Кіріспе
Мәтіндік хабарлама қызметінің компоненті
text messaging in general
Short Message/Messaging Service, commonly abbreviated as SMS, is a text messaging service component of most telephone, Internet and mobile device systems. It uses standardized communication protocols that let mobile devices exchange short text messages. An intermediary service can facilitate a text to voice conversion to be sent to landlines. SMS technology originated from radio telegraphy in radio memo pagers that used standardized phone protocols. These were defined in 1986 as part of the Global System for Mobile Communications (GSM) series of standards. The first SMS message was sent on 3 December 1992, when Neil Papworth, a test engineer for Sema Group, sent "Merry Christmas" to the Orbitel 901 phone of colleague Richard Jarvis. SMS rolled out commercially on many cellular networks that decade and became hugely popular worldwide as a method of text communication. By the end of 2010, SMS was the most widely used data application, with an estimated 3.5 billion active users, or about 80% of all mobile phone subscribers. The service allows users to send and receive messages of up to 160 characters (when entirely alpha numeric) to and from GSM mobiles. Although most SMS messages are sent from one mobile phone to another, support for the service has expanded to include other mobile technologies, such as CDMA networks and Digital AMPS. Mobile marketing, a type of direct marketing, uses SMS. The global SMS messaging business was estimated to be worth over US$240 billion in 2013, accounting for almost half of all revenue generated by mobile messaging.
Жалпы мәтіндік хабарламалар, әдетте SMS деп қысқартылатын, телефон, интернет және мобильді құрылғы жүйелерінің мәтіндік хабарлама қызметінің компоненті болып табылады. Ол мобильді құрылғыларға қысқа мәтіндік хабарламалар алмасуға мүмкіндік беретін стандартталған байланыс протоколдарын пайдаланады. Аралық қызмет мәтінді дауысқа түрлендіруді қамтамасыз ете алады, осылайша стационарлық телефондарға жіберуге болады. SMS технологиясы радио-мемо пейджерлердегі радиотелеграфиядан пайда болды, олар стандартталған телефон протоколдарын қолданды. Бұл стандарттар 1986 жылы Ұялы байланыс жүйесінің (GSM) стандарттар сериясының бір бөлігі ретінде анықталды. Алғашқы SMS хабарлама 1992 жылдың 3 желтоқсанында жіберілді, онда Sema Group компаниясының инженер-сынақшысы Нил Папворт әріптесі Ричард Джарвистің Orbitel 901 телефонына "Құтты Рождество" деп сәлем жолдады. SMS сол онжылдықта көптеген ұялы желілерде коммерциялық түрде қолданысқа енгізілді және бүкіл әлемде мәтіндік байланыс құралы ретінде кең танымал болды. 2010 жылдың соңына қарай SMS ең көп қолданылатын деректер қолданбасы болды, оның шамамен 3,5 миллиард белсенді пайдаланушысы немесе барлық ұялы телефон абоненттерінің 80% құрады. Қызмет пайдаланушыларға 160 таңбаға дейінгі (толығымен әріптік-цифрлық) хабарламаларды GSM ұялы телефондарына және одан алуға мүмкіндік береді. Көптеген SMS хабарламалары бір ұялы телефоннан екіншісіне жіберілсе де, қызметке қолдау CDMA желілері және Digital AMPS сияқты басқа мобильді технологияларды да қамтиды. Мобильді маркетинг, тікелей маркетингтің бір түрі, SMS-ті пайдаланады. 2013 жылы SMS хабарламалар бизнесінің құны 240 миллиард доллардан асып, мобильді хабарлаудан түскен барлық кірістің шамамен жартысын құрады.
text messaging in general
Short Message/Messaging Service, commonly abbreviated as SMS, is a text messaging service component of most telephone, Internet and mobile device systems. It uses standardized communication protocols that let mobile devices exchange short text messages. An intermediary service can facilitate a text to voice conversion to be sent to landlines. SMS technology originated from radio telegraphy in radio memo pagers that used standardized phone protocols. These were defined in 1986 as part of the Global System for Mobile Communications (GSM) series of standards. The first SMS message was sent on 3 December 1992, when Neil Papworth, a test engineer for Sema Group, sent "Merry Christmas" to the Orbitel 901 phone of colleague Richard Jarvis. SMS rolled out commercially on many cellular networks that decade and became hugely popular worldwide as a method of text communication. By the end of 2010, SMS was the most widely used data application, with an estimated 3.5 billion active users, or about 80% of all mobile phone subscribers. The service allows users to send and receive messages of up to 160 characters (when entirely alpha numeric) to and from GSM mobiles. Although most SMS messages are sent from one mobile phone to another, support for the service has expanded to include other mobile technologies, such as CDMA networks and Digital AMPS. Mobile marketing, a type of direct marketing, uses SMS. The global SMS messaging business was estimated to be worth over US$240 billion in 2013, accounting for almost half of all revenue generated by mobile messaging.
Бастапқы тұжырымдама
Мәтіндік хабарламаларды ұялы құрылғыларға қосу 1980-жылдардың басында басталды. CEPT GSM тобының алғашқы іс-қимыл жоспары 1982 жылдың желтоқсанында бекітілді, онда "Халыққа арналған телефон желілері мен дерек желілерінде ұсынылатын қызметтер мен мүмкіндіктер ұялы жүйеде де қолжетімді болуы керек" деп талап етілді. Бұл жоспарға мәтіндік хабарламаларды тікелей ұялы станциялар арасында немесе сол кезде қолданылған хабарларды өңдеу жүйелері арқылы алмасу кірді. SMS тұжырымдамасын 1984 жылы Франко-Герман GSM ынтымақтастығы аясында Фридхелм Хиллебранд пен Бернард Гиллебарт әзірледі. GSM телефонияға бағытталған, себебі ол оның басты мақсаты ретінде анықталған. SMS идеясы – осы телефонияға бағытталған жүйені пайдалану және телефон трафигін басқаруға қажетті сигналдық жолдар арқылы, сигналдық трафик болмаған кезде хабарламаларды тасымалдау болды. Осылайша, жүйедегі бос ресурстарды минималды құнмен хабарламаларды жеткізуге пайдалануға болады. Дегенмен, хабарламалардың ұзындығын 128 байтқа (кейін 160 жеті биттік символға дейін жетілдірілді) шектеу қажет болды, осылайша хабарламалар қолданыстағы сигналдық форматтарға сыяды. Жеке бақылаулары мен пошта карточкалары мен телеграммалардың орташа ұзындығын талдау нәтижесінде Хиллебранд 160 символдың көптеген қысқа хабарламалар үшін жеткілікті екенін дәлелдеді. SMS-ті әрбір ұялы станцияда бағдарламалық жасақтаманы жаңарту арқылы іске асыруға болады. Сондықтан, адамдар SMS-ті пайдалана бастаған кезде SMS-ті қолдайтын көптеген терминалдар мен желілер болды. Жаңа желілік элемент ретінде арнайы қысқа хабарламалар орталығы қажет болды, сондай-ақ өсіп келе жатқан SMS трафигіне бейімделу үшін радио сыйымдылығы мен желілік көліктік инфрақұрылымды жақсарту қажет болды.
