Кіріспе
Джордж Корли Уоллес кіші (1919 жылдың 25 тамызы – 1998 жылдың 13 қыркүйегі) – американдық саясаткер және судья, Алабама штатының 45-ші губернаторы. Ол беделді сегрегацияшыл және халықшыл көзқарастарымен танылды. Уоллес Алабама штатының губернаторы болып төрт мәрте қызмет еткен. Губернаторлық қызметі кезінде ол «кәсіпорын дамуына, төмен салық саясатына және кәсіптік білім беру мектептеріне» басымдық берді. Уоллес үш рет Демократиялық партиясынан, ал бір рет Америка Тәуелсіз партиясынан АҚШ Президентігіне кандидат болды, бірақ ешқайсысында да жеңіске жете алмады. Уоллес сегрегацияны жоюға қарсы болды және Азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде «Джим Кроу» саясатын қолдады, 1963 жылғы инаугурациялық сөйлеуінде «қазір сегрегация, ертең сегрегация, мәңгілік сегрегация» деп мәлімдеді. Уоллес 1967 жылы өкілетті мерзімі бітіп, қызметтен кетті. Оның әйелі, Лурлин, келесі сайлауда жеңіске жетіп, оның орнын басып, де-факто губернатор атанды. Ол АҚШ тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен губернатор, 5848 күн қызмет еткен.
the governor of Alabama
George Corley Wallace Jr. (August 25, 1919 – September 13, 1998) was an American politician and judge who served as the 45th governor of Alabama for four terms. He is remembered for his staunch segregationist and populist views. During Wallace's tenure as governor of Alabama, he promoted "industrial development, low taxes, and trade schools." Wallace sought the United States presidency as a Democratic Party candidate three times, and once as an American Independent Party candidate, being unsuccessful each time. Wallace opposed desegregation and supported the policies of "Jim Crow" during the Civil Rights Movement, declaring in his 1963 inaugural address that he stood for "segregation now, segregation tomorrow, segregation forever." Wallace left office when his first term expired in 1967 due to term limits. His wife, Lurleen, won the next election and succeeded him, with him as the de facto governor. longest serving governor in U. S. history, having served 5,848 days in office.
Ерте өмір
Джордж Корли Уоллес кіші, Джордж Корли Уоллес аға мен Мозель Смиттен туған бала ретінде Алабама штатының Клио қаласында дүниеге келді. Әке-шесі "Кіші" деген атауды ұнатпағандықтан, оны әкесі Джордж Корли ағадан және әкесінің әкесі, дәрігер Джордж Оскар Уоллестен ("Док Уоллес" деп аталған) ажырату үшін "Джордж С." деп атады. Оның Джеральд пен Джек деген екі інісі және Марианна деген кіші қарындасы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде азық-түлік бағасының өсуіне байланысты Уоллестің әкесі колледжді тастап, фермерлікпен айналысуға көшті. 1937 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы қарыздарын өтеу үшін шаруашылық жерлерін сатуға мәжбүр болды. Уоллес методист дінінде тәрбиеленді. Он жасынан бастап Уоллес саясатқа қызығушылық танытты. 1935 жылы ол Алабама Сенатында паж қызметіне қатысу үшін өткізілген сайыста жеңіп, бір күні штат губернаторы болатынын сеніммен болжады. Орта мектепте Уоллес аймақтық деңгейде сәтті боксшы болды, содан кейін 1937 жылы Тускалузадағы Алабама университетінің құқық мектебіне түсіп, заңгерлік білімін алды. Ол "Дельта Чи" студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Алабама университетінде ол болашақ саяси қарсыласы Фрэнк Минс Джонсон кішімен танысты, ол кейіннен белгілі либералды федералды судья болды. Уоллес сонымен қатар консервативті губернатор болған Чонси Спаркспен де жақсы танысты. Бұл адамдар оның жеке саясатына әсер етіп, оның қызмет істеген кезеңінде екі лидердің де идеологиясын көрсете білді. 1942 жылы ол заң ғылымдары бакалавры дәрежесін алды. 1943 жылдың басында Уоллес АҚШ Әскери-әуе күштеріне (USAAF) пилоттық дайындыққа қабылданды. Бірақ көп ұзамай ол өмірге қауіпті омыртқа қабынуына (менингит) шалдықты, бірақ сульфаниламидтік препараттардың уақтылы көмегі оның өмірін сақтап қалды. Есту қабілетінің жартысын жоғалтып, жүйкелеріне зақым келгеннен кейін, ол ұшқыш емес, ұшақ инженері болып оқытылды. 1945 жылы, Мариана аралдарында орналасқан 468-ші бомбалау тобының B-29 экипажының құрамында, Уоллес Жапонияға жасалған әуе шабуылдарына қатысып, штаб-сержант шеніне жетті. 1945 жылдың ортасында Уоллес "ауыр психологиялық күйзеліс" салдарынан медициналық көрсеткіштер бойынша мерзімінен бұрын запасқа шығарылды және "психоневроз" диагнозы бойынша 10% мүгедектік зейнетақысын алды. (Екінші әуе күштеріне 1968 жылғы президенттік сайлауда оның үміткері болған генерал Кертис Лемей басшылық етті.)
Растық көзқарас
Кейбіреулер Уоллес расистік көзқарастарды қолдамаған десе де, көптеген дереккөздер оның расистік идеологиямен жетекшілік еткенін көрсетеді. Мысалы, Уоллестің судьялық қызметі туралы бір дереккөзде былай делінген: "Уоллестің сот залында іс қозғаған әрбір афроамерикандық адвокат оның әділдігіне таң қалды. Бірақ Уоллесті жақсы білген ешкім де оның 1963 жылдан кейін мың рет айтқан шын ниетін – ол сегрегацияшыл, расист емес дегенін қабылдаған емес". 1961 жылы штаттық саясатты жамылған тілші, басқа Алабама саясаткерлері әйелдер мен Алабама футболы туралы әңгімелескен кезде, Уоллес үшін "нәсіл – нәсіл, нәсіл, нәсіл – және мен онымен жеке бөлмеде болған сайын, біз тек осы туралы сөйлестік" деп атап өткен. Уоллестің нәсілге деген құштарлығының себебі, қара нәсілді американдықтар жеке және төмен тұрған нәсіл деп сенгені болды. 1963 жылы әлеуметтану пәнінің мұғаліміне жазған хатында Уоллес олардың қылмысқа бейім екенін, әсіресе "зорлау, шабуыл және кісі өлтіру сияқты қорқынышты қылмыстар" жыныстық аурулардың жоғары деңгейіне байланысты деп мәлімдеді. Оның пікірінше, нәсілдік сегрегацияны жою "араласуға және аралас некелерге әкеледі, ал соңында біздің нәсіліміз (sic) аралас, күрделі құрамға дейін төмендеп кетеді".
