Кіріспе

Clearwater County, Minnesota, United States Lake Itasca (/aɪ/'t/æ//s//k//ə/ eyeTASSkə) – шамамен 5 км² ауданы болатын шағын мұздық көл. Ол Итаска мемлекеттік паркінде, оңтүстік-шығыс Клирвотер округінде, Солтүстік-орталық Миннесотаның бастау (Headwaters) аймағында орналасқан және Миссисипи өзенінің бастауы болғандығымен ерекшеленеді. Оның орташа тереңдігі белгілі емес, теңіз деңгейінен 450 метр биіктікте жатыр. Оджибве тайпасы бұл көлді Омашкуозо заага'иган (Бұлан көлі) деп атаған. Аймақты алғаш зерттеген еуропалықтар – француз канадалықтар, олар көлге Лак лабиш (Қырғыз көлі, көбінесе Бұлан көлі деп қате аударылады) деп ат қойған. Кейін Генри Скулкрафт бұл атауды латын тіліндегі veritas caput ("Миссисипидің нағыз бастауы") деген сөздердің қосындысынан құралған "Итаска" деп өзгерткен. Бұл Скулкрафт жасаған жалған түпкілікті американдық жер аттарының бірнеше мысалының бірі.

Миссисипи өзенінің бастауы

Бұл Мексика шығанағына қарай 2,340 миль (3,770 км) ағып жатқан Миссисипи өзенінің негізгі бастауы. Көлге (жылдың көп бөлігі немесе барлығы) құятын бірнеше салалы өзендер бар, олардың бірі, Нил және Амазонка өзендері сияқты қазіргі заманғы анықтамалар бойынша, көлдің ағысынан гөрі аз байқалатын болса да, нақты бастау деп есептеледі. Генри Скулкрафт 1832 жылы Итаска көлін өзеннің негізгі бастауы ретінде анықтады. Ол 1820 жылы генерал Льюис Касс басқарған бұрынғы экспедицияның құрамында болды, ол өзеннің бастауы ретінде Итаскадан төмен орналасқан Касс көлін атады. Алайда, тері саудагері Уильям Моррисон бұл көлді алғаш 1804 жылы Миссисипи өзенінің бастауы деп тапқан деген қарсы пікір бар. Көлдің батыс жағын оңтүстік жағындағы екі арнамен суландырады. Николет арнасы жақын маңдағы бұлақтан басталады. Тағы бір кішкентай арна Елк көлінен Итаскаға құяды, ал оны өз кезегінде тағы екі арнамен суландырады. Оджибва тайпасы Елк көлін және арнаны Bekegamaag zaaga'igan және Bekegamaag ziibi (Сиделак көлі және Сиделак өзені) деп атаған. 1930 жылдары Азаматтық консервациялық корпус көлден шығатын Миссисипи арнасын кеңейтіп, келушілер үшін "жағымдырақ орта" жасады. Жобаға айналасындағы батпақты кептіру, жаңа арнаны қазу және жасанды тасқындарды орнату кірді. Туристер бұл тастарды Миссисипи өзенінен өту үшін пайдаланады.

Ғылымның ортақ негізі

Көлде Миннесота университетінің Итаска биологиялық станциясы мен зертханалары орналасқан, онда көктемгі және жазғы курстар, сондай-ақ жыл бойы далалық зерттеу жұмыстары жүргізіледі. Кампус 1909 жылы құрылған. Осы ғимараттардың кейбіреулері 1930 және 1940 жылдары салынған, ал басқалары, ішінде ең ірісі – Биомет орталығы, жақында салынды. Қазіргі биологиялық станция директоры – Джонатан Шиллинг. Итаска көлі аймағы Миссисипи өзенінің бастауында және Миннесота штатының ескі өркендеген орманның 25 пайызының арасында орналасқан, сонымен қатар Солтүстік Американың үш ірі жаратылыс ортасының тоғысқан жері: Ұлы дала, оңтүстіктегі жапырақты орман және солтүстіктегі қылқан жапырақты орман. Осы үш ортаның қалдықтарын паркте көруге болады. Итаска көлінің ерекше географиялық орны классикалық музыка концерттеріне де жол тапты. Композитор Ферде Грофе Миссисипи өзенінің туған жерін және онда тұратын жергілікті халықты танымал классикалық шығармасы – «Миссисипи сюитасында» бейнелеген.