Кіріспе
Рики Мартин – пуэрто-риколық әнші Рики Мартиннің бесінші студиялық альбомы және ағылшын тіліндегі тұңғыш альбомы. Альбом 1999 жылдың 11 мамырында Columbia Records лейблы арқылы жарық көрді. Испан тіліндегі төрт альбомын шығарғаннан кейін және оның төртінші студиялық альбомы Vuelve (1998) үлкен жетістікке ие болғаннан соң, Мартин алғашқы ағылшын тіліндегі альбомын жазуды жариялады. Ол К.С. Портер, Роби Роза және Десмонд Чайлд сияқты продюсерлермен жұмыс істеді. Музыкалық тұрғыдан алғанда, Рики Мартин альбомына би-поп тректер, күшті балладалар, орташа темптегі поп-әндер және рок-нұсқалар енді. Альбом жарық көргеннен кейін Мартин бүкіл әлемдік Livin' la Vida Loca турнесіне қатысты, ол 2000 жылғы латын американдық әртістер арасындағы ең табысты турне болды. Альбом төрт синглмен қолдау көрсетілді. Жетекші сингл "Livin' la Vida Loca" 20-дан астам елдегі хит-парадтардың төбесінде болды және Мартиннің ең үлкен хиті, сондай-ақ барлық уақыттағы ең көп сатылған синглдердің бірі саналады. Ол Billboard Hot 100 чартында бес апта бойы бірінші орында тұрды, бұл Мартиннің осы чарттағы тұңғыш номері болды. "She's All I Ever Had", "Shake Your Bon Bon" және "Private Emotion" синглдары да әлем бойынша бірінші орынға және топ-10 хиттеріне енді. Рики Мартин музыка сыншыларынан жағымды пікірлер алды, олар оның жанрлық және стильдік әртүрлілігін жоғары бағалады. Paste журналы 2020 жылы осы альбомды "Бұрынғы бой-бенд мүшелерінің 10 үздік жеке альбомы" тізіміне қосты. Альбом 42-ші жылдық Grammy Awards марапатында "Үздік поп-альбом" номинациясына ие болды. Альбом коммерциялық сәттілікке жетті. Ол АҚШ Billboard 200 чартында 661,000 дана сатылыммен дебют жасады, 1999 жылғы ең көп сатылған апталық көрсеткішті орнатып, сондай-ақ тарихтағы поп немесе латын американдық әртістер арасындағы ең көп сатылған тұңғыш апталық рекордты жаңартты. Бұл Мартиннің Billboard 200 чартында бірінші орынға дебют жасаған тарихтағы алғашқы латын американдық еркек әртісі болуын қамтамасыз етті. Рики Мартин сонымен қатар Австралия, Канада және Испанияда да чарттардың төбесінде болды. Альбом бірнеше сертификат алды, оның ішінде АҚШ-та 7x платина және Канадада алмаз сертификаты. Үш айдың ішінде ол латын американдық әртістердің ең көп сатылған альбомы атанды. Ол жалпы алғанда "латын жарылысын" бастаған және Дженифер Лопес, Шакира, Кристина Агилера, Марк Энтони, Сантана және Энрике Иглесиас сияқты көптеген латын американдық әртістерге жол ашқан альбом ретінде қарастырылады.
