Музыкалық нотацияны жасау бағдарламасы "Finale"

Кіріспе

Finale – 1988 жылдан бері MakeMusic компаниясы Microsoft Windows және macOS жүйелері үшін әзірлеген және шығарған, авторлық құқықпен қорғалған музыкалық нотация бағдарламалық жасақтамасы. Жалпы, Finale жұмысының принципі Adobe Photoshop-қа кейбір жағынан ұқсас.

Функционалдылығы

Finale құралдары бірнеше иерархиялық түрде ұйымдастырылған палитраларға бөлінген. Әр түрлі нота элементтерін қосу немесе өңдеу үшін тиісті құрал таңдалады. Finale-де әуездер де қолжетімді. Finale құралдарының бірнешесі, осы құрал таңдалған кезде ғана көмек мәзірінің сол жағында қосымша мәзірді ұсынады. Экранда Finale нотаның бірнеше элементін түспен белгілеуге мүмкіндік береді, бұл көмекші құрал ретінде қызмет етеді. Ал басып шығарғанда, барлық элементтер қара түсте болады (егер түсті басып шығару әдейі таңдалмаса). Тиісті құрал таңдалғанда, әрбір объектілер жиынтығын басу арқылы сүйреп немесе диалогтік терезеде өлшемдерді енгізу арқылы нақты реттеуге болады. Кілт пен уақыт өлшемдерін өңдеу немесе транспозициялау сияқты басқа да мақсаттар үшін үлкен өлшемді аймақтарды таңдауға арналған жалпылама таңдау құралы да бар. Бұл құрал сонымен қатар нота элементтерінің бірнеше түрлерін тікелей жылжытуға мүмкіндік береді, ал бағдарламаның жаңа нұсқалары осы құрал арқылы кеңейтілген контекстік мәзірді жүзеге асырды. Finale гармония мен музыкалық нотацияның көптеген негізгі ережелерін автоматты түрде басқарады, мысалы, дұрыс байланыс сызықтары, нота сабақтарының бағыты, бірнеше ырғақтық мәндердің тік сызықтағы орналасуы және аккордтағы ноталардың бас жағын орналастырудың белгіленген ережелері. Басқа жағдайларда, пайдаланушы алдын ала жақсырақ бейімдеме жасаса, бағдарлама жақсы болжам жасайды, әсіресе MIDI пернетақтасынан енгізілген жаңа деректердің энгармониялық жазылуында, қазіргі кілт таңбасын сақтай отырып. Finale хорлар сияқты әртүрлі музыканы немесе композитор ойлап тапқан жаңа символдарды қамтитын ноталарды жазуға қабілетті. Онда жұмыс істейтін гитара табулатурасы жүйесі және Real Book-та қолданылатын джаз шрифтіне ұқсас шрифт бар. Нотаның дерлік барлық элементін өзгертуге және жылжытуға болады. Музыканы пернетақта арқылы немесе бағдарламаның өзі арқылы енгізуге болады. Сондай-ақ, сканерленген ноталарды оптикалық тану функциясы да бар. Finale 2001 жылдан бастап MicNotator модулі енгізілді, ол компьютерге қосылған микрофон арқылы бір дауыстық аспапта ойналған мелодиялық биіктіктерді жазуға мүмкіндік береді. Finale 2004 қайталанатын тапсырмаларды автоматтандыруға арналған скрипт тілі FinaleScript-ті ұсынды.

Finale's tools are organized into multiple hierarchically organized palettes, and the corresponding tool is selected to add or edit any particular class of score element. Voices are available in Finale as well. Several of Finale's tools provide an associated menu just to the left of the Help menu, available only when that particular tool is selected. On the screen, Finale provides the ability to color code several elements of the score as a visual aid; on the print out, all score elements are black (unless color print out is explicitly chosen). With the corresponding tool selected, fine adjustment of each set of objects in a score is possible either by clicking and dragging or by entering measurements in a dialog box. A more generalized selection tool is also available to select large measure regions for editing key and time signatures or transposing, among other uses. This tool also provides the ability to reposition several classes of score objects directly, and more recent versions of the software have implemented extensive contextual menuing via this tool. Finale automatically manages many of the basic rules of harmony and music notation, such as correct beaming, stem direction, vertical alignment of multiple rhythmic values, and established rules for positioning note heads on chords. In other situations, without careful advance user customization, the program makes what can be described as good guesses, especially in the area of enharmonic spelling of newly entered data generated from a MIDI keyboard, while respecting the current key signature. Finale is capable of notating various music such as chorales or cut out scores including new symbols invented by the composer. It has a built in working guitar tablature system and includes a jazz font similar to that used in the Real Book. Nearly all elements in the score can be adjusted and moved. Music can be entered using a keyboard or using the software itself. It also includes a function for optically recognising printed music from a scan. From Finale 2001 onward, the program included MicNotator, a module able to notate melodic pitches played on a single pitch acoustic instrument via a microphone connected to the computer. Finale 2004 introduced FinaleScript, a scripting language for the automation of repetitive tasks.

