Оңтүстік Георгия және Оңтүстік Сандвич аралдарының аймағы

Кіріспе

Оңтүстік Атлантикадағы британдық теңізден тыс аумақ

Оңтүстік Грузия және Оңтүстік Сандвич аралдары (SGSSI) – Атлант мұхитының оңтүстігіндегі британдық теңізден тыс аумақ. Бұл – аралдардың шалқары, қонақжайсыз тобы, Оңтүстік Грузиядан және Оңтүстік Сандвич аралдары деп аталатын кішігірім аралдар тізбегінен тұрады. Оңтүстік Грузия ұзын және кең, және аумақтағы ең үлкен арал болып табылады. Оңтүстік Сандвич аралдары Оңтүстік Грузиядан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен орналасқан. Аумақтың жалпы жер көлемі – . Фолкленд аралдары оның ең жақын нүктесінен батысқа қарай орналасқан. Оңтүстік Сандвич аралдарында тұрғындар жоқ, ал Оңтүстік Грузияда тұрақты емес, өте аз халық қоныстанған. Аумаққа жолдардағы жолаушылар рейстері немесе паромдық қатынастар жоқ, бірақ Оңтүстік Грузияға круиздік лайнерлермен сапарлар күннен-күнге танымал болып келеді, әр жазда бірнеше мың турист келеді. Ұлыбритания 1775 жылы Оңтүстік Грузияға, ал 1908 жылы Оңтүстік Сандвич аралдарына егемендік құқығын жариялады. "Оңтүстік Грузия және Оңтүстік Сандвич аралдары" аумағы 1985 жылы құрылды; оған дейін ол Фолкленд аралдарының тәуелділіктерінің бөлігі ретінде басқарылды. Аргентина 1927 жылы Оңтүстік Грузияға, ал 1938 жылы Оңтүстік Сандвич аралдарына да талап етті. Аргентина 1976 жылдан 1982 жылға дейін Оңтүстік Сандвич аралдарындағы Туле аралында "Корбета Уругвай" әскери-теңіз станциясын ұстады, бірақ ол Корольдік теңіз күштері тарапынан жабылды. Аргентинаның Оңтүстік Грузияға деген талабы 1982 жылғы Фолкленд соғысына себеп болды, оның барысында аргентиналық әскерлер аралды қысқа мерзімге басып алды. Аргентина Оңтүстік Грузия мен Оңтүстік Сандвич аралдарына Тьерра-дель-Фуэго, Антарктида және Оңтүстік Атлантика аралдары провинциясының бөлігі ретінде егемендік құқығын талап етуді жалғастыруда. Түйебалық аралдардың экономикасы үшін маңызды, сондықтан 4 қыркүйек Түйебалық күні аумақта мемлекеттік мереке ретінде тойланады.

17-19 ғасырлар

Оңтүстік Джорджия аралын алғаш рет 1675 жылы сәуір айында Лондондық саудагер және (аты француз тілінде болғанымен) ағылшын Энтони де ла Роше аралдың бірінші шығанағында екі апта өткізді. Алғашқы карталарда бұл арал Рош аралы деп белгіленген. Сан-Мало портынан шыққан испан сауда кемесі «Леон» оны 1756 жылдың 28 немесе 29 маусымында көріп өткен. 1775 жылы Джеймс Кук аралды толық айналып өтіп, алғаш рет жағаға қонды. Ол бұл аумақты Ұлыбритания Корольдігі үшін талап етіп, Ұлыбритания Королі ІІІ Георгийдің құрметіне «Грузия аралы» деп атады. Оңтүстік Джорджияның басқару мәселелері бойынша британдық шаралар 1843 жылғы британ патенттері арқылы белгіленді. 1882–1883 жылдары бірінші Халықаралық полярлық жылға арналған неміс экспедициясы аралдың оңтүстік-шығысындағы Роял шығанағында базасын құрды. Бұл топтың ғалымдары Венераның транзитін бақылап, 1883 жылы Кракатау жанартауының атқан кезінде пайда болған толқындарды тіркеді. Оңтүстік Джорджияда теңіз есіткіштерін аулау 1786 жылы басталып, 19 ғасыр бойы жалғасты. Сулар қауіпті екені дәлелденді және көптеген кемелер, мысалы, «Эрл Спенсер», 1801 жылдың соңында осы жерде сүңгіп кетті.

