Сюзанна Вега: Американдық әнші-әндер авторының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Американдық әнші-күйші (1959 жылы туған)
альбом

Сузанна Надин Вега (Пек; 11 шілде 1959 жылы туған) – халық музыкасынан шабыттанған американдық әнші-күйші. Веганың музыкалық мансабы 40 жылға жуық созылған. 1980-жылдардың ортасы мен 1990-жылдары ол Ұлыбританияның Top 40 тізіміне енген төрт сингл шығарды: "Marlene on the Wall", "Left of Center", "Luka" және "No Cheap Thrill". Веганың екінші студиялық альбомы "Solitude Standing" (1987) альбомында алғаш рет а капелла түрінде жазылған "Tom's Diner" әні 1990 жылы ағылшын электрондық дуэті DNA Веганың қатысуымен би трегі ретінде ремикс жасады, және ол бес елде Top 10-ға енді. Әннің түпнұсқа а капелла жазбасы MP3 форматын жасау кезінде тест ретінде пайдаланылды. MP3 компрессиясын дамытудағы рөлі үшін Вегаға "MP3 анасы" деген атақ берілді. Вега бүгінгі күнге дейін тоғыз студиялық альбом шығарды, соңғысы – 2016 жылғы "Lover, Beloved: Songs from an Evening with Carson McCullers".

Ерте өмір

Сюзанна Надин Вега 1959 жылғы 11 шілдеде Калифорния штатының Санта-Моника қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы оның туғаннан кейін көп ұзамай ажырасып кетті. Оның анасы, Пэт Вега (қызметтік аты Шумахер), неміс-швед мұрасының компьютерлік жүйелерді талдаушысы. Оның әкесі Ричард Пек – ағылшын, ирланд және шотланд тегінен шыққан. Оның әкесінің орнына келген Эдгардо Вега Юнке, сондай-ақ Эд Вега деп белгілі, Пуэрто-Рикодан келген жазушы және мұғалім. Вега екі жарым жасқа толғанда оның отбасы Нью-Йорк қаласына көшті. Ол Испан Гарлемі мен Верхний Вест-Сайдта өсті. Пектің өзінің биологиялық әкесі екенін ол тоғыз жасқа дейін білмеді. Вега мен Пек алғаш рет 20 жасында кездесті және олар қазірге дейін байланыста. (кейіннен Фиорелло Х. ЛаГуардия атты орта мектепке айналды) ол заманауи биді оқып, 1977 жылы бітірді.

1980 жылдар

Барнард колледжінде ағылшын әдебиеті мамандығы бойынша оқыған кезде ол Гринвич Виллидждегі шағын сахналарда өнер көрсетті, онда ол Джек Хардидің Корнелия Стрит Кафедегі дүйсенбі күнгі әнші-авторлар тобының тұрақты мүшесі болды және өзінің алғашқы әндерінің бір бөлігін Fast Folk антологиялық альбомдарында жариялады. 1984 жылы ол үлкен лейблмен жазба жасауға келісімшарт жасады, осылайша ірі лейблде танымал болған алғашқы "Fast Folk" әртістерінің біріне айналды. Веганың аттас дебюттік студиялық альбомы 1985 жылы шықты және АҚШ-тағы сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, мақтауға ие болды.

Веганың Стив Аддабомен бірлесіп жазған "Left of Center" әні 1986 жылғы Джон Хьюздің "Pretty in Pink" фильмі үшін жазылған болатын және 1986 жылы Ұлыбритания сингл чартында 32-орынды иеленді. Оның келесі студиялық альбомы "Solitude Standing" (1987) сыншылардың жоғары бағасын алып, коммерциялық сәттілікке жетті, АҚШ-та миллионнан астам дана сатылды. Онда халықаралық хит "Luka" бар, ол зәбір көрген бала туралы және оның көзқарасынан жазылған. Веганың акустикалық гитараға баса назар аударуымен қатар, оның екінші альбомының музыкасы көбірек поп стиліндегі және толықтырылған аранжировкаларға ие. Альбомның табысынан кейін 1989 жылы Вега Гластонбери фестивалінде бас суретші болуға жақын келді. Бірақ, соңғы сәтте бас суретшілер тізімі өзгергендіктен, Ұлыбританиялық "All About Eve" тобы жұма күні кешке бас орында өнер көрсетті. Вега фестиваль алдында жанкешті жанкүйерден өлтіру туралы қорқыту алғандықтан, өнер көрсету кезінде оқтан қорғайтын жилет киді. Бұл альбом АҚШ-та 500,000-нан астам дана сатылғаны үшін RIAA-дан "Алтын" мәртебесін алды.