Ерте дамуы
SMS-тің техникалық дамуы стандарттау органдарының шеңберін қолдаған көпұлттық ынтымақтастық болды. Осы ұйымдар арқылы технология бүкіл әлемге тегін қолжетімді етуге мүмкіндік болды. SMS-тің дамуын бастаған алғашқы ұсыныс 1985 жылдың ақпанында Ослода өткен GSM тобының мәжілісінде Германия мен Франция тарапынан жасалды. Бұл ұсыныс Германияның ұсынымы негізінде GSM-нің WP1 Services кіші тобында (төрағасы Martine Alvernhe, France Telecom) одан әрі жетілдірілді. Сонымен қатар, Jan Audestad (Telenor) төрағалық еткен WP3 желілік аспектілер кіші тобында бастапқы талқылаулар өтті. Нәтиже 1985 жылдың маусым айында GSM негізгі тобы тарапынан мақұлданды және өнеркәсіпке таратылды. SMS-ке қатысты кіріс құжаттарын Deutsche Telekom компаниясының Friedhelm Hillebrand дайындады, сондай-ақ France Télécom компаниясының Bernard Ghillebaert те үлес қосты. Фридхелм Хиллебранд пен Бернард Гиллебарт GSM-ге енгізген анықтамада "жауап алу мүмкіндігі бар" әріптік-цифрлық хабарламаларды мобильді пайдаланушыларға жіберу қызметін ұсыну қажеттігі көрсетілді. Осы соңғы үш сөз SMS-ті сол кездегі GSM-дегі кейбір мамандар ойластырған электрондық шақыру қызметтерінен гөрі әлдеқайда пайдалырақ ете білді. SMS жаңа цифрлық ұялы байланыс жүйесі үшін мүмкін болатын қызмет ретінде GSM негізгі тобында қарастырылды. GSM-нің "GSM жүйесінде қамтылатын қызметтер мен мүмкіндіктер" деген құжатында үш қызметтің қарапайым сипаттамасы берілген:
Short message mobile terminated (SMS MT)/ Point to Point: the ability of a network to transmit a Short Message to a mobile phone. The message can be sent by phone or by a software application. Short message mobile originated (SMS MO)/ Point to Point: the ability of a network to transmit a Short Message sent by a mobile phone. The message can be sent to a phone or to a software application. Short message cell broadcast. The material elaborated in GSM and its WP1 subgroup was handed over in Spring 1987 to a new GSM body called IDEG (the Implementation of Data and Telematic Services Experts Group), which had its kickoff in May 1987 under the chairmanship of Friedhelm Hillebrand (German Telecom). The technical standard known today was largely created by IDEG (later WP4) as the two recommendations GSM 03.40 (the two point to point services merged) and GSM 03.41 (cell broadcast). WP4 created a Drafting Group Message Handling (DGMH), which was responsible for the specification of SMS. Finn Trosby of Telenor chaired the draft group through its first three years, in which the design of SMS was established. DGMH had five to eight participants, and Finn Trosby mentions as major contributors Kevin Holley, Eija Altonen, Didier Luizard and Alan Cox. The first action plan mentions for the first time the Technical Specification 03.40 "Technical Realisation of the Short Message Service". Responsible editor was Finn Trosby. The first and very rudimentary draft of the technical specification was completed in November 1987. However, drafts useful for the manufacturers followed at a later stage in the period. A comprehensive description of the work in this period is given in. The work on the draft specification continued in the following few years, where Kevin Holley of Cellnet (now Telefónica O2 UK) played a leading role. Besides the completion of the main specification GSM 03.40, the detailed protocol specifications on the system interfaces also needed to be completed.
* Қысқа хабарлама мобильді телефонына жіберілетін (SMS MT) / нүктеден нүктеге: желінің мобильді телефонға қысқа хабарлама жіберу мүмкіндігі. Хабарлама телефон немесе бағдарламалық қолданба арқылы жіберіледі.
* Мобильді телефоннан қысқа хабарлама жіберілетін (SMS MO) / нүктеден нүктеге: желінің мобильді телефоннан жіберілген қысқа хабарламаны жіберу мүмкіндігі. Хабарлама телефонға немесе бағдарламалық қолданбаға жіберіледі.
* Ұялы желіге қысқа хабарлама тарату.
Short message mobile terminated (SMS MT)/ Point to Point: the ability of a network to transmit a Short Message to a mobile phone. The message can be sent by phone or by a software application. Short message mobile originated (SMS MO)/ Point to Point: the ability of a network to transmit a Short Message sent by a mobile phone. The message can be sent to a phone or to a software application. Short message cell broadcast. The material elaborated in GSM and its WP1 subgroup was handed over in Spring 1987 to a new GSM body called IDEG (the Implementation of Data and Telematic Services Experts Group), which had its kickoff in May 1987 under the chairmanship of Friedhelm Hillebrand (German Telecom). The technical standard known today was largely created by IDEG (later WP4) as the two recommendations GSM 03.40 (the two point to point services merged) and GSM 03.41 (cell broadcast). WP4 created a Drafting Group Message Handling (DGMH), which was responsible for the specification of SMS. Finn Trosby of Telenor chaired the draft group through its first three years, in which the design of SMS was established. DGMH had five to eight participants, and Finn Trosby mentions as major contributors Kevin Holley, Eija Altonen, Didier Luizard and Alan Cox. The first action plan mentions for the first time the Technical Specification 03.40 "Technical Realisation of the Short Message Service". Responsible editor was Finn Trosby. The first and very rudimentary draft of the technical specification was completed in November 1987. However, drafts useful for the manufacturers followed at a later stage in the period. A comprehensive description of the work in this period is given in. The work on the draft specification continued in the following few years, where Kevin Holley of Cellnet (now Telefónica O2 UK) played a leading role. Besides the completion of the main specification GSM 03.40, the detailed protocol specifications on the system interfaces also needed to be completed.
