Кіріспе
Рокгемптон – Австралияның Орталық Квинсленд аймағындағы қала. 2023 жылы Рокгемптонның халқы 79 293 адамды құрады. Рокгемптон – Квинсленд және Солтүстік Австралиядағы ең көне қалалардың бірі. 1853 жылы Чарльз және Уильям Арчер Тунооба өзенін (қазір Фицрой өзені деп те аталады) тапты және оны сэр Чарльз Фицройдің құрметіне иеленді. Арчер ағайындылары 1855 жылы Грейсемер маңында жер телімдерін алды, ал көп ұзамай құнарлы аңғарларға қызығып, жаңа қоныс аударушылар келді. Рокгемптон қаласы 1858 жылы жарияланды және Уильям Генри Стэндиш, Артур Ф. Вуд және Фрэнсис Кларк қала жоспарын жасады; олардың таңдаған көшелер жүйесі кең бульварлар мен кіші жолдардан тұратын Мельбурнның Ходдл желісіне ұқсас болды, бұл сол кезде Квинслендте сирек кездесетін құрылым еді. Бір жыл өткен соң Каноонада алтын табылды, бұл Солтүстік Австралиядағы алғашқы алтын асығушылығына әкелді. Каноонадағы алтын асығушылығы нәтижесінде көптеген адамдар келді, олар Рокгемптонды штаттың екінші ірі портына айналдырды; осы кезеңде Рокгемптон "Үш S қаласы" – "күнә, тер және қайғы" деп аталды. Кейіннен әлемдегі ең өнімді алтын кен орындарының бірі болған Маунт Морган кенінен алтын табылды, бұл қаланың Виктория дәуіріндегі архитектурасының негізін қалады. Қала Квинсленд архитектурасымен, әсіресе Алленстаун және Рейндж аудандарында танымал. Рокгемптон сонымен қатар тарихы мен мәдениетімен танымал туристік орын, Рокгемптон өнер галереясы (Австралиядағы ең ірі аймақтық галереялардың бірі) және бес штатта кампустары бар Орталық Квинсленд университеті сияқты мекемелерді қолдайды. Сондай-ақ Рокгемптон мұралық ауылы мен Dreamtime мәдени орталығы бар. Бұл қала сонымен қатар тарихтағы ең үздік теннисшілердің бірі – Род Лавердің туған жері ретінде де белгілі. Рокгемптон әуежайы қызмет көрсететін қала, Қазантау үңгірлері және Маунт-Арчер ұлттық паркі сияқты жергілікті туристік орындарға, сондай-ақ тарихи Маунт Морган қаласы сияқты аймақтық туристік орындарға қақпа ретінде қызмет етеді. Басқа да маңызды орындарға Еппун және Қазантау жағалауы, сондай-ақ Ұлы Кеппел аралын қамтитын аралдар тізбегі жатады.
the city in Queensland, Australia
Rockhampton is a city in the Rockhampton Region of Central Queensland, Australia. In the , the population of Rockhampton was 79,293. Rockhampton is one of the oldest cities in Queensland and in Northern Australia. In 1853, Charles and William Archer came across the Toonooba River (which is now also known as the Fitzroy River), which they claimed in honour of Sir Charles FitzRoy. The Archer brothers took up a run near Gracemere in 1855, and more settlers arrived soon thereafter, enticed by the fertile valleys. The town of Rockhampton was proclaimed in 1858, and surveyed by William Henry Standish, Arthur F. Wood and Francis Clarke; their chosen street layout closely resembled the Hoddle Grid of Melbourne, consisting of a grid of wide boulevards and laneways, something which was uncommon, at the time, in Queensland. Within a year, gold was found at Canoona, and led to the first North Australian gold rush. The Canoona gold rush led to an influx of migrants who quickly transformed Rockhampton into the second largest port in the state; during this period, Rockhampton was nicknamed the "City of the Three S's"—"sin, sweat, and sorrow". Subsequent gold discoveries at Mount Morgan Mine, which was (at that time) one of the most productive gold mines in the world, laid the foundations for much of the city's Victorian architecture. The city is noted for its Queenslander architecture, especially in the areas of Allenstown and the Range. Rockhampton is also a popular tourist destination, known for its history and culture, supporting such institutions as the Rockhampton Art Gallery (one of the most extensive regional galleries in Australia) and Central Queensland University, with campuses across five states. There is also the Rockhampton Heritage Village and the Dreamtime Cultural Centre. It is also famous as the hometown of Rod Laver – one of the best tennis players in history. The city, served by the Rockhampton Airport, acts as a gateway to local tourist hotspots such as the Capricorn Caves and Mount Archer National Park, as well as regional tourist attractions including the historic town of Mount Morgan; other notable sites include Yeppoon and the Capricorn Coast, alongside the offshore island chains that include Great Keppel Island.
Австралияның түпкүлкі тұрғындары
Қазандық ауданы – Дарумбал аборигендерінің дәстүрлі мекені. Дарумбал (Тарумбул, Тарумбул) тілінің аймағына Рокгемптон қаласы және Раглан сағасына оңтүстікке қарай, ал Стайкс өзеніне және Broad Sound тауларына солтүстікке қарай созылатын аймақ кіреді. Гангулу (Kangulu, Kanolu, Kaangooloo, Khangulu) тілінің аймағына Клермонт және Спрингсюр қалалары кіреді, олар Доусон өзеніне оңтүстікке қарай созылады, сондай-ақ Рокгемптон мен Оңтүстік Рокгемптонның бір бөлігін қамтиды.
