Кіріспе
Бар-Харбор Акадия ұлттық паркінің ең үлкен бөліктеріне де үй иесі, оның ішінде Кадиллак тауы – АҚШ-тың шығыс жағалауының ең биік нүктесі. Құрлықтан Бар-Харборға Мэн штатының 3-бағдарламалық жолы арқылы, Ханкок округі – Бар-Харбор әуежайы арқылы және Винтер-Харбор (Мэн) және Ярмут (Новая Шотландия) қалаларынан пароммен жетуге болады.
Тарих
Бар-Харбор қаласы Маунт-Дезерт аралының солтүстік-шығыс жағалауында орналасқан, бұл аралды Уабанаки индейлері «таулар тізбегі» немесе «қашықтықтан көрінетін таулар» деп мағыналайтын Пеметик деп атаған. Уабанаки тайпасы осы аймақта маусымдық балық аулау, аң аулау және жидектер, шұбар және басқа да моллюскаларды жинаумен айналысқан. Олар Бар-Харборды Man es ayd'ik («шұбар жинайтын орын») немесе Ah bays'auk («шұбар пісіретін орын») деп атаған, осының куәсі ретінде көптеген қабық үйінділерін қалдырған. 1604 жылдың қыркүйек айының басында француз саяхатшысы Самуэль де Шамплен Оттер Клиффс жартасының жанындағы, Egg Rock деп саналатын жартасқа тіреліп қалған. Құрылған кемесін жөндеу үшін жағаға шыққанда ол жергілікті тұрғындармен кездескен. Шамплен бұл аралды Isles des Monts Deserts деп атады, яғни «шөл таулар аралы», қазір Маунт-Дезерт аралы деп аталады, бұл Мэн штатындағы ең үлкен арал. 1761 жылы Абрахам Сомс Маунт-Дезерт аралында алғашқы еуропалық ауылды құрып, оны Сомсвилл деп атады. Сомс саунды, АҚШ-тың шығыс жағалауындағы жалғыз табиғи фиорд, оның атымен атады. Бар-Харбор 1796 жылдың 23 ақпанында ағылшын мемлекет қайраткері сэр Ричард Иденнің құрметіне Еден деп аталды. Алғашқы өнеркәсіптерге балық аулау, ағаш өңдеу және кеме жасау кірді. Маунт-Дезерт аралындағы ең жақсы топыраққа ие болғандықтан, ол ауыл шаруашылығын да дамытты, негізгі назары сүт өнімдеріне аударылды. 1840 жылдары оның қатал теңіз пейзажы Хадсон мектебінің және Люминизм суретшілерінің назарын аударды – Томас Коул, Фредерик Эдвин Чёрч, Уильям Харт және Фитц Генри Лейн бұл жерлерді суреттеді. Олардың картиналарынан шабыт алған журналистер, спортшылар және «ауылдық өмірді қалайтындар» олардың ізімен келді. Едендегі алғашқы қонақ үй – Агамонт Хаус 1855 жылы Тобиас Робертспен құрылды. 1868 жылы Альфеус Хардинг үшін алғашқы жазғы үй – Бирч Пойнт салынды. 1918 жылдың 3 наурызында Еден Бар-Харбор деп қайта аталды, себебі төмен су кезінде көрінетін құм және қиыршық тас бар, ол Бар аралына дейін жетеді және портың артқы бөлігін құрайды. Бұл атау элиталық байлықтың символына айналды. Бұл вице-президент Нельсон Рокфеллердің туған жері. Бар-Харбор екінші дүниежүзілік соғыс кезінде теңіз жаттығулары үшін де пайдаланылды. Нақтырақ айтқанда, Bald Porcupine Island (бес Porcupine аралының бірі) тірі торпедаларды сынау үшін қолданылды. 1944 жылдың қазан айында USS Piper суасты кемесі аралға 12 торпеда атты. Атылған торпедалардың бірі алғашқы әрекетте жарылмады, бірақ кейін он екінші торпедамен жарылды. 1996 жылы АҚШ Армиясының инженерлік корпусы Bald Porcupine аралының барлық 30 акрын жарылмаған қару-жарақтарды іздеу үшін тексерді. Тоғыз дана табылды. Көптеген белгілі адамдар Бар-Харборды кем дегенде жылдың бір бөлігінде өз үйі деп санады. Standard Oil Co. компаниясының иесі Джон Д. Рокфеллердің ұлы Джон Д. Рокфеллер Акадия ұлттық паркінің жерінің үштен бір бөлігін сыйға тартты және жаяу және велосипедпен жүруге арналған жолдарды салды. J. P. Morgan қалаға жақын жерде үйге ие болды. Корнелиус Вандербильт Бар-Харборда коттедждер салды, ал Асторлар отбасы Бар-Харборда және айналасындағы аудандарда қонақ үйлер мен коттедждерге иелік етті. Burt's Bees компаниясының негізін қалаушы және бас директоры Роксан Квимби Бар-Харбордың жанында үйі бар, ал Марта Стюарт жақын маңдағы Сил-Харборда жылжымайтын мүліктің иесі және Бар-Харборға жиі барады.