GSM және оның WP1 кіші тобында әзірленген материал 1987 жылдың көктемінде IDEG (Деректер мен телематикалық қызметтерді енгізу жөніндегі сарапшылар тобы) деп аталатын жаңа GSM органына тапсырылды, ол 1987 жылдың мамырында Фридхелм Хиллебрандтың (German Telecom) төрағалығымен жұмысын бастады. Бүгінгі таңда белгілі техникалық стандарт IDEG (кейін WP4) тарапынан GSM 03.40 (екі нүктеден нүктеге қызметтер біріктірілді) және GSM 03.41 (ұялы желіге тарату) екі ұсыным ретінде құрылды. WP4 SMS-тің ерекшеліктерін дайындауға жауапты болған Message Handling (DGMH) жобалық тобын құрды. Telenor-дың Финн Тросби SMS дизайны қалыптасқан алғашқы үш жыл бойы жобалық топты басқарды. DGMH-де бестен сегізге дейін қатысушы болды, ал Финн Тросби Кевин Холли, Эйя Алтонен, Дидье Луизард және Алан Кокс есімдерін басты үлес қосушылар ретінде атады. Бірінші іс-қимыл жоспарында алғаш рет 03.40 "Қысқа хабарлама қызметінің техникалық іске асырылуы" техникалық сипаттамасы айтылды. Жауапты редактор Финн Тросби болды. Техникалық сипаттаманың алғашқы және өте қарапайым нұсқасы 1987 жылдың қарашасында аяқталды. Дегенмен, өндірушілерге пайдалы болатын нұсқалар кезеңнің кейінгі уақытында жасалды. Бұл кезеңдегі жұмыстың толық сипаттамасы берілген. Келесі бірнеше жыл бойы жобалық сипаттама бойынша жұмыс жалғасты, онда Cellnet (қазір Telefónica O2 UK) компаниясының Кевин Холли жетекші рөл атқарды. GSM 03.40 негізгі сипаттамасын аяқтаумен қатар, жүйелік интерфейстерге қатысты егжей-тегжейлі хаттамалық сипаттамаларды да аяқтау қажет болды.
Short message mobile terminated (SMS MT)/ Point to Point: the ability of a network to transmit a Short Message to a mobile phone. The message can be sent by phone or by a software application. Short message mobile originated (SMS MO)/ Point to Point: the ability of a network to transmit a Short Message sent by a mobile phone. The message can be sent to a phone or to a software application. Short message cell broadcast. The material elaborated in GSM and its WP1 subgroup was handed over in Spring 1987 to a new GSM body called IDEG (the Implementation of Data and Telematic Services Experts Group), which had its kickoff in May 1987 under the chairmanship of Friedhelm Hillebrand (German Telecom). The technical standard known today was largely created by IDEG (later WP4) as the two recommendations GSM 03.40 (the two point to point services merged) and GSM 03.41 (cell broadcast). WP4 created a Drafting Group Message Handling (DGMH), which was responsible for the specification of SMS. Finn Trosby of Telenor chaired the draft group through its first three years, in which the design of SMS was established. DGMH had five to eight participants, and Finn Trosby mentions as major contributors Kevin Holley, Eija Altonen, Didier Luizard and Alan Cox. The first action plan mentions for the first time the Technical Specification 03.40 "Technical Realisation of the Short Message Service". Responsible editor was Finn Trosby. The first and very rudimentary draft of the technical specification was completed in November 1987. However, drafts useful for the manufacturers followed at a later stage in the period. A comprehensive description of the work in this period is given in. The work on the draft specification continued in the following few years, where Kevin Holley of Cellnet (now Telefónica O2 UK) played a leading role. Besides the completion of the main specification GSM 03.40, the detailed protocol specifications on the system interfaces also needed to be completed.
Басқа архитектураларда қолдау
SS7 протоколының Мобильді қосымша бөлігі (MAP) бастапқыда-ақ негізгі желі арқылы қысқа хабарларды тасымалдауды қолдады. MAP 2-ші фазасы SMS қолдауын кеңейтті, мобильді түйінге келіп түсетін қысқа хабарларды тасымалдау үшін жеке операциялық код енгізу арқылы. 2-ші фазадан бері MAP-тегі қысқа хабарлама операциялық жиынтықтарына ешқандай өзгеріс енгізілген жоқ, бірақ CAMEL SMS басқаруын қолдау үшін басқа операциялық жиынтықтар жаңартылды. 3GPP-нің 99 және 4-ші нұсқаларынан бастап CAMEL 3-ші фазасы Интеллектуалды Желіге (IN) мобильді басталатын қысқа хабарлар қызметінің кейбір аспектілерін басқару мүмкіндігін ұсынды, ал CAMEL 4-ші фазасы, 3GPP-нің 5-ші нұсқасының бір бөлігі ретінде, IN-ге мобильді түйінге келіп түсетін қызметті басқару мүмкіндігін береді. CAMEL gsmSCP-ге қысқа хабарламаларды жіберуді (MO) немесе жеткізуді (MT) тоқтатуға, хабарламаларды пайдаланушы көрсеткеннен өзге бағыттарға жонауға және қызметті пайдалану үшін дереу төлем жүргізуге мүмкіндік береді. Қысқа хабарламалар қызметін стандартталған CAMEL басқаруына дейін IN басқаруы SS7 Интеллектуалды Желілік Қолданба Бөлігінің (INAP) коммутатор өндірушілеріне тән кеңейтулеріне сүйенді.