Ерте мансап
1938 жылы 19 жасында Уоллес әжесінің мұрагерлік сотқа сайлау науқанына үлес қосты. 1945 жылдың соңында ол Алабама штатының бас прокурорының көмекшісінің бірі болып тағайындалды, ал 1946 жылдың мамырында ол Алабама штатының өкілдер палатасына мүше болып алғашқы сайлауда жеңіске жетті. Ол кезде ол нәсілдік мәселелерде орташа көзқарастас ретінде есептелді. 1948 жылғы Демократиялық ұлттық конвенциясына делегат ретінде, ол АҚШ президенті Гарри С. Трумэннің ұсынған азаматтық құқықтар бағдарламасына қарсы болғанына қарамастан, конвенцияда Диксикраттардың наразылық білдіріп кетуіне қосылмады. Уоллес мұны штаттардың құқықтарына қол сұғу деп санады. 1948 жылғы жалпы сайлауда Диксикраттар Алабама штатын жеңіп алды, Оңтүстік Каролинаның губернаторы Стром Турмондты қолдады. 1963 жылы губернатор болып сайланған кездегі сөзінде Уоллес 1948 жылғы конвенциядан саяси себептермен шықпағанын түсіндірді. 1952 жылы ол Алабама штатының үшінші сот округінің судьясы болды. Ол бұл жерде бұрынғы боксшы болғанына байланысты "жауынгер шағын судья" деп танылды. Ол талапкердің нәсіліне қарамастан әділдігімен көзге түсті. Ол кезде аймақтағы судьялар қара адвокаттарды есімдерімен атаса, ал ақ әріптестерін "Мырза" деп ресми түрде атаған. Кейіннен қара адвокат Дж. Л. Каштанат: "Сот судьясы Джордж Уоллес – мен заңгерлікпен айналысқан ең либералды судья болды. Ол сот залында мені "Мырза" деп атаған Алабама штатының алғашқы судьясы еді" деді. Сол сияқты, азаматтық құқықтарды қорғау ұйымдарының қара нәсілді сайлаушылардың тізімін кеңейту әрекеттері кезінде Уоллес Барбур округінің сайлау тізімдерін тексеруге бағытталған федералдық әрекеттерге кедергі келтірді. 1959 жылы ол сотқа наразылық білдіргені үшін қылмыстық жаза алды.
1958 жылғы губернаторлық науқаны
1958 жылы Уоллес демократтардың губернаторлық сайлауына қатысты. 1901 жылғы конституция афроамерикалықтарды Алабама штатында сайлау құқығынан айырғаннан бері Демократиялық партия штаттың іс жүзіндегі жалғыз партиясы болып келді. Демократиялық партияның алғашқы сайлауы Уоллес үшін маңызды саяси кезең болды, ол штаттық деңгейдегі жалғыз нақты бәсеке болып табылды. Гадсден қаласынан штаттық өкіл Джордж С. Хокинс қатысты, бірақ Уоллестің басты қарсыласы Алабама штатының бас прокуроры Джон М. Паттерсон болды, ол Уоллес бұрын қарсы сөйлеген Ку-Клукс-Клан ұйымының қолдауына ие болды. NAACP ұйымы қолдау көрсеткеніне қарамастан, Уоллес 34 400-ден астам дауыспен жеңіліске ұшырады. Жеңілістен кейін Уоллес қатал сегрегациялық ұстанымды қабылдады және осы ұстанымды 1962 жылғы келесі губернаторлық сайлауда ақ дауысқа үндеу үшін пайдаланды. Бір қолдаушы оған нәсілшілдік үгіттерді неліктен қолдана бастағанын сұрағанда, Уоллес: "Мен жақсы жолдар, жақсы мектептер және менің мансабымның бөлігі болған басқа да мәселелер туралы айтуға тырыстым, бірақ ешкім тыңдаған жоқ. Содан кейін мен 'негрлер' туралы айта бастадым, олар еденді таптап жатыр", - деді. Осы жер бетінде өмір сүрген ең ұлы адамдардың атынан мен топыраққа сызық салып, тирандықтың аяғына қолғап тастаймын және мен қазір сегрегация, ертең сегрегация, мәңгілік сегрегация деймін. Бұл сөздерді Уоллестің жаңа тілшісі, Ку-Клукс-Клан жетекшісі Аса Эрл Картер жазған. 1963 жылы президент Джон Ф. Кеннедидің әкімшілігі АҚШ армиясының 2-ші жаяу әскер дивизиясын Джорджия штатындағы Форт-Беннингтен Алабама университетінің (Тускалуза қаласы) нәсілдік интеграциясын күшпен жүзеге асыруға дайындауға бұйрық берді. Губернатор Уоллес қара студенттер Вивиан Малоун мен Джеймс Худтың оқуға түсуін тоқтатуға тырысып, 1963 жылдың 11 маусымында Алабама университетінің Фостер аудиториясының алдында тұрды. Бұл оқиға "Мектеп есігіндегі тұру" деп танылды. 1963 жылдың қыркүйегінде Уоллес төрт қара студенттің Хантсвиллдегі төрт бөлек бастауыш мектепке оқуға түсуін тоқтатуға тырысты. Бірмингемдегі федералды соттың араласуынан кейін төрт балаға 9 қыркүйекте оқуға рұқсат берілді, олар Алабама штатындағы бастауыш немесе орта мектепке қабылданған алғашқы оқушылар болды. Уоллес сегрегацияны сақтап қалуға бейілді болды. Оның сөздерімен айтқанда: "Президент [Джон Ф. Кеннеди] бізден осы штатты Мартин Лютер Кингке және оның прокоммунистік демонстрацияларды ұйымдастырған топтарына тапсыруды талап етеді". Уоллес 1964 жылдың 17 қыркүйегінде Висконсин штатының Милуоки қаласында сөйлеген сөзінде азаматтық құқықтар туралы заң жобасын қолдағандардың кеңсесі 1966 және 1968 жылдары саяси тұрғыдан "тозаңға тістейтінін" болжады. Encyclopædia Britannica оны сегрегацияшы ретінде емес, Алабама сайлаушыларының ақ көпшілігіне жалтақтаған "популист" ретінде сипаттайды. Онда оның президенттік саясаттағы сәтсіз әрекеттері кейіннен Джимми Картер мен Рональд Рейганның популистік үміткерліктеріне әсер еткен сабақтарды бергені айтылады.