1999 жылы Avon Books Веганың "The Passionate Eye: The Collected Writings of Suzanne Vega" кітабын жариялады, ол өлеңдер, әндердің мәтіндері, эсселер мен журналистік материалдар жинағынан тұрады.

2000 жылдар

2001 жылдың қыркүйегінде Вега «Қызыл және сұр түсті әндер» атты жаңа студиялық альбомын шығарды. Үш ән Веганың бірінші күйеуі Митчелл Фрумнан ажырасуы туралы айтады. 2002 жылдың желтоқсанында ағасы Тим Веганың естелік концертінде Вега «Кейбір саяхат» атты тікелей кино деректі фильмінің түсірілімін бастады, оны Mooncusser Films режиссері Кристофер Сеуферт түсірді. Деректі фильм әлі аяқталған жоқ. Underground хип-хоп дуэті Felt 2002 жылы шыққан «Felt: A Tribute to Christina Ricci» студиялық альбомында «Suzanne Vega» атты тректі атады. 2003 жылы 21 әннен тұратын «Retrospective: The Best of Suzanne Vega» жинақ альбомы жарық көрді. (Ұлыбританиядағы «Retrospective» нұсқасына сегіз әнді қамтитын бонус CD және 12 әнді қамтитын DVD кірді). Сол жылы Грэмми сыйлығын жеңіп алған джаз гитарисі Билл Фриселл оны Германиядағы танымал Ruhrtriennale фестивалінде өткен «Century of Song» концерттеріне шақырды. 2003 жылы ол 20 ғасырдың американдық композиторлары туралы «American Mavericks» атты американдық қоғамдық радио сериясын жүргізді, ол «Peabody Award for Excellence in Broadcasting» сыйлығын алды. 2006 жылдың 3 тамызында Вега Интернетке негізделген виртуалды әлем Second Life-та тікелей эфирде өнер көрсеткен алғашқы ірі әртіс болды. Бұл шараны қоғамдық радионың «The Infinite Mind» бағдарламасының жүргізушісі Джон Хокенберри өткізді. 2006 жылдың 17 қыркүйегінде ол Save Darfur Coalition ұйымының қайырымдылық концерті аясында Central Park-та өнер көрсетті. Концерт барысында ол 1988 жылдан бері мүшесі болып табылатын Amnesty International ұйымын қолдауын білдірді. 2006 жылдың қазан айының басында Вега Еуропадағы ең көне деректі фильмдер фестивалі Academia Film Olomouc (AFO) фестиваліне қатысты, онда ол басты қонақ ретінде көрінді. Ол режиссер Кристофер Сеуферттің деректі фильмінің түсіріліміне қатысты, ол фестивальде сынақ көрсетілімін өткізді. Фестиваль соңында ол өзінің классикалық әндерін орындап, «Нью-Йорк – әйел» атты жаңа әнін ұсынды. Вега 2006 жылдың қазан айында чех тілінде жарық көрген «Барлығы тек қана тәуекел» кітабында сұхбат берді. Кітапта Прагадағы Švandovo divadlo (Шванд театры) театрында тұрақты түрде өтетін «Сәхнәлік әңгімелер» ток-шоуынан алынған 12 сұхбаттың транскрипциясы бар. Вега кітапты Švandovo divadlo (Шванд театры) көрермендеріне таныстырды және бірнеше чех жұлдыздарымен бірге автограф беру сессиясын өткізді. 2006 жылдың көктемінде Вега Blue Note Records компаниясымен жаңа келісімшартқа қол қойды және 2007 жылдың 17 шілдесінде «Beauty & Crime» альбомын шығарды. Джимми Хогарт продюсерлік еткен альбом «үздік классикалық емес альбом» номинациясында «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Оның келісімшарты жаңартылмады және ол 2008 жылдың маусым айында босатылды. 2007 жылы Вега көптеген басқа танымал әртістердің үлгісімен «Pornographer's Dream» әнін podsafe форматында шығарды. Ән 2007 жылы екі апта бойы No.1 орында тұрды және PMC Top10 жылдық тізімінде жылдың 11-ші хиті болды. 2015 жылы Вега тәуелсіз музыканттардың мансабына көмектесу үшін 14-ші жылдық тәуелсіз музыка сыйлығының төрешілер алқасына қосылды. Ол сондай-ақ 6-шы, 7-ші, 8-ші, 9-шы, 10-шы, 11-ші, 12-ші және 13-ші тәуелсіз музыка сыйлықтарының төрешісі болды. 2008 жылы Лос-Анджелес округінде Universal Music Group қоймасында болған өрт салдарынан Веганың кейбір жазбалары жойылды немесе зақымдалды.