Алғашқы орындалу
1992 жылғы 3 желтоқсанда Vodafone GSM желісі арқылы Ұлыбританияда алғашқы SMS хабарламасы Sema Group (қазіргі Mavenir Systems) компаниясының Нейл Папворттан Vodafone компаниясының Ричард Джарвиске Orbitel 901 телефонын пайдалана отырып, жеке компьютер арқылы жіберілді. Хабарлама мәтіні "Қуанышты Рождество" деп жазылған. Қысқа хабарламалар орталығын (SMSC) алғашқы коммерциялық түрде пайдалану 1993 жылы Швецияда Telia (қазір TeliaSonera) компаниясымен Logica компаниясының (қазір CGI компаниясының) бөлігі Aldiscon компаниясы жүзеге асырды, содан кейін 1993 жылы АҚШ-та Fleet Call (қазір Nextel), Норвегияда Telenor және BT Cellnet (қазір O2 UK) компаниялары да қосылды. SMS шлюздерінің алғашқы орнатуларының барлығы ұялы телефондарға жіберілетін желілік хабарламалар үшін болды, көбінесе дауыстық пошта хабарламалары туралы хабарлау мақсатында. 1993 жылы Финляндиядағы Radiolinja (қазір Elisa құрамына кіреді) компаниясы тұтынушыларға арналған алғашқы коммерциялық SMS қызметін ұсынды. Көптеген алғашқы GSM ұялы телефондары SMS мәтіндік хабарламаларын жіберу мүмкіндігін қолдамады, ал Nokia 1993 жылы SMS мәтіндік хабарламаларын жіберуді қолдайтын GSM телефондарының толық желісіне ие болған жалғыз өндіруші болды. Nokia компаниясының сол кездегі инженері Матти Макконеннің айтуынша, 1994 жылдың қаңтар айында шыққан Nokia 2010 моделі SMS хабарламаларын оңай құрастыруды қолдайтын алғашқы ұялы телефон болды. Бастапқы өсім баяу болды, 1995 жылы әрбір GSM абонентіне айына орташа есеппен 0,4 хабарлама жіберілді. SMS-тің кеңінен қолданылмауының бір себебі операторлардың төлем жүйесін, әсіресе алдын ала төлем жасаған абоненттер үшін орнатудың баяу болуы және жеке телефондардағы SMSC параметрлерін өзгерту арқылы басқа операторлардың SMSC-ін пайдалануға мүмкіндік беретін есеп айырысу алаятын болдырмау қажеттігі болды. Бастапқыда Ұлыбританиядағы желілер абоненттерге тек сол желідегі басқа пайдаланушыларға хабарлама жіберуге рұқсат берді, бұл қызметтің тиімділігін шектеді. Бұл шектеу 1999 жылы алынып тасталды.
GSM-тен тыс мәтіндік хабарлау
SMS бастапқыда GSM-нің бір бөлігі ретінде әзірленген, бірақ қазір 3G желілерін қоса алғанда, көптеген желілерде қолжетімді. Дегенмен, барлық мәтіндік хабарлама жүйелері SMS-ті пайдаланбайды, және осы ұғымның танымал баламалы нұсқаларына J Phone-ның SkyMail және NTT Docomo-ның Short Mail-і жатады, екеуі де Жапонияда қолданылады. NTT Docomo-ның i mode және RIM BlackBerry арқылы танымал болған телефоннан электрондық пошта жіберу әдетте TCP/IP арқылы SMTP сияқты стандартты пошта протоколдарын қолданады.
SMS-ті бүгін
2010 жылы 6,1 триллион (6,1 × 1012) SMS-хабарлама жіберілді, бұл секундына орташа есеппен 193 000 SMS-хабарламаны құрайды. SMS ірі коммерциялық салаға айналып, 2010 жылы әлем бойынша 114,6 миллиард доллар табыс әкелді. SMS-хабарламаның әлемдік орташа бағасы 0,11 АҚШ доллары болса, әртүрлі телефон желілерінің арасында байланыс үшін ұялы байланыс операторлары бір-біріне кем дегенде 0,04 АҚШ долларын төлейді. 2015 жылы Австралияда SMS-хабарлама жіберудің нақты құны 0,00016 АҚШ доллары екені анықталды. 2014 жылы Caktus Group Ливияда әлемдегі алғашқы SMS-негізгі сайлаушы тіркеу жүйесін әзірледі. 2015 жылдың ақпан айына дейін осы жүйе арқылы 1,5 миллионнан астам адам тіркелді, бұл Ливия сайлаушыларына демократиялық процеске беспрецеденттік қол жеткізуді қамтамасыз етті. SMS RCS, Matrix, Apple-дің iMessage, Signal, Facebook Messenger/WhatsApp, Telegram, Viber, WeChat (Қытайда) және Line (Жапонияда) сияқты интернет-протоколға негізделген хабар алмасу қызметтерінің күшеюіне байланысты бәсекелестікке тап болып келеді. Мысалы, 2010 мен 2022 жылдар аралығында Үндістанда SMS телекоммуникациялық кірісі 94 пайызға төмендеді, ал "деректерді пайдаланудан алынған кіріс үлесі 10 есеге артты". Бүгінгі күні SMS көбінесе iOS пайдаланушылары Android құрылғыларымен байланысу үшін қолданылады. Apple iOS 18-де RCS опциясы болады деп хабарлады.
SMS-ті қосу
SMS мүмкіндігі жеке тұлғаларға кәсіптік телефон нөміріне (қалыпты телефон желісі) SMS жолдауға және жауап ретінде SMS алуға мүмкіндік береді. Тұтынушыларға телефон нөміріне SMS жолдау мүмкіндігі ұйымдарға пайдалы жаңа қызметтер ұсынуға болады. Мысалы, чат-боттар, SMS арқылы клиенттерге қолдау көрсету және колл-орталықтар.