Британ отарлауы
Британдықтардың аймақты отарлауы 1853 жылы басталды, ол кезде жайылым іздеген Арчер ағайындары, Чарльз бен Уильям Рокхемптон аймағына келді. Олар 1844 және 1846 жылдары аймақты зерттеген Людвиг Лейххардт пен Томас Митчеллдің алдыңғы экспедицияларынан алынған ақпарат негізінде әрекет етті, олар сол кезде жайылымға қолайлы жерлерді анықтаған еді. 1854 жылдың қаңтар айында Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі екі жаңа округті жариялады: Порт-Кертис және Лейхардт (шамамен бүгінгі Фицрой аймағы), ал Арчер ағайындары 1855 жылдың тамызында Грейсемерде мал шаруашылығын құру үшін оралды. Фицрой өзені тауарлар мен өнімдерді тасымалдауға ыңғайлы су жолы болды, ал Арчер ағайындары жағадан жоғары жүзуге кедергі келтіретін тастың төменгі жағында жүн сарайын салды. Бұл тастар ауылдың дәстүрлі ағылшын терминімен байланыстырылды және «Рокхемптон» атауын алғаш рет Чарльз Арчер мен Жергілікті Жерлер комиссары Уильям Уайзман ойлап тапты. Олардың әкесі Джеймс Эллиот, Шотландиядағы Ховик маңындағы Вольфли үйінің үшінші ларды болды. Олардың басқа ағаларының бірі – Шығыс Индия компаниясының Уолтер Эллиот және Мадрас президенттігінің губернаторының хатшысы. 1856 жылдың қаңтар айында, Нанкин сарысуындағы Жергілікті полицияның лейтенанты Джон Мюррей жасаған жергілікті аборигендердің қырғынынан кейін, шамамен 200 абориген ер адам, әйел және бала Каноонаға келіп, Эллиоттардың қызметкерлеріне айқайлады. Уильям Томас Эллиот және оның адамдары топқа кездейсоқ оқ ашты, ол қысқа уақыттан кейін қашып кетті. Уильям мен бір қызметкер жараланды (қызметкер қайтыс болды) және жергілікті тұрғындардың жетісі қаза тапты. Грейсемердегі Чарльз Арчер және Жергілікті полиция жасағының тобы осы аборигендерді шығысқа қарай қуды және оларды одан әрі жазалады. Арчерге достық қарым-қатынаста болған жергілікті аборигендерге де оқ атылып, біреуі қаза тапты. Рокхемптон қалашығындағы тұрақты британдық қоныстану 1856 жылдың шілдесінде Ричард Палмер Глэдстоуннан Жергілікті полицияның подполковнигі Уолтер Пауэллтің сүйемелдеуімен дүкен ашу үшін келген кезде басталды. Пауэлл бірінші болып сол жерге жетіп, Жергілікті полицияның казармасын салды. Бұл Рокхемптон қаласында салынған алғашқы тұруға жарамды британдық ғимарат болды және ол Альберт көшесінің соңында Фицрой өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан. Фицрой өзенінің және оның көптеген салалары мен лагуналарының мол жайылымдары мен сулары бар аймақ тез кеңейе берді. 1858 жылы Рокхемптон қаласы ресми түрде жарияланды. Осы жылы қалада жер телімдері тексеріліп, алғашқы құрылыс учаскелері сатылды. 1859 жылы Каноонада алтын табылды. Кеншілер Фицрой өзеніндегі Рокхемптонды ең жақын кемежай ретінде пайдаланып, жаңа алаңға асықты. Канона кен орны өте көңіл көншіліксіз болды және мыңдаған алтын іздеушілер Рокхемптонда қалды. Көптеген адам оңтүстікке қайтып келсе де, басқалары қалада қалып, жаңа қала тұрғындарының санын арттырды. Аудандағы аборигендермен қақтығыстар жалғасып, тағы да қырғын-қазалар болды. 1859 жылы Джон Артур Макартни Рокхемптонның солтүстігіндегі өзінің ағайындысының Белмонт мүлкіне мал жаюға тырысты, онда жергілікті аборигендер қойшыны өлтірді. Жергілікті полициядан 2-лейтенант Фредерик Карр өзінің сарбаздары, Макартнилер, Питер Фицталлан Макдональд және Генри Брисдонмен бірге жауаптыларды іздеуге шыққан қарулы топты құрды. Топ соңынан еріп, жолды «таратып» жіберді. Бұл оқиға туралы бір жазбада тайпаның жүзге жуық адамы тұтқындалып, «бұл әдеттегідей аяқталды және жаудың басым бөлігі атып өлтірілді» деп сипатталған. 1861 жылы қалада тұрақты газет, банктер, сот үйі және өнер мектебі болды. 1860 жылдары Ұлыбританиядан импортталған тауарлар мен мигранттардың тікелей жөнелтілімі басталды. 1862 жылы Кенсингтон еліміндегі жер сатылымға шығарылды. Бұл жер «орыс колонияларының ішіндегі ең тез дамып келе жатқан қала мен ауданнан» үш шақырымдай жерде орналасқан. 1860 және 70-жылдары Рокхемптон дамушы Орталық Квинслендтің ішкі аймағының негізгі порты ретінде дамыды, сол кездегі негізгі экспорт жүн болды. 1864 жылдың қаңтар айында Рокхемптонның Фицрой көшесінде алғашқы методистік шіркеу ашылды.
