Кіріспе
Кубалық (1940–2019)
Хосе Анхель Наполес (13 сәуір 1940 – 16 тамыз 2019) – Кубада туған мексикалық кәсіби боксшы. 1969 және 1975 жылдар аралығында WBA, WBC және The Ring ұстаған екі мәрте талассыз жеңіл салмақ чемпионы болды. Ол осы салмақ дәрежесіндегі барлық уақыттағы ең ұлы боксшылардың бірі саналады және Халықаралық бокс даңқы залының мүшесі. Оның бокс тарихындағы біріккен чемпиондық жекпе-жектердегі ең көп жеңіс рекорды, Мұхаммед Алимен бөлісілген, 40 жыл бойы ешқандай жеңіліске ұшырамады. Кубада кәсіби өмірін бастағаннан кейін, Мексикадан өнер көрсетіп, Мексика азаматы болды.
Мексика
Наполес 1958 жылдың 2 тамызында Кубада Хулио Рохасты бірінші раундта нокауттап, кәсіби боксшы ретінде дебют жасады. Наполес алғашқы 21 жекпе-жегін Кубада, көбінесе танылмаған қарсыластармен өткізді. Ол Анхель Гарсия мен Лесли Грантты жеңді, бірақ Хилтон Смитке (алғашқы жеңілісінде) ұтылып қалды. 1961 жылдың наурыз айында Энрике Карабеоны жеңгеннен кейін, Наполес рингтен тыс жаңа қиындыққа тап болды; Куба президенті Фидель Кастро Кубада кәсіби боксқа тыйым салды, және Наполес мансабының қауіпте екенін көп ұзамай сезді. Ол Мексикада пана тапты, көп ұзамай рингке оралып, 1962 жылдың 21 шілдесінде екі раундта нокаутпен Энрике Камаренаны жеңді. Ол сол жылы өткізген төрт жекпе-жегінде де жеңіске жетті. 1963 жылы ол жеті жекпе-жекте жеңіске жетіп, екеуінде жеңіліске ұшырады. Тони Перес пен Альфредо Урбинадан шешіммен жеңілді, бірақ Венесуэлада жеті раундта нокаутпен JC Морганды жеңді. 1964 жыл Наполес үшін сәтті жыл болды. Ол Жапонияға сапар шегіп, бірінші раундта нокаутпен Такетеру Йошимотоны жеңді, ал жетінші раундта болашақ әлем чемпионы Карлос Морохо Эрнандесті нокаутпен жеңді, бұл жолы қайтадан Венесуэлада. Осы жеңістерден басқа, ол Урбинаға қарсы жеңілісі үшін кек алды, оны екі рет нокаутқа жіберді – бірінші рет бірінші раундта, екінші рет үшінші раундта. Ол 1965 жылы тағы үш жекпе-жекте жеңіске жетті, соның ішінде Морганға қарсы тағы бір жеңіс тіркеді, ал бұрынғы әлемнің жартылай жеңіл салмақтағы чемпионы Эдди Перкинске қарсы он раундта шешіммен жеңді. Келесі жекпе-жегінде ол өзінің болашақ әлем чемпионы Адольф Пруитті кездестіріп, оны үшінші раундта нокаутқа жіберді. 1966 жылы ол бес жекпе-жекте жеңіске жетті, барлығы нокаутпен, бірақ біреуінде төртінші раундта нокаутқа ұшыраған қарсыласы Морганға ұтылды. Бұл оның соңғы төрт жылдағы жалғыз жеңілісі болды.
Орта салмақтағы чемпион
Наполес қатарынан 20 жеңіске жетті, оның 13-і әлемнің жеңіл салмақтағы (welterweight) чемпионы атағына таласу алдындағы жеңістер болды. Осылардың ішінде Морганға екі раундтық нокаутпен жеңілісі үшін кек алу да бар. Осы кезеңде Наполес Оңтүстік Калифорнияда жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды. 1969 жылдың 15 ақпанында Мексикада Фейт Дэвисті жеңгеннен кейін, оған әлем чемпионатын жеңу мүмкіндігі туды. Наполес 13-раундта ағымдағы чемпион Кертис Коксты нокаутқа жіберіп, жеңіл салмақтағы әлем чемпионы атанды, және ол үшін әдеттегідей, жекпе-жектен кейін сомбреро киді. 29 маусымда ол туған қаласы Мексика қаласында Кокспен 10-раундта нокаутпен реванш өткізіп, титулын сақтап қалды, ал 12 қазанда бұрынғы әлем чемпионы Эмиль Гриффитті 15 раундта ұтып, тағы да титулын сақтап қалды.