GSM
Қысқа хабарлама қызметі – нүктеден нүктеге (SMS PP) бастапқыда GSM 03.40 ұсынымында анықталған, қазір 3GPP-де TS 23.040 ретінде сақталады. GSM 03.41 (қазір 3GPP TS 23.041) Қысқа хабарлама қызметі – жасушалық таралым (SMS CB) анықтайды, бұл жарнама, қоғамдық ақпарат сияқты хабарламаларды белгілі бір географиялық аймақтағы барлық ұялы телефон пайдаланушыларына таратуға мүмкіндік береді. Хабарламалар қысқа хабарламалар қызмет орталығына (SMSC) жіберіледі, ол «сақтау және жіберу» механизмін қамтамасыз етеді. SMSC алушыларына хабарлама жіберуге тырысады. Егер алушы қол жетімді болмаса, SMSC хабарламаны кейінірек қайтадан жіберу үшін кезекке қояды. Кейбір SMSC-лерде «жіберу және ұмыту» опциясы бар, онда хабарламаны беру тек бір рет қана талпынылады. Мобильді құрылғыға жіберілетін хабарламалар (MT) және мобильді құрылғыдан жіберілетін хабарламалар (MO) операциялары қолдалады. Хабарламаны жеткізу «күшімен» болады, сондықтан хабарламаның алушыға жеткізілетініне кепілдік жоқ, бірақ хабарламаның кешігуі немесе толық жоғалуы сирек кездеседі, әдетте хабарламалардың 5 пайызынан азына әсер етеді. Кейбір провайдерлер пайдаланушыларға жеткізілген туралы хабарлама сұрауға мүмкіндік береді, мысалы, көптеген заманауи телефондардың SMS параметрлері арқылы немесе әрбір хабарламаның басына *0# немесе *N# белгісін қою арқылы. Дегенмен, растаулардың нақты мағынасы желіге жетуден бастап, жіберу үшін кезекке тұрудан, жіберуден, мақсатты құрылғыдан түскенін растауды алуға дейін өзгереді және пайдаланушыларға көбінесе қандай сәттілік туралы хабарланғанын нақты айтпайды. SMS – бұл күйсіз байланыс протоколы, онда әрбір SMS хабарламасы басқа хабарламалардан толығымен тәуелсіз қарастырылады. SMS-ті күйлі диалог үшін байланыс арнасы ретінде пайдаланатын кәсіптік қосымшалар (MO жауап хабарламасы белгілі бір MT хабарламасымен жұптастырылған жағдайда) сессияны басқару протоколдан тыс жүргізілуін қажет етеді.
Хабардың өлшемі
SMSC мен телефон арасындағы қысқа хабар алмасу SS7 протоколының Мобильді қосымша бөлігі (MAP) қолданылғанда жүзеге асырылады. Хабарлар MAP MO және MT ForwardSM операциялары арқылы жіберіледі, олардың пайдалы жүктемесінің ұзындығы сигнал беру протоколының шектеулеріне сәйкес дәл 140 байтқа (140 байт × 8 бит / байт = 1120 бит) дейін шектеледі. Қысқа хабарламалар әртүрлі әліпбилерді пайдаланып кодталуы мүмкін: стандартты GSM 7 биттік әліпбиі, 8 биттік дерек әліпбиі және 16 биттік UCS 2 әліпбиі. Абонент телефонда орнатқан әліпбиіне байланысты, бұл 160 7 биттік символ, 140 8 биттік символ немесе 70 16 биттік символ көлеміндегі максималды жеке қысқа хабарламаға әкеледі. GSM 7 биттік әліпбиді қолдау GSM телефондары мен желі элементтері үшін міндетті, кейбір операторлар үшін 10 сегмент – бұл іс жүзіндегі максимум, ал ұзын хабарламалар көбінесе бірнеше SMS хабарламасына тең есептеледі. Кейбір жағдайларда 127 сегмент қолдау көрсетіледі, бірақ кейбір SMS қолданбаларындағы бағдарламалық шектеулер мұны мүмкін етпейді. Кейбір провайдерлер хабарламалардың ұзындығына байланысты баға белгілеу жүйесін ұсынған, бірақ мұндай баға құрылымы жылдам жойылып барады.
Желілік желілерді жеткізушілер
SMS шлюз провайдерлері бизнестер мен ұялы телефон абоненттері арасында SMS трафигін қамтамасыз етеді, соның ішінде кәсіпорындарға арналған SMS, контент жеткізу және SMS-ті қолданатын ойын-сауық қызметтері, мысалы, теледидарлық дауыс беру. SMS хабарламаларының өнімділігі мен құны, сондай-ақ хабарлама қызметтерінің деңгейін ескере отырып, SMS шлюз провайдерлерін агрегаторлар немесе SS7 провайдерлері ретінде жіктеуге болады. Агрегатор моделі оператордың SMSC-ге және одан шығатын екітарапты SMS трафигін алмасу үшін ұялы байланыс операторларымен жасалған бірнеше келісімдерге негізделген, бұл "жергілікті аяқтау моделі" деп те аталады. Агрегаторлар SMS хабарламалары алмасатын SS7 протоколына тікелей қол жеткізу мүмкіндігіне ие емес. SMS хабарламалары оператордың SMSC-не жеткізіледі, бірақ абоненттің ұялы телефонына емес; SMSC SS7 желісі арқылы хабарламаны одан әрі өңдеуді қамтамасыз етеді. SMS шлюз провайдерінің тағы бір түрі SMS хабарламаларын маршруттауға арналған SS7 байланысына негізделген, бұл "халықаралық аяқтау моделі" деп те аталады. Бұл модельдің артықшылығы – деректерді тікелей SS7 арқылы бағыттау мүмкіндігі, бұл SMS маршруттауы кезінде провайдерге толық бақылау мен жолдың толық көрінісін береді. Бұл SMS хабарламаларын басқа ұялы байланыс операторларының SMSC арқылы өтусіз, тікелей алушыларға және олардан жіберуге мүмкіндік береді. Осылайша, хабарламаларды толық жеткізуге кепілдік беруге және маршруттауды оңтайландыруға болады, кешігулер мен хабарламалардың жоғалуына жол бермей. Бұл модель, әсіресе, маңызды хабарларды жіберуде және корпоративтік байланыстарда қолданылатын SMS үшін тиімді. Сонымен қатар, бұл SMS шлюз провайдерлері маскалау арқылы брендтік SMS қызметтерін ұсынады, бірақ осы шлюздерді теріс пайдаланғаннан кейін көптеген елдердің үкіметтері оларды бұғаттау үшін қатаң шаралар қолданды.