Экономика және білім беру
Уоллестің бірінші мерзімінің ең маңызды жетістігі – Алабама штатындағы өнеркәсіптік даму саласындағы жаңалық болды, кейіннен оны басқа бірнеше штаттар да қолданды: ол солтүстік штаттардағы компаниялардың бас кеңселеріне барып, Алабама штабында өндіріс орындарын ашуға дайын компанияларға салық жеңілдіктері мен басқа да ынталандырулар ұсынған алғашқы оңтүстік штатының губернаторы болды. Сонымен қатар, ол бүкіл штат бойынша тараған, көптеген студенттерді Оберн университетіне, UAB-қа немесе Алабама университетіне төрт жылдық білім беруге даярлайтын колледждер жүйесін құрды. Уоллес атындағы қоғамдық колледж (Дотан) оның әкесінің құрметіне аталған. Уоллес атындағы қоғамдық колледж (Сельма) және Уоллес атындағы мемлекеттік қоғамдық колледж (Хенсвилл) оның есімімен аталады. Андалусиядағы Лурлин Б. Уоллес атындағы қоғамдық колледж Уоллестің бірінші әйелі Лурлин Бернс Уоллес есімімен аталған. Оңтүстік Алабама университеті, Мобилдегі жаңа мемлекеттік университет, Уоллес губернатор болып сайланған жылдың 1963 жылы құрылды.
1964 жылғы Демократиялық президенттік праймериз
1963 жылғы 15-20 қарашада Даллас қаласында Уоллес 1964 жылғы Демократиялық партияның президенттік тікелей кандидаттығына қазіргі президент Джон Ф. Кеннедиге қарсы шығу ниетін білдірді. Бірнеше күннен кейін, де сол Далласта Кеннеди қаза тапты, ал вице-президент Линдон Б. Джонсон оның орнына президент болды. Алабама университетіндегі даудан кейін оның танымалдылығын пайдалана отырып, Уоллес 1964 жылы Висконсин штатынан келген жаңалықтарды жариялау жөніндегі сарапшының кеңесімен Демократиялық праймеризге қатысты. Уоллес интеграцияға қарсылығын білдіріп, қылмысқа қатал шаралар қолдану қажеттігін айта отырып, белсенді үгіс жүргізді. Висконсин, Индиана және Мэриленд штаттарындағы Демократиялық праймеризде Уоллес Джонсонның үш өкіліне қарсы дауыстардың кем дегенде үштен бірін жинады. Уоллес сөздерімен көпшілікті қоздыра білуімен танымал болды. "Huntsville Times" газеті Уоллестің алғашқы баспасөз хатшысы Билл Джонспен сұхбаттасты, ол "1964 жылы Цинциннати, Огайо қаласындағы ерекше ыстық сөйлеген сөзін еске алды, ол тіпті Уоллестің өзін қорқытқан. Ол 1000 адам жиналған көпшілік алдында ашуланып, оның сапарына қарсылық білдіріп, 'кішкентай 'қызылдар'' 'сыртта жүгіріп жүр' деп айқайлады, содан кейін, дауыс қозғалысынан кейін, 'Егер сендер де мен де көшеге шығып, шеруге қатысып, плакаттарды ұстасақ, еліміздегі барлық жолдарды жабамыз' деді. Көпшілік орнынан секіріп, шығып кетті", - деді Джонс. "Бұл Уоллесті дүр сілкіндірді. Ол оларды дереу тыныштандыруға тырысты". Салтанатты жиында Боб Джонс Уоллеске құрмет ретінде келесі мәлімдемені оқыды:
Шындық пен әділдік үшін күрескен адамдар әрқашан жамандалып, қаралап, дұрыс емес көрсетілген. Американдық баспасөз губернатор Уоллеске жасаған шабуылдары арқылы енді еркін, американдық немесе адал емес екенін көрсетті. Бірақ сіз, мырза Губернатор, тек қана өз штатыңыз Алабамадағы соңғы сайлаудағы үлкен жеңістеріңізбен ғана емес, сонымен қатар арзан популисттер мен өзімшіл радикалдар билеген штаттарда көрсеткеніңізбен Америкада әлі де бостандыққа деген махаббат, салауатты ақыл-ой және конституциялық бостандықтарымызды сақтауға деген үміт бар екенін көрсеттіңіз.