Оңтүстік Сандвич аралдары

Капитан Джеймс Кук 1775 жылы Сандвич аралдары тобының оңтүстік сегіз аралын ашты, бірақ ол оңтүстік үш аралын біріктірді, ал олардың жеке аралдар екендігі 1820 жылға дейін Фабиан Готтлиб фон Беллинсгаузенмен нақтыланды. Солтүстік үш аралды Беллинсгаузен 1819 жылы ашқан. Кук бұл аралдарға "Сандвич жері" деген ат қойды, бірақ олардың бір құрлық емес, аралдар тобы болуы мүмкін екенін де айтқан. Бұл атау Джон Монтегю, 4-ші Сандвич графы, Адмиралтействоның бірінші лордының құрметіне таңдалды. Кейіннен оларды қазіргі Гавай аралдарынан ажырату үшін "Оңтүстік" деген сөз қосылды. Оңтүстік Туле аралдар тізбегінің оңтүстік ұшында орналасқан және Антарктика шартының қолданыс аймағынан тыс жердегі ең оңтүстік нүктесі болып табылады. Аргентина 1938 жылы Оңтүстік Сандвич аралдарына құқығын жариялады және бірнеше рет аралдардағы британдық егемендікке қарсы шықты. 1955 жылдың 25 қаңтарынан 1956 жылдың ортасына дейін Аргентина Фергюсон шығанағында "Тениенте Эскивель" атты жазғы станциясын ұстады. Аргентина 1976 жылдан 1982 жылға дейін сол аралдың оңтүстік-шығыс жағалауында "Корбета Уругвай" әскери-теңіз базасын орналастырды. 1976 жылы британдықтар Аргентина базасының бар екенін анықтағаннан кейін наразылық білдіріп, дипломатиялық жолмен мәселені шешуге тырысты, бірақ Фолкленд соғысынан кейін ғана күшпен жоюға әрекет етті. База 1982 жылдың 20 маусымында алынып тасталды.

Тілдер

Аумақтың жалғыз ресми тілі – ағылшын тілі, ол қазіргі уақытта тұрғындар арасында кеңінен қолданылады және аумақтағы әкімшілік функциялардың басым бөлігінде пайдаланылады. Ағылшын тілі мемлекеттік органдарда басым тіл болғанымен, аралдардың ұраны «Лео Террам Проприам Протегат» латын тілінде жазылған және «Арыстан өз жерін қорғасын» деп аударылады. 1956 жылғы «Жер аттары туралы жарлық» және 1957 жылғы «Жер аттары туралы ереже» жаңа жер аттарын бекітуді реттеді, бұл 2020 жылдың 11 қыркүйегіне дейін сақталды, содан кейін аймақтық Антарктика жер аттары комитетіне өкіл тағайындалды және аумақтағы жаңа аттарды анықтау үшін үш критерийден тұратын жаңа тізім жасалды. Британдық капитан Джеймс Кук аралдарды зерттеу кезінде аумақтағы жаңа аттарды қабылдау бойынша стандартты белгіледі, ол төрт категорияға негізделген: экспедиция демеушілері, офицерлер мен экипаж мүшелерінің есімдері, маңызды заманауи оқиғалар және орынның физикалық ерекшеліктеріне немесе географиялық құрылымына сипаттамалық атаулар. Бұл стандартты кейінірек аймаққа келген саяхатшылар, соның ішінде әртүрлі елдерден келген зерттеушілер, мысалы, орыс зерттеушісі Фабиан Готтлиб фон Беллинсгаузен де сақтады, ол 1819-1821 жылдардағы Антарктика экспедициясы барысында аумақта алты жаңа атты таңдады, соның ішінде Аллардайс жотасы және басқалары. Скрап Скерри («скрапскяер» немесе «скрапскжар»), Гритвикен («Қазан шығанағы») және Элсехул («Эльсе ойығы»), сондай-ақ Годтул («Жақсы ойыс») сияқты бірнеше кит аулау станциялары да бар. Оңтүстік Георгияда (және Антарктика конвергенциясының оңтүстігінде) туған алғашқы адам – Солвейг Гунбьёрг Якобсен де норвегиялық болды. Тачер түбегінде орналасқан Маивикен кішкентай шығанағына бастапқыда швед тілінде «Май шығанағы» деген мағынаны білдіретін Маивикен деген ат берілді, бірақ кейіннен қазіргі норвегиялық жазу нұсқасына өзгертілді. Сонымен қатар, 1882-1883 жылдардағы неміс халықаралық полярлық жыл экспедициясы мен 1877-1878 жылдардағы австриялық суретші Генрих Клуцчакпен жүрген америкалық кит аулау сапарының құрметіне көптеген неміс жер аттары қабылданды, Клуцчак мүйісі мен Шредер мұздығы осы екі саяхатты еске түсіреді. Дегенмен, қазіргі уақытта аумақта испан тіліндегі атаулар өте сирек, бұл аралдардың Аргентинамен арасындағы егемендік дауына байланысты, бірақ 1952 жылдан бастап Аргентинаның Антарктика экспедицияларының басталғаннан бері бірқатар жерлерге испан тіліндегі аттар берілді, соның ішінде Пунта Карбон және Пунта Хуэка.