Басқа желілермен өзара байланысу
Хабарламалар қызметтері орталықтары Интерверкинг және шлюздік MSC арқылы қоғамдық жер-жердегі ұялы байланыс желісімен (PLMN) немесе PSTN-мен байланысады. Абонент бастаған хабарламалар телефоннан қызмет көрсету орталығына жеткізіледі және мобильді пайдаланушыларға, тұрақты желідегі абоненттерге немесе қосымша құндылық қызмет көрсетушілерге (VASP) жіберілуі мүмкін, сонымен қатар қосымшаның аяқталуы деп аталады. Абонентке жеткізілетін хабарламалар қызмет көрсету орталығынан мақсатты ұялы телефонға тасымалданады және ұялы телефон пайдаланушыларынан, тұрақты желі абоненттерінен немесе VASP сияқты басқа көздерден түюі мүмкін. Кейбір операторларда абонент емес адамдар абоненттің телефонына SMS шлюзі арқылы электрондық пошта жібере алады. Сонымен қатар, AT&T Mobility, T Mobile USA, Sprint және Verizon Wireless сияқты көптеген операторлар өздерінің веб-сайттары арқылы мұны жасауға мүмкіндік береді. Мысалы, телефон нөмірі 555 555 5555 болған AT&T абоненті 5555555555@txt.att.net адресіне жіберілген электрондық хаттарды мәтіндік хабарламалар ретінде алады. Абоненттер осы SMS-хабарламаларға оңай жауап бере алады, ал SMS-жауап бастапқы электрондық пошта мекенжайына жіберіледі. Электрондық пошта арқылы SMS жіберу жіберуші үшін тегін, бірақ алушыға стандартты жеткізу ақысы қолданылады. Электрондық хабарламаның тек алғашқы 160 символы ғана телефонға жеткізіледі, ал телефоннан 160 символға дейін жіберуге болады. Дегенмен, ұзақ хабарламалар телефон операторына байланысты бірнеше мәтіндік хабарламаға бөлінуі мүмкін. Мәтіндік форматта хабарламаларды қабылдау үшін мәтіндік қолдауы бар телефон қажет. Алайда, хабарламаларды мәтінді сөйлеуге түрлендіру арқылы қолдауы жоқ телефондарға да жеткізуге болады. Ұзындығы шамалы хабарламалар қоңырау үні немесе логотип сияқты бинарлық мазмұнды, сондай-ақ сымсыз бағдарламалау (OTA) немесе конфигурациялық деректерді жіберуге мүмкіндік береді. Мұндай мүмкіндіктер GSM спецификациясының жеткізушіге тән кеңейтімі болып табылады және бірнеше бәсекелес стандарттар бар, олардың арасында Nokia-ның Smart Messaging кеңінен таралған. SMS, машинадан машинаға (M2M) байланыс үшін қолданылады. Мысалы, SMS арқылы басқарылатын LED дисплей машинасы бар, ал кейбір көліктерді қадағалау компаниялары деректерді тасымалдау немесе телеметрия қажеттіліктері үшін SMS-ті пайдаланады. Осы мақсаттар үшін SMS-ті пайдалану GPRS қызметтерінің арзандығына байланысты бірте-бірте тоқтатылуда. GPRS кішігірім телекоммуникациялық операторлар тарапынан SMS жіберудің балама жолы ретінде ұсынылады, бұл халықаралық SMS хабарламалардың құнын төмендетуге мүмкіндік береді.
AT командалары
Көптеген мобильді және спутниктік трансиверлер SMS жіберу және қабылдауды қолдайды, бұл Hayes командалар жинағының кеңейтілген нұсқасын пайдаланады. Бұл кеңейтімдер GSM стандарттарының бөлігі ретінде стандартталды және 3GPP стандарттау процесінде одан әрі кеңейтілді. Терминалдық жабдық пен трансивер арасындағы байланыс тізбекті кабель (мысалы, USB), Bluetooth қосылысы, инфрақызыл қосылысы және т.б. арқылы іске асырылуы мүмкін. Көбінесе қолданылатын AT командалары: AT+CMGS (хабарлама жіберу), AT+CMSS (сақтаудан хабарлама жіберу), AT+CMGL (хабарламалар тізімі) және AT+CMGR (хабарламаны оқу). Дегенмен, барлық заманауи құрылғылар хабарлама сақтау (мысалы, құрылғының ішкі жадысы) AT командаларын қолдану арқылы қолжетімді болмаса, хабарламаларды қабылдау мүмкіндігін қолдамайды.
Премиум бағамен қысқа хабарлар
Қысқа хабарламалар телефон желісінің абоненттеріне премиум тарифтік қызметтер ұсыну үшін әдетте қолданылуы мүмкін. Мобильді телефондарға жіберілетін қысқа хабарламалар жаңалықтар туралы хабарламалар, қаржылық ақпарат, логотиптер және қоңырау үні сияқты цифрлық контентті жеткізу үшін пайдаланылуы мүмкін. SMS жүйесі арқылы жеткізілген алғашқы премиум бағалы медиа контент – 1998 жылы Saunalahti (кейін Jippii Group, қазір Elisa Group құрамына кіретін) коммерциялық түрде іске қосқан әлемдегі алғашқы төлемақы қоңырау үні болды. Бастапқыда, оны тек Nokia телефондары ғана қолдай алды. 2002 жылы қоңырау үні бизнесінің әлемдік кірісі 1 миллиард доллардан асып, 2008 жылы шамамен 5 миллиард долларға жетті. Бүгінде олар файл алмасу қызметтері, мобильді қосымшалар дүкендері немесе VIP аймаққа кіру сияқты онлайн төлемдерді жүзеге асыру үшін де қолданылады. Онлайн әлемнен тыс жерде автобус билетін немесе сусынды банкоматтан сатып алуға, тұрақ ақысын төлеуге, дүкен каталогын немесе тауарларды (мысалы, жеңілдікпен сатылатын DVD фильмдерін) тапсырыс беруге, қайырымдылыққа қаржы жұмсауға және тағы да көптеген мүмкіндіктер бар. Контентті ұсынатын қосылған құн қызметін ұсынушы (VASP) хабарламаны ұялы байланыс операторының SMSC-сіне қысқа хабарламаларды бір-біріне жіберу протоколы (SMPP) немесе сыртқы машина