Кіріспе

Жыл сайынғы AI байқауы – Лобнер сыйлығы, жюри мүшелері ең адамға ұқсас деп санаған компьютерлік бағдарламаларға жүлде беретін жасанды интеллект саласындағы жыл сайынғы байқау. Байқау форматы стандартты Тьюринг тестісі болды. Әр кезеңде адам судьясы компьютерлік бағдарламамен және адаммен бір уақытта компьютер арқылы мәтіндік әңгімелесулер жүргізді. Судья жауаптар негізінде қайсысы адам, қайсысы бағдарлама екенін анықтауға тырысты. Байқау 1990 жылы Хью Лобнер АҚШ-тың Массачусетс штатындағы Кембридж мінез-құлық зерттеулер орталығымен бірлесіп ұйымдастырды. 2014 жылдан бастап оны AISB Блетчли Паркте өткізді. Сондай-ақ ол Флиндерс университетімен, Дартмут колледжімен, Лондонның Ғылым мұражайымен, Рединг университетімен және Ольстер университетінің Мэйги кампусымен (Дерри, Ұлыбританияның Мәдениет қаласы) байланысты болды. 2004 және 2005 жылдары байқау Нью-Йорктегі Лобнердің пәтерінде өтті. Жасанды интеллект саласында Лобнер сыйлығы біршама даулы; ең белгілі сыншысы Марвин Мински оны осы салаға пайдасы жоқ жарнамалық әрекет деп атады. 2019 жылғы соңғы байқау форматы өзгерді. Судьялар тобы болған жоқ. Керісінше, чат-боттарды жұртшылық бағалады және адамдар қатыспады. 2020 жылдан бастап сыйлық тоқтатылған деп хабарланды.

Сыйлықтар

Бастапқыда, бәйгеде ең адамға ұқсайтын бағдарлама үшін 2000 доллар сыйлық тағайындалған. 2005 жылы сыйлықтың көлемі 3000 долларға, ал 2006 жылы 2250 долларға жеткен. 2008 жылы 3000 доллар сыйлық берілді. Бұған қоса, бір рет ғана берілуге тиіс екі сыйлық болған, бірақ олар ешқашан берілген жоқ. Төрешілер нағыз адамнан ажырата алмайтын және адамның компьютерлік бағдарлама екеніне көндіре алатын алғашқы бағдарламаға 25 000 доллар ұсынылады. Түрлинг тестісінде, мәтінді, визуалды және дыбыстық ақпаратты түсіндіруді қоса, нағыз адамнан ажырата алмайтын алғашқы бағдарлама үшін 100 000 доллар сыйақы қарастырылған. Бәйге осы сыйлықты жеңгеннен кейін аяқталуы жоспарланған.

Бәсекелестік ережелері мен шектеулері

Ережелер жылдар бойы өзгерді және алғашқы жарыстарда Тьюринг сынақтары шектеулі әңгімелесулермен өткізілді, бірақ 1995 жылдан бастап талқылау шектеусіз болды. 2007 жылы Роберт Медекса, Ноа Дункан және Ролло Карпентердің үш өтінімі бойынша, демеуші технологияның деңгейін бағалау үшін бірнеше негізгі "іріктеу сұрақтары" қолданылды. Оларға уақыт, жарыс кезеңі сияқты қарапайым сұрақтар, жалпы білім ("Шанышқы не үшін керек?"), салыстырулар ("Пойыз ба, ұшақ ба, қайсысы жылдам?"), сондай-ақ әңгіменің бұрынғы бөліктерін есінде сақтауды тексеру мақсатындағы сұрақтар кірді. "Барлық зат есімдер, сын есімдер мен етістіктер 12 жасқа дейінгі балаларға немесе жасөспірімдерге арналған сөздіктен алынуы тиіс". Өтініштерді қабылдау үшін сұрақтарға "ақылды" жауап беру міндетті емес еді. 2008 жылы демеуші алғаш рет жарысқа дайындық кезеңін қосуға рұқсат берді, бұл бұрын қабылдалмаған веб-базалы өтініштерге мүмкіндік берді, оларды шақырылған сарапшылар бағалады. Қолда бар ережелерде сарапшыларды қалай іріктеу және оларға қандай нұсқаулар беру керектігі көрсетілмеген. Жүйелерді бағалайтын сарапшылардың уақыты шектеулі: 2003 жылғы жарыста әрбір қатысушыға 5 минут, 2004-2007 жылдардағы жарыстарда әр жұпқа 20 минуттан астам, 2008-2009 жылдары адаммен және бағдарламамен бір уақытта әңгімелесуге 5 минут, ал 2010 жылдан бастап бір уақытта әңгімелесуге 25 минутқа дейін ұзартылды.