In September 2001, Vega released a new studio album entitled Songs in Red and Gray. Three songs deal with Vega's divorce from her first husband, Mitchell Froom. At the memorial concert for her brother Tim Vega in December 2002, Vega began her role as the subject of the direct cinema documentary, Some Journey, directed by Christopher Seufert of Mooncusser Films. The documentary has not been completed. Underground hip hop duo Felt named a track "Suzanne Vega" on their studio album Felt: A Tribute to Christina Ricci, released in 2002. In 2003, the 21 song greatest hits compilation album Retrospective: The Best of Suzanne Vega was released. (The UK version of Retrospective included an eight song bonus CD as well as a DVD containing 12 songs). In the same year she was invited by Grammy Award winning jazz guitarist Bill Frisell to play at the Century of Song concerts at the famed Ruhrtriennale in Germany. In 2003, she hosted the American Public Media radio series American Mavericks, about 20th century American composers, which received the Peabody Award for Excellence in Broadcasting. On August 3, 2006, Vega became the first major recording artist to perform live in the Internet based virtual world, Second Life. The event was hosted by John Hockenberry of public radio's The Infinite Mind. On September 17, 2006, she performed in Central Park, as part of a benefit concert for the Save Darfur Coalition. During the concert she highlighted her support for Amnesty International, of which she has been a member since 1988. In early October 2006, Vega participated in the Academia Film Olomouc (AFO) in Olomouc, the Czech Republic, the oldest festival of documentary films in Europe, in which she appeared as a main guest. She was invited there as the subject of the documentary film by director Christopher Seufert, that had a test screening at the festival. At the end of the festival she performed her classic songs and added one brand new piece called "New York Is a Woman". Vega is also interviewed in the book Everything Is Just a Bet which was published in Czech in October 2006. The book contains 12 interview transcriptions from the talk show called Stage Talks that regularly runs in the Švandovo divadlo (Švandovo Theatre) in Prague. Vega introduced the book to the audience of the Švandovo divadlo (Švandovo Theatre), and together with some other Czech celebrities gave a signing session. She signed a new recording contract with Blue Note Records in the spring of 2006, and released Beauty & Crime on July 17, 2007. The album, produced by Jimmy Hogarth, won a Grammy Award for Best Engineered Album, Non Classical. Her contract was not renewed and she was released in June 2008. In 2007, Vega followed the lead of numerous other mainstream artists and released her track "Pornographer's Dream" as podsafe. The song spent two weeks at number one during 2007 and finished as the No. 11 hit of the year on the PMC Top10's annual countdown. In 2015, Vega joined The 14th Annual Independent Music Awards judging panel to assist independent musicians' careers. She was also a judge for the 6th, 7th, 8th, 9th, 10th, 11th, 12th and 13th Independent Music Awards. In 2008, fire at a Universal Music Group vault in Los Angeles County resulted in the loss or damage of some Vega recordings.

2010 жылдар

Оның "Tom's Diner" әнінің ішінара нұсқасы 2010 жылғы британдық "4.3.2.1." фильмін таныстыру үшін пайдаланылды, оның мәтіні сюжетке сай келу үшін көбінесе қайта жазылды. Бұл музыкалық қоспа "Keep Moving" деп аталды. Вега Danger Mouse және Sparklehorse студиялық альбомы "Dark Night of the Soul" (2010) жұмысына қатысты. Ол испан суретшісі Пабло Пикассоның өмірбаянынан шабыдаланып, "Құдай ойнаған адам" атты әнінің әуені мен сөзін өзі жазды. Вега әнші-әндерші Джонатан Колтонмен бірге оның студиялық альбомы "Artificial Heart" (2011) ішіндегі "Now I Am an Arsonist" әнін орындады. Вега өзінің бұрынғы туындыларын көркемдік және коммерциялық (сондай-ақ, бақылау) мақсаттармен "Close Up" сериясында қайта жазды. "Vol. 1 (Мәхаббат әндері)" және "Vol. 2 (Адамдар мен орындар)" 2010 жылы, ал "Vol. 3 (Кейбір күйлер)" 2011 жылдың шілдесінде, содан кейін "Vol. 4 (Отбасы туралы әндер)" 2012 жылдың қыркүйегінде жарық көрді. "Close Up" альбомдарының 2, 3 және 4-томында бұрын жазылмаған материалдар бар; 2 және 3-томында бірлесіп жазылған бір жаңа әннен, ал 4-томында Вега бірнеше жыл бұрын жазған, бірақ жаздыруға уақыт таба алмаған үш ән бар. Барлығында Веганың "Close Up" сериясы 60 қайта жазылған ән мен бес жаңа композицияны қамтиды, бұл оның өміріндегі жазған әндерінің үштен екі бөлігін құрайды. Концерттерде Вега және ұзақ жылдардан бергі серіктесі Джерри Леонард сет-листке бірқатар жаңа әндерді қоса бастады, олардың ішінде жиі орындалатын "I Never Wear White" әні де болды. Бір жыл ішінде әндер аяқталып, көптеген қонақтардың көмегімен тікелей студияда жазылды. Леонард продюсерлік еткен "Tales from the Realm of the Queen of Pentacles" 2014 жылдың ақпанында жарық көрді. Бұл оның жеті жылдан бергі жаңа материалдан тұратын алғашқы альбомы болды және 1992 жылдан бері Веганың Ұлыбританияның Top 40 тізіміне енген алғашқы студиялық альбомы болды, ол 37-орынға жетті. Веганың тоғызыншы студиялық альбомы "Lover, Beloved: Songs from an Evening with Carson McCullers" 2016 жылдың 14 қазанында жарық көрді.