интерфейсі (EMI) сияқты TCP/IP протоколын пайдалана отырып жібереді. SMSC мәтінді әдеттегі мобильді терминалға жеткізу процедурасы арқылы жеткізеді. Абоненттерге осы премиум контентті алу үшін қосымша ақы алынады, кіріс әдетте ұялы байланыс операторы мен VASP арасында кіріс үлесі немесе белгілі бір тасымалдау ақысы арқылы бөліседі. SMSC-ге хабарламаны жіберуді әдетте үшінші тарап жүзеге асырады. Мобильді желіден жіберілетін қысқа хабарламалар теледауыс беру сияқты қызметтер үшін де премиум тарифпен пайдаланылуы мүмкін. Бұл жағдайда қызметті ұсынатын VASP телефон желісі операторынан қысқа код алады және абоненттер осы нөмірге мәтіндік хабарлама жібереді. Операторларға төленетін төлемдер әртүрлі, ең төмен бағалы премиум SMS қызметтері үшін төленетін пайыздық үлес жоғары. Көптеген ақпараттық провайдерлер премиум SMS құнының шамамен 45 пайызын операторға алдын ала төлеуге дайын болуы керек. Мәтінді SMSC-ге жіберу стандартты MO қысқа хабарламасын жіберумен бірдей, бірақ мәтін SMSC-де болғаннан кейін қызмет орталығы (SC) қысқа кодты премиум қызмет ретінде анықтайды. SC мәтіндік хабарламаның мазмұнын VASP-ке, әдетте SMPP немесе EMI сияқты IP протоколын пайдалана отырып бағыттайды. Абоненттер мұндай хабарламаларды жіберу үшін премиум ақы төлейді, кіріс әдетте желі операторы мен VASP арасында бөліседі. Қысқа кодтар тек бір елде ғана жұмыс істейді, олар халықаралық емес. Кіріс SMS-ке балама ретінде ұзын нөмірлер (халықаралық нөмір форматы, мысалы, "+44 762 480 5000") қолданылады, оларды теледауыс беру, өнімдерді жарнамалау және акциялар сияқты бірнеше қолданбаларда SMS қабылдау үшін қысқа кодтардың орнына пайдалануға болады. Ұзын нөмірлер халықаралық деңгейде жұмыс істейді, бизнеске қысқа кодтардың орнына өздерінің нөмірлерін пайдалануға мүмкіндік береді, олар көбінесе көптеген брендтер арасында бөліседі. Сонымен қатар, ұзын нөмірлер – премиум емес кіріс нөмірлері.
Сымды SMS
Сымды SMS – бұл SMS-хабарламалар тарихын визуалды түрде ұйымдастыру тәсілі, онда контактіге жіберілген және контактіден алынған хабарламалар бір экранда хронологиялық тәртіппен көрсетіледі. Оны алғаш рет BlackBerry үшін SMS клиентін жасауға кіріскен әзірлеуші ойлап тапты. Ол үлкен экраны бар құрылғыда, әдеттегі 160 символдан гөрі көбірек мәтінді көрсетуге қабілетті құрылғыда хабарламаның астында қалған бос кеңістікті пайдалануды көздеді және электрондық поштадағы тізбекті жауаптардан шабыт алды. Визуалды тұрғыдан, бұл стиль әрбір жеке контакті үшін әңгіме сияқты, алға-артқа қарым-қатынас тарихын ұсынады. Әңгімелер деңгейіндегі иерархиялық жіктеу (блогтарда және онлайн форумдарда кең таралғандай) SMS хабарлама клиенттерінде кеңінен қолдау таба қоймайды. Бұл шектеуге себеп – SMS протоколында белгіленгендей, жіберілген және алынған хабарламалар арасында сеанс идентификаторының немесе тақырып жолының болмауы. Осының салдарынан клиенттік құрылғы кіріс хабарламаны нақты әңгімеге немесе тіпті әңгіме ішіндегі нақты хабарламаға дұрыс жіктеуге мүмкіндік алмайды. Көптеген смартфондағы мәтіндік хабарлама клиенттері «топтық хабарламалардың» контекстік жіктеуін жасауға қабілетті, бұл топ мүшелері ортақ қызығушылықтарымен байланысты мәселелерді талқылайтын кезде әңгіменің мағынасын тарылтады. Екінші жағынан, қашықтан серверден хабарламаларды жіберуге арналған озық корпоративтік хабарламалар қолданбалары көбінесе динамикалық түрде өзгеретін жауап нөмірін (бір жіберуші пайдаланатын бірнеше нөмір) көрсетеді. Бұл нөмір жіберушінің телефон нөмірімен бірге веб-браузердегі cookie-лар сияқты сеансты бақылау мүмкіндіктерін құру үшін қолданылады. Мысалы, бұл техника көптеген жылдам хабар алмасу (IM) қолданбаларының функционалдығын кеңейту үшін қолданылады, осы арқылы олар SMS пайдаланушыларының көп санымен екі жақты әңгімелесуге мүмкіндік алады. Кәсіпорын сервері әңгімені сақтау үшін бірнеше жауап нөмірін қолданған жағдайда, клиенттегі визуалды әңгіме жіктеуі бірнеше тармаққа бөлінуі мүмкін.
Жеке тұлғаға арналған (A2P) SMS
SMS бастапқыда адамдар арасындағы хабар алмасу ретінде танымал болғанмен, енді тағы бір SMS түрі қарқынды дамуда: қолданбадан адамға (A2P) хабарламалар. A2P – абонентке қолданбадан немесе қолданбадан абонентке жіберілетін SMS түрі. Бұл түрдегі хабарламаларды банктер, электронды ойындар, логистикалық компаниялар, электрондық коммерция сияқты мекемелер өз клиенттеріне жүйелерінен SMS хабарламаларын жіберу үшін жиі пайдаланады. АҚШ-та операторлар дәстүрлі түрде A2P хабарламаларын стандартты ұзын код емес, қысқа код арқылы жіберуді қалайтын. Дегенмен, соңғы кезде Verizon сияқты көптеген АҚШ операторлары ұзын кодтар арқылы A2P хабарламаларын ресми түрде қолдау жоспарларын жариялады. Ұлыбританияда A2P хабарламаларын 11 таңбалы динамикалық жіберуші ID арқылы жіберуге болады; бірақ OPTOUT командалары үшін қысқа кодтар қолданылады.