1964 жылы сайлаушылар тізімі
1964 жылы Алабама республикашылары екі жағдайдың күтпеген салдарынан пайда тапты: 1) губернатор Уоллес президент Джонсонға қарсы демократтардың президенттік тізіміне қатысудан бас тартып, 2) Алабамадағы демократтардың міндеттемесіз сайлаушыларының тағайындалуы, нәтижесінде президент Джонсонның жалпы сайлау бюллетенінен алынып тасталуы. 1964 жылғы Сан-Францискодағы Республикалық Ұлттық Конвентке дейін Уоллес және оның көмекшілері Билл Джонс пен Сеймур Траммелл Монтгомеридегі Джефферсон Дэвис қонақ үйінде Алабама республикашыларының жетекшісі Джеймс Д. Мартинмен кездесті. Мартин 1962 жылы АҚШ Сенатына сайлауда Ж. Листер Хиллге шамалы айырымымен ұтылған еді. Уоллес және оның көмекшілері Барри М. Голдуотердің, Аризона штатынан сенатор болып, 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға либертариандық және конституциялық негіздермен қарсы дауыс берген болатын, болашақ республикалық президенттік үміткердің заңды, әсіресе қоғамдық орындар мен тең жұмыспен қамту бөлімдерін жоюды қолдайтынын анықтауға тырысты. Билл Джонс Уоллес Голдуотердің коммунизмге қарсы ұстанымымен келісетінін, бірақ Республикалықтардың Әлеуметтік қамсыздандыруды ерікті бағдарламаға айналдыру ұсынысына қарсы екенін мәлімдеді. Джонс Уоллес сол жылы президент Джонсонға тікелей республикалық сынға мүмкіндік беру үшін өзінің президенттік амбицияларынан бас тартқанын атап өтті. Кейінірек Уоллес Мартинмен болған кездесуде Голдуотердің вице-президенттікке кандидат ретінде тағайындалса, партияны ауыстыруға дайын екенін ұсынғаны белгілі болды, бірақ бұл лауазымды кейін Нью-Йорк штатынан АҚШ өкілі Уильям Э. Миллер иеленді. Голдуотер Уоллестің нәсілшіл екенін ескеріп, ұсынысты қабылдамады. Алабама штатының міндеттемесіз сайлаушыларының қатарында болашақ АҚШ сенаторы Джеймс Аллен, сол кезде вице-губернатор, және кейіннен губернатор болған Альберт Брюер, сол кезде штаттық палатаның спикері болды. Ұлттық демократтар Джонсонның бюллетеньде болмауына наразылық білдірді, бірақ көпшілігі республикалық сайлаушылармен тікелей бәсекелескен міндеттемесіз тізімді қолдады. The Tuscaloosa News газеті түсіндіргендей, адал сайлаушылар сайлаушыларға міндеттемесіз сайлаушыларға қарағанда нақты таңдау жасауға мүмкіндік берген болар еді. 1964 жылғы республикалық сайлаушылар Алабама штатында Реконструкциядан бергілі алғашқы жеңіске жетті. Голдуотер-Миллер тізімі 479 085 дауыс (69,5 пайыз) алды, ал міндеттемесіз сайлаушылар 209 848 (30,5 пайыз) дауыс жинады. Республикалық үдеу бес республикалық өкілдің АҚШ Өкілдер палатасына сайлануына да көмектесті, олардың ішінде 1993 жылға дейін Монтгомери округінен өкілдік еткен Уильям Луис Дикинсон және Карл Эллиотттың бұрынғы орнын басып алған Гадсдендегі мұнай өнімдері сатушысы Джеймс Д. Мартин болды. АҚШ Өкілдер палатасына ант бергеннен кейін Мартин Уоллес губернаторының лауазымын алғысы келгенін көрсетті.
Алабама штатының бірінші мырзасы
Алабама штатының Конституциясындағы мерзімдік шектеулер Уоллестің 1966 жылы екінші рет үміткер болуына мүмкіндік бермеді. Сондықтан Уоллес әйелі Лурлин Уоллесті губернаторлыққа өкілдік кандидат ретінде ұсынды. Демократиялық партияның ішкі сайлауында ол екі бұрынғы губернатор – Джим Фолсом мен Джон М. Паттерсонды, Бас прокурор Ричмонд Флауэрс ағаны және бұрынғы АҚШ өкілі Карл Эллиотты жеңді. Уоллестің жақтастарының жұмысының нәтижесінде Алабама штатының губернаторлыққа қатысты мұрагерлік туралы шектеулері кейіннен екі кезекті мерзімге рұқсат беру үшін өзгертілді. Уоллес әйелінің өкілдік кандидатурасын қорғады. 1966 жылы Айдахо штатының республикашылары губернатор Роберт Смайлиге, "Неге мен Лурлин Уоллеске ашыққанмын" деген мақаланың авторына қайта үміткерліктен бас тартқанда, ол өзін біршама ақталуға ие болғандай сезінді. Әйелінің "көпшілікті әсерлеу" және жалақорлықты жою қабілеті туралы естеліктерінде Уоллес былай дейді: "Мен онымен қатты мақтан тұттым, ал дауыс жинау қабілеті жағынан одан кейін тұруым мен үшін ешқандай қиындық тудырмады". Уоллес әйелін жарысқа "мәжбүрлегені" туралы айтқан сыншыларды жоққа шығарды. "Ол губернатор болудың әр минутына ләззаттанды, дәл сол сияқты миссис (Маргарет) Смит сенатор болуды ұнатады". 1966 жылғы науқан кезінде Джордж Уоллес Алабама штаттары мен округтері мен бұрынғы АҚШ Денсаулық, білім беру және әл-ауқат департаменті арасындағы сегрегациялық ережелерді жою туралы штаттық заңға қол қойды. Уоллес бұл заңның ұлттық үкіметтің мектептерге араласуына кедергі келтіретінін мәлімдеді. Сыншылар Уоллестің "саяси хитролықтарын" айыптап, федералдық қаражаттың жоғалуы мүмкін екендігіне алаңдаушылық білдірді. Республикалық партияның губернаторлық үміткері Джеймс Д. Мартин демократтарды "балаларыңызбен саясат ойнау" және "академиялық жетістіктерді елемеу" деп айыптады. Мартин сондай-ақ сегрегацияны жою туралы нұсқауларға қарсы болды және студенттер мен мұғалімдерді нәсілдік квоталар негізінде орналастыруға тыйым салатын АҚШ Өкілдер палатасының түзетулерін қолдады. Ол Уоллестің заңдары барлық мемлекеттік мектептерде бірден және толыққанды сегрегацияны күштеуге бағытталған сот шешіміне әкелетінін болжады. Ол сондай-ақ Алабама штатының жаңа заңын "мектеп есігі алдында екі жарым минут тұрумен" салыстырды. Лурлин Уоллес 1966 жылғы 8 қарашада өткен жалпы сайлауда Мартинды жеңді. Ол 1967 жылдың қаңтарында қызметке кірісті, бірақ 1968 жылдың 7 мамырында күйеуінің екінші президенттік науқаны кезінде 41 жасында рактан қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін, оның орнын Уоллес-Мартин жарысы кезінде республикалық оппозициясыз сайланған вице-губернатор Альберт Брюэр иеленді. Джордж Уоллестің штаттық биліктегі ықпалы 1970 жылы өзінің келесі сайлауына дейін азайды. Ол бір жарым жылдан астам уақыт "бірінші джентльмен" болды.