Тарих

Финальдың алғашқы нұсқасын Фил Фарранд пен Джон Борович жасады. Олар Coda Music Software үшін бастапқы бағдарламалық жасақтаманы жазды, ол кейін Net4Music-ке сатылып, содан кейін MakeMusic болды. Finale 3.7 нұсқасынан кейін Finale маркетологтары әр жаңа шығарылымды анықтау үшін жылдарды пайдалануға көшті, Finale 97-ден бастап. 2004 жылдың басында шыққан Finale 2004, Mac OS X Panther жүйесінде жұмыс істейтін Macintosh компьютерлерінде түпкілікті жұмыс істейтін алғашқы нұсқа болды. MakeMusic бұл нұсқаны кеш шығарды деп санайды және Mac OS X мүмкіндіктеріне толық қолдау бастапқыда шектеулі болды. 2004 жылғы техникалық қызмет көрсету арқылы кеңейтілген қолдау "желіде" ұсынылды. Finale 2004 Mac OS 9 жүйесінде PowerPC Mac компьютерлерін қолдауды жалғастырды. Бұл шығарылым келесі тамызда шыққан Finale 2005 үшін даму циклын қысқартты. Finale '05 жаңа мүмкіндіктерінің саны қажетті түрде шектеулі болғанымен, бұл Windows және Mac нұсқалары бар алғашқы шығарылым болды, олар бір дистрибуциялық дискіде келді. Finale 2006 (2005 жылдың жазында шықты) Garritan Personal Orchestra, интеграцияланған дыбыс кітапханасын қамтыды. Сондай-ақ, шектеулі функционалды музыкалық сканерлеу модулі SmartScore Lite қосылды. Page View және Scroll View қатарлы, 2006 жылғы шығарылым StudioView-ді қосты, бұл экран режимі Scroll View-ге ұқсас, бірақ секвенсер интерфейсімен толықтырылған. Бұл мүмкіндік көп тректік ортада әртүрлі музыкалық идеяларды жасау, бағалау және тәжірибе жүргізу үшін орта ұсынады. StudioView-де TempoTap деп аталатын қосымша таяк пайда болады, ол темпті толық бақылауға мүмкіндік береді. Finale 2007 "байланыстырылған" ұпай және бөлімдерді басқару жүйесімен шығарылды. Дұрыс орнатылған "сырып алуға арналған толық ұпай" енді бір Finale негізгі құжатында біріктірілген, байланыстырылған ансамбль бөліктерінің толық жиынтығын жасау үшін қажетті барлық деректер мен пішімдеуді қамтуы мүмкін. Бөліктер мен дирижерлік ұпай арасындағы форматтау мен орналасуды бақылау шектеулері (өлшемдер саны мен таяқтар жүйесінің үзілістері) бұл жаңа мүмкіндік жарияланудан гөрі жылдам айналым мен дәлдік маңызды фактор болатын медиа өндірісіне бағытталған екенін көрсетті, бірақ жариялаушылар бөліктерді жасау процесін жақсарту үшін байланысты бөліктердің кейбір аспектілерін пайдалана алады. Finale 2007 байланысты бөліктерді енгізді, бұл ансамбль бөліктерін негізгі ұпаймен байланыстыруға мүмкіндік берді. Finale 2008 Vista-ны толық қолдайтын (тек 32 биттік) алғашқы нұсқа болды. Ол сонымен қатар жоғарыда сипатталған көп мақсатты "таңдау құралын" енгізу арқылы бірнеше өңдеу режимдеріне қол жеткізу әдісін өзгертті. 2008 жылғы шығарылым құжатта қосымша трек ретінде синхронды нақты уақыт аудиосын импорттау және/немесе жазу мүмкіндігін ұсынады. Finale 2009 20 жылдығына арналған шығарылым болды. Ол бағдарламаның басталуынан бері көрінбеген көптеген негізгі жұмыс ағыны өзгерістерін ұсынады, мысалы, өрнектерді категория бойынша ұйымдастыру. Сондай-ақ, жаңаша жасалған Page View-ді атап өту керек, ол бір құжат терезесінде бірнеше беттерді көруге және өңдеуге мүмкіндік береді: бұл беттер көлденең қатарға немесе