Снукер тарихы және қазіргі жағдайы

Кіріспе

Кью спорт

Снукер (UK /'s/n/uː/k/ə/ SNOOkər, US /'s/n/ʊ/k/ə/ SNUUKər) және қара бильярд, белгіленген шарларды лункаға салуды қамтиды. Снукер сөзі сол кезде британ армиясында жаңа келгендер мен тәжірибесіз әскери қызметкерлерді сипаттау үшін қолданылатын сленг болды; Чемберлен оны жас офицердің үстелдегі нашар ойынын сынайлау үшін пайдаланды. Снукер 1887 жылы Англиядағы «Спортинг Лайф» газетінде жарияланды, бұл оның танымалдылығының артуына себеп болды. Қызығушылықтың өсуіне байланысты кішкентай және ашық снукер клубтары құрылды. 1969 жылы BBC2 бақылаушысы Дэвид Аттенбороу «Pot Black» снукер турнирінің телесериалын тапсырыс берді, негіздерінен BBC-дің жаңа түсті теледидар сервисінің мүмкіндіктерін көрсету болды, себебі жасыл үстел мен түрлі-түсті шарлар жаңа хабар тарату технологиясының артықшылықтарын көрсетуге өте қолайлы мүмкіндік берді. Сол жылы 1969 жылғы Снукерден әлем чемпионаты нокаут жүйесіне қайта оралды, онда сегіз ойыншы бақ сынасты. Осы оқиғалардың нәтижесінде 1969 жыл снукердің қазіргі заманның басталуы деп есептеледі. Снукерден әлем чемпионаты 1977 жылы Шеффилдтегі Крусибл театрына көшірілді және содан бері сол жерде өткізіліп келеді, ал 1978 жылғы Снукерден әлем чемпионаты алғаш рет күнделікті теледидарда көрсетілді. 2000-жылдардың басында темекі жарнамасына тыйым салу кәсіби турнирлердің санын азайтты. Сол жылы промоутер Барри Хирн «тоқырап қалған» кәсіби ойынды жандандыруға уәде беріп, World Snooker Tour-да бақылау үлесін алды. 2005 жылғы әлем чемпионы Шон Мерфи 128 ойыншыдан тұратын кәсіби турдың қаржылық тұрғыдан тұрақсыз екенін мәлімдеді. COVID-19 пандемиясы кезінде кәсіби тур тек Ұлыбритания мен Ирландияда өткізілетін турнирлермен шектелді. 2022–23 маусымында Ұлыбританиядан тыс жерде тек екі кәсіби рейтингтік турнир өтті: Фюрттағы Еуропалық Мастерлер және Берлиндегі Неміс Мастерлері, ал табысты қытайлық турнирлер күнтізбеден шығарылды. Стивен Магуайр 2023 жылы Дүниежүзілік Снукер Туры мен Дүниежүзілік Кәсіби Бильярд және Снукер қауымдастығын сынап, «ойын біздің көз алдымызда өліп бара жатыр» деді және әлемнің топ-30 ойыншыларының кейбіреуі турнирлерден табыс табу мүмкіндігінің болмауына байланысты спорттан тыс жұмыс іздеп жүргенін айтты. Снукер төрешілері спорттың маңызды бөлігі болып табылады, ал кейбіреулері өздерінің жеке тұлғаларымен танымал болды. Лен Ганли, Джон Стрит және Джон Уильямс Крусибл театрында өткен алғашқы 20 әлемдік снукер финалының 17-сіне төрешілік етті. 2000 жылдан бері британдық емес және әйел төрешілер спортта көріне бастады. Голланд төрешісі Ян Верхас 2003 жылы әлем чемпионатының финалына төрешілік еткен алғашқы британдық емес төреші болды, ал Михаэла Табб 2009 жылы оны жасаған алғашқы әйел болды. Табб 2002 жылы кәсіби турға қосылған кезде жалғыз әйел төреші болды, бірақ қазір турнирлерде Дезислава Божилова, Майке Кесселер және Татьяна Вулластон сияқты әйел төрешілер жиі кездеседі.