Алтынға құштарлық және экспансия
1880 және 1890 жылдары жағалауда, Фицрой өзенінің сағасына жақын теңіз порттары құрылды. Бродмонт солтүстік жағында, ал Порт-Алма оңтүстік жағында орналасқан. Кейіннен осы жерлердегі кемежайларға тауар тасымалдау үшін теміржолдар салынды. Бродмонтқа дейінгі теміржол 1898 жылдың 1 қаңтарында, ал Порт-Алмаға дейінгі желі 1911 жылдың 16 қазанында ашылды. Бродмонт желісіндегі күтім 1929 жылдың тамызында тоқтатылды. Келесі айда кемежай өртеніп, 1930 жылдың шілдесінде желі іс жүзінде жабылды. Порт-Алмаға бағыт 1986 жылдың 15 қазанында тоқтатылды. 1880 жылдары оңтүстік-батыстағы Морган тауында маңызды алтын кені табылды, ал Рокхемптон Морган тауының алтын байлығы арқылы өтетін негізгі портқа айналды. Морган тауының байлығының арқасында Рокхемптон 1890 жылдардағы ауыр экономикалық дағдарыстың ықпалынан қорғалды, және қаланың көптеген еңселі кірпіштен және тастан салынған қоғамдық ғимараттары осы кезеңде салынды. Кей-стриттің тарихи көрінісінде Рокхемптонның Солтүстік Квинсленд штатының астанасы ретінде жоспарланған кезде салынған бірнеше маңызды тарихи ғимараттар сақталған. Олардың ең танымалсы – құмтастан салынған Кеден үйі (1900), қазіргі таңда ақпараттық орталыққа айналдырылған. Басқа да маңызды 19 ғасыр ғимараттарына почта кеңсесі (1892), Жоғарғы сот үйі (1888) және Сент-Джозеф соборы (1892) жатады. 1892 жылдың қыркүйегінде Рокхемптондағы Англикан шіркеуі жаңа газ зауытынан алынған электр қуатымен жарықтандырылған алғашқы жаңа ғимарат болды. Бұл сонымен қатар Австралияда электр қуатымен жарықтандырылған алғашқы шіркеу болды.
Орталық Квинслендтің бөліну қозғалысы
1889 жылы Рокхэмптон тұрғындары Квинсленд штатынан бөліну ниетімен сепаратистік қозғалыс – Орталық Квинсленд аумақтық бөліну лигасын құрды. Қозғалыстың негізгі аргументі – үкімет ордасы Брисбен штаттың оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқандығы еді. Штаттың маңызды бөліктерінен тым алыс болғандықтан, бұл аймақтар мен олардың азаматтары саяси және экономикалық мүдделер оңтүстікке шоғырланғандықтан, кемсініп, назарсыз қалды. Орталық Квинсленд аумақтық бөліну лигасын толықтырып, Рокхэмптон әйелдері 1892 жылдың қазан айында өздерінің жеке бөліну лигасын құрды. Әйелдердің Орталық Квинсленд аумақтық бөліну лигасының алғашқы отырысы Рокхэмптон өнер мектебінде өтті және оған 200 әйел қатысты. Олардың басты мақсаты – королева Викторияға петиция ұсыну болды. Петицияның кіріспе бөлімінде олардың наразылықтары баяндалып, Квинслендтің үлкен аумағы сипатталды: Англия мен Уэльстің он екі есе үлкен, сондай-ақ Франция, Германия, Испания және Португалиядан да үлкен. Квинсленд штатының мемлекеттік кітапханасында Орталық Квинслендтің жеке штат болуын қолдаған 3000-нан астам әйелдің қол қойған петициясының түпнұсқасы сақталуда. Петиция королева Викторияға жіберілді, бірақ Квинсленд премьер-министрі сэр Сэмюэл Уокер Гриффит оны қабылдамады.