терезеде тік орналасуы мүмкін. Finale 2009 Garritan-ның жаңа Aria Player Engine-ін қамтиды және оған жаңа үлгілер бар. Ескі Kontakt 2 Player әлі де қолдау көрсетіледі, сонымен қатар үлгілер оның астында жүктеледі. Finale 2010 2009 жылдың маусым айында перкуссиялық нотациялар мен аккордтық символдарды жақсартумен шығарылды. Бұл нұсқада өлшем нөмірлерін жақсарту, автоматты түрде репетициялық белгілерді орналастыру және қосымша графикалық форматтарды қолдау енгізілді. Finale 2011 2010 жылдың маусымында Garritan Sounds, Alpha Notes (ішкі жазба атаулары бар жазу), жаңа лирикалық терезе және басқа да лирикалық жақсартулар, сондай-ақ таяқтардың, жүйелердің және беттердің орналасуын қайта өңдеу арқылы шығарылды. "Таяқтар" мәзіріндегі жаңа "Бос таяқтарды жасыру" командасы енгізілді, ол жүйелердегі барлық бос таяқтарды жасырады. Егер жүйеге жазбалар қосылса, таяқ автоматты түрде қайта пайда болады. (Таяқ стилі арқылы жазбалары бар таяқтарды жасыру мүмкіндігі әлі де бар). Бұл Finale нұсқасының басқа да жақсартуларына жеңілдетілген капо аккордтары мен жаңа Aria Player кіреді. Finale 2012 2011 жылдың қазан айында Finale's ScoreManager™, Unicode мәтінін қолдау, PDF файлдарын жасау, жаңартылған орнату шебері, дыбыс басқаруды жақсарту сияқты жаңа функциялармен шығарылды. Finale 2014 2013 жылдың қарашасында жаңа функциялармен шығарылды. Барлық алдыңғы шығарылымдардағыдай, Finale-ның ескі нұсқаларымен үйлеспейтін жаңа файл форматы енгізілді. Алайда, бұл жолы Finale-ның болашақ нұсқаларымен файл алмасу жеңілдетіледі деп уәде берілді. Finale 2014-тің жаңа функцияларына алға және артқа файл үйлесімділігі үшін қайта жазылған файл форматы, жақсартылған Apple OS X қолдауы, жаңа аудио қозғалтқышы, қосымша Garritan дыбыстары және жаңа пайдаланушы интерфейсі кіреді. 2014d – соңғы нұсқа. Жаңартылған нұсқа, Finale 2014.5, бірнеше мәселелерді түзетті. Finale нұсқасы 25 2016 жылдың 16 тамызында шығарылды. Жаңа мүмкіндіктердің кейбіреулері: ReWire қолдауы, соның арқасында Finale цифрлық аудио бағдарламалық жасақтамасымен бір уақытта және синхронды түрде пайдаланылуы мүмкін. Жаңа "Aria Player" Garritan аспаптарын таңдауды жылдамдатады және жеңілдетеді. Осы нұсқадан бастап пайдаланушы нұсқаулығы толығымен онлайн режимінде ұсынылады. Band in a Box және басқа бірнеше плагиндер алынып тасталды. Сканерленген құжаттарды импорттау мүмкіндігі алынып тасталды. Бірнеше басқа мүмкіндіктер қосылды. Finale нұсқасы 26 2018 жылдың 10 қазанында шығарылды. Бұл шығарылым автоматты түрде артикуляцияларды жинақтау, автоматикалық түрде слюрлердің соқтығысуынан сақтану, аккордтық символдар мен өрнектерді енгізу процесін жеделдету және қосымша үлгілер сияқты жаңа мүмкіндіктерді қамтиды. Finale нұсқасы 27 2021 жылдың 15 маусымында шығарылды. Бұл шығарылым интерактивті музыканы бөлісу функционалдығы, Standard Music Font Layout (SMuFL) қолдауы, жақсартылған аспап тізімі, MusicXML 4.0 және көптеген қателерді түзету сияқты жаңа мүмкіндіктерді қамтиды. 2013 жылы MakeMusic Alfred Music компаниясымен келісімге келді. Осы келісімге сәйкес, Alfred Music енді Finale және Garritan өнімдерінің жалғыз дистрибьюторы болып табылады.

