Кіріспе

Канададағы протестанттық конфессия Біріккен шіркеу 1925 жылы төрт протестанттық конфессияның бірігуі нәтижесінде құрылды, олардың жалпы мүшелерінің саны шамамен 600 000 адамды құрады: Канаданың методистік шіркеуі, Онтарио және Квебек провинцияларының қауымдық одағы, Канададағы пресвитериан шіркеуінің қауымдарының үштен екі бөлігі және негізінен Канаданың далалық провинцияларында пайда болған, жергілікті одақ шіркеулерінің қауымдастығы. 1968 жылдың 1 қаңтарында Канаданың Евангелистік Біріккен бауырлар шіркеуінің Канадалық конференциясы Біріккен шіркеуге қосылды. Шіркеу мүшелерінің саны 1964 жылы 1,1 миллионға жеткен, содан бері азайып келеді. 2011 жылы Statistics Canada шамамен 2 миллион адамның өзін осы шіркеудің жақтастары ретінде таныстырғанын хабарлады. 2018 жылдың соңындағы шіркеу статистикасы бойынша, пасторлық қамқорлықтағы 317 051 үй шаруасында 388 363 мүше тіркелді, олардың 120 986-сы 2774 қауымды білдіретін 2119 діни қауымдастықта тұрақты түрде ғибадат етеді. Біріккен шіркеудің құрылымы "кеңеске негізделген" принципте салынған, онда әр кеңес (қауымдық, аймақтық немесе конфессиялық) өзіне тән міндеттерге жауап береді. Кейбір жағдайларда осы кеңестердің әрқайсысы дербес өкілеттікке ие, ал басқаларында қандай да бір шара қолданар алдында басқа кеңестердің келісімі қажет. (Мысалы, қауымға пасторды шақыру немесе тағайындау үшін аймақтық кеңестің мақұлдауы міндетті.) Шіркеу саясаты қабылдамалы және либералды: дін қызметкері болуға ниет білдірген адамның жынысы, сексуалдық бағдары немесе отбасылық жағдайына ешқандай шектеу қойылмайды; түрлі діндердің өкілдері арасындағы некелер мойындалады; қасиетті тамақ барлық христиан дінін ұстанушы ересектер мен балаларға, олардың діни ұйымы мен жасына қарамастан ұсынылады.

Тарих

ХХ ғасырдың басында Канададағы негізгі евангелистік протестанттық конфессиялар пресвитериан, методист және конгрегациялық шіркеулер болды. Канаданың көптеген шағын қалалары мен ауылдарында осы үш шіркеудің барлығы болды, ал қала тұрғындары олардың арасында бөлінді. Әсіресе далалық аймақтарда осы қауымдарға қызмет ететін дін қызметкерлерін табу қиын болды, сондықтан бір пастор өз қауымына қызмет етумен қатар, дін қызметкері жоқ басқа қауымдарға да рухани көмек көрсетуге тура келді. Батыс провинцияларында де-факто бірігуге тап болған үш конфессия бірігу туралы келіссөздерді бастарды, нәтижесінде Бірігудің негізі құрылды. Дегенмен, қатысқан шіркеулердің барлық бөлімдері бір шатыр астында бірігу идеясына қуанбады; пресвитериандардың айтарлықтай бөлігі шіркеу бірігудің пайдалы екеніне көз жеткізбеді. Олардың жобаға төндірген қауіп-қатері жеке пресвитериан қауымдарына Біріккен шіркеуге кіруге немесе одан шығуға дауыс беру құқығын беру арқылы шешілді. Нәтижесінде, Пресвитериан шіркеуінің 4509 қауымының 302-сі (6,7%) (Онтарионың оңтүстігіндегі 211 қауым) Канададағы "жалғасатын" Пресвитериан шіркеуі ретінде қайта құрылды.