Өмірбаян және жазу
[[File:Diane Warren 03 b. jpg|thumb|right|upright=1|Диана Уоррен (суретте) альбомға екі ән жазды. Альбом сыншылар тарапынан да, коммерциялық тұрғыдан да сәтті болды, АҚШ Billboard Top Latin Albums чартында 26 апта көш бастады. "La Copa de la Vida" әні альбомнан екінші сингл ретінде шықты және 1998 жылы Францияда өткен ФИФА Әлем Чемпионатының ресми әніне айналды. Ән 30-дан астам елде чарттардың төбесінде болды, ал Мартин оны 41-ші жылдық Grammy сыйлықтарында орындады, бұл орасан зор қол соғумен қарсы алынып, музыка сыншыларының мақтауына ие болды. 1998 жылдың 22 қазанында CNN Мартиннің Vuelve альбомының үлкен табысынан кейін өзінің алғашқы ағылшын тіліндегі альбомы жөнінде жұмыс істей бастағанын растады. 1999 жылдың 6 наурызында, Grammy өнер көрсеткеннен шамамен екі апта өткен соң, альбомның мамыр айында жарық көретіні жарияланды. Альбомның атауы сол кезде әлі белгісіз болғанмен, американдық музыкант Диана Уоррен KC Porter, Robi Rosa және Desmond Child өндірген альбомға екі ән үлестегенін мәлімдеді. Orlando Sentinel газетіне берген сұхбатында Мартин бұл альбомның азиялық ықпалдарға ие екенін айтты:
"Мен өткен жылы жылдың жартысын Азияда өткіздім, сонымен бірге альбомды жаздырып жаттым. Студияға қайтып, осы әдемі дыбыстар маған қандай әсер еткенін айттым." 1999 жылдың 24 сәуірінде Billboard журналы альбомның атауын жариялады, ол бастапқыда 1999 жылдың 25 мамырында сатылымға түсуі жоспарланған. Алайда, альбомға деген үлкен қызығушылық Columbia Records компаниясын жоспардан екі апта бұрын, 11 мамырда альбомды шығаруға итермеледі. Columbia компаниясының маркетинг жөніндегі аға вице-президенті Том Корсон: "Бұл тек нарықтың талабы ғана. Адамдар осы пластинканы біраз уақыттан бері күтіп келеді, енді оны дереу шығару керек" деді. Нью-Йорктегі Tower Records компаниясының бас менеджері Тим Девин Мартин туралы: "Ол әрқашан біздің ең күшті латын әртістеріміздің бірі болды, бірақ оған деген қызығушылық сол өнер көрсеткеннен бері едәуір артты" деп қосты. MTV телеарнасына берген сұхбатында Мартин альбомның атауы туралы: "Мен сахнаға маска киіп шыға алмаймын. Бұл менің ықпалым. Бұл Рики Мартин. Сондықтан альбом Рики Мартин деп аталады. Бұл өте қарапайым. Біз оны қарапайым етуді қалаймыз. Эйнштейн айтқандай, "Оны қарапайым етіп жасайық, бірақ қажеттіден артық қарапайым емес". Міне, мен осымын" деді.
Музыка және әндер
Рикки Мартин – бұл негізінен ағылшын тіліндегі альбом, ол 14 әнден тұрады: би-поп тректер, қуатты балладалар, орта темпті поп әндері және «түз тікелей» рок нөмірлері. «Livin' la Vida Loca» – латын перкуссиясының ырғақтары мен серф-роктан шыққан гитара рифтерінің араласуымен жасалған, жылдам темпті поп-күй. Онда сальса-рок фьюжн әсері бар, ән өте тартымды, тіпті қауіпті жабайы әйел туралы, ол өмірдің шегінде жүріп, басқаларды өзінің шатаң әлеміне әуелендіреді. Альбомда «Livin' la Vida Loca» әнінің испан тіліндегі де нұсқасы бар, ол сол атаумен жазылған. «Shake Your Bon Bon» – сальсалық кеш трегі, онда поп, R&B, Таяу Шығыс рифтері, латын мүйіздері және латын перкуссиясының ретро органмен үйлесімі бар. Мадоннамен бірге орындалған «Be Careful (Cuidado con mi corazón)» Spanglish гитаралық, баяу темпті дуэт, ол акустикалық және электрондық элементтерді біріктіреді. «I Am Made of You» – «металл стиліндегі» баллада, ол «ностальгия мен рок» тақырыбын құратын электр гитарасы мен барабандарды пайдаланады, ал «Love You for a Day» – «жоғары энергиялы» латын фанк трегі, онда латын элементтері, мысалы, ұзақ дескаргалар, пиано тумбаолары, латын перкуссиясы және мүйіздер бар. «You Stay With Me» – «жүректі ауыртатын» өлеңдері бар баяу баллада, ал «I Count the Minutes» – 1980-ші жылдарға құрмет көрсету. Бұл әндер Мартиннің бұрынғы альбомдарының синглдері ретінде шығарылған. «María» әнінің бұл нұсқасын Пуэрто-Риколық диджей Пабло Флорес ремикске түсірді, ол әннің темпін және тартымдылығын арттырып, баяу жануын фламенко трегін үй басс-жолында жылдам темпті самба күйіне айналдырды. «La Copa de la Vida» – самбаға қатысты латын поп-күйі, онда батукада, сальса, би, мамбо және европоп элементтері бар. Ән бойында Мартин толыққанды оң сөздермен «футболға қатысты» хабарды жеткізеді.
