Кіріспе

Миннесота штатының бір бөлігі, штаттың қалған бөлігінен Үлкен Торайкөлмен (Lake of the Woods) бөлінген.

Солтүстік-батыс бұрышы, жергілікті тұрғындар жай ғана Бұрыш деп атайды және Бұрыш ауданымен (Angle Township) шектес, Миннесота штатының Үлкен Торайкөл округінің жартылай анклавы болып табылады. Шамалау қателіктерін ескермегенде, бұл АҚШ-тың 49-шы параллельдің солтүстігінде орналасқан жалғыз жері, ол АҚШ пен Канада арасындағы шекараны Солтүстік-батыс бұрышынан батысқа қарай Джорджия бұғазына дейін (АҚШ-тың Вашингтон штаты мен Британдық Колумбия провинциясы арасында) құрайды. Бұрыштың құрлық ауданы Миннесотаның қалған бөлігінен Үлкен Торайкөлмен бөлінген, бірақ Канадамен құрлық шекарасын бөліседі. Бұрыш Миннесотаның бірнеше ерекше аймақтарының бірі саналса да, 2010 жылғы халық санауы бойынша оның жалпы халқы 119 адамды құрады. Аймақтың көп бөлігі су, ал құрлықтың көп бөлігі орманмен жабылған.

Шығу тегі

Аңгел қалашығы АҚШ аумағы ретінде белгіленді, себебі Канада–АҚШ шекарасын белгілеу кезінде келіссөзшілер аймақтың географиясын дұрыс түсінбеді. Бенджамин Франклин мен британдық өкілдер колониялық американдық географ Джон Митчеллдің Митчелл картасына сүйенді, онда Миссисипи өзенінің бастауы – солтүстік-батысқа қарай шамамен қашықтықта орналасқан деп есептелді, ал Көшпенділер көлінің нақты пішіні көрсетілмеген, оның орнына ол дөңгелек тәрізді болып бейнеленді. 1783 жылғы Париж шартында АҚШ аумағы мен солтүстікке орналасқан британдық иеліктер арасындағы шекара "Көшпенділер көлі арқылы оның ең солтүстік-батыс нүктесіне дейін, содан кейін батысқа қарай Миссисипи өзеніне дейін" жүретіні айтылды.

Бірақ Миссисипи өзенінің бастауы, Итаска көлі (сол кезде еуропалық зерттеушілерге белгісіз болған), Көшпенділер көлінен оңтүстікке қарай орналасқан, солтүстікке және батысқа емес. Сонымен қатар, көлдің бұрыс пішіні оның солтүстік-батыс бұрышын анықтауды қиын етті. 1794 жылғы Джей келісімі кезінде Миссисипи өзенінің солтүстікке жеткілікті ұзартылмағаны туралы алаңдаушылық туды, сондықтан осы келісімнің аясында өзенді бірлесіп зерттеу және егер ол солтүстікке жеткілікті ұзартылмаса, Париж шартының ниетіне сәйкес шекараны белгілеу үшін жаңа "достық келіссөздер" жүргізу туралы шешім қабылданды. 1797 жылы зерттеуші Дэвид Томпсон Миссисипи өзенінің ең солтүстік бастауын Бемиджиден бірнеше шақырым солтүстікке қарай, Көшпенділер көлінен оңтүстікке қарай анықтады. 1814 жылы Гент шартына қол қойылғанда, шекараны реттеуге тағы да тырысылды, бұл жолы Көшпенділер көлінің солтүстік-батыс нүктесін анықтайтын комиссия құрылды. Британдықтар шекараны Супериор көлінен Миссисипи өзенінің бастауы – Итаска көліне дейін батысқа қарай жүргізуді ұсынды, бірақ американдықтар сол кезде ешқандай жерді беруге дайын болмады. Шарты бойынша келіссөздер барысында екі тарап та Көшпенділер көлінен батысқа қарай шекараны қайта қарауға келісті. 1825 жылы британдық қызметтегі неміс астрономы Иоганн Людвиг Тиаркс көлді зерттеді. Тиаркс Томпсонның карталарына сүйене отырып, көлдің солтүстік-батыс нүктесі үшін екі мүмкіндікті анықтады: Аңгел шығанағы және Рат Портажы. Қай нүкте ең солтүстік-батыс екенін анықтау үшін ол әр нүктеден оңтүстік-батыс–солтүстік-шығыс бағытында сызық жүргізді. Егер сызық көлдің кез келген нүктесін кесіп өтсе, онда ол ең солтүстік-батыс нүктесі емес еді. Тиаркс көлді қиып өтпейтін жалғыз сызықтың Аңгел шығанағындағы тоғанның шетінде екенін анықтады. 1842 жылғы Вебстер–Эшбёртон шарты осы шекараны бекітіп, көлдің ең солтүстік-батыс нүктесінің нақты орнын белгіледі. Көлдің солтүстік-батыс бұрышының орналасуы мен пішіні солтүстік–оңтүстік сызығының АҚШ аумағының шығысындағы бөлігін кесіп тастағанын көрсетті, ол қазір Солтүстік-батыс бұрыш деп аталады.