1968 жылғы үшінші партияның президенттік сайлауы
Уоллестің 1968 жылғы президенттік науқанының жоспарлауы 1967 жылғы наурыз айында Лурлин Уоллестің инаугурациясы кешінде өткен стратегиялық сессиямен басталды. Кездесуде аса танымал ақ нәсілшілдер мен антисемиттер қатысты, олардың ішінде: Аса Картер; Ақ азаматтар кеңесінің Уильям Симмонс; Даллас округінің шерифі Джим Кларк; Миссисипи штатының бұрынғы губернаторы Росс Барнетт; Луизиананың ашық сегрегационисті және антисемиті Лиандер Перез; Джон Бирчердің мүшесі Кент Кортни; және "Либерти лоббисінің басшысы және антисемиттік «Американдық Меркурий» журналының баспагері Уиллис Карто жіберген өкіл". Уоллес 1968 жылғы президент сайлауына Америка Тәуелсіз партиясынан кандидат ретінде түсті, ал вице-президенттік лауазымға Кертис Лемей үміткер болды. Уоллес, егер ол жеткілікті сайлаушы дауыстарын алып, өзін билікке ықпал ете алатын тұлға ретінде бекіте алса, Өкілдер палатасын штатына бір дауыспен сайлауды шешуге мәжбүрлеуді үміттенеді. Уоллес Оңтүстік штаттарының федералды үкіметтің сегрегацияны жою жөніндегі күш-жігерін тоқтату үшін өздерінің ықпалын пайдалана алады деп сенді. Оның сайлау платформасында Әлеуметтік қамсыздандыру және Medicare арқылы жәрдемақы алушыларға жан-жақты көмек көзделген. Уоллестің сыртқы саясаттағы ұстанымы оны басқа кандидаттардан ерекшелендірді. «Егер Вьетнам соғысында жеңіске жету мүмкін болмаса, Уоллес АҚШ әскерлерін дереу шығаруға уәде берді. Уоллес шетелдік көмекті «тышқан тесігіне құйылған» ақша деп сипаттап, Еуропа мен Азия одақтастарының қорғанысына көбірек төлеуін талап етті». Ричард Никсон Уоллестің консервативті дауысты бөліп, Демократиялық партияның үміткері, вице-президент Хьюберт Х. Хамфридің жеңіске жетуіне мүмкіндік береді деп қорқыды. Ол негізінен 1964 жылғы Азаматтық құқықтар туралы заңға және 1965 жылғы Дауыс беру құқығы туралы заңға наразы болған Оңтүстік демократтарды тартты, бұл заңдарды президент Линдон Б. Джонсон он жылдықтың басында қол қойған болатын. Алайда, кейбір демократтар Уоллестің ұйымдасқан жұмысшы табына жасаған үндеуі Огайо, Нью-Джерси және Мичиган сияқты Солтүстік штаттардағы Хамфриге зиян келтіреді деп қорқыды. Уоллес Никсонның «заң мен тәртіп» науқанына ұқсас науқан жүргізді, бұл республикашыларды одан әрі алаңдатты. Уоллестің 1998 жылғы некрологында «The Huntsville Times» газетінің саяси редакторы Джон Андерсон 1968 жылғы науқанның әсерін былай қорытты: «Ричард Никсон және басқа да республикалық стратегиялар оның миллиондаған наразы ақ сайлаушыларға таңғажайып үндеуін жоғалтқан жоқ. Бірінші Никсон, содан кейін Рональд Рейган, соңында Джордж Герберт Уокер Буш Уоллестің автобусқа қарсы, федералды үкіметке қарсы платформасының төмен және орташа табысты ақ адамдарды Демократиялық «Жаңа келісім» коалициясынан шығару үшін жеңілдетілген нұсқаларын сәтті қабылдады». Уоллес 1968 жылғы науқанында үшінші партиядан кандидат ретінде өзінің серігі ретінде бұрынғы бейсбол комиссары, Кентукки штатының екі мерзімдік бұрынғы губернаторы және Кентукки штатының бұрынғы сенаторы Хэппи Чендлерді қарастырды; Уоллестің көмекшілерінің бірі айтқандай, «Бізде елдің барлық есіреушілері бар; біз көшенің бір жағында жұмыс істейтін және екінші жағында жұмыс істейтін кейбір лайықты адамдарды таба аламыз». Уоллес Чендлерді шақырды, бірақ баспасөз бұл ұсынысты жариялаған кезде Уоллестің жақтастары қарсылық білдірді; Чендлер Джеки Робинсонды «Бруклин Доджерс» командасына жұмысқа алуды қолдаған. Уоллес шақыруды қайтарып алды және (Кентуккидің қуырылған тауық компаниясының негізін қалаушы полковник Харланд Сандерс) науқан көмекшілері Лемейді ядролық қаруға қатысты сұрақтардан аулақ болуға көндіруге тырысты, бірақ Вьетнам соғысында жеңіске жету үшін оларды пайдалану қажет деп ойлағанын сұрағанда, ол алдымен Америка Вьетнамда оларсыз жеңіске жетуі мүмкін екенін айтты. Алайда ол тыңдаушыларды үрейлендіріп, «біз [америкалықтар] ядролық қарудан қорқамыз. Менің ойымша, ядролық қаруды қолдану тиімді болатын кездер болуы мүмкін» деді. «Саяси тұрғыдан саңырау» Лемей Уоллестің науқанының қалған бөлігіне кедергі келтірді. 