20 ғасыр
Рокгемптон қаласы 1902 жылы жарияланды. 1903 жылы оңтүстікке Брисбенге темір жол байланысы аяқталды, бірақ солтүстікке Маккейге байланыс 1921 жылы ғана аяқталды. 1867 жылы Рокгемптоннан батысқа қарай темір жол салына бастады және 1892 жылы Лонгрич аялдамасына жетті. Бұл Рокгемптонның бүкіл Орталық Квинсленд үшін порт ретіндегі рөлін одан әрі нығайтты. 16 маусым 1909 жылы жолаушылар трамвайы жұмыс істей бастады, бұл Рокгемптонды Квинслендтегі провинциялық қалалардың арасында көше трамвайы бар жалғыз қалаға айналдырды. Пуррей бу трамвайлары Оңтүстік Рокгемптонның көптеген бағыттарында жүрді, жалпы ұзындығы жол құрады. Тропикалық климатта бу трамвайларында сапар шегудің ыңғайсыздығы 1939 жылы олардың тоқтатылуына себеп болды, оларды қалалық кеңес басқаратын автобус желісі алмастырды. 7 маусым 1918 жылы «1918 жылғы Квинслендтің Ұлы жер сілкінісі» кезінде Рокгемптон қатты дірілдеді. Жер сілкінісі солтүстіктегі Маккейден бастап, Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Графтонға және батыста Шарлвиллге дейін сезілді. 6,0 балға жеткен жер сілкінісі ғимараттарға зақым келтірді, оның ішінде мұржалар қирады, қабырғалар мен төбелерден гипс түсті, су резервуарлары жарылды және ағаштар жұлынып түсті. Үйлер мен ғимараттар қатты шайқалып, ыдыстар еденге сынып түсті және суреттер қабырғалардан құлады. 1918 жылғы жер сілкінісі Еуропалықтар қоныстанғаннан бергі Квинслендтегі ең ірі жер сілкінісі болып қалады. Ресторан иелері Эммануэль, Уильям және Николас Экономос, «Экономос Брос» атымен сауда жасап, бизнесін Рокгемптон қаласындағы Ист-стритте жүргізді. 1920 жылдары бауырластар дәстүрлі грек кафесін ашқанда Ист-стрит гөріп-жанды мегаполис болды. Бұрын «Австралиялық кафе» деп аталған кафеге бауырластар «Busy Bee Café» деп ат қойды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала сыртында АҚШ әскерінің базасы құрылды, онда Тынық мұхиты мен Жаңа Гвинеядағы шайқастарға аттанатын 70 000-ға жуық әскери қызметкер орналасты. 1949 жылдың 2 наурызында Рокгемптон циклоннан ауыр зақым көрді. Фицрой өзенінің бөгеті 1971 жылы пайдалануға берілді. Бөгеттің сыйымдылығы 81 300 мегалитрді құрайды және ұзындығы көлді ұстап тұрады. Бөгет Рокгемптон қалалық кеңесімен қаржыландырылды, қалаға сенімді су көзін қамтамасыз ету және Рокгемптонды құрғақшылықтан қорғау мақсатында салынды. 2002 жылы жүргізілген зерттеу Фицрой бассейнінде тұздылықтың артып келе жатқанын көрсетті, тұздылықтың әсері шағын аумақтарда ғана байқалса да, суармалау тәжірибесін жақсарту және ағаштарды кесуді басқару арқылы тұздылықты басқару қадамдары қабылдануы керек екеніне назар салды. 1989 жылы Shark Nightclub ішінде екі бомба жарылып, ғимаратқа зақым келтірді және жарақаттарға әкелді. Келесі жылы Factory Nightclub та бомбадан зақым көрді. Бомбаларды кім орнатқаны белгісіз.
21 ғасыр
2003 жылы Рокхэмптон қаласы жергілікті жасөспірім Наташа Райан бес жыл бойы жоғалып кеткеннен кейін жігіті Скотт Блэктің Солтүстік Рокхэмптон үйінен табылғаннан кейін ұлттық БАҚтың қызығушылығына орталық болды. Сериялық кісі өлтіруші Леонард Фрейзер оның өліміне кінәлі деп айыпталды, себебі Райанның жоғалуы Фрейзердің басқа әйелдер мен қыздарды ұрлап, өлтірген кезеңімен сәйкес келді. Фрейзердің сот процесі кезінде түскен анонимді хабар Райанды табуға көмектесті. Райанның табылуына қарамастан, Фрейзердің адвокаттары сот процесін қайта қарауды талап етпеді және Фрейзер басқа әйелдер мен қыздарды өлтіргені үшін кінәлі деп танылып, мерзімі белгіленбеген өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 2015 жылдың 20 ақпанында Рокхэмптон қаласын «Марсия» циклоны қатты зақымдады, желдің жылдамдығы Рокхэмптон қаласында тіркелген көрсеткіштен асып, жүздеген үйлер мен кәсіпорындарға нұқсан келтірді. Фицрой өзенінің жоғарғы ағысында 250 мм-ден астам жауын-шашын тіркелді, нәтижесінде су тасқыны болды. Циклон салдарынан Орталық Квинслендтегі шамамен 100 000 үй электр қуатынан үзілді. Статистикалық мәліметтер бойынша, Рокхэмптон қаласында 76 985 адам тұрады. Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының халықтары жалпы санының 7,2% құрайды. Халықтың 82,8% Австралияда туған. Ең көп кездесетін туған елдер: Жаңа Зеландия – 1,4%, Англия – 1,3%, Филиппин – 1,1%, Үндістан – 0,6% және Вьетнам – 0,4%. Халықтың 86,4% үйінде тек қана ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде сөйлейтін басқа тілдер: вьетнамдық – 0,5%, тагалог – 0,5%, португалдық – 0,3%, филиппиндік – 0,3% және мандарин – 0,3%. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: католик – 26,5%, дінсіздер – 22,6% және англикан – 17,1%.
География
Қала Фицрой өзенінің бойында, өзеннің Коралл теңізіне құятын жерінен және штаттың астанасы Брисбеннің солтүстігінен шамамен қашықтықта орналасқан. Рокхемптонның солтүстік және оңтүстік жақтары бар, оларды байланыстыратын үш көпір бар: біреуі пойызға, екеуі көліктер мен адамдарға арналған. Рокхемптон Орталық Квинслендте, Козерог тропигінің солтүстігінде жатыр. Алғашқыда ендік шегін белгілеген мүсін кейіннен туристерге ыңғайлы болу үшін қалаға көшірілді. Козерог тропигі карталарда 23° 26' 22" ендігіндегі нүктелі сызық ретінде көрсетілсе де, шындығында тропикалық және қоңыржай аймақтардың биогеографиялық жағынан біріккен аймағы шамадан астам кеңдікте орналасқан; Рокхемптон Австралияның шығыс жағалауында осы аймақтың ортасында жатыр. Қала Фицрой өзенінің жағасында, өзен сағасынан шамамен қашықтықта орналасқан. Берсеркер таулары қаланың шығысында, ал Ательстайн таулары батысында жатыр. Қаланың шығысындағы жағалау аймағы Козерог жағалауы деп аталады, оның ірі орталығы – қарқынды дамып келе жатқан Йепун қаласы.