География

АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, Англ қалашығының жалпы ауданы 596,3 шаршы миль (1,544 км2) құрайды, оның ішінде 123,09 шаршы миль (319 км2) жер, ал 473,2 шаршы миль (1,226 км2) (79,36%) су. Жерге бірнеше арал кіреді, оның ішінде Оук аралы, сондай-ақ қалашықтың оңтүстік-батыс бөлігіндегі 49-шы параллельдің оңтүстігінде орналасқан екі кішкентай мүйіс. Олардың бірі Манитобаның оңтүстік-шығыс бұрышының оңтүстігінде, Розоу округінің солтүстік-шығыс бұрышынан алыс емес, Елм Пойнт деп аталады. 2000 жылғы халық санағы бойынша 152 адамның 118-і материкте, ал 34-і Орман көліндегі аралдарда тұрды. Халық қоныстанған барлық аралдар 49-шы параллельдің солтүстігінде орналасқан. 49-шы параллельдің солтүстігіндегі қалашықтың құрлықтағы бөлігі 116,632 шаршы миль (302 км2) аумақты алып жатыр. Барлық аралдардың жалпы жер көлемі 6,303 шаршы миль (16 км2), ал екі мүйістің жалпы ауданы… Қалашықта штаттағы соңғы бір бөлмелі мемлекеттік мектеп бар. Лейк-оф-Вудс округіндегі Елм Пойнт Солтүстік-Батыс бұрышының оңтүстік-батысында орналасқан шағын мүйіс. Ол Канадамен шектеседі және батысындағы ұқсас кішкентай мүйіспен бірге Құрама Штаттардың құрлық бөлігінен бөлініп жатыр.

Саяси мәселелер

1997 жылы Солтүстік-Батыс Англдың тұрғындарының бір бөлігі балық аулауға қатысты шектеулер салдарынан АҚШ-тан шығып, Канадаға қосылуды ұсынды. Осы оқиға нәтижесінде осы су алаптарында балық аулау ережелері жақсы үйлестірілді.

Демография

2010 жылғы халық санауы бойынша, Angle-да 119 адам, 66 шаруашылық және 37 отбасы тұратын. 404 тұрғын үй болды. Ауылдық округтың этникалық құрамы 99,2% ақ нәсілді (119 адамның 118-і). Кез келген нәсілге жататын американдықтар немесе Аляска тумалары халықтың 0,8% құрады (яғни 1 адам). 66 шаруашылықтың 10,9%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 54,5%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 0%-ы күйеуі жоқ әйелдер, ал 43,9%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 37,9%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 3%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 1,80 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,32 адамды құрады. Angle-да халық тығыздығы төмен, оның ішінде 10,1%-ы 18 жасқа дейінгілер, 0,8%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 10,1%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 51,3%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 27,6%-ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 50 жасқа тең. Әр 100 әйелге 120,3 еркек келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 124,1 еркек келеді. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 28 500 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 31 250 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 28 500 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 21 250 доллар болды. Ауылдық округтың жан басына шаққандағы орташа табысы 13 932 долларды құрады. Отбасылардың 13,3%-ы және халықтың 12,3%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгі немесе 65 жастан асқандар жоқ.