The sole official language of the territory is English, which is widely spoken amongst residents currently and used for nearly all administrative functions in the territory. Although English is used in the majority of government functions, the islands' motto Leo Terram Propriam Protegat is in Latin and is translated as "May the Lion protect his own land". The adoption of new placenames was governed by the Place names Ordinance of 1956 and Place names Regulation of 1957 until 11 September 2020, when a representative was appointed to the regional Antarctic Place names Committee and a new list of three criteria was created for deciding new names within the territory. During British captain James Cook's navigation of the islands, he set a standard for the adoption of new names in the territory based on four categories: expedition sponsors, the names of officers and crew, notable contemporary events, and descriptive names referring to the physical nature of the place or geographic formation. This standard was mostly followed by later visitors in the region, including by explorer from different countries such as Russian explorer Fabian Gottlieb von Bellingshausen, who selected six new names within the territory in his 1819 1821 Antarctic expedition. and Allardyce Range, amongst others. Skrap Skerries ("skrapskjaer" or "skrapskjar"), Grytviken ("Pot Bay"), and Elsehul ("Else's hole"), as well as a few whaling stations such as Godthul ("good hollow"). The first person to be born in South Georgia (and south of the Antarctic Convergence), Solveig Gunbjørg Jacobsen, was also Norwegian. The small cove Maiviken, located in the Thatcher peninsula, was originally given the Swedish name Majviken meaning "May Bay" but was later altered into its current Norwegian spelling. In addition, numerous German placenames were also adopted in recognition of the German International Polar Year Expedition of 1882 1883 and an earlier American whaling voyage in 1877 1878 carrying Austrian painter Heinrich Klutschak, with Klutschak Point and Schrader Glacier commemorating the two trips. However, there are relatively few Spanish names within the territory currently, in part due to ongoing sovereignty dispute over the islands by Argentina, although since the beginning of Argentine Antarctic Expeditions in 1952, a number of locations have been given Spanish names, including Punta Carbon and Punta Hueca.

География

Оңтүстік Джорджия және Оңтүстік Сандвич аралдары — Оңтүстік Атлант мұхитындағы аралдар тобы. Көбінесе теңізден тік көтерілген аралдардың көпшілігі құнарлы және таулы. Биік жерлерде аралдар тұрақты түрде мұз бен қармен жабылып жатады.

Оңтүстік Грузия тобы

Оңтүстік Джорджия тобы Фолкленд аралдарының шығыс-оңтүстік-шығысында, 54°–55° оңтүстік ендігінде және 36°–38° батыс бойламында орналасқан. Оған аумақтағы ең ірі арал – Оңтүстік Джорджия аралы, оны тікелей қоршап тұрған аралдар, сондай-ақ батыста және шығыс-оңтүстікте шалғайдағы және оқшауланған кішкентай аралдар кіреді. Оның жалпы құрлық көлемі , оның ішінде серік аралдар бар, бірақ жеке арал тобын құрайтын Оңтүстік Сандвич аралдары есепке алынбаған.

Оңтүстік Сандвич аралдары

Оңтүстік Сандвич аралдары 11 негізінен жанартаулық аралдан тұрады (кішкентай спутниктік аралдар мен жағалаудағы тау жыныстарын есептемегенде), соның ішінде белсенді жанартаулар да бар. Олар 56°18'–59°27'S, 26°23'–28°08'W аймағында, Оңтүстік Джорджияның оңтүстік-шығысында орналасқан арал доғасын құрайды. Архипелагқа Кук ашқан Кэндлемас, Виндикация, Сондерс, Монтегю, Бристоль, Беллингсхаузен, Кук және Туле аралдары кіреді. Оңтүстік Сандвич аралдарының ең солтүстігінде Траверсей аралдары мен Кэндлемас аралдары топтары орналасқан, ал ең оңтүстігінде Оңтүстік Туле жатыр. Үш ең ірі арал – Саундерс, Монтегю және Бристоль, екеуінің арасында орналасқан. Аралдардың ең биік нүктесі – Монтегю аралындағы Белинда тауы. Төртінші ең биік шыңы – Сондерс аралындағы Майкл тауында тұрақты лава көлі бар, мұндай құбылыс әлемде бар болғаны сегіз жанартауда ғана кездеседі. Оңтүстік Сандвич аралдарында тұрғындар жоқ, бірақ 1976 жылдан 1982 жылға дейін Туле аралында тұрақты қызмет ететін Аргентинаның ғылыми-зерттеу станциясы орналасқан. Туле аралы мен Заводовскийде автоматты ауа райы станциялары бар. Заводовский аралының солтүстік-батысында су астындағы жанартау – Протектор шолы орналасқан.