Тау шөлейт аралындағы өрт
1947 жылдың қазан айының ортасында Мэн штатында ауыр құрғақшылық болды, оған әдеттегі жауын-шашынның жартысы ғана жауды. Құрғақшылық қараша айының ортасына дейін тоқтатылған жоқ. Бұл сол жылы штат аймағында болған бірнеше орман өрттерінің бірі еді. Маунт-Десерт аралының шығыс жағының жартысы, соның ішінде 67 "коттедж" – сол кездегі 222 коттедждің үштен бірі дерлік – өртеніп кетті. (Көптеген коттедждер бос немесе сатылымда болды; сол жазда олардың тек 135-і ғана тұруға жарамды болды.) Бар-Харбор Френчман шығанағында орналасқан, жағалауға жақын бірнеше кішкентай аралдар бар. Күніне екі рет, төмен су кезінде, құм тілкесі (Бар-Харбордың аты осыдан шыққан) ашылып, қала мен Бар аралын байланыстырады.
Климат
Бұл климаттық аймаққа жыл мезгілдеріне қарай температураның айқын өзгеруі тән, яғни жылы немесе ыстық (көбінесе ылғалды) жаздар мен суық (кейде тым суық) қыстар болады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Бар-Харбор ылғалды континенталды климат аймағында орналасқан, климат карталарында "Dfb" деп белгіленеді. Бар-Харбор мен Маунт-Дезерт аралдары жағалауға жақын орналасқан және солтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс жақтан Солтүстік Америка құрлығымен шектеседі. Бұл географиялық орналасу, сонымен қатар Атлантика мұхитынан еспейтін бағытты желдердің әсерінен, Бар-Харборға осы ендіктегі арал үшін едәуір суық қыстармен континенталды климатты сыйлайды.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы санақ бойынша қалада 5 235 адам, 2427 шаруашылық және 1275 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 3495 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы көрсетілмеген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,7% ақ нәсілді, 0,8% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 2,8% азиялық, 0,4% басқа нәсілдерден және 1,2% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,1% құрады. 2427 шаруашылықтың 22,0% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 42,8% -ы бірге тұратын жұбайлар, 6,8% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 3,0% -ы күйеуі жоқ еркектер, ал 47,5% -ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 36,0% жеке адамдардан тұрады, ал 14,6% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,08 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,70 адам. Қаладағы орташа жас 45,3 жас. Тұрғындардың 17,3% 18 жасқа дейін, 10% 18 мен 24 жас аралығында, 22,4% 25 пен 44 жас аралығында, 32,3% 45 пен 64 жас аралығында және 18,1% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрайды. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 46,3% еркек және 53,7% әйел.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада немесе оның маңында 4820 адам, 2142 үй шаруашылығы және 1163 отбасы тұрды. Халық тығыздығы көрсетілгендей, 2805 тұрғын үй бірлігі орналасқан, орташа тығыздығы есептелді. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 97,88% ақ нәсілді, 0,15% қара немесе афроамерикалық, 0,21% американдық үндістер, 0,89% азиялық, 0,08% басқа нәсілдерден және 0,79% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 0,62% құрады. 2142 үй шаруашылығының ішінде 24,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 44,5% заңды некеде тұратын жұбайлар, 6,4% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 45,7% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 34,7% жеке адамдардан тұрады, ал 13,3% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдар. Үй шаруашылығының орташа мүше саны 2,16, ал отбасының орташа мүше саны 2,78 болды. Қаланың ішінде және айналасында халық жас бойынша былай таратылды: 19,8% - 18 жасқа дейінгілер, 9,0% - 18-24 жас аралығындағылар, 28,6% - 25-44 жас аралығындағылар, 26,6% - 45-64 жас аралығындағылар және 16,1% - 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер. Орташа жас 41 жасқа тең. Әр 100 әйелге 87,5 еркек шақ келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 82,7 еркек шақ келді. Қаланың немесе оған жақын жердегі үй шаруашылығының орташа табысы 37 481 доллар, ал отбасының орташа табысы 51 989 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 085 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 25 417 доллар болды. Адам басына шаққандағы орташа табыс 24 103 долларды құрады. Отбасылардың 4,9%-ы және халықтың 8,9%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 6,7%-ы және 65 жастан асқандардың 8,3%-ы.
Білім
1962 жылы құрылған Коннерс Эмерсон мектебі Бар-Харборда орналасқан және K-ден 8-сыныпқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсетеді. Маунт-Дезерт аралының жоғары мектебі Маунт-Дезерт аралының төрт қаласына, сондай-ақ Суан аралы мен Кранберри аралдарына қызмет көрсетеді. Бұл мектеп материктегі Трентон, Хэнкок, Ламойн және Мариявилл қалаларынан келген оқушыларға да қызмет етеді. Атлантика колледжі Бар-Харборда, 3-тас жолда орналасқан.