Климат

Көппен климаттық жіктеу жүйесіне сәйкес, Солтүстік-Батыс бұрылымында Жылы жазғы, ылғалды континенттік климат (Dfb) басылады. Dfb климаты кем дегенде бір айдың орташа температурасы ≤, кем дегенде төрт айдың орташа температурасы ≥, барлық айлардың орташа температурасы < және маусымдар арасындағы жауын-шашынның айтарлықтай айырмашылығы жоқ болуымен сипатталады. Солтүстік-Батыс бұрылымында жаздың көп бөлігінде ылғалдылық жағымды болғанымен, кейде қатты ыстық пен жоғары ылғалдылықтың салдарынан жылу индексі > болатын жағдайлар туындауы мүмкін. Солтүстік-Батыс бұрылымындағы метеостанция салыстырмалы түрде жаңа, ол 1981 жылдан бастап деректерді жинақтай бастады, ал жақын орналасқан Халықаралық Шарлауықтар бір ғасырдан астам уақыттан бері деректерді тіркеп келеді. 1981 жылдан бері ауа температурасының ең жоғары көрсеткіші 1988 жылдың 5 шілдесінде, ал тәуліктік орташа шық нүктесінің ең жоғары көрсеткіші 2001 жылдың 4 тамызында тіркелді. 1981 жылдан бері ең көп жауын-шашын 2002 жылдың 9 маусымында жауды. Қыс айларында ауаның орташа жылдық ең төменгі температурасы , бұл оны 3а қаттылық аймағына жатқызады. 1981 жылдан бері ең төменгі ауа температурасы 2002 жылдың 2 ақпанында тіркелді. Суық желдің күшті болуымен байланысты қатты суық эпизодтарында желдің салқындату индексі төмендеуі мүмкін. Орташа жылдық қар жауын мөлшері (қыркүйек-мамыр) аралығында және құрайды.

Экология

A. W. Kuchler АҚШ-тың әлеуетті табиғи өсімдік түрлеріне сәйкес, Солтүстік-Батыс бұрылысында Ұлы көлдер шырша/қарағайы (93) басым өсімдік түрі, ал солтүстік қоныс жапырақты орман (22) басым өсімдік нысаны болар еді. Өсімдіктердің қыстың суына төзімділік аймағы 3а, орташа жылдық ең төменгі ауа температурасы шамамен -25°C. Көктемгі гүлдеу әдетте мамырдың ортасында, ал күзгі түстер қыркүйектің соңында жетеді.

Басқа БАҚ-та бейнелеу

Эрни Пайл Солтүстік-Батыс бұрышы және оның тұрғындары туралы бірнеше мақала жазды, олар "Туған жер" (1947) жинағында топтастырылды, бұл кітап оның өлімінен кейін жарық көрді. Америкалық жазушы Тим О'Брайен өзінің ең көп сатылған "Көлдер арасында" (1994) романының оқиғасын осы бұрышта өткізеді. Оның "Жаңбырлы өзенде" атты әңгімесі де сол жерде болған оқиғаны баяндайды. Уильям Кент Крюгердің "Солтүстік-Батыс бұрышы" (2011) романы осы аймақтағы оқиғаларға арналған. Дэнни Орлис кітаптар сериясы, жастарға арналған христиандық көркем әдебиет, көбінесе Солтүстік-Батыс бұрышында өрбуімен ерекшеленеді.