Климат
Рокгемптон ылғалды субтропикалық климатқа (Köppen: Cfa, Cwa шекарасында, Trewartha: Cfhl) ие, ұзақ, ыстық, ылғалды жаздары және қысқа, жылы қыстары бар, тропикалық саванна климатына (Köppen: Aw) жақын. Қала Аждаһа тропигінде орналасқан және оңтүстік-шығыс сойыл желінің аймағында жатыр, тұрақты солтүстік-батыс муссондық әсерге ие болу үшін оңтүстікке тым алыс, ал Оңтүстік мұхитынан келетін суық фронттардың ықпалына іреңдеу үшін солтүстікке тым алыс. Типик температура диапазоны қысқа жаз/жаңбырлы маусымда және ұзақ қыс/құрғақ маусымда байқалады. Қала жылына 125,0 күн ашық аспанға ие. Рокгемптон циклон қаупі бар аймақта орналасқан және еуропалықтар қоныстанғаннан бері бірнеше ірі циклонды бастан өткерді. Рокгемптон аймағында жазғы дауылдар да жиі болады. Қысқы және ерте көктемгі тұман жиі кездеседі. Қазаннан наурызға дейін төменгі және орташа температуралар тіркелді. Фицрой өзені Рокгемптонда 1859 жылға дейінгі су тасқынының жазбаларын сақтайды. Ең жоғары су тасқыны 1918 жылдың қаңтарында Рокгемптон өлшегішінде тіркелді. Рокгемптондағы екінші ең жоғары су тасқыны 1954 жылдың 19 ақпанында тіркелді, сол кезде Фицрой өзенінің деңгейі 9,4 метрге жетті. Рокгемптонның үшінші ең ауыр су тасқыны 1991 жылдың 12 қаңтарында тіркелді, Фицрой өзені 9,3 метрге жеткен кезде. Соңғы кезде Рокгемптон 2010–2011 жылдардағы Квинсленд су тасқынынан зардап шекті, Фицрой өзені 2011 жылдың 5 қаңтарында 9,2 метрге дейін көтерілді, бірақ өзеннің 9,4 метрге дейін көтерілуі күтілген. Рокгемптонда тіркелген ең жоғары ресми температура , ал ең төменгісі болды. 2013 жылдың 25 қаңтарында тіркелген тәуліктік жауын-шашын мөлшері ең жоғары - .
Мұра тізімдері
Рокхемптон қаласында мұраға алынған бірнеше нысан бар. Толығырақ ақпарат алу үшін Рокхемптон қаласындағы мұралық ғимараттар тізіміне жүгініңіз.
Басқару
Рокгемптонды Рокгемптон өңірлік кеңесі басқарады. Кеңеске мэр және жеті кеңесші кіреді. Мэр халықтың сайлауымен тағайындалады, ал кеңесшілер жеті бір өкілдік бөлімнен, міндетті емес басымдық дауыс беру жүйесін пайдалана отырып сайланады. Сайлаулар төрт жылда бір рет өтеді. Тони Уильямс – 2021 жылғы қосымша сайлаудан кейін қазіргі мэр, бұл Маргарет Стрелоудың отставкасына байланысты болды. Маргарет Стрелоу 2013, 2016 және 2020 жылғы наурызда өткен мэр сайлауларында жеңіске жетті. Стрелоу 2000 жылдан 2008 жылға дейін бұрынғы Рокгемптон қаласының мэрі қызметін атқарған. Қазіргі Рокгемптон өңірлік кеңесінің аумағы 2008 жылы төрт жергілікті басқару аймағын біріктіру нәтижесінде құрылды. Оларға Рокгемптон қаласының бастапқы аумағы кірді, ол Рокгемптон қалалық аймағының көп бөлігін құрады, сондай-ақ Грейсмир және айналасындағы аудандарды қамтитын Фицрой округі және Моунт Морган қаласының маңындағы Моунт Морган округі кірді. Төртінші жергілікті басқару аймағы – Ливингстон округі, ол Рокгемптонның шығысы мен солтүстігіндегі жағалау қалалары мен ішкі аймақтарын, сондай-ақ Рокгемптонның кейбір шеткі елді мекендерін қамтыды. Алайда, Ливингстон округі 2014 жылы референдум нәтижесінде Рокгемптон аймағынан бөлініп шықты. 2008 жылғы бірігуге дейін Рокгемптон қаласында шамамен 74 530 адам, Фицрой округінде шамамен 11 357 адам және Маунт Морган округінде шамамен 2925 адам тұрды. Рокгемптон өңірлік кеңесі мен Ливингстон округі кеңесі арасындағы шекараны өзгерту мәселесі Жергілікті басқаруды өзгерту комиссиясы қарауында. Бұл өзгерістер Рокгемптон қаласына іргелес жатқан үш елді мекенге қатысты, олар қазіргі уақытта Ливингстон округінің құрамына кіреді. Ұсынылған өзгерістер Гленли, Роккивью және Глендейл елді мекендеріндегі 1170 үйге әсер етеді.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы секторы, әсіресе мал саудасы, Орталық Квинслендтегі басты индустрия болып табылады. Бұл Рокхэмптон қаласының маңында "Үлкен бұқалар" деп аталатын жеті ірі бұқа мүсіні арқылы көрнекі түрде бейнеленген. Рокхэмптонның оңтүстік-шығыс шетінде орналасқан екі ірі мал сою комбинаты Рокхэмптон тұрғындарына, сондай-ақ компаниялар бос орындарды толтыру үшін жергілікті жұмысшыларды табуда қиындықтарға тап болғанда, шетелден келген босқындарға жұмыс береді. Ет өңдеу зауыты Лейкс Крикте орналасқан және Teys Australia (Cargill-дің бірлескен кәсіпорны) басқарады, ал JBS ет комбинаты Неримберада орналасқан. Teys Australia-ның Лейкс Криктегі ет комбинаты бұрын Керри Паккердің Consolidated Meat Group компаниясына тиесілі болған. CMG 2002 жылы уақытша жабылды. 