Кіріспе

Мифологиялық ерлерді азғыратын әйел жын.

Суккубус (көбінесе суккуби) – фольклордағы әйел бейнесіндегі жын немесе табиғаттан тыс күш, ерлерді арманда сәулеттеу үшін, көбінесе жыныстық қатынас арқылы азғырады. Діни сенімдерге сәйкес, суккубус тірі қалу үшін шәуетке мұқтаж; суккубуспен үнемі жыныстық қатынас жасау олардың арасында байланыс орнатуға алып келеді; ал суккубус жыныстық қатынаста болатын ер адамды әлсіретеді немесе зиян келтіреді. Заманауи бейнелеулерде суккубус көбінесе демондық немесе қорқынышты емес, әдемі азғырушы немесе әйел сиқыршы ретінде бейнеленеді. Суккубустың еркек әріқтасы – инкуб.

Этимология

Бұл термин кеш латын тіліндегі "succuba" ("жақын дос") сөзінен шыққан, ол "succubare" ("астында жату") деген сөзден туындаған (sub - "астында", cubare - "жату"), бұл осы жанның ұйықтаған адамға қатысты болжамды жыныстық позасын сипаттау үшін қолданылған. "Succubus" сөзі ағылшын тілінде 14 ғасырдың соңында пайда болған. Суккуб сонымен қатар жерді шарлаушы деп те аталады.

Фольклорлық шығармалар

Яһуди мистикалық трактаты "Зохар" және ортағасырлық еврей сатиралық мәтіні "Бен Сираның әліпбиі" сипаттағандай, Лилит Адамның бірінші әйелі болды, кейін ол суккубқа айналды. Зохаристикалық Каббалада төрт суккуби бас періште Самаэльмен жұптасқан. Демондардың төрт патшайымы – Лилит, Эйшет Зенуним, Аграт бат Махлат және Наама. Суккуб әдемі әйелдің кейпін қабылдауы мүмкін, бірақ жақын қарағанда оның денесінде құсқа ұқсас тырнақтар немесе жылан сияқты құйрықтар сияқты кемшіліктер байқалуы мүмкін. Халық ауыз әңгімелерінде олардың зәр мен басқа да сұйықтықтар тамған вульваларындағы кунилингус әрекеті де сипатталған. Кейінгі фольклорда суккуб сирена бейнесін алған. Тарих барысында дін қызметкерлері мен раввиндер, оның ішінде Ханина бен Доса мен Абай, суккубилердің адамдарға әсерін басып тастауға тырысты. Дегенмен, барлық суккубилер де зұлым болған жоқ. Уолтер Маптың "De nugis curialium" ("Сардарлардың әдемі әңгімелері") сатирасында айтылғандай, Папа Сильвестр II (999–1003) Мердиана есімді суккубпен қарым-қатынаста болған, ол оған католик шіркеуіндегі жоғары мәртебесіне қол жеткізуге көмектескен. Өлімі алдында ол өз күнәларын мойындап, тәубе еткен күйде қайтыс болды.

Ұрықтану қабілеті

Кабала мен Рашба мектебінің айтуынша, алғашқы үш патшайым – Аграт бат Махлат, Наама, Айшет Зенуним және олардың барлық серіктері Лилиттен басқа бала туып жатыр. Басқа аңыздарға сәйкес, Лилиттің балалары Лилин деп аталады. 1486 жылы Генрих Крамер (Инститор) жазған «Малеус Малефикарум», яки «Қызылбас сапырушылардың балғасы» кітабында суккубилер азғырған еркектерден сперма жинап алады. Инкубилер, яки еркек жын-шайтандар, кейін әйелдерді жүкті ету үшін осы сперманы пайдаланады. Осылайша, шайтандар бала тудыра алады, дегенімен дәстүрлі сенім бойынша олардың көбеюге қабілеті болмаған. Мұндай жолмен туған балалар – камбиондар – кемтар немесе мистикалық ықпалға бейім болып туған деп есептелген. Джеймс патша «Деймонология» атты диссертациясында періштелердің көбею мүмкіндігін жоққа шығарып, оның орнына шайтанның әйелдерді жүкті етудің екі жолын ұсынды. Біріншісі – өліктің спермасын ұрлап, әйелге жеткізу. Егер шайтан сперманы жылдам шығара алса, ол бірден әйелге жеткізілмей, суып қалуы мүмкін. Осыдан суккуби мен инкуби бір ғана шайтандық ұйым екені, тек азап шеккен жыныстарға қатысты сипаттамасы әртүрлі болғаны түсіндіріледі. Екінші әдіс – өлген денеге шайтанның кіріп, оны тірілтіп, жыныстық қатынасқа түсуге мәжбүрлеу. Алайда, әйелдің мәйітін еркектерден жыныстық қатынас алу үшін иеленгені туралы ешқандай мәлімет табылмаған.

Буддистік канон

Буддалық өмір кітабы, Авалокитшвараға дұға етуге қатысты, Амогапашаның Дхарани Сутрасы, дұға тілегендерге "сіздің күшіңізді сорып алатын немесе түсіңізде сізбен жыныстық қарым-қатынас жасайтын әуесқой шайтандар сізге шабуыл жасамауына" кепілдік береді.

Араб мифологиясы

Араб мифологиясында qarînah (قرينة) – суккубқа ұқсас рух, оның пайда болуы ежелгі Мысыр дініне немесе Исламға дейінгі Арабияның анимистік сенімдеріне қатысты болуы мүмкін. Қарина "адаммен бірге ұйықтап, ұйқыда оның арқасында түс көріп жыныстық қатынас жасайды". Олар көрінбейді дейді, бірақ "көзі ашық" адамдар оларды көре алады, көбінесе мысық, ит немесе басқа үй жануарларының кейпінде.