Көлік
Бар-Харбор қаласына солтүстіктен немесе оңтүстіктен кірудің негізгі жолы – 3-ші мемлекеттік трассасы, ол Трентон көпірінен басталатын жағалау бойындағы Едем көшесі. Қала шекарасына солтүстіктен кіргеннен кейін 3-ші трасса шығысқа бұрылып Маунт-Дезерт көшесіне, ал кейін Бар-Харбордың Village Green-дегі Main Street-ке оңтүстікке бұрылады. Одан кейін ол Маунт-Дезерт аралының шығыс бөлігін айналып өтеді. 3-ші трассаны Main Street-ке жалғайтын тағы екі көше бар: Батыс көшесі (солтүстіктен келгендер алдымен көретін) және Коттедж көшесі. Тағы бір маңызды жол – Игл Лейк Роуд, ол Едем көшесі, Маунт-Дезерт көшесі және Кебо көшесінің қиылысынан батысқа қарай ұлттық саябаққа апарады. Қалаға Ханкок округі – Бар-Харбор әуежайы қызмет көрсетеді, ол жыл бойы Массачусетс штатының Бостон қаласына тікелей рейстер ұсынады. Бар-Харбор – The CAT паромдарының батыс терминалы, ол Бей Ферри компаниясымен Мейн шығанағы арқылы Ярмут қаласына (Жаңа Шотландия, Канада) жоғары жылдамдықты жазғы паром қызметін жүзеге асырады. 3,5 сағаттық маршрут 1955 жылдан 2009 жылға дейін қызмет еткеннен кейін 2022 жылы қайта іске қосылды. Downeast Windjammer Cruise Lines компаниясы Бар-Харбор мен Винтер-Харбор арасындағы Frenchman шығанағында жазғы тұрақты паром қызметін ұйымдастырады.
Туризм
Бар-Харбордың және жалпы Маунт-Дезерт аралының халқы мамырдан қазанға дейін «маусымдық» тұрғындар мен туристердің келуімен күрт өседі. Көптеген адамдар Акадия ұлттық паркіне келеді, онда жаяу жүру жолдары мен ат шабуға арналған жолдар бар, бұл велосипед тебуге, құстарды қадағалауға және тауға шығуға мүмкіндік береді, ал Кадиллак тауы Атлант теңізінің жағалауындағы ең биік нүкте болып табылады. Бар-Харбордың жұмыс істейтін жағалауын көрсететін, түрлі-түрлі қайықтармен теңіз саяхаттары ұйымдастырылады, олар келушілерге пуффин, киттер, иттік түлкілер, теңіз құстары, маяктар және тіпті лобстерлерді таныстырады. Қалада көптеген тарихи үйлер бар, оның ішінде жағалаудағы үлкен «коттедждер» де бар, олар қазір басқа мақсаттарға пайдаланылады. Тұрғындардың тұрғын үйлерін қорғау үшін 2021 жылы азаматтар Бар-Харбордағы демалыс үйлерінің санын шектеуге дауыс берді. 2012 жылы Америка жоспарлау қауымдастығы ауылдың жасыл алаңын Америкадағы қоғамдық кеңістіктердің үздік ондығына қосты. Круиздік кемелер мамырдан қазанға дейін (көбінесе қыркүйек және қазан айларында) Бар-Харборға келеді, 2018 жылы 154 кеме сапары және 222 000-нан астам жолаушы тіркелді. 2019 жылға жасалған болжам бойынша 176 кеме сапары және 254 000-нан астам жолаушы күтілді. 2022 жылдың қарашасында, көпшілікке толы және туризмнің артық өркендеуіне алаңдаған Бар-Харбор тұрғындары круиздік кемелердің күніне 1000 адамнан артық түсірмеуіне шектеу қою жөніндегі азаматтардың бастамасын қолдады. Бар-Харбор сонымен қатар ұзақ қашықтыққа велосипед тебетін көптеген адамдарды қабылдайды, өйткені ол «Adventure Cycling Association» ұйымының Солтүстік деңгейлі велосипед жолының шығыс нүктесі (батыс нүктесі Анакорт, Вашингтон штатында) және Атлант мұхитының жағалауындағы велосипед жолының солтүстік нүктесі (оңтүстік нүктесі Кей-Уэст, Флорида штатында) болып табылады. Елдегі ең жақсы мұзқаймақ дүкендерінің қатарында саналатын «Mount Desert Island Ice Cream» 2010 жылы Президент Обама мен оның отбасы күтпеген жерден келіп, дәм татып кеткені туралы жаңалықтарға түсті. Лобстер дәмімен мұзқаймақ пен лобстер мүсіні бар «Ben & Bill's Chocolate Emporium» танымал орын.
Танымал мәдениетте
Бар-Харбор 2007 жылғы Рик Риорданның «Титанның қарғысы» кітабында Вестовер-Холл интернат мектебінің орны ретінде суреттелген. «Fallout 4» видео ойынына қосылған «Far Harbor» Маунт-Десерт аралында орналасқан, ал Бар-Харбор пост-апокалиптикалық Far Harbor елді мекені ретінде бейнеленген.