2004 жылы Consolidated Meat Group Teys Australia компаниясымен бірлескен кәсіпорын құрғанын жариялағаннан кейін қайта ашылды. 2011 жылы Cargill компаниясы CMG-нің үлесін сатып алды. Құрғақшылық, су тасқыны, жалпы экономикалық жағдайлар мен жұмысшылармен болған дау-дамайлар салдарынан екі нысан да жылдар бойы бірнеше рет жабылды, оның ішінде 2002 жылдан 2004 жылға дейін Лейкс Крик ет комбинатының жабылуы болды, бірақ қазір екеуі де қалыпты жұмыс істеп тұр. Грейсемердегі Орталық Квинсленд мал биржасы – елдегі ең ірі мал сату орталықтарының бірі және қаланың батысында орналасқан. Рокхэмптон өзін Австралияның ет астанасы деп таныстырады, бірақ бұл атаққа Жаңа Оңтүстік Уэльстің Казино қаласы бірнеше рет қарсылық білдірді. Қалада үш жылда бір рет өткізілетін Beef Australia Expo – жергілікті аймақтың мал шаруашылығының тойы.
set of seven large statues of bulls known as the 'Big Bulls'. Two large abattoirs are located on the south eastern outskirts of Rockhampton provides employment for people living in Rockhampton and also for refugees from overseas who are recruited when the companies experience difficulty finding local workers to fill vacancies. One meat processing plant is located at Lakes Creek, operated by Teys Australia (a Cargill joint venture) while the JBS meatworks is located at Nerimbera. The Teys Australia meatworks at Lakes Creek was previously owned by Kerry Packer's Consolidated Meat Group. CMG temporarily closed the facility in 2002. It was reopened in 2004, when Consolidated Meat Group announced they had formed a joint venture with Teys Australia. In 2011, Cargill bought out CMG's share in the company. Due to drought, floods, general economic conditions and disputes with workers, both facilities have experienced a number of closures over the years including the closure of the Lakes Creek meatworks from 2002 until 2004, but they are both currently operating as normal. The Central Queensland Livestock Exchange at Gracemere is one of the largest livestock sales facilities in the country, lies just to the west of the city. Rockhampton promotes itself as the Beef Capital of Australia but the title has been disputed a number of times by the New South Wales town of Casino. The tri annual Beef Australia Expo held in the city is a celebration of the local area's cattle industry.
Әскери
Рокхэмптон қаласында Рокхэмптон әуежайының жанында орналасқан Батыс көшедегі армия казармасында Австралия қорғаныс күштерінің әскери қызметшілері тұрақты түрде орналасқан. Қаланың солтүстігінде кең аумақты Шоалвотер шығанағы әскери оқу аймағы жатыр, онда үлкен масштабты жердегі, әуедегі және десанттық операциялар үнемі жүргізіледі. Оқу аймағына жақындығының арқасында, қалада Батыс көшедегі армия казармасы мен Шоалвотер шығанағы арасында әскери қозғалыс жиі байқалады, сондай-ақ бірлескен әскери жаттығулар кезінде шетелден келген әскери қызметшілерді қабылдайды. Мұндай жаттығулар өтетін кезде Рокхэмптон қаласында әскери көліктердің қозғалысы күрт артады, оның ішінде жаттығулар кезеңінде Рокхэмптон әуежайында жиі көрінетін әскери ұшақтар да болады. Шетелдік әскерлер қалаға келіп, әскери жаттығуларға қатысқанда жергілікті экономика айтарлықтай дамиды. Рокхэмптон аймағында жүргізілетін әскери жаттығулар көшпелі бейбітшілік жақтастарының наразылығын тудырады, олар жаттығуларға қарсылық білдіру үшін қалаға келеді. 2011 жылы "Талисман Сабыр" жаттығуы кезінде наразылық білдіруші Рокхэмптон әуежайының ұшу-қону жолағына шығып, 36 миллион долларлық "Тайгер" тікұшағына бау-бақша құралын (мачете) тигізді. Ол қасақана зақым келтіргені және ұшаққа қауіп төндіргені үшін сотқа тартылуға тиіс болды, бірақ сотқа дейін қайтыс болды.