Спутниктік телефон желілері
ACeS және OptusSat-тан басқа барлық коммерциялық спутниктік телефон желілері SMS-ті қолдайды. Алғашқы Iridium телефондары тек келіп түсетін SMS-ті қабылдаса, кейінгі модельдері хабарлама жіберуге де қабілетті. Хабарлама бағасы әртүрлі желілерде өзгеше болады. Кейбір ұялы телефон желілерінен айырмашылығы, халықаралық SMS немесе басқа спутниктік телефон желісіне хабарлама жіберу үшін қосымша төлем қажет емес. Дауыстық қоңырау шалуға сигнал жеткіліксіз болған аймақтардан да SMS жіберу мүмкін. Спутниктік телефон желілерінде әдетте веб-негізді немесе электрондық пошта арқылы SMS жіберуге арналған порталдар болады, онда сол желідегі телефондарға тегін SMS жіберуге болады.
Сенімсіздігі
Simple Network Paging Protocol және Motorola ReFLEX протоколы сияқты арнайы мәтіндік жүйелерден өзгеше, SMS хабарламасын жеткізуге кепілдік жоқ, және көптеген жүзеге асыруларда хабар жіберушіге SMS хабарламасы уақтылы жеткізілгенін анықтауға мүмкіндік беретін механизм қарастырылмаған. SMS хабарламалары көбінесе дауыстық трафикке қарағанда төмен приоритетті болып саналады, және түрлі зерттеулер көрсеткендей, хабарлардың шамамен 1%-дан 5%-ға дейін тіпті қалыпты жағдайларда жоғалып кетуі мүмкін, ал қалғандары маңыздылығын жоғалтқаннан кейін ғана жеткізіледі. SMS-ті, әсіресе, төтенше жағдайларда хабарлау қызметі ретінде пайдалану туралы күмәндар туындайды. Мұндай осалдықтар SMS-тің GSM желілерінде кеңінен қолжетімді және сынақтан өткен, жоғары деңгейдегі қызмет екендігіне байланысты туындайды. SMS хабарламаларында сақтау және жіберу мүмкіндігіне және Интернет арқылы жасалатын жалған SMS хабарламаларының мәселесіне байланысты қосымша қауіпсіздік кемшіліктері бар. Пайдаланушы роумингте болғанда SMS мазмұны түрлі желілер арқылы, соның ішінде Интернет арқылы өтеді және түрлі қауіп-қатерлер мен шабуылдарға ұшырайды. Телефонға қол жеткізіп, бұрынғы қорғалмаған хабарламаларды оқығанда да мәселе туындауы мүмкін. 2005 жылдың қазан айында Пенсильвания штатының университетінің зерттеушілері SMS-ді қолдайтын ұялы байланыс желілеріндегі осалдықтарды талдауды жариялады. Зерттеушілер шабуылшылар осы желілердің ашық функционалдығын пайдаланып, оларды бұзуға немесе бүкіл ел бойынша жұмысын тоқтатуға себеп болуы мүмкін деп болжады.
SMS-ті жалғандау
GSM индустриясы мобильді операторларға SMS хабарлама қызметтерін теріс пайдалану арқылы жасалатын бірнеше алаяқтық шабуылдарды анықтады. Ең қауіпті қатер – SMS-тің жалғандануы, ол алаяқ адам шетелдік желіге роумингке шыққан және үй желісіне хабарлама жіберіп жатқан пайдаланушының кімлігін өзгерту үшін мекенжай ақпаратын манипуляциялау арқылы жасалады. Көбінесе, мұндай хабарламалар үй желісінен тыс жерлерге жіберіледі, ал үй SMS орталығы (SMSC) басқа желілерге хабарлама жіберу үшін «басып алынады». Жалған хабарламаларды анықтау және тоқтатудың жалғыз сенімді жолы – келіп түскен мобильді желіден жіберілген хабарламаларды тексеріп, жіберушінің жарамды абонент екенін және хабарламаның жарамды және дұрыс орналасқан жерден келіп жатқанын растау. Бұл желіге интеллектуалды маршруттау функциясын қосу арқылы жүзеге асырылуы мүмкін, ол хабарлама жеткізілгенге дейін бастапқы абонент туралы деректерді үй орналасу тізілімінен (HLR) сұрап алады. Мұндай интеллектуалды маршруттау функциясы ескі хабарлама инфрақұрылымының мүмкіндіктерінен асып түседі.
Шектеу
Телемаркетингшілердің пайдаланушыларды көптеген сұраныссыз хабарламалармен мазалауын шектеу мақсатында Үндістан 2011 жылдың қыркүйегінде жаңа ережелерді енгізді, оның ішінде бір абонентке айына 3000 SMS хабарлама, немесе күніне орташа есеппен 100 хабарлама шегі қойылды. Кейбір қызмет провайдерлері мен тұтынушылардан түскен өтініштерге байланысты, ТРАИ (Үндістанның телекоммуникациялық реттеуші органы) 2011 жылдың 1 қарашасынан бастап алдын төлемді қызметтер үшін бір SIM-картаға күніне 200 SMS хабарламаға дейін, ал кейіннен төлемді қызметтер үшін бір SIM-картаға айына 6000 SMS хабарламаға дейін шекті көтерді. Алайда, Дели жоғары соты оны конституциялық емес деп шешті, бірақ белгілі бір шектеулер сақталды.
Флеш SMS
Флеш SMS – пайдаланушының араласуын қажет етпейтін, тікелей негізгі экранда пайда болатын және автоматты түрде кіріс жәшігіне сақталмайтын SMS түрі. Ол төтенше жағдайларда, мысалы, өрт сигнализациясында немесе құпиялылықты сақтау қажет болғанда, бір реттік парольдерді жіберу сияқты жағдайларда пайдалы болуы мүмкін.
Үндемейтін SMS
2010 жылы Германияда федералдық полиция, кеден және "Verfassungsschutz" (конституцияны қорғау жөніндегі кеңселер) құпия қызметі жарты миллионға жуық "үнсіз СМС" хабарлама жіберді. Бұл үндемейтін хабарламалар, сондай-ақ "тыныш TMS", "жасырын СМС", "жасырын пинг" немесе "Қысқа хабарлама түрі 0" деп аталады, адамның орналасқан жерін анықтау және осылайша толық қозғалыс профилін жасау үшін қолданылады. Олар экранда көрсетілмейді және қабылданғанда ешқандай дыбыстық сигнал шығармайды. Олардың бастапқы мақсаты – желі операторының арнайы қызметтерін кез келген ұялы телефонға жеткізу еді.