Сындар

Бұл сыйлық осы саланың мамандарымен ұзақ уақыттан бері түрлі себептермен сынға ұшырап келеді. Көптеген адамдар оны жарнамалық әрекет деп есептейді. Марвин Мински бәсекелестікті тоқтатуға болатын адамға сарказммен "сыйлық" ұсынды. Лобнер Минскидің бәсекелестікті тоқтату үшін сыйлық ұсынуының оны, әдістеме жүзінде, демеушіге айналдырғанын әзілмен айтты. Бәйге ережелері жеткіліксіз білімі бар судьяларды жылдам шешімдер қабылдауға итермеледі. Судьялар мен қатысушылардың араласуы бастапқыда өте қысқа болды, мысалы, шамамен 2,5 минут сұрақ-жауап, бұл тек бірнеше сұраққа ғана мүмкіндік берді, бұл стандартты чат-бот тәсілдеріне қолайлы доменді құрады. Бәйгеге қатысушылар түсінуге немесе интеллектуалдыққа ұмтылмайды, олар ELIZA стиліндегі қарапайым әдістерге жүгінеді, ал табысты қатысушылар алдау мен көрінеулікке жетеді.

2009 жыл

2009 жылғы Лобнер сыйлығы конкурсы 6 қыркүйекте 2009 жылы Ұлыбританияның Брайтон қаласында, "Интерспич-2009" конференциясымен бірге Брайтон орталығында өтті. 2009 жылғы жүлде қоры 3000 АҚШ долларынан тұрды. Конкурсқа қатысқандар – Девид Леви, Ролло Карпентер және Мохан Эмбар, олар осы ретпен жеңіске жетті. Жазушы Брайан Кристиан 2009 жылғы Лобнер сыйлығы конкурсына адам ретінде қатысты және өзінің "Ең адамгершіл адам" кітабында бұл жарыстағы тәжірибесін баяндады.

2010 жыл

2010 жылғы Лобнер сыйлығы конкурсы 23 қазанда Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласындағы Мемлекеттік университетінде өтті. 2010 жылғы жарыс – бұл конкурстың 20-шы мәрте өткізілуі болды. Жеңімпаз – Брюс Уилкокс және оның Suzette бағдарламасы.

2011 жыл

2011 жылғы Лобнер сыйлығы конкурсы 19 қазанда Ұлыбританияның Девон графтығындағы Эксетер университетінде өтті. 2011 жылғы жүлде қоры 4000 долларға тең болды. Финалға шыққан төрт қатысушы және олардың чатботтары: Брюс Уилкокс (Rosette), Адена Мигнонья (Zoe), Мохан Эмбар (Chip Vivant) және Рон Ли (Tutor) – осы ретпен жеңіс тұғырына көтерілді. Сол жылы жас төрешілер алқасы да қосылды, оған Джорджия Мей Линдфилд, Уильям Данн, Сэм Кит және Кирилл Джердев кірді. Жасөспірімдер арасындағы байқаудың нәтижелері негізгі байқаудан едәуір өзгеше болды: Tutor және Zoe чатботтары бірінші орынды бөлісті, ал Chip Vivant және Rosette үшінші және төртінші орындарды иеленді.

2012 жыл

2012 жылғы Лобнер сыйлығы конкурсы 15 мамырда Англияның Беккингемшир графтығындағы Блетчлидегі Блетчли паркінде Алан Тьюрингтің туылған күнінің 100 жылдығын мерекелеуге арналған іс-шара ретінде өтті. 2012 жылғы жүлде қоры 5000 АҚШ долларын құрады. Жергілікті ұйымдастырушы – 1997 және 2009 жылдары Лобнер сыйлығын жеңіп алған Дэвид Леви. Финалға шыққан төрт қатысушы және олардың чатботтары: Мохан Эмбар (Chip Vivant), Брюс Уилкокс (Angela), Дэниел Берк (Adam), М. Аллан (Linguo) – осы ретпен жарыс қорытындыланды. Сол жылы Эксетер университетінің компьютерлік ғылымдар факультетінің командасы (Эд Кидвелл, Макс Дюпеноис және Кент МакКлимонт) әңгімелердің алғашқы тікелей веб-трансляциясын жасады.

2015 жыл

2015 жылғы Лобнер сыйлығы конкурсын Брюс Уилкокстың «Роза» тағы да жеңіп алды. Төрешілер алқасы: «New Scientist» журналының физикалық ғылымдар саласындағы тілшісі Джейкоб Аарон; «BBC» телеарнасының технологиялар жөніндегі тілшісі Рори Селан Джонс; кинорежиссер және фотограф Бретт Марти; жазушы Ариадне Тампион.