Кіріспе

Фенацил хлориді, сонымен қатар хлороацетофенон деп те аталады, — бұл ауыстырылған ацетофенон. Ол органикалық химияда пайдалы құрылыс блогы болып табылады. Сонымен қатар, ол тарихи тұрғыдан тәртіпсіздікті басуға қолданылған, онда CN деп белгіленеді. Оны химиялық қару ретінде қолданылатын цианидпен шатастыруға болмайды, оның химиялық құрылымы CN⁻. Хлороацетофенон жылуға тұрақты және бөлме температурасында дистилляцияланатын жалғыз көз жасы шығаратын зат.

Дайындық

Хлороацетофенон алғаш рет 1871 жылы Грейбе қайнап тұрған ацетофенонға хлор жіберу арқылы синтезделген. Фенацил хлориді оңай қол жетімді және алғаш рет ацетофенон буын хлорлау арқылы алынған. Оны хлороацетилхлорид қолданып, алюминий хлориді катализаторы бар бензолдың Friedel-Crafts ацилирлеуі арқылы да синтездеуге болады.

Көтерілістерді бақылау құралы

Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде зерттелді, бірақ қолданылмады (бұрынғы жапондық әскерилер оны Қытай-жапон соғысы кезінде "жасыл зат" ретінде қолданған). Оның уыттылығы айтарлықтай жоғары болғандықтан, көбінесе CS газымен алмастырылды. CN әлі де жартылай әскери және полиция күштеріне "Mace" немесе жас ағызу газы деп аталатын қысыммен толтырылған аэрозоль түрінде жеткізіледі, бірақ оның қолданылуы азайып келеді, себебі бұрыш спрейі CN-ге қарағанда жылдамырақ әрекет етеді және таралады, сондай-ақ CN-ге қарағанда аз уытты. "Mace" термині пайда болған себебі, бұл CN аэрозольдік спрейлерді алғашқы американдық өндірушілердің бірі ойлап тапқан бренд атауы еді. Кейіннен АҚШ-та "Mace" көзден жас шығаратын спрейлермен теңестірілді, Kleenex қағаз салфеткалармен тығыз байланысты болған сияқты (бұл құбылыс жалпыланған тауарлық белгі деп аталады). CS газы сияқты, бұл қосылыс шырышты қабықтарды (ауыз, мұрын, конъюнктива және трахеобронхиалды) тітіркендіреді. Кейде ол естен танған сияқты күйге түсу, уақытша тепе-теңдікті жоғалту және бағдарын шатастыру сияқты кең ауқымды реакцияларды тудыруы мүмкін. CN-нің әсер ету орны ретінде ноцицепторларда (әсіресе тригеминальды) экспрессияланатын TRPA1 (Transient Receptor Potential Ankyrin 1) иондық каналы in vivo және in vitro зерттеулерде қарастырылған.