Құқық иесін жоғалту
1970 жылдардың басында Наполес 1970 жылдың 14 ақпанында Эрни "Индиан Ред" Лопесті 15-ші раундта нокаутқа түсіріп жеңіске жетті, бұл кезде көрермендердің арасында әлемнің бұрынғы чемпионы Шугар Рэй Робинсон да болды. Бірақ, екі титулсыз жекпе-жектен кейін, ол күтпеген жеңіліске ұшырады – Кармен Базилионың немере інісі Билли Бэкус оны төрт раундта кесілгенінен кейін тоқтатып, Сиракузда 3 желтоқсанда Наполестен әлемнің жеңіл салмақтағы (Welterweight) титулын тартып алды.
Атақты қайта алу
Тағы бір жекпе-жекті жеңіп алғаннан кейін, ол және Бэкус тағы бір рет кездесті, енді әлемнің жеңіл салмақтағы (welterweight) титулы Бэкус қолында болды. Бұл жолы Лос-Анджелесте өтті, ал Наполес 8-ші раундта тоқтату арқылы әлем чемпионатын қайтадан жеңіп алды. Титулға таласпай жеңген үш жекпе-жекten кейін, соның ішінде Жан Жосселинге қарсы жеңіс, ол 14 желтоқсанда Хеджемон Льюиспен кездесіп, 15 раундта төрешілер шешімімен әлем чемпионы атағын сақтап қалды, бірақ Наполес жаттығуларына немқұрайлы қарады; ол мас күйіде жаттығу залына келіп, екіншілеріне дұрыс қарым-қатынас жасамады деген айыптар таралды. 1972 жылы ол Англияда Ральф Чарльзді жетінші раундта нокаутқа жіберіп, титулын сақтап қалды, содан кейін Пруит қайтадан пайда болды, бұл жолы әлемнің жеңіл салмақтағы (welterweight) титулы салмақта болды. Наполес екінші раундта нокаутпен жеңіске жетті. Көшпенді Наполес 1973 жылды Лопеске қарсы титулын жетінші раундта нокаутпен сақтап бастады, содан кейін Францияның Гренобль қаласына сапар шекті, онда ол Роджер Ментрейді 15 раундтық төрешілер шешімімен жеңіп, титулын сақтап қалды, ал Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында Клайд Грейді жеңіп, тағы да әлем чемпионы атағын 15 раундтық төрешілер шешімімен сақтап қалды.
Орта салмақты
Осыдан кейін көптеген бокс жанкүйерлері Наполес пен Орта салмақтағы әлем чемпионы Карлос Монсонның жекпе-жегін сұрады. Бұл жекпе-жек Наполес Монзонның титулы үшін күресуге салмақ санатын өзгертуге мәжбүр болғанда мүмкін болды, сондықтан екеуі 1974 жылдың 9 ақпанында Париждің Пютео қалашығында орнатылған цирк шатыры ішіндегі рингте кездесті. Бұл Наполес үшін Орта салмақтағы жалғыз жекпе-жек болды, себебі ол жекпе-жектен бас тартып жеңілді. Содан кейін Наполес Велтер салмақ санатына қайта оралды және жыл аяқталғанға дейін екі рет титулын сақтап қалды – Льюисті тоғызыншы раундта нокаутқа жіберіп, Хорасио Сальданоны үшінші раундта нокаутпен жеңді. 1975 жылы Наполес Армандо Муниске қарсы екі жекпе-жекте жеңіске жетіп, әлем чемпионы титулын екі рет сақтап қалды. Алғашқы жекпе-жек Акапулькода 12 раундта техникалық шешіммен аяқталды, бұл жеңіс дау тудырды, сондықтан Лос-Анджелесте қайта кездесу өтті, онда Наполес шешіммен жеңіске жетті.
Зейнеткерлік
Алайда сол жылдың 6 желтоқсанында Наполес өзінің титулын британдық бокс жаттықтырушысы Джон Х. Стрейсиге жоғалтты, ол Мехико қаласында өткен жекпе-жекте алтыншы раундта техникалық нокаутпен Наполесті жеңді, бірақ бірінші раундта Наполес оны еденге құлатқан болатын. Осы жекпе-жектен кейін Наполес карьерасын аяқтау туралы хабарлады. Қызығы, ол Марвин Хаглер сияқты қайта ойнауға құмарлықтан аулақ бола білді. Наполес 81 жеңіс және 7 жеңіліс көрсетті, оның 54 жеңісі нокаутпен, бұл оны карьерасында 50 немесе одан көп жекпе-жекті нокаутпен жеңген боксшылардың эксклюзивті тобының мүшесі етеді.