The first version of Finale was made by Phil Farrand and John Borowicz. They wrote the original version software for Coda Music Software, which was later sold to Net4Music and then became MakeMusic. After Finale version 3.7, Finale's marketers made the switch to years as identifiers for each new release, starting with Finale 97. Finale 2004, released in early 2004, was the first release to run natively on Macintosh computers running Mac OS X Panther. This was considered a late release by MakeMusic, and full support for the features of Mac OS X was limited at first. More comprehensive support was brought "on line" through maintenance releases going forward into 2004. Finale 2004 also continued to support PowerPC Macs running Mac OS 9. This release shortened the development cycle for Finale 2005, which was released the following August. While the number of new features in Finale '05 were necessarily limited, this was the first release to have both Windows and Mac versions on the same distribution CD. Finale 2006 (released in the summer of 2005) included the Garritan Personal Orchestra, an integrated sound library. A limited functionality music scanning module, SmartScore Lite, was also included. Along with Page View and Scroll View, the 2006 release added StudioView, a display mode which is similar to Scroll View with the addition of a sequencer interface. This feature offers an environment for creation, evaluation, and experimentation with different musical ideas in a multi track environment. In StudioView, an additional staff appears above the notation, called TempoTap, allowing for complete control over tempo changes. Finale 2007 was released with a "linked" score and part management system. A properly set up "full score for extraction" could now contain all the data and formatting necessary to generate a full set of linked ensemble parts, ensconced within a single Finale master document. Limitations on the scope of format and layout control between parts and conductor score (including measure numbers and staff system breaks) suggested that this new feature was targeted to media production work, where quick turnaround and accuracy is a crucial factor, rather than publishing, though publishers still may use some aspects of linked parts to improve the part creation process. Finale 2007 introduced linked parts, which allow ensemble parts to remain linked to the master score. Finale 2008 was the first version to come out with full Vista (32 bit only) support. It also changed the way several editing modes are accessed, by introducing the multi purpose “selection tool” described above. The 2008 release offers the importation and/or recording of synchronized real time audio as an additional single track in a document. Finale 2009 was identified as the 20th Anniversary edition. It offers many fundamental workflow changes not seen since the program's inception, such as the organization of expressions by category. Also notable is the re designed Page View, which enables the viewing and editing of multiple pages within the same document window: these pages may either be arranged in a horizontal line or tiled vertically within a window. Finale 2009 includes Garritan's new Aria Player Engine, and has new samples for this. The older Kontakt 2 Player is still supported, and the samples load under this also. Finale 2010 was released in June 2009 with improvements to percussion notation and chord symbols. This version also introduced measure number enhancements, auto ordered rehearsal marks and support for additional graphic formats. Finale 2011 was released in June 2010 with additional Garritan Sounds, Alpha Notes (notation with note names inside), a new lyric entry window and other lyric enhancements, and a reworking of staff, system, and page layout handling. Introduced the new "Hide Empty Staves" command under the Staff menu, which hides all empty staves in systems. If notes are added to the system, the staff reappears automatically. (The capability of intentionally hiding staves containing notes is still available using a Staff Style). Other improvements to this Finale version include easier capo chords and a new Aria Player. Finale 2012 was released in October 2011 with new functions as Finale's ScoreManager™, Unicode text support, creation of PDF files, an updated setup Wizard, improved sound management. Finale 2014 was released in November 2013 with new functions. As with all previous releases, a new file format was introduced, which is incompatible with older versions of Finale. However, this time easier file exchange with future versions of Finale was promised. Finale 2014's new functions include a rewritten file format for forward and backward file compatibility, improved Apple OS X support, a new audio engine, additional Garritan sounds, and a new user interface. 2014d is the last version. An updated version, Finale 2014.5 fixes several problems. Finale Version 25 was released on August 16, 2016. Some new features include: ReWire support, so that Finale can be used simultaneously and in sync with digital audio software. The new "Aria Player" speeds up and simplifies the choosing of Garritan instruments. Beginning with this version, the user manual is found entirely online. Band in a Box and a couple of other plug ins were removed. The ability to import scanned documents was removed. Several other features were added. Finale Version 26 was released on October 10, 2018. This release includes new features such as automatically stacking articulations, automated slur collision avoidance, expedited processes for entering chord symbols and expressions, and additional templates. Finale Version 27 was released on June 15, 2021. This release includes new features like interactive music sharing functionality, Standard Music Font Layout (SMuFL) support, an improved instrument list, MusicXML 4.0, and numerous bug fixes. In 2013, MakeMusic signed an agreement with Alfred Music. Under this agreement, Alfred Music is now the sole distributor of Finale and Garritan products.

Жалпы сілтемелер

Мэтью Николл және Ричард Грудзински, Музыкалық нотация: Партитура мен дауыстарды дайындау, ред. Джонатан Фейст. Бостон: Беркли баспасы (2007)