Кіріспе

Рипон – АҚШ-тың Висконсин штатындағы Фонд-дю-Лак округінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 7 863 адамды құрайды. Қала Рипон ауданымен қоршалған. Рипон қаласы – Республикалық партияның дүниеге келген жері ретінде белгілі Кішкентай ақ мектептің орналасқан жері.

Негізін қалау

Рипон қаласына 1849 жылы бұрынғы Нью-Йорк пароход капитаны Дэвид П. Мэйпс негіз салды. Екі жылдың ішінде қала 1844 жылы Висконсин фалангасы құрған және Чарльз Фурьедің коммунитарлық социалистік философиясымен шабыттанған қоныс аударушылар тобының құрамындағы жақын орналасқан Цереско коммунасын өз ішіне қосты. Мэйпс Ripon колледжінің негізін қалаушылардың бірі болды, ол бастапқыда 1851 жылы Броквей колледжі ретінде тіркелді. Қалаға ағылшын соборлық қаласы Рипон, Солтүстік Йоркшир аты берілді, себебі қауымның алғашқы қоныс аударушыларының бірі Джон С. Хорнердің иммигрант ата-бабалары содан шыққан. Хорнер сонымен қатар көптеген көшелерге де ат қойды. Оның үйі бүгінге дейін сақталған.

Республикашыл партияның туған жері

1854 жылғы 20 наурызда Рипон қаласындағы мектепте Канзас-Небраска заңына қарсы 30-ға жуық адам жаңа саяси партия құруға шақырды (олардың мақсатын Тәуелсіздік декларациясымен байланыстыру ниетімен). Олар 1854 жылғы жазда көптеген солтүстік штаттарда Республикалық партияның құрылуына белсенді түрде қатысты. Консерваторлар мен көптеген орталық саясаттағылар Миссури келісімін қайта жаңғыртуға немесе құлдықтың таралуын тоқтатуға ғана қанағаттанса, бұл топ құлдықпен саяси келісімге келу мүмкін емес екенін мәлімдеді. 1854 жылғы ақпан айтында өткен жиын – Республикалық партияға айналатын топтың алғашқы саяси жиыны болды. Қазіргі заманғы Рипон қоғамы, республикалық саясатты зерттейтін орталық, атын Висконсин штатының Рипон қаласынан алған. Мичиган штатындағы Джексон қаласы да Республикалық партияның нағыз туған жері екенін мәлімдейді.

География

Рипон Фонд-дю-Лак округінің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 13 шаршы километрді құрайды, оның ішінде 4,97 шаршы километрі құрлық және 0,05 шаршы километрі су. Рипон Синипи тобында жатыр, бұл негізінен доломиттен тұратын геологиялық құрылым, ал екінші тас түрі – әктас. Рипонның тас түбі негізінен әктастан тұрады. Бұл әктас Рипон орналасқан жердің бұрын терең емес теңіз болғанын көрсетеді. Рипон Синипи тобында болғандықтан, ол карсттік орта. Рипон сонымен қатар бірнеше мұз басу кезеңдеріне ұшыраған аймақта орналасқан. Аймақ салыстырмалы түрде көлбеу рельефке ие және Висконсин штатындағы Фокс өзенінің су жиналатын алабының бір бөлігі болып табылады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақ бойынша қалада 7733 адам, 3053 үй шаруашылығы және 1769 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 3306 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздығы көрсетілген. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 94,7% ақ нәсілді, 0,7% афроамерикалық, 0,3% американдық үндістер, 0,8% азиялық, 2,6% басқа нәсілдерден және 0,9% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 5,0% құрады. 3053 үй шаруашылығының 27,8% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 45,3% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,7% күйеуі жоқ әйелдер, 3,9% күйеуі жоқ ерлер және 42,1% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 36,5% жеке адамдардан тұрады, ал 17,7% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,22 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,90 адам. Қаладағы орташа жас 37,2 жас. Тұрғындардың 20,2% 18 жасқа дейін, 17,5% 18 мен 24 жас аралығында, 21,8% 25 пен 44 жас аралығында, 23,6% 45 пен 64 жас аралығында және 17% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрайды. Қаланың жыныстық құрамы: 47,4% ер адам және 52,6% әйел адам.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша қалада 6828 адам, 2922 үй шаруашылығы және 1759 отбасы тұрды. Халық тығыздығы бір шаршы мильге 1612,8 адам (623,2/км2) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы 736,5 бірлік бір шаршы мильге (284,6/км2) тең болды. Қаланың нәсілдік құрамы: 97,72% ақ нәсілді, 0,19% қара немесе афроамерикалық, 0,16% американдық үндістер, 0,50% азиялық, 0,86% басқа нәсілдерден және 0,57% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 2,21% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 2922 үй шаруашылығының ішінде 28,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 48,8%-ы бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 8,7%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқаратын үйлер, ал 39,8%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 34,0%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 17,0%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,26 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,93 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер 23,3%, 18-24 жас аралығындағылар 7,7%, 25-44 жас аралығындағылар 27,7%, 45-64 жас аралығындағылар 22,2% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 19,1%. Орташа жас 40 жас болды. Әр 100 әйелге 87,0 еркек сай келді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 84,3 еркек сай келді. Үй шаруашылығының орташа жылдық табысы 37 399 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 51 100 долларды құрады. Ер адамдардың орташа жылдық табысы 35 990 доллар, ал әйелдердің 25 053 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа жылдық табысы 20 313 долларға тең. Отбасылардың 4,4%-ы және халықтың 6,4%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,0%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 5,2%-ы.

Көлік

Рипон штаттық магистраль жүйесінің Висконсин 23, Висконсин 44 және Висконсин 49 тас жолдарымен қызмет көрсетеді. Висконсин 23 батыс және Висконсин 49 солтүстік Грин-Лейкке қарай бағытталған. Висконсин 23 шығысқа қарай Розендейл және Фонд-дю-Лак қалаларына жетеді. Висконсин 44 солтүстік-шығысқа қарай Пикет және Ошкош қалаларына барады. Висконсин 44 және 49 оңтүстік тас жолдары 6 мильге дейін қаладан бірге жүреді. Висконсин 44 Фэрвотерге қарай бағытталған. Висконсин 49 Брэндон және Ваупн қалаларына жетеді. Фонд-дю-Лак округінің E тас жолы да қалаға қызмет көрсетеді. Рипон – EAA AirVenture Oshkosh әуежайына Фиск VFR рейсінің бастапқы нүктесі.