Синглдар
Columbia Records 1999 жылдың 23 наурызында "Livin' la Vida Loca" әнін альбомның жетекші синглы ретінде радиостанцияларға жіберді. Ән 20-дан астам елдегі хит-парадтардың төбесіне шығып, Мартиннің ең үлкен хиті және барлық уақыттағы ең көп сатылған синглдердің бірі саналады. АҚШ-та ол Billboard Hot 100 тізімінде бес апта бойы бірінші орында тұрып, Мартиннің осы тізімдегі алғашқы бірінші орынды иеленген әні болды. Сонымен қатар, ол Billboard тізімдерінде бірнеше рекордты жаңартты. Бұдан бөлек, ән сегіз апта бойы Канаданың үздік синглдер тізімінде және елдің жыл соңындағы тізімінде көшбасшы болды. Ұлыбританияда ол тізімде бірінші орынға шығып, үш апта бойы сол деңгейде қалды, осылайша Мартин тарихтағы бірінші пуэрторикалық орындаушы болып табылды. Бұл туынды Elle журналының 90-шы жылдардағы ең жақсы поп-әні деп танылды және Billboard журналының барлық уақыттағы ең жақсы латын әндерінің тізіміне енді. Ол 42-ші жылдық Grammy сыйлығының төрт номинациясына ие болды, оның ішінде "Жылдың жазбасы" және "Жылдың әні" номинациялары да бар. Оның испан тіліндегі нұсқасы АҚШ-тағы Billboard Hot Latin Tracks тізімінің төбесіне жетті және 2000 жылғы Latin Grammy сыйлығында "Жылдың жазбасы" номинациясына ұсынылды. "She's All I Ever Had" әні 1999 жылдың 15 маусымында альбомның екінші синглы ретінде жарық көрді. Ол АҚШ Billboard Hot 100 және Канада Top Singles тізімдерінде сәйкесінше екінші және үшінші орындарға ие болды. Испан тіліндегі "Bella" әні Коста-Рика, Сальвадор, Гватемала, Мексика және Панама елдеріндегі хит-парадтардың төбесіне шықты. Сонымен қатар, ол Гондурас, Финляндия және Жаңа Зеландияда екінші орынды, ал Испания, Шотландия және Ұлыбританияда алғашқы 15-ке кірді. АҚШ-та ол Hot 100 тізімінде 22-орынды иеленді. Ән Чехияда бірінші орынға шығып, Финляндия, Норвегия, Шотландия, Швеция, Швейцария және Ұлыбританияда топ-10 хитке айналды.
Шығару
Рики Мартиннің альбомы Columbia Records лейбелімен 1999 жылдың 11 мамырында бүкіл әлемде жарық көрді. Рики Мартиннің еуропалық нұсқасына "Spanish Eyes" әнінің испан тіліндегі "La Diosa Del Carnaval" деген нұсқасы, сондай-ақ "I'm On My Way" атты жаңа трек енген, ал "La Copa de la Vida" және "María" әндерінің Spanglish радиолық өңделген нұсқалары жоқ. Осы тректер тізімі Африка, Азия және Латын Америкасының басылымдарында да қолданылды. Қытайлық нұсқада стандартты азиялық тректер тізіміне қоса "La Copa de la Vida" және "María" әндері де бар. Испаниялық басылымда еуропалық басылымдағыдай тректер тізімі қолданылады, бірақ Мартиннің бұрынғы альбомы "Vuelve" альбомынан "Por Arriba, Por Abajo" әні жасырын трек ретінде қосылған. The Wall Street Journal басылымының хабарлауынша, Мартин Леонардо Ди Каприодан кейін 1999 жылы американдық eBay онлайн-сауда платформасындағы ең танымал ер адам атырды. Оның плакаттары, автографтары, Pepsi банкалары, қабырға сағаттары, пластик қуыршақтары, Рики Мартиннің автографы бар CD-лері және "Livin' la Vida Loca" әнінің ноталары сияқты көптеген тауарлары сол кезде сатылымда болды.