Туризм
Туризм қала мен оның төңірегінің экономикалық дамуында маңызды рөл атқарады. Қала Брисбеннен солтүстікке қарай ыңғайлы қашықтықта орналасқан, бұл туристерге түнгі тоқтау орны ретінде қолайлы. Олар жергілікті көрікті жерлерді аралап, жергілікті бизнестерде, оның ішінде тамақтанатын орындарда, ойын-сауық орталықтарында немесе демалысқа қатысты қызметтерге ақша жұмсай алады. Козерог жағалауы Рокхэмптоннан 30 минуттық жерде, ал Кейппел аралдарынан оңай жете аласыз. Туристік нарыққа ұсынылатын тағы бір көрікті орындарға Фицрой өзені, Орталық қалалық аудандағы мұражай ғимараттары, Рокхэмптон мұралық ауылы, Dreamtime мәдени орталығы, Арчер паркі теміржол мұражайы, Маунт-Арчер ұлттық паркі, Рокхэмптон ботаникалық бағы және Рокхэмптон хайуанат бағы кіреді. 2013 жылы жергілікті аймақты премиум деңгейдегі туристік орын ретінде насихаттау мақсатында ұлттық жарнамалық кампания басталды. Кампанияда жергілікті әнші-күйші Кейт Лихидің "Бізге ұнайды" әні қолданылды, ол Рокхэмптон мен Козерог жағалауының тартымдылығын көрсететін телеарна жарнамаларының саундтрегі болды.
Мәдениет
Жыл сайын Рокхэмптон қаласындағы көптеген орындарда көптеген жергілікті концерттер, қойылымдар, іс-шаралар мен фестивальдер өтеді. Жыл сайын тамыз айында Рокхэмптон мұралық ауылында өткізілетін Рокхэмптон мәдени фестивалінде әртүрлі базарлар, көрмелер, халықаралық тағамдар, музыка және мәдени шаралар ұсынылады. Рокхэмптон көрме алаңы жыл сайын көптеген іс-шараларға қонақжайлық жасайды. Ең маңыздысы, үш күндік Рокхэмптон көрмесі жыл сайын маусым айында өтеді. Австралияның көптеген қалалары сияқты, Рокхэмптон да жыл сайын 25 сәуірде Анзак күнін еске алады. Рокхэмптон Галлиполиға түскен сәтпен сәйкес келу үшін арнайы жоспарланған Австралиядағы алғашқы таңертеңгілік еске алу рәсімін өткізген қала деп саналады – 1916 жылғы 25 сәуірде сағат 6:30-да өткен «күн шығу» рәсіміне 700 адам қатысты. 1893 жылы Альфред Генри Лэмбтон Квинсленд штатындағы алғашқы детективтік роман деп танылған «Түрмеден билікке» романын жазды. Романның оқиғасы Квинслендтің маңызды тропикалық қаласы Рокхэмптоннан 200 миль қашықтықта орналасқан «Банальба» атты ойдан шығарылған мал фермасында өтеді. Пилбим театры 1979 жылы ашылды және Рокхэмптонның ең ірі театры болып табылады. Рокхэмптон облыстық кеңесіне тиесілі Рокхэмптон өнер галереясының коллекциясы Пилбим театрының жанында орналасқан және негізінен 1940-1970 жылдардағы австралиялық суретшілердің туындыларынан тұрады. 1985 жылы ашылып, 2011 жылы жабылып, 2015 жылы қайта ашылған Рокхэмптон музыкалық алаңы жыл сайынғы «Шам жағындағы әндер» сияқты іс-шараларды, соның ішінде желтоқсан айында өткізілетін шараларды қабылдайды. Үш жыл сайын өткізілетін Австралия мал көрмесі әр үшінші мамыр айында Рокхэмптон көрме алаңында өтеді. 2009 жылы Q150 мерекелері аясында «іс-шара және фестиваль» рөлі үшін Beef Australia Expo Квинслендтің Q150 иконасы ретінде жарияланды. Рокхэмптон Орталық Квинслендтегі фильмдерді түсіру және көрсетуде маңызды рөл атқарды. Рокхэмптон қаласында түсірілген фильмдердің қатарында «The Kid Stakes», «Buddies» және «Broke» бар.
Спорт
Central Queensland Capras – Квинсленд Кубогы турнирінде қаланың өкілді командасы. Жергілікті Рокхэмптон округінің регби лигасы жарысына 6 клуб қатысады, оның ішінде Фитцрой Грейсемер Шаркс, Нортс Чарджерс және Рокхэмптон Бразерс клубтары қаланың ішінде орналасқан.