Климат

Климат полярлық болып саналады, ал ауа райы өте өзгермелі және қатал, бұл Кёппен климаттық жіктелуінде тундраны (ET) құрайды. Оңтүстік Георгияда теңіз деңгейіндегі күндізгі ең жоғары температура қыс айында (тамызда) шамамен және жаз айында (қаңтарда) шамамен болады. Қысқы ең төменгі температура әдетте шамамен және сирек жылдық жауын-шашын мөлшерінен төмен түседі. Оңтүстік Георгиядағы жылдық жауын-шашын шамамен , оның көп бөлігі жыл бойына мүмкін болатын нөсер немесе қар түрінде жауады. Ішкі аймақтарда жаз айында қар сызығы шамамен биіктікте орналасқан. Батыстан соққан желдер жыл бойы соғып тұрады, тыныш күндермен кезектеседі. Шындығында, 1963 жылы Король Эдвард нүктесінде желдің 25%-ы тыныш деп тіркелді, ал желдің орташа жылдамдығы шамамен Фолкленд аралдарындағыдан екі есе төмен. Бұл Оңтүстік Георгияның шығыс жағына (желден қорғалған жағына) батыс жағына қарағанда жағымдырақ климаттық жағдайлар жасауға мүмкіндік береді. Әдеттегі ауа райы жағдайлары аралдарға кемемен жақындауды қиындатады, бірақ Оңтүстік Георгияның солтүстік жағалауында жақсы бекінуге мүмкіндік беретін бірнеше үлкен шығанақтар бар. Көптеген Оңтүстік Атлантика аралдарындағыдай, күн сәулесінің мөлшері аз, ең жоғары көрсеткіш 21,5%-қа жетеді. Бұл жылына шамамен 1000 сағат күн сәулесіне тең. Алайда, жергілікті топография да күн сәулесінің аз болуына үлкен үлес қосады. 1960 жылдардың басында жарияланған зерттеуде күн сәулесін тіркеу құралдары жыл бойы айтарлықтай көмескі болып, маусым айында толығымен көмескі болып қалатыны көрсетілді. Теориялық күн сәулесінің кедергілерсіз болуы Бёрд аралында шамамен 14%, ал Король Эдвард нүктесінде 35% құрайды, сағаттық есептегенде батыста шамамен 650 сағаттан шығыста 1500 сағатқа дейін ауыспайды. Бұл Алардайс тау жотасының бұлтты жамылғыны бұзуға тигізетін әсерін көрсетеді. Оңтүстік Георгия тауларының батыс беткейлерінен көтеріліп, шығыс жағынан төмен түсетін тау желдері Фёэн әсерінен айтарлықтай жылы және құрғақ болады, бұл жаз айларында температура кейде жоғарылауына мүмкіндік береді. Оңтүстік Георгияның қорғалған шығыс жағындағы Король Эдвард нүктесіндегі метеорологиялық станцияда (көбінесе жалпы және дәл емес Гритвикен деп аталады) тіркелген ең жоғары температура болса, ал желді батыс жағындағы Құс аралында тіркелген ең жоғары температура тек . Дегенмен, қорғалған шығыс жағында қысқы температура да төмен болуы мүмкін – Король Эдвард нүктесіндегі абсолюттік ең төменгі температура , ал Құс аралында тек .

The climate is classified as polar, and the weather is highly variable and harsh, making a tundra (ET) in Köppen climate classification. Typical daily maximum temperatures in South Georgia at sea level are around in winter (August) and in summer (January). Winter minimum temperatures are typically about and rarely dip below Annual precipitation in South Georgia is about , much of which falls as sleet or snow, which is possible the entire year. Inland, the snow line in summer is at an altitude of about
Westerly winds blow throughout the year interspersed with periods of calm—indeed, in 1963, 25% of winds were in the calm category at King Edward Point, and the mean wind speed of around is around half that of the Falkland Islands. This gives the eastern side of South Georgia (leeward side) a more pleasant climate than the exposed western side. The prevailing weather conditions generally make the islands difficult to approach by ship, though the north coast of South Georgia has several large bays which provide good anchorage. Sunshine, as with many South Atlantic Islands, is low, at a maximum of just 21.5%. This amounts to around 1,000 hours of sunshine annually. The local topography, however, also contributes significantly to the low insolation. A study published during the early 1960s indicated that sunshine recording instruments remained significantly obscured throughout the year and entirely obscured during June. It was estimated that the theoretical sunshine exposure minus obstructions would be around 14% at Bird Island and 35% at King Edward Pointor, in hourly terms, ranging from around 650 hours in the west to 1,500 hours in the east. This illustrates the effect the Allardyce Range has in breaking up cloud cover. Mountain winds rise over the western slopes of the mountains of South Georgia and down the eastern side and become much warmer and drier due to the Föhn effect; this produces the most pleasant conditions when temperatures can occasionally rise to over on summer days. The highest temperature recorded at the King Edward Point meteorological station (often generically and less accurately called Grytviken) on the sheltered eastern side of South Georgia is Conversely, the highest recorded temperature at Bird Island on the windward western side is a mere As one might expect, the sheltered eastern side can also record lower winter temperatures—the absolute minimum temperature for King Edward Point is , but Bird Island just
The seas surrounding South Georgia are cold throughout the year due to the proximity of the Antarctic Circumpolar Current. They usually remain free of pack ice in winter, though thin ice may form in sheltered bays, and icebergs are common. Sea temperatures drop to in late August and rise to around only in early April. The South Sandwich Islands are much colder than South Georgia, being farther south and more exposed to cold outbreaks from the Antarctic continent. They are also surrounded by sea ice from the middle of May to late November (even longer at their southern end). Recorded temperature extremes at South Thule Island have ranged from .