Сауықтыру

Канада Біріккен шіркеуі – методист, пресвитериан және конгрегациялық шіркеулердің қосылуынан құралған. Үш діни ағымның бірігуге келіскеннен кейін, шіркеу басшылары Канада үкіметінен мүлік құқығын беру туралы заң қабылдауды сұрады. Заң 1924 жылдың 27 маусымында қабылданды және 1925 жылдың 10 маусымында күшіне енді. Канада Біріккен шіркеуінің құрылысы 1925 жылдың 10 маусымында Торонтодағы Мьючуал-стрит аренасында өткен үлкен құлшылық қызметінде болды. Қатысушыларға 38 беттік қызмет бағдарламасы, құдайға жалбанулар, әндер мен музыканың толық мәтіні таратылды. Барлық үш шіркеуден әндер орындалды: шотландтық пресвитериан псалмдарынан алынған «Жер бетінде өмір сүретін барлық адамдар»; методистердің сүйікті әні Чарльз Уэслидің «Мың тілмен ән айтайын»; конгрегациялықтардың «О, Бетелдің Құдайы»; және британдық нонконформист Исаак Уотстың «Ғажап оралымды көріп тұрғанда». Доктор С.Д. Чоун, Біріккен шіркеу / l'Église unie суреті 1975 жылдың 30 мамырында Канада Посты басып шығарған 8 центтік маркада бейнеленген.

Қалқасы

Жаңа шіркеудің гербі – бұл vesica piscis, ерте христиандық символ, ол көтерілген балықты еске түсіреді ("Иса Мәсіх, Құдайдың Ұлы, Құтқарушы" деген фразаның бас әріптері; Ежелгі грек тілінде: ἰχθύς (ikhthús), ichthys, яғни "балық"). Ортадағы солтүстік кресті (saltire) грек әрпі "Ки" (Chi) – "Христос" сөзінің бірінші әрпі де орналасқан. Төрт бөліктен үшеуінде негіздейтін шіркеулердің символдары бейнеленген: пресвитериандық (жанған бұта), методистік (көгершін) және конгрегационалистік (ашық Киелі кітап). Төменгі бөліктегі альфа мен омега мәңгі тірі Құдайды көрсетеді (Аян 1:8). "Ut omnes unum sint" деген ұран Иса Мәсіхтің Жохан 17:21-дегі "Барлығы бірегей болсын" деген "Бас діни қызметкердің дұғасын" еске салады. Гербтің түгелдей пішімі Шотландия шіркеуінің белгісіне ұқсайды. 2012 жылы Мохок тіліндегі "Akwe Nia'tetewá:neren" ("Барлық туыстарым") тіркесі гербтің шеңберіне қосылды, ал гербтің төрт бөлігінің түстері дәстүрлі алғашқы халықтардың емдік дөңгелегінің түстерін бейнелеу үшін өзгертілді.

1930 жылдар

1930 жылы қауымдарды, колледждерді және түрлі конфессиялардың әкімшілік кеңселерiн бiрiктiру аяқталып, Бiрiккен шiркеу ән жинағы жарық көрген кезде Канада Ұлы депрессияға ұшырады. Мүшелер саны тұрақты болғанымен, қатысу және қайырымдылық азайды. Күн күйген жұмыссыздыққа байланысты шiркеудегi кейбiр дін қызметкерлерi мен жамағат өкiлдерi христиандық әлеуметтiк тәртiптi орнату жөнiндегi Қоғамдастық сияқты радикалды христиандық социалистік баламаны ұсынды. Басқа, консервативтi мүшелер Оксфорд тобының хабарламасына, ол қоғамның ең бай адамдарына арналған, қызығушылық танытты. Бiрақ бұл мәселе Канадада әлi де даулы болды, және тек 1936 жылы ғана Саскачеван конференциясының пасторы Лидия Емелия Гручи Бiрiккен шiркеуде қызметке орналасқан алғашқы әйел болды.

