Кіріспе

Be Inc. – BeOS және BeIA операциялық жүйелерін, сондай-ақ BeBox жеке компьютерін жасаған американдық компьютер компаниясы. Ол 1990 жылы Apple Computer компаниясының бұрынғы атқарушы директоры Жан Луи Гассе құрған, ол компанияның бас директоры қызметін де атқарды және Калифорния штатының Менло Парк қаласында орналасқан. Компанияның басты мақсаты C++ бағдарламалау тілін қолдана отырып, жаңа операциялық жүйені өзіне тән аппараттық платформада әзірлеу болды; нәтиже көбінесе жағымды бағаланғанмен, коммерциялық сәттілікке жете алмады. BeOS бастапқыда BeBox үшін ғана қолжетімді болды, кейін Power Macintosh-қа, одан кейін Intel x86 архитектурасына көшірілді. BeIA арқылы интернет құрылғылары саласындағы қызметтен кейін, 2001 жылы Be компаниясының активтерін Palm, Inc. сатып алды.

Тарих

Be компаниясын Apple компаниясының бұрынғы атқарушы директоры Жан Луи Гассе 1990 жылы Стив Сакоманмен (Сеймур Крейдің капиталымен) Apple компаниясының бас директоры Джон Скаллиден қызметтен шығарылғаннан кейін құрды. Аңыз бойынша, Гассе Apple Computer компаниясынан кеткен күнінен кейін, яғни 1990 жылдың 1 қазанында, олар компьютердің прототипін жасауға кірісті. Көп ұзамай Apple-дың 'Pink' операциялық жүйесі тобының бас инженері Эрих Рингевальд CTO ретінде қосылды, сондай-ақ көптеген бұрынғы Apple Computer қызметкерлері де командаға қосылды. Бастапқыда Be Labs деп аталған компания Сан-Хоседе орналасқан болатын. Гассе мен оның командасы өнімдерін көпшілікке жария етуден бұрын төрт жылдан астам жабық есіктердің артында жұмыс істеді. Macworld UK және басқа да бірнеше дереккөздерге сәйкес, "Be" деген ат Гассе мен Сакоман арасындағы әңгімеден туындаған. Гассе компанияны "United Technoids Inc." деп атауды ұсынған, бірақ Сакоман келіспей, жақсырақ атты іздеу үшін сөздікке қарап шығуға белсенді болды. Бірнеше күннен кейін Гассе одан қандай да бір прогресс болғанын сұрағанда, Сакоман шаршап, "Б" әрпінде тоқтағанын айтты. Гассе: " 'Be' жақсы, нүкте." деді. Компанияның бастапқы слоганы: "Бір адамға бір процессор жеткіліксіз". Прототиптік компьютерде бес AT&T Hobbit процессоры болды. Компанияның қаржылық жағдайы көп жылдық дамудан кейін жақсы болған жоқ.

1996 жылдың соңына қарай Apple Computer әлі де Copland операциялық жүйесіне жаңа балама іздеп жатқан еді. Apple-дың BeOS сатып алуға қызығушылығы туралы қауесеттердің арасында Be өзінің пайдаланушы базасын кеңейтіп, бағдарламалық жасақтаманы жасаушыларды операциялық жүйе үшін бағдарламалық қамтамасыз ету жазуға көндіруге тырысты. Be Macintosh клондарының өндірушілерін BeOS-ті аппараттық құралдарымен бірге жеткізуге шақырды, ал Power Computing 1996 жылдың қарашасында лицензия алды. Ақырында Apple үшін қалған екі нұсқа BeOS және NeXTSTEP болды. NeXT таңдалды және Стив Джобстың ықпалы мен BeOS өнімінің толық еместігіне байланысты сатып алынды, сол кезде өнімде басып шығару мүмкіндігі сияқты функциялардың болмауы сынға ұшырады. Келісім ақша мәселесіне байланысты бұзылған деген қауесет тарады, Be Inc компаниясы 500 миллион доллар және компаниядағы жоғары лауазымды қызметті талап еткен, ал NeXT келісімі 400 миллион долларға жабылған. Гассе бұл қауесеттерді жоққа шығарды.

