылықты білдіреді. Бұл жүйелерде файлдардың белгілі бір түрлері ортақ стандартты кіші каталогтарда сақталады (мысалы, /bin – орындалатын файлдар үшін, /etc – конфигурациялық файлдар үшін), ал пакеттік менеджерлер қандай файлдың қай бағдарламаға тиесілі екенін қадағалайды. GoboLinux-та әр бағдарламаның файлдары сол бағдарламаның жеке, арнайы кіші каталогына орналастырылады. GoboLinux жасаушылары «файлдық жүйе – пакеттік менеджер» деген пікірді білдірді, ал GoboLinux пакеттік жүйесі пакеттік дерекқор ретінде өзінің файлдық жүйесін пайдаланады. Бұл одан қарапайым, тәртіпті каталог ағашын құруға мүмкіндік береді. GoboLinux мұның бәрін жүзеге асыру үшін символдық сілтемелерді (symlinks) және GoboHide деп аталатын қосымша ядролық модульді пайдаланады, сонымен қатар дәстүрлі Linux файлдық жүйесінің иерархиясымен толық үйлесімділікті сақтайды. GoboLinux-тің жасаушылары олардың дизайнында басқа да «модернизациялар» бар екенін, мысалы, ұқсас дәстүрлі каталогтар арасындағы кейбір айырмашылықтарды жою (мысалы, /bin, /usr/bin және /usr/local/bin каталогтарындағы орындалатын файлдардың орналасуы) бар екенін мәлімдеді. GoboLinux дизайнерлері бұл басқа Linux дистрибутивтерімен салыстырғанда қабықша скрипттерінің азырақ бұзылуына себеп болады деп санайды. Бұл өзгеріс 2003 жылы GoboLinux-та енгізілді, бірақ басқа дистрибутивтер оны көп уақыттан кейін ғана қабылдады: Fedora 2012 жылы /bin және /usr/bin каталогтарын біріктірді, ал Debian 2018 жылы /usr біріктіруін әдепкі бойынша қосты. GoboLinux сонымен қатар пайдаланушыға бір бағдарламаның әртүрлі нұсқаларын бір уақытта орнатуға (тіпті оларды бір уақытта іске қосуға) мүмкіндік береді. Сонымен қатар, пакеттік басқару индексінің файлдық жүйемен синхронды болмауы мүмкін емес деп айтылады, себебі жоқ файлдарға жасалған сілтемелер жай ғана бұзылған сілтемелерге айналады және деактивацияланады. GoboLinux-тің файлдық жүйесіндегі өзгерістер басқа да жаңалықтарға мүмкіндік береді, мысалы, System V немесе BSD стиліндегі init жүйелерін пайдаланбайтын жаңа жүктеу жүйесі.

Файлдар иерархиясы

GoboLinux дизайны NeXTSTEP, AtheOS және BeOS сияқты алдыңғы жүйелердің ықпалында болды, олардың барлығы Unix-пен үлкен дәрежеде үйлесімділікті сақтай отырып, өзгеше файлдық жүйе құрылымдарын қолданды. GoboLinux ағашының түбінде алты каталог орналасқан: Бағдарламалар, Пайдаланушылар, Жүйе, Файлдар және Қосылымдар.

Шығарылымдар

Ашылған нұсқалар сегіздік санау жүйесі бойынша нөмірленді. Авторлардың сөзінше, бұл схема көптеген ашық кодты бағдарламалық жасақтама нұсқаларында кездесетін алдыңғы нөлді сақтау үшін таңдалған (өйткені алдыңғы нөл көбінесе санның сегіздік екенін көрсетеді), сондай-ақ 1999 жыл шамасында Linux дистрибутивтері арасында болған "нұсқа санына бәсекелестікке" байланысты. Егер сегіздік сандар ондық ретінде қарастырылса, әр сегіз ашылғаннан кейін болжамды "нұсқаның өзгеруі" пайда болады. 013 нұсқаға дейін GoboLinux кейбір нұсқалардың басқаларынан тұрақтырақ екенін ұғындырудан аулақ болу үшін "толықтыру нұсқаларын" (point releases) шығармады. Бұл дәстүр 014.01 нұсқасымен бұзылды, ол 014 нұсқасының қателерді түзетуге бағытталған жаңартуы болды.

Порттар

GoboLinux қазіргі уақытта x86 64 үшін әзірленуде. 015 нұсқасына дейін ол ресми түрде тек i686 үшін жасалған, бірақ бір кезде i386 үшін толық емес порт жасалды. ARM және SuperH сияқты кіріктірілген архитектураларға да порттар жасалды; бұл жұмыстар Bootstrap құралы арқылы іске асырылды, ол порттар жасауды автоматтандыру үшін әзірленген.

Атауы мен логотипі

Гобо – ойдан шығарылған кейіпкер. Ол туралы көп мәлімет белгілі емес, себебі оны көргендер тірі қалмай, оның жайлы ешқандай ақпарат бере алмады. Оның Фибо есімді адал қызметшісі де бар. GoboLinux-тың талисманы – Фибоның киімін киген пингвин.