1968 жылы Уоллес «Егер қандай да бір анархист менің көлігімнің алдында жатса, ол оның алдында жатқан соңғы көлігі болады» деп уәде берді және хиппилер білмейтін төрт әріпті сөздер «жұмыс» және «сабын» деп мәлімдеді. Алғашқы пікірге қатысты сынға жауап ретінде Уоллес кейінірек мұндай наразылық білдірушіге заң бойынша жазаланатынын, оны басып кетпейтінін түсіндірді. Бұл сөздің түрі танымал болды. Ол Хамфри мен Никсонды Оңтүстікті радикалды түрде сегрегациялауды қалайтыны үшін айыптады. Уоллес «Республикалықтар мен демократтардың арасында бір тиындық айырмашылық жоқ» деді, бұл оның Лурлин Уоллес Джеймс Д. Мартинды жеңген кезде бірінші рет жетілдірген науқандық ұраны болды. Баспасөз құралдары Уоллес Ақ азаматтар кеңесі сияқты экстремистік топтардан алған қолдауды байқады. 1968 жылға қарай мұндай топтардың мүшелері Уоллестің науқанына енгені және Уоллес олардың қолдауын ашық іздемегенімен, одан бас тартпағаны белгілі болды. Шындығында, «Либерти лоббисі» про-нацистік және ақ нәсілшіл тобы «Американы қорғаңыз» атты Уоллесті қолдайтын памфлет таратқан бір жағдай құжатталған, бірақ науқан мұндай байланысты жоққа шығарды. 1948 жылғы Строум Термондтан айырмашылығы, Уоллес көбінесе нәсілдік мәселелерге қатысты талқылаудан жалтарды. Ол көбінесе хиппилерді және «жеткіліксіз зиялыларды» сынады. Ол өзінің расистік екенін жоққа шығарды, бір рет былай деді: «Мен өмірімде ешқашан расистік сөз сөйлеген емеспін». Уоллес бес Оңтүстік штатында жеңіске жетті, шамамен он миллион дауыс және 46 сайлаушы дауысы алды, ал Никсон 301 сайлаушы дауысы алды, бұл сайлауды жеңу үшін қажетті көрсеткіштен асып түсті. Уоллес сайлаушы дауыстарын алған соңғы демократ емес, республикалық емес кандидат болып қалады. Уоллес сонымен қатар Никсонға уәде берілген Солтүстік Каролина штатының бір сайлаушысының дауысын алды. Көптеген адамдар Уоллестің науқанына қызығушылық танытты. Оны «фашист» деп атаған «хиппилерге» ол: «Сендер қылық жасаған кезде мен фашистерді өлтіріп жаттым» деп жауап берді. Тағы бір есімдік сөз: «Олар Потомак өзені арқылы көпір салып жатыр, барлық ақ либералдар Вирджинияға қашып барады». Уоллес «Александр мен Холмс округі білім беру кеңесі» ісі бойынша АҚШ Жоғарғы сотының міндетті шешімін сынады, бұл шешім Оңтүстік мектептерді дереу сегрегациялауды тоқтатуды бұйырды, ол жаңа Бургер соты «Уоррен сотынан жақсырақ емес» деді және сот төрешілерін «лимузин гипокриттері» деп атады.
Басқарушы лауазымының екінші кезеңі
1970 жылы Уоллес қазіргі губернатор Альберт Брюерге қарсы демократиялық үміткерлікке түсті, ол Реконструкция кезеңінен бергі африкалық американдық сайлаушылардың қолдауын іздеген алғашқы губернаторлық кандидат болды. 1966 жылғы губернаторлық сайлауда сол кездегі штаттың бас прокуроры Ричмонд Флауэрс барлық азаматтардың құқықтарын қорғап, Алабама штатының көптеген қара нәсілді сайлаушыларының қолдауымен демократиялық партияның ішкі сайлауында екінші орынды иеленді. Брюэр прогрессивті бағдарлама ұсынды және қаралар мен ақ жұмысшылар арасында одақ құруға ұмтылды. Уоллестің штаттан тыс сапарлары туралы Брюэр: «Алабама штатына толық уақытты губернатор қажет!» деді. Ішкі сайлауда Брюэр ең көп дауыс жинады, бірақ көпшілік дауысқа ие бола алмағандықтан, екінші тур сайлау өтті. Кейіннен АҚШ президенті Джимми Картер «қазіргі оңтүстік саяси тарихындағы ең нәсілшіл науқандардың бірі» деп атаған бұл науқанда Уоллес Брюерді, оны «әлсіз» деп атап, және оның отбасын қаралап сөйледі. Екінші турда Уоллес демократиялық үміткерлікті шамалы айырымымен жеңіп алды. Келесі төрт айда Уоллестің сайлау науқаны сәтті жалғасты. Флорида штатының ішкі сайлауында Уоллес барлық округтерде жеңіске жетіп, дауыстардың 42 пайызын жинады.
Wallace slurred Brewer, whom he called "Sissy Britches", and his family. In the runoff, Wallace narrowly won the Democratic nomination
For the next four months, Wallace's campaign proceeded well. In Florida's primary, Wallace carried every county to win 42% of the vote.