Тікелей өнер көрсетулер
Мартин дүниежүзілік Livin' la Vida Loca турнесінде "Spanish Eyes" әнін орындап жатыр. Рики Мартинді одан әрі насихаттау мақсатында ол Livin' la Vida Loca Tour турнесіне шықты, ол 2000 жылдың 25 қазанында Мельбурндағы Колониалдық стадионда Солтүстік Америка және Океаниядағы концерттермен аяқталды. АҚШ-та Livin' la Vida Loca Tour латын американдық әртістердің 2000 жылғы ең табысты турнесі болды, ол 44 концертте 36,3 миллион доллардан астам табыс әкеліп, 617 488 жанкүйерді қамтыды. Billboard Boxscore мәліметтері бойынша, тур Канада, Мексика және АҚШ-та 60 шоуда 875 151 көрермен жинап, 51,3 миллион доллар табыс тапты. Халықаралық концерттер туралы мәліметтер Boxscore-қа ұсынылмаған, сондықтан турдің жалпы табысы одан да жоғары болуы мүмкін. Турнеден басқа, Мартин көптеген телешоуларда және марапаттау салтанаттарында Рики Мартиннің әндерін орындады. Ол "Livin' la Vida Loca" әнін 1999 жылғы World Music Awards, 1999 жылғы Blockbuster Entertainment Awards, Saturday Night Live, The Rosie O'Donnell Show, The Tonight Show with Jay Leno және Bingolotto телешоуында орындады. 1999 жылғы MTV Video Music Awards-та ол "She's All I Ever Had" және "Livin' la Vida Loca" әндерін, жарқыраған киім киген әйелдер тобының сүйемелдеуімен орындады. Ұлыбританияда альбом материалдарын насихаттау үшін Мартин 1999 жылдың 6 тамызында және 19 қарашасында BBC-дің Top of the Pops бағдарламасында "Livin' la Vida Loca" және "Shake Your Bon Bon" әндерін орындады.
Сыни қабылдау
Рики Мартин музыка сыншыларынан көбінесе жағымды пікірлер алды. AllMusic үшін жасалған ретроспективті шолуда бас редактор Стивен Томас Эрлевайн альбомға бес жұлдыздың төртеуін берді және альбомда кейбір толтыру элементтері мен ескірген дыбыс өндірісі болғанына қарамастан, әндері әртүрлі жанрлар мен стильдер арасында үйлесімді келіп, "барлығына ұнайтын нәрсе бар, оның ұзақ жылдардан бергі латындық жанкүйерлерінен бастап, драмалық балладаларға құмар үй шаруасындағы әйелдерге дейін" дейді. Ол барлық тректердің жеке-жеке мұқият жасалғанын атап өтті және Мартиннің "әдемі дауысы мен күшті харизмасы" тректерді "жанды" етеді, оны "нағыз жұлдыз" деп атады. Indianapolis Star газетінің сыншысы Диана Пеннер Мартиннің поп әндерін "мелодиялы және тыңдағанға жағымды" деп сипаттап, оған төрт жұлдыздың үшеуін берді. Ол сондай-ақ "Livin' la Vida Loca" әнін бөліп көрсетіп, одан "бақытты, шаттыққа толы, құлаққа жағымды әуенді" білмейтінін мойындады. Indianapolis Star басылымының тағы бір авторы Мартинді поптан фанкке дейін стильдерді үйлесімді араластырғаны үшін мақтады және альбом тректеріндегі латындық ырғақтарды атап өтті, бұл "Мартиннің өзін "танымал ерлер әртістерінен" бөліп тұрады" деді. The Times газетінің қызметкерлері Мартиннің жаздың соңына дейін "әр үйге таныс" болатынын болжады және жобаны "көктемгі, жеңіл, көпшілікке ұнайтын поп" деп сипаттады. Сондай-ақ, Мадоннамен жасаған дуетіне "тамаша" деген баға берді және Мартиннің Межамен "шынайы" ән айқанын атап өтті. 2020 жылы Paste журналынан Даниэла Бойк бұл альбомын Мартиннің жеке карьерасын бастағаннан бергі ең ықпалды альбомы деп мойындады. 2020 жылы Paste журналы оны "Бұрынғы бой-бенд мүшелерінің ең жақсы жеке альбомдары" тізімінде сегізінші орынға қойды, бірақ Sting-тің "Brand New Day" альбомына жеңілді. Рики Мартин Ұйымының марапаттары және номинациялары Жыл Марапат Нәтиже Сілтеме (ерекшеленген сайт) Pop Corn Music Awards 1999 Жердегі үздік альбом Premios Globo Жердегі үздік поп/баллада альбомы ACE Awards 2000 Жылдың үздік ерлер альбомы Blockbuster Entertainment Awards Ұнайтын CD Ұнайтын ерлер әртісі, Поп Gardel Awards Жердегі үздік ерлер альбомы Grammy Awards Жердегі үздік поп альбом Juno Awards Ең көп сатылған альбом (шетелдік немесе отандық) Premio Lo Nuestro Поп альбом