Оңтүстік Георгияны қоршаған теңіздер жыл бойы Антарктика айналма тогының жақындығына байланысты суық болады. Олар әдетте қыс айларында мұз қатпайды, бірақ қорғалған шығанақтарда жұқа мұз пайда болуы мүмкін, ал айсбергтер жиі кездеседі. Теңіз температурасы тамыз айының соңында төмендеп, сәуір айының басында ғана шамамен дейін жетеді. Оңтүстік Сандвич аралдары Оңтүстік Георгиядан әлдеқайда суық, себебі олар оңтүстікке қарай орналасқан және Антарктика құрлығынан келетін суық ауа массаларына көбірек ұшырайды. Оларды мамырдың ортасынан қарашаның соңына дейін (оңтүстік бөлігінде тіпті ұзағырақ) теңіз мұзы қоршап тұрады. Түске қарай Тюле аралында тіркелген температураның ең жоғары және ең төменгі көрсеткіштері аралығында болды.

Үкімет

Атқарушы билік Ұлыбритания монархына тиесілі және оны Фолкленд аралдарының губернаторы қызметін атқаратын Комиссар жүзеге асырады. Қазіргі Комиссар – Элисон Блейк, ол 2022 жылдың 1 шілдесінде қызметке кірді. Фолкленд аралдарындағы Стэнлиде орналасқан атқарушы органда бас директор, үш директор, екі менеджер және бизнес-қолдау офицері бар. Аумақтың Қаржы хатшысы мен Бас прокуроры Фолкленд аралдары үкіметіндегі ұқсас лауазымдарға қызметтік міндеттерін орындау арқылы тағайындалады. Аралдардағы Үкімет офицерлері кемелердің келуін, балық аулау мен туризмді басқарады және үкіметті "жерде" өкілдік етеді. Жазғы маусымда Гритвикендегі пошта бөлімшесін туристік маусымда Пошта басшысының орынбасары басқарады. Аралдарда тұрақты тұрғындар болмағандықтан, заң шығару кеңесі мен сайлаулар қажет емес. Ұлыбританияның Сыртқы істер, Ұлтастар достастығы және даму басқармасы (FCDO) аумақтың сыртқы қатынастарын басқарады. 1982 жылдан бері аумақ 25 сәуірде Бостандық күнін тойлайды. Аумақтың Конституциясы (1985 жылдың 3 қазанында қабылданған), үкіметтің басқару тәсілі және сотқа шағымдану мүмкіндігі 2001-2005 жылдар аралығында бірнеше сот процесінде талқыланды (әсіресе, Regina v. Сыртқы істер және Ұлтастар достастығы жөніндегі мемлекеттік хатшы (Апелляция беруші) Quark Fishing Limited [2005] UKHL 57). Үкіметі FCDO басшылығымен жұмыс істесе де, Оңтүстік Грузия және Оңтүстік Сандвич аралдарының атынан Корольдің өкілі ретінде әрекет еткендіктен, оның осы басшылық бойынша қабылдаған шешімдері Ұлыбритания үкіметі департаменттерінің заңдық шешімдері сияқты күшін жойта алмайды; демек, Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық конвенциясы қолданылмайды.

Экономика

1817-1909 жылдар аралығында аралдарда коммерциялық ителгі аулау өркендеді. Осы кезеңде ителгі аулау кемелері 20 рет келгені тіркелді. Оңтүстік Жоржия және Оңтүстік Сандвич аралдарындағы экономикалық қызмет шектеулі. Аймақтың кірісі 6,3 миллион фунт стерлингті құрайды, оның 80% балық аулау лицензияларынан түседі (2020 жылғы мәліметтер). Кірістің басқа да көздері – пошта маркалары мен монеталарды сату, туризм, кедендік баждар және портовый алымдар.