Адам өлтіруге әрекеті
1972 жылы 15 мамырда Мэриленд штатының Лорел қаласындағы Лорел сауда орталығында сайлауалды науқаны кезінде Артур Бремер оны төрт рет атып жаралады. Бремер сол күні Мэриленд штатының Уитон қаласындағы және екі күн бұрын Мичиган штатының Каламазуо қаласындағы Уоллес митингісінде болған. Уоллес қарын және кеудесінен жараланды, бір оқ оның омыртқасына тиіп, қалған өмірі үшін белден төменге паралич болды. Сол күні кешке бес сағаттық операция жасалды, Уоллес өмірін сақтау үшін көп мөлшерде қан құйды. Оқтан жараланған тағы үш адам да аман қалды. Осы оқиға және Уоллестің алған жарақаты Демократиялық партиядан президенттікке үміткер болу жолына тосқауел болды. Қастандық әрекеті бейнеге түсірілді. Бремердің тұтқындалғаннан кейін жарияланған "Ассассиннің күнделігі" атты күнделігі, оның саяси идеология емес, әйгілікке ұмтылуынан туған әрекет екенін көрсетті. Ол бұрын президент Никсонды да нысана ретінде қарастырған. Алғашқы жазасы 53 жыл болған, кейін қысқартылды. Бремер 35 жыл түрмеде отырды және 2007 жылдың 9 қарашасында мерзімінен бұрын босатылды. CBS News тілшісі Дэвид Дик Уоллеске жасалған қастандық туралы хабарлауы үшін «Эмми» сыйлығына ие болды.
Үгіт-насихат науқанының қалған бөлігі
Қастандыққа ұшырағаннан кейін Уоллеске ауруханада Бруклиндегі Бедфорд-Стьювесанттан келген Демократиялық партияның өкілі және президенттік сайлаудағы бәсекелесі Ширли Чишолм келді. Ол кезде ол елдегі Конгресс мүшесі болып табылатын жалғыз афроамерикалық әйел еді. Идеологиялық айырмашылықтарына және Чишолмның сайлаушыларының қарсылығына қарамастан, Чишолм Уоллеске баруды адамдық борыш деп санады. Уоллес ауруханада жатқанда президент Никсон, вице-президент Спиро Агню, президенттік сайлаудағы бәсекелестері Хьюберт Хамфри, Джордж Макговерн және Тед Кеннеди де оны көріп қайтты. Ол сонымен қатар бұрынғы президент Линдон Джонсоннан, Калифорния губернаторы Рональд Рейганнан және Папа Павел VI-дан телеграммалар алды. Оқтан жараланғаннан кейін Уоллес Мэриленд және Мичиган штаттарындағы алғашқы сайлауда жеңіске жетті, бірақ оның жарақат алуы оның сайлау кампаниясын тиімді түрде аяқтады. 1972 жылдың 11 шілдесінде Уоллес Флорида штатының Майами-Бич қаласында өткен Демократиялық партияның ұлттық конвенциясында отырған күйінде сөз сөйледі. Уоллес Алабамадан 20 күннен астам уақыт бойы Сильвер-Спрингтегі (Мэриленд штаты) Holy Cross ауруханасында емделуде болғандықтан, штат конституциясы бойынша губернатордың орынбасары Джере Бизли 5 маусымнан бастап Уоллес 7 шілдеде Алабамаға оралғанға дейін губернатор міндетін уақытша атқаруға міндетті болды. Уоллес губернаторлық қызметін қайта бастады және 1974 жылғы алғашқы және жалпы сайлауда жеңіске жетті, ол республикалық штат сенаторы Элвин МакКэриді жеңді. МакКэри Эннистон қаласынан жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысатын кәсіпкер еді және ол берілген дауыстардың 15% -нан азын алды. 1992 жылы оған қастандық жасауға тырысудың 20 жылдығына орай пікір білдіруді сұрағанда Уоллес: "Мен 20 жыл бойы қиналып жүрдім", - деді.
1976 жылғы Демократиялық президенттік праймериз
1975 жылдың қарашасында Уоллес президенттікке төртінші рет үміткер екенін жариялады және демократтардың президенттік праймериздеріне қайта қатысты. Уоллестің сайлау кампаниясы сайлаушылардың оның денсаулығына қатысты алаңдаушылығымен және оны көруге келмейтіндей бейнелейтін бұқаралық ақпарат құралдарының қолдануымен қиындыққа тап болды. Оның қолдаушылары мұндай жарияланымдардың әділсіздікке негізделгенін айтып, теледидар коммерциялық түрде қолжетімді болғанға дейін Франклин Д. Рузвельттің сал ауруы туралы хабарлаудағы сырқаттылыққа сілтеме жасады. Оңтүстік штаттардағы праймериздер мен кокус-тарда Уоллес тек Миссисипи, Оңтүстік Каролина және туған штаты Алабаманы жеңіп алды. Барлық праймериздер мен кокус-тардағы дауыстар қосылғанда, Уоллес бұрынғы Джорджия губернаторы Джимми Картер мен Калифорния губернаторы Джерри Брауннан кейін үшінші орынға шығар еді. Праймериздер аяқталғаннан кейін, Оңтүстік штаттарда Картерге бірнеше рет жеңілгеннен кейін, Уоллес 1976 жылдың маусымында жарыстан шықты. Ол ақырында республикалық үміткер Джеральд Фордты жеңген Картерді қолдады.
Губернатор лауазымының соңғы мерзімі
1970 жылдардың соңында Уоллес өзі қайта туған христиан екенін жариялады және қара нәсілді азаматтардың құқықтары үшін күрескен көшбасшылардан өзінің бұрынғы сегрегациялық әрекеттері үшін кешірім сұрады. Ол бір кезде билік пен даңққа ұмтылғанын, бірақ енді махаббат пен кешірім іздеу керектігін түсінгенін айтты. 1979 жылы Уоллес мектеп есігі алдындағы тұрғаны туралы: «Мен қателестім. Ондай күндер өтті және олар мүлдем аяқталуы керек», – деді. Ол қара американдықтардан ашық түрде кешірім сұрады. 1982 жылғы Алабама штатының губернаторына демократтардың ішкі сайлауында Уоллестің басты қарсыластары – вице-губернатор Джордж Макмиллан және Алабама штатының палата спикері Джо Маккоркодейл болды. Ішкі сайлауда Маккоркодейл жеңіліп, дауыс беру екінші турға өтті, онда Уоллес Макмилланнан аздап басымдық сақтады. Уоллес демократтардың кандидаттығын 51-49 пайыздық үлеспен жеңіп алды. Бас сайлауда оның қарсыласы Монтгомери қаласының республикалық мэрі Эмори Фолмар болды. Сауалнама сарапшылары бастапқыда 1982 жылғы сайлауды Реконструкциядан бері республикашылдың Алабама губернаторы болып сайлануының ең жақсы мүмкіндігі деп есептеді. Бірақ, соңында Фолмар емес, Уоллес жеңіске жетті. Уоллес губернаторлықтың соңғы мерзімінде (1983–1987) рекордтық сандағы қара американдықтарды штаттық лауазымдарға тағайындады, оның ішінде алғаш рет екі адамды кабинет мүшелері етіп тағайындады. 1986 жылдың 2 сәуірінде Уоллес Монтгомериде өткен баспасөз конференциясында Алабама губернаторы ретінде бесінші мерзімге түспейтінін және 1987 жылдың қаңтарында губернатор резиденциясін қалдырғаннан кейін қоғамдық өмірден кететінін мәлімдеді. Уоллес үш онжылдық бойы төрт губернаторлық мерзімге ие болды, бұл барлығы 16 жылдық қызметті құрады.