1950 жылдар

Біріккен шіркеу саяси тұрғыдан қолдау таппаған мәселелерді қолдауға жалғастырды, 15-ші Бас кеңесінде (1952–54) жалпыға ортақ денсаулық сақтау және Қытай Халық Республикасын қолдау туралы мәлімдеме жасады. Ол кезде бұл Солтүстік Америкада радикалды идеялар саналды. Шіркеу мүшелерінің саны 1965 жылы 1,064,000-ға жетіп, ең жоғары деңгейге жетті. Алайда, шіркеуде наразылықтың күшейгені байқалды: сол жылы Пьер Бертон канадалық шіркеулерді өткір сынға алған «Ыңғайлы орындық» атты бестселлер жазды, ал ХХ ғасырдағы Біріккен шіркеудің мінсіздігі жөніндегі комиссия қауымдардың, пресвитериялардың және пасторлардың наразылығына жауап ретінде тағайындалды. Кейбір жағдайларда, бүкіл қауымдар бөлініп кетті, кейде пасторлардың жетекшілігімен үлкен топтар тәуелсіз шіркеу құру үшін шығып кетті. Гомосексуалдарды дін қызметкерлеріне бекіту мәселесіне қарсы болғандардың кейбіреулері шіркеуде қалып, шіркеудегі консерватизмнің өкілі болған «Қайғылы қауымды» құрды. 1998 жылы шіркеу Біріккен шіркеудің үнді балалар интернаттарының бұрынғы студенттерінен кешірім сұрады. 1994 жылы 35-ші Бас кеңесте комиссарлар Бас кеңестерді екі жылда емес, үш жылда бір рет өткізуге дауыс берді. 1996 жылы Архивтер және тарих комитеті «Канаданың Біріккен шіркеуінің архивтеріндегі отбасы тарихын зерттеу жөніндегі нұсқаулықты» құрастырды.

2000 жылдар

Жаңа ғасырда мүшелік саны да, қаржылай көмек те азаюын жалғастырды, және 2001 жылы шығындарды қысқарту мақсатында Бас кеңес кеңселері қайта ұйымдастырылды.

2010 жылдар

2012 жылы 41-ші Бас кеңес Гари Паттерсонды алғашқы ашық гомосексуал Модератор ретінде сайлады. Комиссия мүшелері сондай-ақ халықтарды Бірлестіктің негіздеріне қол қоюға шақыруды да қабылдады. (1925 жылы негізгі шіркеулердің бірнеше абориген қауымдары жаңа Біріккен шіркеудің бір бөлігіне автоматты түрде енгізілді, бірақ қауымдар шіркеу бірлестігі келіссөздеріне қатысуға шақырылмады және Бірлестіктің негіздері құжатына қол қоюға шақырылмады.) Сонымен қатар, бастапқы шіркеу гербі (1944 жылы қабылданған, 1980 жылы француз тілі қосылған) гербтің төрт бөлігінің түстерін өзгерту және «Akwe Nia'Tetewá:neren» («Барлық туыстарым») могавк тіліндегі фразаны гербтің шеңберіне қосу арқылы өзгертілді. Бұл шіркеудің 1980 жылдардағы Оңтүстік Африкаға қарсы апартеидке қарсы бойкоттан кейінгі алғашқы бойкоты болды. Баяндамаға сәйкес, авторлар Канададағы палестиналық ұйымдармен, сондай-ақ «еврей раввиндерімен, жеке тұлғалармен және ұйымдармен» кеңескен, соның ішінде бірнеше канадалық еврей тобының бұл шешімге наразылық білдіргені де бар. 2015 жылы 42-ші Бас кеңесте делегаттар бірнеше «дінге қатысты өзгерістерді» көздейтін ұсыныстарды мақұлдады, оның ішінде төрт соттан үш кеңес құрылымына реорганизация; «орналастыруды» жою, яғни жаңадан тағайындалған пасторларға олардың алғашқы қызмет ететін жерін хабарлау тәжірибесі; пасторларды іздеу және оқыту процесін қайта ұйымдастыру және жаңа қаржыландыру моделі. Бұл өзгерістер кейіннен шіркеудің барлық деңгейлерінде мақұлданды және 2018 жылдың шілдесінде 43-ші Бас кеңесте бекітілді. Осы ішкі шешімге жауап ретінде Бас кеңес кеңсесі мәлімдеме жасады: «Бұл [шешім] Канада Біріккен шіркеуінің Құдайға деген сеніміне ешқандай қатысы жоқ, Құдай бізге Иса Мәсіх арқылы толық ашылды. Біздің шіркеуіміздің сенім туралы мәлімдемелерінің барлығы осы түсінікке негізделген». «Ванкувер Сан» газетінде жарияланған 1353 «Біріккен шіркеу» қызметкерлерінен алынған сауалнама нәтижесінде «сурақтың көпшілігі (шамамен 95%) Құдайға сенетінін, ал үлкен бөлігі (шамамен 80%) табиғаттан тыс, теистік Құдайға сенетінін» көрсетті.