Жеке өмір
Неполес мектеп мұғалімі Педро Неполес пен оның әйелі Розаның ұлы еді. Оның інісі Педро Неполес кіші 9 баласы бар еді. Ол әйелі Бертамен бірге Мексиканың Чиуауа штатындағы Сиудад-Хуарес қаласында тұрды. Наполес 1974 жылы Санто атты супержұлдызбен бірге «Santo en la venganza de la llorona», сондай-ақ «Santo және Mantequilla Napoles in the Revenge of the Crying Woman» деп аталатын мексикалық күрескерлік/қорқынышты фильмде түсті.
Өлім
Наполеон 2019 жылғы 16 тамызда 79 жасында ұзаққа созылған аурудан кейін Мехико қаласында қайтыс болды.
Құрметтер
1985 жылы Наполес "The Ring" бокс даңқы залына, ал 1990 жылы Халықаралық бокс даңқы залына енгізілді.
Кәсіби бокс жазбасы
Жоқ. (Номер)НәтижесіРекордОппонентТүріРаундДатасыОрналасқан жеріЕскертулер88Жеңіліс81–7 Джон Х. СтрейсиTKO6 (15)6 желтоқсан, 1975 87Жеңіс81–6 Армандо МуньисUD1512 шілде, 1975 86Жеңіс80–6 Армандо МуньисTD12 (15)29 наурыз, 1975 85Жеңіс79–6 Орасио Агустин СалданоKO3 (15)14 желтоқсан, 1974 84Жеңіс78–6 Хеджемон ЛьюисTKO9 (15)3 тамыз, 1974 83Жеңіліс77–6 Карлос МонсонRTD6 (15)9 ақпан, 1974 82Жеңіс77–5 Клайд ГрейUD1522 қыркүйек, 1973 81Жеңіс76–5 Роджер МенетрейUD1523 маусым, 1973 80Жеңіс75–5 Эрние ЛопесKO7 (15)28 ақпан, 1973 79Жеңіс74–5 Эдумундо ЛейтеTKO2 (10)5 тамыз, 1972 78Жеңіс73–5 Адольф ПруиттTKO2 (15)10 маусым, 1972 77Жеңіс72–5 Ральф ЧарльзKO7 (15)28 наурыз, 1972 76Жеңіс71–5 Хеджемон ЛьюисUD1514 желтоқсан, 1971 75Жеңіс70–5 Эстебан Альфредо ОсунаUD1016 қазан, 1971 74Жеңіс69–5 Жан ЖосселинKO5 (10)23 тамыз, 1971 73Жеңіс68–5 Дэвид МелендесTKO5 (10)31 шілде, 1971 72Жеңіс67–5 Билли БэкусTKO8 (15)4 маусым, 1971 71Жеңіс66–5 Мануэль ГонсалесKO6 (10)27 наурыз, 1971 70Жеңіліс65–5 Билли БэкусTKO4 (15)3 желтоқсан, 1970 69Жеңіс65–4 Пит ТороTKO9 (10)5 қазан, 1970 68Жеңіс64–4 Файтинг МакKO3 (10)14 тамыз, 1970 67Жеңіс63–4 Эрние ЛопесTKO15 (15)14 ақпан, 1970 66Жеңіс62–4 Эмиль ГриффитUD1517 қазан, 1969 65Жеңіс61–4 Кертис КоксRTD10 (15)29 маусым, 1969 64Жеңіс60–4 Кертис КоксRTD13 (15)18 сәуір, 1969 63Жеңіс59–4 Фейт ДэвисTKO6 (10)15 ақпан, 1969 62Жеңіс58–4 Леннокс БеклесKO1 (10)22 желтоқсан, 1968 61Жеңіс57–4 Дес РеаTKO5 (10)4 қараша, 1968 60Жеңіс56–4 Эдди ПейсUD1015 шілде, 1968 59Жеңіс55–4 Лерой РобертсTKO1 (10)14 маусым, 1968 58Жеңіс54–4 Питер Коббла PTS102 маусым, 1968 57Жеңіс53–4 Херби ЛиTKO6 (10)29 сәуір, 1968 56Жеңіс52–4 Майк КрусTKO4 (10)18 ақпан, 1968 55Жеңіс51–4 Чарли УотсонKO6 (10)3 желтоқсан, 1967 54Жеңіс50–4 Джонни ДеПейзаTKO1 (10)11 қыркүйек, 1967 53Жеңіс49–4 LC МорганTKO2 (10)10 шілде, 1967 52Жеңіс48–4 