Балық аулау

Жылдың кейбір айларында Оңтүстік Джорджия айналасындағы және іргелес суларда балық аулау жүргізіледі. Патагониялық тісті балық, кодице балығы және крилге балық аулау лицензиялары аумақпен сатылады. Балық аулау лицензиялары жыл сайын миллиондаған фунт стерлинг кіріс әкеледі, оның көп бөлігі балық шаруашылығын қорғау және ғылыми зерттеулерге жұмсалады. Барлық балық шаруашылықтары Антарктика теңізінің тірі ресурстарын сақтау жөніндегі конвенция (CCAMLR) жүйесіне сәйкес реттеледі және басқарылады. 2001 жылы Оңтүстік Джорджия үкіметі Теңіздік басқару кеңесінен (MSC) Патагониялық тісті балықты тұрақты түрде аулауы үшін мақтау алды, бұл Оңтүстік Джорджияның MSC экологиялық стандарттарына сай екенін растады. Бұл сертификат Патагониялық тісті балықтың аулау уақыты мен мөлшеріне шектеулер қояды.

Туризм

Соңғы жылдары туризм үлкен кіріс көзіне айналды, көптеген круиздік кемелер мен желкенді яхталар бұл аймаққа келіп тұрады (Оңтүстік Грузияға теңіз арқылы ғана баруға болады; аралдарда әуежай жоқ). Аймаққа қондыру төлемдері мен сувенирлер сатудан кіріс түседі. Круиздік кемелер көбінесе Гритвикенге сапарды Антарктика түбегіне барумен үйлестіреді. Чартерлік яхталармен саяхаттар әдетте Фолкленд аралдарынан басталады, төрттен алты аптаға созылады және қонақтарға Оңтүстік Грузия мен Оңтүстік Сандвич аралдарының шалғай портына баруға мүмкіндік береді. Қазіргі талап бойынша, желкенді кемелер тікелей якорь тастауы керек, енді жағалаудағы бұрынғы кит аулау айлақтарына тоқтауға құқығы жоқ. Бұған Гритвикендегі жақында жаңартылған/жөнделген яхта тұрағының ерекшелік екенін атап өту керек. Бұрынғы кит аулау станцияларындағы барлық басқа да кемежайлар шектеулі аймақта орналасқан; сондай-ақ, оларда арқанды жағаға тастауға немесе бекітуге тыйым салынған. Оңтүстік Грузияға келетін яхталар, әдетте, аралды аралау алдында Король Эдвард нүктесіндегі үкімет өкілдеріне хабарлауы тиіс.

Пошта маркалары

Шетелден түскен табыстың маңызды көзі – Ұлыбританияда шығарылатын Оңтүстік Джорджия және Оңтүстік Сандвич аралдарының пошта маркалары. Жыл сайын аз ғана марка жиынтығы шығарылатын орынды саясат және әдемі тақырыптар (әсіресе киттер) оларды тақырыптық марка коллекционерлерінің арасында танымал етеді. 16 наурыз 1982 жылғы бірінші күндік конверттердің тек төрт түпнұсқа жиынтығы ғана бар. Олар Оңтүстік Джорджия пошта бөлімінде мөрленген, ал айналымға түскендері басқа жерде мөрленген және жіберілген, бірақ нағыз түпнұсқалары Оңтүстік Джорджиядағы пошта бөлімінде сақталған. Бұл төрт жиынтықты Фолкленд соғысы кезінде Британдық Антарктика зерттеу ұйымының бір қызметкері Аргентиналықтар мүліктерін жинауға рұқсат берген шақта алып кеткен. Қалғандарының бәрі өртенді, бірақ осы төрт жиынтық сақталды және Британдық Антарктика зерттеу ұйымының Роберт Хедленді Ұлыбританияға әкелді.

Ақшалай валюта

Аралдардың ресми валютасы фунт стерлинг, және Ұлыбританияда қолданылатын банкноттар мен монеталар осында да қолданылады.

Интернет доменін тіркеу

Оңтүстік Жоржия және Оңтүстік Сандвич аралдарының интернет елдік кодтық жоғарғы деңгейлі домені (ccTLD) gs болып табылады.