Көлік
Рокхемптон – Орталық Квинсленд аймағындағы маңызды көлік торабы. Рокхемптон Орталық жоталар және Каприкорн жағалауы аймақтарымен, сондай-ақ штаттың солтүстік және оңтүстік аймақтары арасындағы маңызды көлік байланыстарын қамтамасыз етеді. Рокхемптон әуежайы туризм индустриясының дамуы үшін маңызды. Рокхемптон аймағы ұлттық және мемлекеттік тас жолдарымен жақсы қамтамасыз етілген, қала жағалау тас жолы, Брюс тас жолы, орталық-батыс тас жолы, Козерог тас жолының негізгі түйіскен жерінде орналасқан, ал Рокхемптон аймағына Бернетт тас жолы қызмет көрсетеді. Брисбеннен Рокхемптонға дейінгі сапар жеті жарым сағатқа созалады. Рокхемптонға Брисбенге (оңтүстікке) және Кернске (солтүстікке) дейін қатынайтын алыс қашықтыққа жүретін автобустар да қызмет көрсетеді. Greyhound Australia арқылы Рокхемптонға күнделікті рейстер орындалады. Артқы және Орталық жоталарға Ротри, Тынық мұхиты және Изумруд автобустары да күнделікті қатынайды. Автобус қызметтерін QConnect қоғамдық көлік жүйесінде жұмыс істейтін Kinetic Group жүзеге асырады. Рокхемптон қаласында екі автобус станциясы орналасқан, олардың көп бөлігі арқылы қызметтер жүзеге асырылады. Қызметтер қаланың көп бөлігін қамтиды, солтүстіктегі Паркхерсттен оңтүстіктегі Алленстаун және Депот Хиллге дейін, сондай-ақ батыстағы Рейндж және Лейкс Крикке дейін. Рокхемптон теміржол станциясы Солтүстік жағалау теміржолында орналасқан және Брисбеннен электрленген желінің соңғы станциясы болып табылады, дизельдік қызмет одан әрі жалғасады; қызметтерді Квинсленд теміржолы көрсетеді. Рокхемптондағы Денисон көшесі – басты теміржол желісінің көше ортасынан өтетін сирек орындардың бірі. Электрлік көлбеу пойыз Брисбенмен байланыстырады, ал дизельдік көлбеу пойыз Кернс бағытындағы станцияда тоқтайды. Рокхемптон әуежайы Рокхемптон аймақтық кеңесінің басқаруында және Рокхемптон қаласының батысында орналасқан. Бұл Австралиядағы ең көп трафиктік он екінші ішкі әуежай. Әуежай Австралияның ірі қалаларына, туристік орындарға және Орталық Квинслендтегі аймақтық бағыттарға рейстерді жүзеге асырады. Орталық жоталар мен Каприкорн жағалауының тұрғындарына қызмет көрсететін жалпы авиация үшін маңызды база болып табылады. Әуежай сонымен қатар Корольдік ұшу дәрігерлері қызметі мен құтқару тікұшағының базасы болып табылады.
Rockhampton railway station is located on the North Coast railway, and is the terminus of the electrified section of line from Brisbane with through diesel service continuing beyond; services are provided by Queensland Rail. Denison St, Rockhampton is one of the few places where the main line runs down the middle of the street. An Electric Tilt Train services connects it to Brisbane, and the Diesel Tilt Train services the station en route to Cairns. Rockhampton Airport is operated by Rockhampton Regional Council and is located west of Rockhampton City. It is Australia's twelfth busiest domestic airport. The airport handles flights to major Australian cities, tourist destinations, and regional destinations throughout Central Queensland. It is an important base for general aviation serving the Central Highlands and Capricorn Coast communities. The airport is also a base for the Royal Flying Doctor Service and the Rescue Helicopter.
Рокхэмптонға автопойыз арқылы кіру
Грейсемер сауда алаңдары мен Рокхэмптон қасапханаларын 1 типті ұзын тіркемелі көліктерге қолжетімділік беру үшін жаңарту жобасы 2021 жылдың басына дейін жалпы құны 30 миллион долларға аяқталды. Жобаға төрт жолдағы жол жағдайын жақсарту кірді:
Каприкорн тас жолы – Грейсемердегі Сауда алаңдары жолынан Рокхэмптондағы Брюс тас жолының айналымына дейін
Брюс тас жолы – Каприкорн тас жолының айналымынан Яамба жолының қиылысына дейін
Рокхэмптон–Еппон тас жолы – Брюс тас жолының қиылысынан оңтүстік-батысқа қарай Эму Парк жолының қиылысына дейін
Рокхэмптон–Эму Парк тас жолы – Рокхэмптон–Еппон тас жолының қиылысынан Сент Кристоферс Чапел жолына дейін.
Capricorn Highway – from Saleyards Road at Gracemere to the Bruce Highway roundabout at Rochhampton Bruce Highway – from the Capricorn Highway roundabout to the Yaamba Road intersection Rockhampton–Yeppoon Road – from the Bruce Highway intersection south west to the Emu Park Road intersection (. Rockhampton–Emu Park Road – from the Rockhampton Yeppoon Road intersection to St Christophers Chapel Road at .
Су
Фицрой өзенінің су жиналатын алабы шамамен 145 000 шаршы шақырымды құрайды (шамамен Англияның ауданындай). Онда алты ірі өзен бар, сондықтан Рокхэмптон және Орталық Квинсленд мол және сапалы сумен қамтамасыз етілген. Қазіргі және болашақта салынып жатқан тоғандар ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп және тұрмыстық қажеттіліктерді қанағаттандыруға мүмкіндік береді. Рокхэмптон қаласындағы Фицрой өзенінің бөгеті таяз судың тұздылығын жоғарыдағы тұщы судан бөліп, Рокхэмптонның тұрмыстық және өнеркәсіптік сумен қамтамасыз етілуін қамтамасыз етеді.
Қуат
Орталық Квинслендтің негізгі электр өндіруші нысандары, оның ішінде Стэнвелл, Гладстоун және Каллид электр станциялары, штаттың қуатының көп бөлігін өндіреді. 1993 жылы қаланың батысындағы Стэнвеллде Квинслендтің ең жаңа және ең жоғары технологиялық электр станциясы пайдалануға берілді. Стэнвелл нысаны штаттың электрмен жабдықтауды кеңейту бағдарламасының маңызды бөлігі болып табылады және электр станциялары технологиясын экспорттау бойынша жетекші кәсіпорын болып саналады.