Snooker (pronounced /UK/'/s//n//uː//k//ər/ SNOOkər, /US/'/s//n//ʊ//k//ər/ SNUUKər) and black pool, which involved the potting of designated balls. The word snooker was, at the time, a slang term used in the British Army to describe new recruits and inexperienced military personnel; Chamberlain used it to deride the inferior performance of a young fellow officer at the table. Snooker featured in an 1887 issue of the Sporting Life newspaper in England, which led to a growth in popularity. To cater for the growing interest, smaller and more open snooker clubs were formed. In 1969, David Attenborough, then the controller of BBC2, commissioned the snooker tournament television series Pot Black, primarily to showcase the potential of the BBC's new colour television service, as the green table and multi coloured balls provided an ideal opportunity to demonstrate the advantages of the new broadcasting technology. In the same year, the 1969 World Snooker Championship reverted to a knockout tournament format, with eight players competing. Due to these developments, the year 1969 is taken to mark the beginning of snooker's modern era. The World Snooker Championship moved in 1977 to the Crucible Theatre in Sheffield, where it has been staged ever since, and the 1978 World Snooker Championship was the first to receive daily television coverage. In the early 2000s, a ban on tobacco advertising led to a reduction in the number of professional tournaments, In the same year, promoter Barry Hearn gained a controlling interest in the World Snooker Tour, pledging to revitalise the "moribund" professional game. Players including 2005 world champion Shaun Murphy have claimed that a 128 player professional tour is financially unsustainable. During the COVID 19 pandemic, the professional tour was confined to events played within the United Kingdom and Ireland. In the 2022–23 season, only two professional ranking tournaments were played outside the UK, the European Masters in Fürth and the German Masters in Berlin, while lucrative Chinese events remained off the calendar. Stephen Maguire in 2023 criticised the World Snooker Tour and World Professional Billiards and Snooker Association, claiming that "the game is dying right in front of our eyes", and stating that some players ranked within the world's top 30 were seeking jobs outside the sport due to lack of earning potential from tournaments. Snooker referees are an integral part of the sport, and some have become well known personalities in their own right. Len Ganley, John Street, and John Williams together refereed 17 of the first 20 World Snooker finals held at the Crucible Theatre. Since 2000, non British and female referees have become more prominent in the sport. Dutch referee Jan Verhaas became the first non Briton to referee a World Championship final in 2003, while Michaela Tabb became the first woman to do so in 2009. Tabb was the only woman refereeing on the professional tour when she joined it in 2002, but tournaments now routinely feature female referees such as Desislava Bozhilova, Maike Kesseler, and Tatiana Woollaston.

Жабдық

Стандартты толық өлшемді снукер үстелінің өлшемдері , тіктөртбұрышты өлшемді ойын алаңы үстелдің әр жағында кішкентай барьерлермен қоршалған. Снукердегі ең үлкен брейк барлық қызыл шарларды қара шарлармен бірге түсіріп, содан кейін барлық алты түсті шарды түсіру арқылы 147 ұпайға жетеді; бұл көбінесе "147" немесе "максимум" деп аталады.

Кәсіби

Кәсіби снукер ойыншылары World Snooker Tour турнирінде бақ сынасады, ол снукер маусымы бойы өткізілетін әлемдік рейтингтік турнирлер мен шақырулар турнирлерінен тұрады. Барлық жарыстарға турға іліккен кәсіби ойыншылар мен таңдалған әуесқой ойыншылар қатыса алады, бірақ көптеген жарыстарда жеке біліктілік кезеңі қарастырылған. Ойыншылар алдыңғы маусымдардағы әлемдік рейтингтегі орнына, континенттік чемпионаттарда жеңіске жеткеніне немесе Challenge Tour және Q School турнирлері арқылы турға іліге алады. Жылдар бойы бірнеше қосымша екінші деңгейлі турлар ұйымдастырылған. 1997–1998 жылғы снукер маусымында екі деңгейлі жүйе қабылданды; WPBSA Minor Tour деп аталатын алты турнир барлық кәсіпқойларға ашық болды, бірақ ол тек бір маусым ғана өткізілді. Осыған ұқсас екінші деңгейлі Ұлыбритания туры алғаш рет 1997–1998 жылдар маусымында өткізілді, ол 2000 жылы Challenge Tour, 2010 жылы Players Tour Championship деп аталып, 2018 жылы Challenge Tour ретінде қайта жаңғыртылды. Үштік тәж турнирлері Ұлыбританияда BBC телеарнасы арқылы көрсетіледі. Әлем чемпионаты – кәсіби снукердегі ең бағалы титул. Ол «жаңа тур» құру арқылы турнирлер санын азайту спортқа пайдалы болар екенін айтты, бірақ мұндай ұйымдастырылмады. Фред Дэвис пен Дональдсон келесі төрт финалда бақ сынасады. 1953 жылы Әлем чемпионаты тоқтатылды, ал 1952 жылғы жарыс британдық кәсіпқойлар тарапынан бойкотталды, соның салдарынан Дүниежүзілік кәсіби матч-плей чемпионаты ресми емес әлем чемпионаты мәртебесіне ие болды. Фред Дэвис 1952 жылдан 1956 жылға дейін турнирдің жеңімпазы атанды, бірақ 1957 жылғы жарысқа қатыспады.

Нұсқалар

Снукердің кейбір нұсқалары, мысалы, алты қызыл немесе он қызыл снукер, дерлік бірдей ережелермен ойналады, бірақ объект шарының саны аз болғандықтан, әр кадрды ойнауға жұмсалатын уақыт қысқарады. Таиландтың Бангкок қаласында жыл сайын өткізілетін Алты қызыл әлем чемпионаты 2012 жылдан бері World Snooker Tour-дың тұрақты турнирі болып табылады. Snooker Shoot Out – бұл снукер турнирінің бір түрі, ол алғаш рет 1990 жылы ұйымдастырылды, және үдемелі форматтағы бір кадрлық матчтардан тұрады. Бұл идея 2011 жылы қайта жандандырылды, өзгертілген нұсқасы 2010–11 маусымда кәсіби турға қосылды және 2017 жылы рейтингтік турнир деңгейіне көтерілді.