2020 жылдар

2023 жылдың ақпан және наурыз айларында Вега Ұлыбританияда гастрольдік сапармен болу жоспарланған еді.

Ән жазу

Тоғыз жасында өлең жаза бастады. Оны олай етуге өгей әкесі ынталандырды. Ол алғаш рет «Close Up Vol. 4, Songs of Family» (2012) жинағында және «The Silver Lady» атты тағы бір ерте әнімен бірге жарияланды. Вега музыкалық нотацияны оқуға үйренбеді, ол әуенді пішін, ал аккордтарды түс ретінде көреді. Ол ән мәтіндері мен мелодиялық идеяларға назар аударады, ал интролар немесе бридждер сияқты күрделі бөліктер үшін ол өзімен бірге жұмыс істейтін басқа музыканттарға сенеді. Вега жаза бастаған әндердің 80 пайызын аяқтайды. Оның шығармашылығына ең үлкен әсер еткен суретшілер – Лу Рид, Боб Дилан және Леонард Коэн. Ол үшін Пол Саймон мен Лора Найро да маңызды. 2021 жылы Фурч компаниясы өткізген «гитара жеңісі» байқауында жеңіске жетті. 1980 жылдардың ортасында ол «Guild» гитараларын, ал 1990 жылдары «Yamaha» және «Taylor» гитараларын әр түрлі уақытта пайдаланды.

Театр

Вега мен Дункан Шейк жазушы Карсон МакКаллерстің өмірі туралы "Карсон МакКаллерс махаббат туралы әңгімелейді" атты пьеса жазды. 2011 жылы премьерасы өткен, Кей Матчулат қойған пьесада Вега монолог пен әндерді кезектестіре орындайды. Вега мен Шейк 57-ші жылдық Drama Desk сыйлығының "Пьесадағы ең үздік музыка" номинациясына ие болды. Осы пьеса негізінде жазылған "Lover, Beloved: Songs from an Evening with Carson McCullers" альбомы 2016 жылы шықты. 2020 жылдың басында Вега, Скотт Эллиот режиссерлік еткен және Нью-Йорктегі The New Group ұйымдастырған 1969 жылғы "Боб және Кэрол және Тед және Элис" фильміне негізделген Бродвейден тыс мюзиклде "Топ жетекшісі" рөлін ойнады. Ол шоудың музыкасын жазған және Аманда Гринмен бірге әннің сөздерін жазған Шейктің орнына келді. The New York Times газетіндегі сыншы Бен Брантли "коньяқты дауыспен" айтатын Веганы "керемет, жұмсақ сарказммен келген бейне" деп сипаттады.

Amanuensis Productions компаниясы

Вега 2008 жылғы экономикалық дағдарыстан кейін жеке жазбалар компаниясын құрды. Осыдан бастап ол Blue Note Records компаниясындағы жұмысын тоқтатты және өзінің бұрынғы шығармаларын жаңа үлгіде қайта жазу және туындыларына толық құқықты алу туралы ойлана бастады (сонымен ол 2014 жылы Close Up Series арқылы іске асырды).

Жеке өмір

1995 жылы 17 наурызда Вега музыкант және жазбалар продюсері Митчелл Фрумға (ол Nine Objects of Desire альбомында орындаушы және продюсер болған) үйленді. Олардың Руби Фрум (1994 жылы 8 шілдеде туған) атты қызы бар. Soul Coughing тобының алғашқы студиялық альбомы Ruby Vroom (1994) Веганың рұқсатымен оның құрметіне аталды. Вега мен Фрум 1998 жылы ажырасып кетті. 2006 жылы 11 ақпанда Вега заңгер және ақын Пол Миллсқа, "ол алғаш рет оған үйлену ұсынысын жасағаннан кейін 22 жыл өткен соң" үйленді. 2010 жылдан бастап Руби кейде анасының гастрольдік концерттерінде орындап жүреді. Вега Ничирен буддизмін ұстанады және ол бүкіл әлемдік буддистік қауымдастық Soka Gakkai International-дың американдық бөлімшесінің мүшесі.