BeBox-тан кейін

1997 жылдың басына қарай аппараттық және қаржылық қиындықтардың жиынтығы BeBox өндірісін тоқтатуға және компанияның бағдарламалық жасақтамаға көшуіне, аппараттық өнімдерден бас тартуына әкелді. BeOS бағдарламалық қамтамасыздығы кейбір Macintosh аналогтарында пайда бола бастады, ал кейін Power Computing-тің аппараттық сипаттамаларына көмектескеніне байланысты, Apple компаниясының қарсылығына қарамастан, Apple Computer-дің Power Mac компьютерлерінде де қолданыла бастады. 1998 жылы Be компаниясы BeOS үшін PackageBuilder және SoftwareValet бағдарламалық қамтамасыздығын тарату құралын жасаған StarCode Software компаниясын сатып алды. Компания Intel компаниясынан 10 пайыздық үлес алған соң (BeOS Intel x86 платформасына көшірілгеннен кейін) жаңа қаржыландыру да қамтамасыз етілді. Сонымен қатар, компания өзінің алғашқы ірі серіктесі – Hitachi компаниясына өз өнімдерінің кейбіріне BeOS-ты енгізуді тапсырды. Дегенмен, компания қабылдану мәселесімен күресін жалғастырды, өйткені көптеген OEM өндірушілердің Microsoft-пен жасасқан келісімдері BeOS ұсынуға кедергі келтірді.

Назардың ауысуы

Компания BeIA операциялық жүйесін 2000 жылдың ақпанында ұсынды, сонымен қатар Be Inc. өзінің бағытын Интернет құрылғыларына аударатынын жариялады. BeOS-тің 5-нұсқасы нарықта сұраныс таппағандықтан, тегін жүктеуге берілді. Шара барысында Compaq және Hitachi компаниялары BeIA-да жұмыс істейтін құрылғыларды шығаратындарын мәлімдеді. Be тұтынушы электроникасының ірі өндірушісі Sony компаниясымен серіктестікке келісіп, BeIA-ны өздерінің eVilla құрылғыларында пайдаланды. Алайда, 2001 жылға қарай Be Inc. акцияларының құны күрт төмендеді және компанияның ақшасы таусыла жазда деген хабарлар тарады.

Тарату және сот ісін жүргізу

Be, Inc. 2001 жылдың 16 тамызында Palm, Inc. компаниясы оны 11 миллион АҚШ долларына сатып алатынын хабарлады, содан кейін компания таратылды. Бас директор Гассе Palm компаниясының директорлар кеңесіне мүше болды. Palm десктоп операциялық жүйелер нарығына қызығушылық танытпады; PalmSource (демек, BeOS құқықтары) кейіннен Жапониядағы ACCESS компаниясы сатып алды. Be компаниясы (таратылу процесі кезінде) Microsoft-қа қарсы агрессивті бәсекеге қарсы және монополиялық бизнес-әрекеттері үшін сотқа шағымданып, іс қозғалды. Microsoft-қа қарсы бұрынғы антимонополиялық сот процестерінің қатарына қосылып, Be компаниясы Microsoft-тың OEM өндірушілеріне Microsoft және Microsoft емес операциялық жүйелері бар екі жүйелі құрылғыларды орнатуға рұқсат бермеуін және Compaq компаниясына Be компаниясымен серіктестікте интернет құрылғысын сатуға қысым көрсеткенін айтты. Be сондай-ақ Microsoft компаниясы Be Inc компаниясының алғашқы IPO-сының құнын жасанды түрде төмендетуге тырысқанын мәлімдеді. Сот ісі 2003 жылдың қыркүйегінде соттан тыс келісіммен аяқталды, нәтижесінде Be, Inc компаниясына 23,25 миллион АҚШ доллары төленді.