Жергілікті өсімдіктер

Аралдардың қар немесе мұзбен толық жабылмаған бөліктері Шотландия теңізі аралдарының тундралық экожүйесінің құрамына кіреді. Барлығы Оңтүстік Георгияда 26 түбірлі өсімдік түрі табиғи түрде өседі: алты түрлі шөп, төрт түрлі қамыс, бір түрлі құрақ, алты түрлі папоротник, бір түрлі мох және тоғыз түрлі ұсақ гүлді өсімдік. Сонымен қатар, шамамен 125 түрлі есекқұйрық, 85 түрлі бауырқұрт, 150 түрлі лишайник және 50-ге жуық макрогрибтер де кездеседі. Аралдарда ағаштар мен бұталар жоқ. Ең ірі өсімдік – иілгіш бетеге (Poa flabellata). Ол көбінесе жағалаудың биік жағажайларында және тік беткейлерде өседі. Басқа шөптердің ішінде жиектелген шатыр (Festuca contracta), альпілік мысыққұйрық (Phleum alpinum) және Антарктидалық жұмсақ шөп (Deschampsia antarctica) бар, ал ең көп таралған гүлді өсімдіктердің бірі – үлкен қызылжапырақ (Acaena magellanica). Оңтүстік Георгияда 76 түрлі әкелінген өсімдік тіркелген. Олардың 35-і жойылған деп есептеледі, ал 41-і әлі де аралда кездеседі. Олардың 33 түрін 2020 жылға дейін жою жоспарланған. Бұл жат өсімдіктердің таралуын бақылау маңызды, өйткені олар осы сезімтал, табиғи экожүйеге оңай еніп, жергілікті флораның популяцияларымен ресурстар үшін (мысалы, жарық, қоректік заттар) бәсекелесіп, Оңтүстік Георгия фаунасының шағын, нәзік мекендеу орындарына кері әсер етеді. Қазіргі зиянды өсімдіктермен күресу жұмыстары 2000 жылдардың басында басталды және негізінен жақын арада жоюға болатын түрлерге (мысалы, ащы шөп және жатқан жұмсаққурақ) бағытталған, ал қалған түрлер келешек маусымдарда жойылмақ. Бұл бағдарламаларға Оңтүстік Георгия және Оңтүстік Сандвич аралдарының үкіметі, Кью корольдік ботаникалық бағы, Ұлыбританияның Дарвин бастамасы және жеке мердігерлер қатысты.

Құстар

Оңтүстік Грузияда альбатростар, король пингвиндерінің ірі колониясы, макарон пингвиндері және түрлі пингвин түрлері, сондай-ақ петрелдер, приондар, шағалалар, скуалар, қанағаттар мен теңізқарғалары мекендейді. Архипелагқа ғана тән құстар – Оңтүстік Грузия шағаласы, Оңтүстік Грузия пипиті және Оңтүстік Грузия пинтайлы. Оңтүстік Грузия және Оңтүстік Сандвич аралдары BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймақтары (IBA) деп белгіленген.

Сүтқоректілер

Аралдарда көбінесе тюлендер кездеседі, ал айналасындағы суларда киттерді көруге болады. Жергілікті құрлық сүтқоректілері жоқ, бірақ көгершіндер, қоңыр егеуқұйрықтар және тышқандар адамның әрекеттері арқылы Оңтүстік Георгияға әкелінді. 18 ғасырдың соңында тюлендерді және киттерді аулау кемелерімен аралға келген егеуқұйрықтар жергілікті фаунаға көп зиян келтіріп, ондаған миллиондармен жұмыртқалар мен балапандарды жойды. Бұрын аралдың мұздықтары егеуқұйрықтардың таралуына табиғи кедергі келтіргенімен, қазір климаттың жылынуына байланысты олар баяу еруде. 2011 жылы ғалымдар төрт жылдық бағдарламаны іске қосты, мақсаты – егеуқұйрықтар мен тышқандарды толығымен жою. Жобаны Данди университетінің зоологы Энтони Мартин басқарды, ол: «Бұл адамның салдарынан туған мәселе және бұрынғы қателерді түзеудің уақыты келді» деді. 2013 жылдың шілдесінде сол жылдың мамырында өткен егеуқұйрықтарды жоюдың негізгі кезеңінің сәтті аяқталғаны жарияланды. Аралдың 70 пайызына 180 тонна бродифакум улы заты тасталды, бұл осы сияқты операциялардың арасындағы ең ірісі болды. 2015 жылдың қаңтарында үш тікұшақпен тағы 95 тонна егеуқұйрық уы тастау жоспарланған. 2015 жылдың маусымында егеуқұйрықтарды жою бағдарламасы сәтті аяқталды, аралдың егеуқұйрықтардан толығымен тазаланғанына «жоғары дәрежеде сенімділік» болды. 2017–18 жылдары Оңтүстік Георгия мұрагерлік қоры иісшіл иттер мен тұзақтарды пайдаланып, алты ай бойы қарқынды іздеу жүргізді, нәтижесінде кеміргіштердің қалдықтары табылған жоқ. Мониторинг тағы екі-үш жылға созылады. 2018 жылы Оңтүстік Георгия пипитінің саны айқын түрде артты. 1911 жылы норвегиялық кит аулаушылар ет және спорттық аңшылық үшін бұғыларды Оңтүстік Георгияға әкелді. 2011 жылдың ақпанында билік бұғылардың жергілікті түрлерге тигізетін зияны және олардың таза аймақтарға таралу қаупіне байланысты, бұғыларды аралдан толығымен жоюға бағытталған қырғынды жүргізуге шешім қабылдады. 2013 жылы 3500 бұғы өлтірілді. Қалғандарының көбісі 2014 жылдың басында өлтірілді, ал соңғылары (шамамен 50) 2014–15 жылғы оңтүстік жазында жойылды.