Туған шығармалар

2022 жылдың мамыр айында Біріккен шіркеумен байланыста Kindred Works жылжымайтын мүлік компаниясы құрылды. Kindred Works, Біріккен шіркеуге тиесілі және шіркеу мүліктерінен оң әлеуметтік пайда табуға міндеттелген Біріккен Мүліктік Ресурс Корпорациясының активтерді басқарушысы ретінде жұмыс істейді. Kindred Works 15 жыл ішінде 34 000 адамды орналастыруға жеткілікті жалға берілетін тұрғын үйлерді қосып, Біріккен шіркеудің қолданыстағы мүліктерін жаңартуды көздейді. Жаңа компанияның жобаларының үштен бірі, Канаданың Ипотекалық және Тұрғын үй корпорациясының қаржылық қолдауымен, нарықтан төмен бағада жалға берілетін мүліктер болып жоспарланған. Барлық жобалардың жетекші дизайнерлері KPMB Architects компаниясы болады. Іске қосылған кезде сегіз жоба жүргізіліп жатты, оның төртеуі, Сент-Люка Біріккен шіркеуімен қоса, Торонтода, ал жыл соңына дейін тағы жиырма жоба бастау жоспарланған. Ел бойынша дін қауымдарын аралап, "барлық мәселелерде мейірімді басшылық пен кеңес беру". Дін қауымдары, оларға барлық пасторлық міндеттер, қауымдар және үнемі ғибадатқа жиналатын басқа да топтар кіреді. 16 аймақтық кеңес. Бас шіркеу кеңесі, бұрынғыдай, Бас кеңес деп аталады.

Министрлік

Біріккен шіркеудің дін қызметкерлері "пасторлар" деп аталады. Екі "бағыт" бар: ресми қызмет және мирян қызметі. Ресми қызметке орденталған пасторлар және диакондық пасторлар кіреді. Мирян қызметі лицензияланған мирян ғибадат жетекшілерін, тағайындалған мирян пасторларын (DLM), қасиетті дәм берушілерді (сакрамент ақсақалдары) және қауымдық тағайындалған пасторларды (CDM) қамтиды. Қызметтің кез келген түрі үшін жынысына, сексуалдық бағдарына, жасына немесе отбасылық жағдайына ешқандай шектеулер жоқ.

Киелі кітап

Біріккен шіркеу Киелі кітапты христиандық сенімнің орталық нүктесі деп санайды және оның Құдай шабыттандырған адамдармен жазылғанына сенеді. Шіркеу сондай-ақ Киелі кітап кітаптарының жазылған уақыт пен орынға байланысты екенін, ал кейбір мәселелер – мысалы, құлдық және гомосексуализмді кінәлау – бүгінгі күндегі өмірімізбен үйлеспейтініне сенімді. Канаданың Біріккен шіркеуі Киелі кітапты тарихи-сын тұрғысынан түсіндіру әдісін қолданады.

Татулық

Біріккен шіркеудің екі қасиетті құдайы – Ақшам және Крещение.

Мүшелік

Толық мүше – шомылдыру рәсімінен өткен, бала, жасөспірім не ересек адам болсын, қауым алдында сенімін ашық білдірген адам. Толық мүше болу үшін адам "растау" деп аталатын үдерістен өтеді. Бұл ересектерге (шамамен 13 жастан бастап) ұсынылады және әдетте Біріккен шіркеудің сенімдері туралы бірнеше сабақты қамтиды. Осыдан кейін кандидат қауым алдында сенімін ашық білдіреді, осылай ата-анасы шомылдыру рәсімінде айтқан уәделерін растайды. Егер адам шомылдыру рәсімінен өтпеген болса, дін қызметкері сенім білдіруге дейін шомылдыру рәсімін өткізеді. Жаңа мүшенің аты сол қауымның ресми мүшелер тізіміне енгізіледі. "National Post" газеті Канада Біріккен шіркеуіне сын ескертетін бірнеше мақала жариялады (19 тамыз, 2009 ж.: "Біріккен шіркеу нағыз азапты көрмейді"; 14 тамыз, 2009 ж.: "Біріккен шіркеудің белгісіз болашағы"). 14 мамыр, 2011 ж. күні Чарльз Льюис жариялаған мақаласында Льюис Біріккен шіркеуді қынап тұрған мәселелерді атап көрсетті: шіркеудің сенушілерге "барлығын қабылдау" тәсілі, тіпті атеистерді де мүше ретінде қабылдауы; және доктриналық дұрыс еместік.