Кіріспе

Жапондық ыстық бұлақтар

Жапонияда ([[wikt:温泉) ыстық бұлақтар, олардың маңындағы жуыну орындары және дәстүрлі қонақүйлер кездеседі. Жапония бойынша шамамен 25 000 ыстық бұлақ көзі бар, ал шамамен 3 000 онсен орны осы геотермалдық қыздырылған көздерден табиғи ыстық суды пайдаланады. Онсендер ашық ауада (露天風呂 немесе 野天風呂) немесе жабық ауада (内湯) орналасуы мүмкін. Дәстүр бойынша онсендер ашық ауада болған, бірақ қазір көптеген қонақүйлер жабық ванналар да салып жатыр. Бүгінде көптеген үйлерде жеке моншалары бар болғандықтан, дәстүрлі қоғамдық моншалардың саны азайды, бірақ ыстық бұлақ қалаларын аралау танымалдылығы артып келеді. Моншалар муниципалитет немесе жекеменшік болуы мүмкін, көбінесе қонақ үй, риокан немесе миншуку сияқты орналасу орындарымен байланысты. Онсеннің бар екені көбінесе белгілер мен карталарда ♨ символымен, канджи 湯 (ю, "ыстық су" деген мағынаны білдіреді) немесе қарапайым фонетикалық хирагана әрпі ゆ (ю) арқылы көрсетіледі.

Анықтама

Жапондық Жылы бұлақтар туралы заңға сәйкес ([[:ja:温泉法), онсен "жер астынан ағып шыққан ыстық су, минералды су және су буы немесе басқа газ (басты құрамы көмірсутек болып табылатын табиғи газды қоспағанда)" деп анықталады. Заң бойынша, онсенді қоректендіретін минералды су көздері кем дегенде 100 метр тереңдікте пайда болуы керек және құрамында күкірт, натрий, темір немесе магний сияқты минералдардың белгілі бір мөлшері болуы тиіс, себебі судағы нақты минералдардың адам денсаулығына пайдалы екеніне сенім бар. Оның түрлеріне күкірт онсені (硫黄泉), натрий хлориді онсені (ナトリウム泉), көмірсутек карбонаты онсені (炭酸泉) және темір онсені (鉄泉) жатады.

Аралас суға шомылу

Дәстүр бойынша, ерлер мен әйелдер онсен және сентодағы қоғамдық моншаларда бірге жуынып келген, бірақ Жапонияның Мейдзи қайта жаңғыруы кезінде Батысқа ашылғаннан бері көптеген мекемелерде жыныстық бөліну міндетті болды. Аралас ванна (混浴) кейбір ауылдық онсендерде әлі де кездеседі, мұнда әдетте жеке «тек әйелдерге арналған» ванналар немесе екі жынысқа арналған бөлек уақыттар ұсынылады. Балалар көбінесе осы ережелермен шектелмейді. Жапонияның кейбір префектураларында, соның ішінде Токиода, жалаңаш аралас ваннаға тыйым салынған, сондықтан аралас ваннаға барушыларға арнайы моншаға арналған киім (湯着) немесе купальник киюі талап етіледі. Татуировкаға тыйым салудың бастапқы себебі – якудза және басқа да қылмыстық топтардың мүшелерін кіргізбеу болған, олар дәстүрлі түрде әсем толық денеге татуировкалар жасатады. Дегенмен, татуировкаға көзбен қарайтын онсендер де бар. Жапония Ұлттық Туристік Ұйымының 2015 жылғы зерттеуі көрсеткендей, ел бойынша қонақ үйлер мен қонақүйлердегі онсен операторларының 30% -дан астамы татуировкасы бар адамды кіргізбейді; ал тағы 13% -ы татуировкасы бар қонаққа белгілі бір шарттармен, мысалы, татуировкасын жабу арқылы кіруге рұқсат беретінін айтты. Туризмнің өсуіне байланысты шетелдік клиенттердің саны артуда, сондықтан бұрын татуировкаға тыйым салған кейбір онсендер кішкентай татуировкалары бар қонақтарға кіруге рұқсат беру үшін ережелерін жеңілдетіп жатыр, егер олар татуировкаларын жапсырма немесе пластырьмен жапса.

Қауіптері

Жапондық ыстық су көздері заңының 18-бабының 1-тармағы ыстық су көздерінде шомылудың және олардың суын ішудің қарсы көрсетілімдері мен сақтық шаралары туралы нұсқауларды жариялайды. Жыл сайын миллиондаған жапондықтар онсенде шомылады, бірақ одан сирек кездесетін қосымша әсерлер пайда болуы мүмкін, мысалы, жоғары қан қысымын немесе жүрек ауруларын күшейтеді. Кейбір санитарлық жағдайы нашар онсендерде легионелла бактериясы табылған. Мысалы, 2002 жылы Миядзаки префектурасындағы бір онсенде 295 адам легионелламен жұқтырып, жеті адам қайтыс болды. Сол жылы Фукуока префектурасындағы онсенде су жылына тек екі рет ауыстырылғандықтан, стандартты көрсеткіштен 3700 есе артық легионелла бактериясы анықталды. Әлемдегі ыстық су объектілерінде, әртүрлі Naegleria түрлері сияқты жұқпалы аурулардың табылуы туралы хабарлар бар. Зерттеулер ыстық бұлақ суларында Naegleria кездесетінін көрсетсе де, әлемдегі көптеген біріншілік амебалық менингоэнцефалиттің өлім жағдайларына себепкер Naegleria fowleri онсен суларында табылған жоқ. Көптеген онсендерде ашық жаралары, теріде зақымдары немесе ойықтары бар адамдар шомылмауы туралы ескертулер ілінген. Сонымен қатар, соңғы жылдары онсендер инфекцияның алдын алу үшін суларына хлор қосуда, бірақ көптеген онсен жақтастары суды қайта пайдаланбайтын, керісінше күнделікті моншаларды тазалайтын табиғи, хлорланбаған онсендерді іздейді. Бұл мәселе Жапонияның кейбір префектураларында шешіледі, онда жалаңаш аралас шомылуға рұқсат етілмейді және келушілерге купальник кию талап етіледі.