Кіріспе

Диодтың түрі

Электроникада лавиналық диод – лавиналық бұзылуды белгілі бір кері бұрылыс кернеуінде сезінуге арналған (силицийден немесе басқа жартылай өткізгіштен жасалған) диод. Лавиналық диодтың торабы ток концентрациясын және оның салдарынан пайда болатын қызып кету ошақтарын болдырмау үшін жасалған, сондықтан диод бұзылудан зақымдалмайды. Лавиналық бұзылу кристалл торында иондану тудыратын жеткіліксіз мөлшердегі тасымалдаушылардың үдеуінен пайда болады, бұл одан да көп тасымалдаушыларды жасайды, олар өз кезегінде одан да көп иондану тудырады. Лавиналық бұзылу тораптың барлық бөлігінде біркелкі болғандықтан, бұзылу кернеуі лавиналық емес диодқа қарағанда ток өзгергенде дерлік тұрақты болады. Зенер диоды Зенер бұзылысына қоса, ұқсас әсер көрсетеді. Екі әсер де мұндай диодтарда болады, бірақ көбінесе біреуі екіншісінен басым болады. Лавиналық диодтар лавиналық әсерге оңтайландырылған, сондықтан олар бұзылу жағдайында кернеудің шағын, бірақ айқын төмендеуін көрсетеді, бұл бұзылу кернеуінен әрқашан жоғары кернеуді сақтайтын Зенер диодтарынан өзгеше. Бұл мүмкіндік қарапайым Зенер диодына қарағанда жақсырақ қорғаныс қамтамасыз етеді және газ разрядтағы түтіктерді алмастыруға ұқсайды. Лавиналық диодтардың кернеудің шағын оң температуралық коэффициенті бар, ал Зенер әсеріне сүйенетін диодтардың теріс температуралық коэффициенті бар.

Кернеуді белгілеу

Ажырағаннан кейінгі кернеу токтың өзгеруімен біршама ғана өзгереді. Бұл лавиналық диодты кернеу эталоны ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. 6-8 вольттан жоғары кернеуге номиналданған диодтар көбінесе лавиналық диодтар болып табылады.

Қорғау

Жалпы қолданылуы – электронды тізбектерді зиянды жоғары кернеулерден қорғау. Аваланша диоды тізбекке кері полярлы қосылады. Яғни, оның катоды анодына қатысты оң болады. Бұл конфигурацияда диод ток өткізбейді және тізбек жұмысына кедергі келтірмейді. Егер кернеу жобаланған шектен асып кетсе, диод лавиналық құлауға түседі, нәтижесінде зиянды кернеу жерге өткізіледі. Осылай қолданғанда, оларды көбінесе қысымдағыш диодтар немесе уақытша кернеуді басу құрылғылары деп атайды, себебі олар максималды кернеуді белгілі бір деңгейге дейін шектейді немесе "қаптайды". Аваланша диодтары әдетте осы қызмет үшін олардың VBR қысу кернеуімен және сіңіре алатын максималды уақытша энергия мөлшерімен сипатталады, бұл энергия (джоульмен) немесе диодтың қызып кетпеуіне шара қолданған жағдайда, лавиналық құлаудың бұзу тудырмайтындығымен анықталады.

Радиожиілік шуын шығару

Аваланша диодтары радиожиілікті шуды жасайды. Олар радио жабдықтарында және аппараттық кездейсоқ сандар генераторларында шу көзі ретінде кеңінен қолданылады. Мысалы, олар антенна анализаторларының көпірлері үшін радиожиілік (RF) көзі ретінде жиі пайдаланылады. Аваланша диодтары сондай-ақ ақ шу генераторлары ретінде де қолданылуы мүмкін.

Микротолқынды жиілікті өндіру

Резонанстық тізбекке қойылғанда, лавиналық диодтар теріс кедергіге ие құрылғылар ретінде жұмыс істей алады. IMPATT диоды – жиіліктерді жасауға арналған лавиналық диодтың оңтайландырылған түрі.

Бір фотоны бар лавина детекторы

Бұл допингтелген кремнийден жасалған және тіпті жалғыз фотондарды анықтау үшін лавиналық ыдырау құбылысына сүйенетін құрылғылар. Кремнийлі лавиналық фотодиод – жоғары сезімталдыққа ие фотон детекторы. Олар "жоғары жылдамдықты және төмен жарық деңгейіндегі қолданулар үшін өте қолайлы". Лавиналық фотодиод жүздеген вольтқа дейінгі кері бұрылыс кернеуімен жұмыс істейді, бұл кернеу оның ыдырау кернеуінен сәл төмен. Осы режимде, түскен фотондардың әсерінен пайда болатын электрон-тесік жұптары электр өрісінен көп мөлшерде энергия алып, қосымша заряд тасымалдаушыларды тудырады. Осы электрондық құрылғылармен бір фотонның фототогын тіркеуге болады.