Кіріспе

Төменгі тыныс жолдарынан түсірілген шырыш – төменгі тыныс жолдарынан (трахея мен бронхтардан) түсірілген шырыш. Медицинада қақырық үлгілері көбінесе жалаңаш көзбен қарау, тыныс жолдары инфекцияларын микробиологиялық зерттеу және тыныс алу жүйелерін цитологиялық зерттеу үшін қолданылады. Үлгіде мұрын немесе ауыз қуысынан шыққан шырыш болмауы маңызды. Пациент үйде қақырықтың түрлі түстерін анықтау үшін оны қарап тексеруі мүмкін (төменде қараңыз). Сары немесе жасыл түстің кез келген белгісі (ірің) тыныс жолдарының инфекциясын көрсетеді (бірақ оның қоздырғышын анықтамайды). Мұндай түстер ақ қағаз, ақ ыдыс немесе ақ раковина сияқты ақ фонға қарағанда жақсы көрінеді. Жасыл, сары немесе қою шырыш (қақырық) әрқашан инфекцияның бар екенін білдірмейді. Сондай-ақ, инфекция болса, қақырықтың түсі вирустың, бактерияның немесе басқа патогеннің себепкер екенін анықтамайды. Қарапайым аллергия да шырыштың түсінің өзгеруіне әкелуі мүмкін.

Сипаттама

Ең жақсы қақырық үлгілерінде сілекей өте аз болады, себебі сілекей үлгіні ауыз бактерияларымен ластайды. Бұл, әсіресе, цитология немесе микробиология саласындағы зертханалық тексеруге арналған үлгілер үшін маңызды. Үлгінің жеткіліктілігін зертхана технологтары қақырықтың граммдық бояуы немесе цитологиялық бояуы арқылы бағалайды. Микроскоппен қарағанда, төмен күштілікте 25-тен астам жалпақ эпителий жасушалары табылуы сілекеймен ластануды күшті көрсетеді. Қақырық үлгілері адамның астма сияқты ауруларында тыныс жолдарының қабыну деңгейін анықтау үшін қолданылған. Атап айтқанда, бұл жұмыс ауыр астмамен ауыратын пациенттердің бір тобында кортикостероидтермен емдеуге төзімді тыныс жолдарының қабынуы бар екенін көрсетті. Микробиологияда қақырық үлгісін егу кезінде, сары іріңге ұқсас бөлігін мақтаға алу дұрыс. Егер қақырықта қан болса, оны да мақтаға алу керек. Микробиологиялық қақырық үлгілері Moraxella catarrhalis, Mycobacterium tuberculosis, Streptococcus pneumoniae және Haemophilus influenzae сияқты инфекцияларды анықтау үшін қолданылады. Басқа патогендер де табылуы мүмкін. Іріңді қақырықта ақ қан жасушалары, жасуша қалдықтары, өлген тіндер, сероздық сұйықтық және қою сөл (мымық) болады. Іріңді қақырық әдетте сары немесе жасыл түсті болады. Ол пневмония, бронхиэктазия, өкпе абсцесі немесе бронхиттің асқынған сатысында кездеседі.