Джонни БруксKO7 (10)4 маусым, 1967 51Жеңіс47–4 Эухенио ЭспинозаTKO6 (10)17 желтоқсан, 1966 50Жеңіс46–4 Джимми ФилдсTKO10 (10)30 қазан, 1966 49Жеңіліс45–4 LC МорганTKO4 (10)22 тамыз, 1966 48Жеңіс45–3 Умберто ТроттманKO2 (10)27 шілде, 1966 47Жеңіс44–3 Ал ГрантTKO4 (10)17 сәуір, 1966 46Жеңіс43–3 Джонни СантосKO3 (10)12 ақпан, 1966 45Жеңіс42–3 Алдолф ПруиттTKO3 (10)11 желтоқсан, 1965 44Жеңіс41–3 Эдди ПеркинсUD103 тамыз, 1965 43Жеңіс40–3 Джордано КампариTKO2 (10)25 наурыз, 1965 42Жеңіс39–3 LC МорганKO3 (10)28 ақпан, 1965 41Жеңіс38–3 Карлос РиосKO5 (10)1 қаңтар, 1965 40Жеңіс37–3 Альфредо УрбиноKO3 (10)14 қараша, 1964 39Жеңіс36–3 Эдуардо МореноTKO5 (12)15 тамыз, 1964 38Жеңіс35–3 Карлос Морочо ЭрнандесTKO7 (10)22 маусым, 1964 37Жеңіс34–3 Альфредо УрбинаTKO1 (10)25 сәуір, 1964 36Жеңіс33–3 Такэтеру ЁсимотоKO1 (8)1 наурыз, 1964 35Жеңіс32–3 LC МорганKO7 (10)30 қараша, 1963 34Жеңіс31–3 Тони ПересTKO3 (10)16 қараша, 1963 33Жеңіс30–3 Франсиско КансиоKO1 (10)23 қазан, 1963 32Жеңіс29–3 Пульга СерраноTKO10 (10)19 тамыз, 1963 31Жеңіс28–3 Baby VasquezPTS1013 шілде, 1963 30Жеңіс27–3 Рауль СорианоKO4 (10)27 мамыр, 1963 29Жеңіліс26–3 Альфредо УрбинаPTS1027 сәуір, 1963 28Жеңіс26–2 Baby VasquezUD1030 наурыз, 1963 27Жеңіс25–2 Baby GutierrezTKO7 (10)9 ақпан, 1963 26Жеңіліс24–2 Тони ПересSD105 қаңтар, 1963 25Жеңіс24–1 Тони ПересPTS1010 қараша, 1962 24Жеңіс23–1 Бобби СервантесTKO1 (10)29 қыркүйек, 1962 23Жеңіс22–1 Kid AnahuacKO9 (10)25 тамыз, 1962 22Жеңіс21–1 Энрике КамаренаKO2 (10)21 шілде, 1962 21Жеңіс20–1 Angel Robinson GarciaPTS103 маусым, 1961 20Жеңіс19–1 Роландо Чико МоралесUD1018 наурыз, 1961 19Жеңіс18–1 Гильермо ВальдесUD1028 қаңтар, 1961 18Жеңіс17–1 Тони ПадронDQ5 (10)17 желтоқсан, 1960 17Жеңіс16–1 Роландо Чико МоралесPTS1026 қараша, 1960 16Жеңіс15–1 Тони ПадронUD1015 қазан, 1960 15Жеңіс14–1 Bunny GrantPTS102 шілде, 1960 14Жеңіс13–1 Angel Robinson GarciaPTS1021 мамыр, 1960 13Жеңіс12–1 Diwaldo VentosaUD1020 ақпан, 1960 12Жеңіс11–1 Isaac EspinosaUD102 қаңтар, 1960 11Жеңіс10–1 Бобби СервантесTKO1 (10)28 қараша, 1959 10Жеңіс9–1 Augusto NarvalleUD814 қараша, 1959 9Жеңіс8–1 Cristobal GonzalezUD83 қазан, 1959 8Жеңіліс7–1 Hilton SmithUD822 тамыз, 1959 7Жеңіс7–0 Clodoaldo HernandezUD825 шілде, 1959 6Жеңіс6–0 Clodoaldo HernandezTKO3 (6)11 шілде, 1959 5Жеңіс5–0 Juan BacalloTKO4 (6)16 мамыр, 1959 4Жеңіс4–0 Armando CastilloPTS421 ақпан, 1959 3Жеңіс3–0 Felix PomaresTKO2 (4)29 қараша, 1958 2Жеңіс2–0 Euripides GuerraTKO4 (4)11 қазан, 1958 1Жеңіс1–0 Julio RojasTKO (Technical knockout)1 (4)2 тамыз, 1958