Кіріспе

Химиялық түрлер – белгілі бір уақыт аралығында бірдей молекулалық энергия деңгейіне ие, химиялық тұрғыдан толықтай бірдей молекулалық бірліктерден құралған заттардың нақты түрі. Бұл бірліктер байланыс түрлері және изотоптардың салыстырмалы мөлшері арқылы жіктеледі. Химиялық түрлер молекулалық бірліктердің түріне қарай атомдық, молекулалық, иондық немесе радикалдық түрлерге бөлінеді.

Жіктеу

Жалпы, химиялық түр – белгілі бір уақыт аралығында (яғни, тәжірибеде) молекулалық энергия деңгейлерінің бірдей жиынтығына ие химиялық идентификация ретінде анықталады. Осы энергия деңгейлері химиялық түрдің байланыс немесе изотоптық құрамы сияқты қасиеттері арқылы басқалармен өзара әрекеттесуін анықтайды. Химиялық түрлер атом, молекула, ион немесе нақты химиялық атаумен және химиялық формуласымен сипатталатын радикал болуы мүмкін. Супрамолекулалық химияда химиялық түрлер – молекулалар арасындағы байланыстардың (мысалы, сутегі байланысы, диполь-диполь байланыстары және т.б.) пайда болуы немесе үзілуі нәтижесінде құрылатын құрылымдар болып табылады. Осы байланыстар химиялық түрдің сұйық немесе қатты күйдегі физикалық қасиеттерін анықтай алады. Бұл термин қатты заттағы химиялық тұрғыдан бірдей атомдық немесе молекулалық құрылымдар жиынтығына да қолданылады.

Химиялық түрлердің түрлері

Атомдық түр: Атомның изотопы, электрондық немесе тотығу күйімен анықталатын элементтің нақты түрі. Аргон – Ar формуласымен берілетін атомдық түр. Молекулалық түрлер: Химиялық байланыстармен байланысқан молекулалардың тобы. Мысалы, O3 формуласы бар озон. Иондық түрлер: Электрондарды ұсынған немесе алған атомдар немесе молекулалар, нәтижесінде оң (катион) немесе теріс (анион) зарядталған таза электр заряды пайда болады. Жалпы оң заряды бар түрлер – катиондық түрлер. Натрий ионы – катиондық түрдің мысалы, оның формуласы Na+. Жалпы теріс заряды бар түрлер – аниондық түрлер. Хлорид – аниондық түр, оның формуласы Cl−. Радикалды түрлер: Жұпталмаған электрондары бар молекулалар немесе атомдар. Триарлборан анионы – радикал түр, оның формуласы Ar3B−.

Химиялық заттар екі түрлі түрлерге жатуы мүмкін. Мысалы, нитрат – молекулалық және иондық түр, оның формуласы NO3−. ДНҚ түр емес екенін ескеріңіз; бұл атау әртүрлі формулалары бар көптеген молекулаларға қолданылады (әрбір ДНҚ молекуласы бірегей).