Некелер мен балалар
Уоллес 1943 жылғы 22 мамырда Лурлин Бригхем Бернсқа үйленді. Олардың төрт баласы болды: Бобби Джо (1944) Парсонс, Пегги Сью (1950) Кеннеди, Джордж III, Джордж Джуниор (1951) аталған, және Роберт Э. Ли атымен аталған Джени Ли (1961). Лурлин Уоллес – Алабама штатының губернаторы болып сайланған алғашқы әйел, ол күйеуінің орнына сайланды, өйткені оған тағы бір мерзімге қызмет етуге рұқсат берілмеді. 1961 жылы, сол кезде көптеген адамдар қатерлі ісік туралы жасырып айтатын, қатты қорқынышпен қаралатын кезеңде, Уоллес одан жатыр биопсиясының нәтижесінде қатерлі ісікке ұшырау мүмкіндігі бар жасушалар табылғанын жасырды. 1968 жылы Лурлин қайтыс болғаннан кейін, олардың кіші балалары – 18, 16 және 6 жастағылары, күтім үшін туыстары мен достарына жіберілді (үлкен қызы бұрын үйленген және үйден шығып кеткен еді). 1981 жылғы 9 қыркүйекте Уоллес кантри музыкасының әншісі Лиза Тейлорға үйленді; олар Уоллес төртінші және соңғы рет қызметтен кеткеннен кейін, 1987 жылғы 2 ақпанда ажырасты. Пегги әкесі губернаторлыққа сәтті сайланғанда 12 жаста болды. Ол әкесінің сегрегациялық көзқарастарына байланысты көпшілік оны жақсы қабылдамағанын айтады. Кейбір адамдар оның тегіне байланысты оған қол бергісі келмейді. Ол мектепке қара терілі оқушылармен дос болуды қалап, бірақ олардың әкесі жасағандықтан, оны ұнатпайды деп ойлады.
Соңғы жылдары және өлімі
1995 жылғы сұхбатында Уоллес 1996 жылғы президенттік сайлауда республикашыл Боб Доулға дауыс беруді жоспарлап отырғанын айтып, "Ол жақсы адам. Оның әйелі қайта туылған христиан, менің ойымша, ол да солай" деді. Сондай-ақ ол 1992 жылы тағы бір республикашыл – Джордж Бушқа дауыс бергенін мәлімдеді. Оның ұлы Джордж Уоллес-күлкені сол жылы демократтардан республикашылдарға ауысты. Уоллес өзі республикашыл немесе демократ екенін мойындаудан бас тартты. Бірақ ол "Клинтонның либералды саясатының салдарынан штат республикашылдарға қарай бұрылуда" деп қосты. Өмірінің соңғы жылдары Уоллес саңырау болып, Паркинсон ауруына шалдықты. Уоллес туралы "Джордж Уоллес: Орманды отқа айналдыру" (2000) атты деректі фильм түсірілді, ол PBS телеарнасының "The American Experience" бағдарламасында көрсетілді. Президенттікке төрт рет үміткер болған Уоллес ұлттық саясатта сәттілікке жете алмады. Дегенмен, американдық саясатқа оның әсері зор болды, оның өмірбаяндары оны 20 ғасырдағы американдық саясаттағы "ең ықпалды жеңілген" деп атады. YouTube-тағы деректі фильмде Пат Бьюкенен Уоллес "Никсон мен Агню, Рейган қозғалысы, Бьюкенен қозғалысы, Перо қозғалысы" сынды саяси күштерге әсер еткенін айтты. TNT кабельдік арнасы Джон Франкенхаймер режиссерлік еткен және Гари Синиз қатысқан "Джордж Уоллес" (1997) фильмін жасады. Синиз Уоллес қайтыс болған күні өткен салтанатта осы рөлі үшін "Эмми" сыйлығын алды. Синиз бұл рөлді 2002 жылғы "Path to War" фильмінде қайта ойнады. 2014 жылғы "Селма" фильмінде, Азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде, бұрынғы губернатор Уоллес ашық түрде қарсы болған оқиғалар суреттелді, онда Уоллес рөлін актер Тим Рот сомдады. Джордж Уоллес туралы 50-ден астам ән шығарылды немесе оның есімі айтылды. 10-шы қалааралық жолдағы Джордж Уоллес туннелі оның құрметіне аталды. Алабама штатындағы үш колледж Уоллес есімімен аталады: Уоллес қоғамдық колледжі, Уоллес қоғамдық колледжі (Сельма) және Уоллес мемлекеттік қоғамдық колледжі. Лурлин Б. Уоллес қоғамдық колледжі оның әйелінің құрметіне аталған. 2020 жылы қоғамдық пікірдің өзгеруіне байланысты Алабама штатындағы көптеген университеттер кампустағы ғимараттардың аттарын өзгертуге мәжбүр болды, олар бұрын Уоллес есімімен аталған. Бұл Монтевалло және Оберн университеттерін де қамтыды. Монтевалло университеті Джордж С. Уоллес сөйлеу және есту орталығының атын өзгертуге әзірге қол жеткізе алмады, өйткені ғимаратқа 1975 жылы Алабама заң шығарушы органының 110-шы заңымен ат қойылған.