Seals frequent the islands, and whales may be seen in the surrounding waters. There are no native land mammals, though reindeer, brown rats and mice were introduced to South Georgia through human activities. Rats, brought to the island as stowaways on sealing and whaling ships in the late 18th century, have caused much damage to native wildlife, destroying tens of millions of ground nesting birds' eggs and chicks. While previously the island's glaciers formed a natural barrier to the spread of rats, these glaciers are now slowly melting as the climate warms. In 2011, scientists instituted a four year programme to entirely eradicate the rats and mice, in what would be by far the largest rodent eradication attempt in the world to date. The project was led by zoologist Anthony Martin of The University of Dundee who stated, "This is a man induced problem and it's about time that man put right earlier errors." In July 2013, the success of the main phase of the extermination of the rats, which took place in May that year, was announced. 180 tonnes of rat poison, brodifacoum, were dropped over 70% of the island, in what was the world's largest ever operation of this kind. Another 95 tonnes of rat poison was planned to be dropped by three helicopters in January 2015. In June 2015 the eradication programme concluded, apparently successfully, with the island believed "very likely" to be rat free. In 2017–18, an intensive six month search by the South Georgia Heritage Trust, using sniffer dogs and baited traps, found no evidence of rodent presence. Monitoring will continue for a further two or three years. In 2018, the number of South Georgia pipits had clearly increased. Reindeer were introduced to South Georgia in 1911 by Norwegian whalers for meat and for sport hunting. In February 2011, the authorities announced that due to the reindeer's detrimental effect on native species and the threat of their spreading to presently pristine areas, a complete cull would take place, leading to the eradication of reindeer from the island. The eradication began in 2013 with 3,500 reindeer killed. Nearly all the rest were killed in early 2014, with the last (about 50) cleared in the 2014–15 southern summer.

Теңіз экожүйесі

Оңтүстік Грузияның айналасындағы теңіздерде биологиялық әртүрлілік жоғары деңгейде. Жақында жүргізілген зерттеуде (2009–2011) Оңтүстік Грузияның Жер бетіндегі барлық экожүйелер арасындағы ең жоғары биологиялық әртүрлілікке ие екені анықталды. Түрлерге қатысты, осы экожүйеге ендемік теңіз тұрғындарының саны Галапагос немесе Эквадор сияқты жақсы танымал аймақтардан артық және (биологиялық әртүрлілік тұрғысынан) олардан басып өтеді. Теңіз экожүйесінің осал болуы мүмкін деп есептеледі, себебі оның төмен температурасының салдарынан өзін-өзі қалпына келтіруі өте баяу жүреді. 2012 жылдың 23 ақпанында теңіз биологиялық әртүрлілігін қорғау мақсатында, аймақтың үкіметі Оңтүстік Грузия және Оңтүстік Сандвич аралдарының теңіз қорғалатын аймағын құрды.

Әскери

1982 жылы Фолкленд соғысынан кейін Оңтүстік Джорджиядағы Король Эдвард нүктесінде британдық әскерилердің толық уақытты қатысуы сақталды. 1990-шы жылдары бұл күш азайтылды, бірақ 2001 жылдың наурыз айында соңғы бөлімше жаңа станция салынғаннан және Британдық Антарктикалық зерттеу қызметі оны пайдаланғаннан кейін Оңтүстік Джорджиядан кетті. Аймақтағы негізгі британдық әскери нысаны – RAF Mount Pleasant және Шығыс Фолклендтегі жақын орналасқан Mare Harbour теңіз базасы, сондай-ақ Фолкленд аралдарындағы үш қашықтан басқарылатын радарлық пост: RRH Mount Kent, RRH Byron Heights және RRH Mount Alice. Бірнеше британдық теңіз кемелері аймақта патрульдік өтеді, жыл сайын бірнеше рет Оңтүстік Джорджияға барады және кейде шағын жаяу әскер бөлімдерін орналастырады. RAF Airbus A400M және Airbus A330 MRTT (RAF Atlas және Voyager деп аталады) ұшақтары да кейде аумақты бақылайды. Корольдік теңіз күштерінің соғыс кемесі Атлант мұхитындағы оңтүстік патрульдік міндетін орындайды. 2008 жылы суға батып кеткенге дейін, Корольдік теңіз күштерінің мұзды сулардағы патрульдік кемесі Оңтүстік Джорджия аймағында көптеген оңтүстік жаз маусымдарында жұмыс істеді. Ол гидрологиялық және картографиялық жұмыстарды жүргізді, сондай-ақ Британдық Антарктикалық зерттеуі, түсірілім және фотосурет топтары, және BSES экспедициялары жастар экспедициялық тобына ғылыми далалық жұмыстарда көмектесті. Endurance тағдыры туралы соңғы шешім қабылданғанша, Корольдік теңіз күштері үш жылға Норвегияның мұзжарғыш кемесін жалдады. 2013 жылдың қыркүйегінде Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі кемені толығымен сатып алды. 2013 жылдың 7 қазанында Endurance кемесін металл тескілеуге сату туралы хабарланды.