Коммерциялық өнімділік
Рики Мартин АҚШ-тың Billboard 200 тізімінде тұңғыш аптада 661,000 дана сатылыммен көшбасшы болды, бұл туралы Nielsen SoundScan деректері 1999 жылдың 29 мамырындағы тізімге сәйкес мәлімдеді. Ол 1999 жылы кез келген альбомның ең көп сатылған аптасы болды, Nas-тың "I Am" альбомын (алғашқы аптада 471,000 дана сатылған) озып кетті. Бұл сонымен қатар тарихтағы кез келген поп немесе латын әншісінің алғашқы аптадағы ең көп сатылымының және SoundScan дәуіріндегі Columbia Records әншісінің рекордын жаңартты. Рики Мартин Billboard 200, Hot Latin Tracks, Hot Dance Music/Club Play, Hot Dance Music/Maxi Singles Sales, Top 40 Tracks және Billboard Hot 100 тізімдерінің бір мезгілде бірінші орындарында болған алғашқы орындаушы атанды. 1999 жылы Рики Мартин АҚШ-та барлығы алты миллион дана альбом сатты және елдегі жылдың ең көп сатылған үшінші альбомы болды, ол Бритни Спирстің "Millennium" және "…Baby One More Time" альбомдарынан кейін ғана қалды. 2000 жылдың қаңтарында Рики Мартин Американың Ұлттық Жеңіл Музыкалық Ассоциациясы (RIAA) тарапынан 7x платина сертификатына ие болды, бұл АҚШ-та жеті миллионнан астам дана сатылғанын және латын әншісінің елдегі ең көп сатылған альбомы рекордын жаңартқанын көрсетеді. 2011 жылдың қаңтарына қарай, Nielsen SoundScan мәліметтері бойынша альбом елде 6,958,000 дана сатылды, ал BMG Music Clubs арқылы тағы 987,000 дана сатылды, бұл Мартиннің АҚШ-тағы ең көп сатылған альбомы болды. Nielsen SoundScan 1990 жылдары кең таралған BMG Music Service сияқты клубтар арқылы сатылған даналарды есепке алмайды. Альбом 1999 жылдың 23 мамырындағы тізімде Австралияда бірінші орынға шықты. Әртүрлі дереккөздерге сәйкес, альбом бүкіл әлемде 15 миллионнан астам, тіпті 17 миллион дана сатылды.
Мұрасы мен ықпалы
Мартинді БАҚ "Original Latin Crossover King" деп атайды. Billboard журналынан Энжи Ромеро былай деп жазды: "Егер сіз сөздікте 'кроссовер' деген сөзді іздесеңіз, онда Риккидің 'бон-бонын' билеп тұрған немесе 'Livin' la Vida Loca' суреті болуы керек". "The Cup of Life" әнін Грамми салтанатында орындағаннан кейін, сондай-ақ "Livin' la Vida Loca" және "Рикки Мартин" (1999) альбомының табысынан соң, ол Дженнифер Лопес, Шакира, Кристина Агилера, Марк Энтони, Сантана және Энрике Иглесиас сияқты көптеген латын әртістеріне жол ашты. Олар өздерінің кроссоверлік альбомдарын шығарып, одан кейін чарттардың төбесіне көтерілді. Daily News газетінен Джим Фарбер Рики Мартиннің "латын ырғақтарын поп музыка мен рок әуездерімен қалай үйлестіруге болатынының" нақты мысалын келтірді. Сент-Луис Пост Диспетч газетінің сыншысы Кевин К. Джонсон Мартинді латын музыкасының "әдемі жүзді бейнесі" деп сипаттап, оның "Джон Секада, Селена және Сантана ешқашан жете алмаған биіктерге музыканы жеткізгенін" айтты. Ол сондай-ақ "Глория Эстефан өзінің қарыштама кезеңінде де Мартиннің айналасындағы шу мен қызығушылықты тудыра алмағанын" қосты. Billboard журналынан Джефф Мейфилд: "Мартиннің жеңісі – латын музыкасы үшін ғана емес, сонымен қатар Sony үшін де, жалпы музыка индустриясы үшін де үлкен жетістік" деді. Rolling Stone журналынан Роб Шеффилд 1999 жылды "музыканың жарылған жылы" деп атап, Спирс, Агилера, Мартин, NSYNC және Backstreet Boys-ті "жұлдыздардың жаңа буыны" деп сипаттады. Сонымен қатар, Billboard журналынан Джейсон Липшутц 1999 жылды "90-шы жылдардың ең жақсы музыкалық жылы" деп мәлімдеді.