Питер Рейд: Футболшы, жаттықтырушы және сарапшының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Ағылшын футболшысы, менеджер және сарапшы.

Ағылшын футболшысы Питер Рид (20 маусым 1956 жылы туған) – ағылшын футбол клубының менеджері, сарапшы және бұрынғы ойыншы. Қорғаушы жартылай қорғаушы ретінде ойнаған Рид ұзақ және сәтті карьераға ие болды. 1982 жылы «Эвертонға» өтуге дейін «Болтон Уондерерсте» Англияның сол кездегі ең талантты жартылай қорғаушыларының бірі ретінде танылды. «Эвертон» сапында ол клубқа екі рет Англия футбол лигасының жеңісін сыйлаған, соның ішінде отандық және еуропалық турнирлерде жеңіске жетуге көмектесті. 1985 жылы PFA (Англия Футболшылар Ассоциациясы) мүшелерінің таңдауы бойынша «Жылдың үздік ойыншысы» атанды және «World Soccer» журналының «Жылдың үздік футболшысы» сыйлығында Мишель Платини, Пребен Элкьер және Диего Марадонадан кейін төртінші орын алды. Сол жылы Англия құрамасына алғаш рет шақырылып, 1986 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында және 1988 жылғы УЕФА Еуропа чемпионатында ел намысын қорғады. Барлығы 13 рет құрама сапында ойнады. 1989 жылы Рид «Квинс Парк Рейнджерс» клубына қосылды, бірақ бір жылдан кейін «Манчестер Ситиге» ауысып, бас бапкерлік мансабын бастады. «Мейн Роудта» үш жыл ойыншы-бапкер ретінде жұмыс істеді, алғашқы маусымда қалалық қарсыласы «Манчестер Юнайтедтен» жоғары тұрып, Бірінші дивизионда екінші орынды иеленді. «Манчестер Ситиден» кеткеннен кейін ойыншылық карьерасын қайта жаңартуға көндірілді және 1995 жылы «Сандерлендтің» бас бапкері болып тағайындалғанға дейін «Саутгемптон», «Ноттс Каунти» және «Бьюри» клубтарында ойнады. «Сандерленд» клубымен екі рет Премьер-лигаға жолдама алды және жоғары дивизионда екінші орынға ие болды. 1999 жылы «Стадиум оф Лайттағы» жұмысын Англияның 21 жасқа дейінгі құрамасының бас бапкері лауазымымен қатар атқарды. «Сандерлендпен» жеті жылдық қарым-қатынасы 2002 жылы аяқталды, бір жылдан кейін «Лидс Юнайтедке» бас бапкер болып келді, команданы Премьер-лигадан түсіп қалмай тұруға көмектесті. Рид келесі маусымда «Элланд Роудтан» кетті. 2004 жылы «Ковентри Сити» клубының бас бапкері болып тағайындалды, бірақ оның қызметі бір жылға жетпеді. Кейін 2006 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында BBC сарапшысы ретінде жұмыс істеді, сондай-ақ 2008 жылы Таиланд құрамасын басқаруға оралғанға дейін Sky Sports және ESPN телеарналарында жұмыс істеді. Англияға оралғаннан кейін «Сток Ситиде» Тони Пулисқа көмекші болып қызмет етті, команда Премьер-лигада 11-орынды иеленді. Содан кейін 2010 жылдың маусымында «Плимут Аргайл» клубының бас бапкері болды, бірақ Девон клубында бір жылдан кейін жұмыстан босатылды.

Peter Reid (born 20 June 1956) is an English football manager, pundit and former player. A defensive midfielder in his playing days, Reid enjoyed a long and successful career. He built his reputation as one of England's brightest midfield talents of the time at Bolton Wanderers, before signing for Everton in 1982. It was there that he enjoyed the most fruitful spell of his career, as he helped the club win domestic and European honours, including the English Football League twice. He was voted as the PFA Players' Player of the Year in 1985 and came fourth in the World Soccer Player of the Year award, behind Michel Platini, Preben Elkjær and Diego Maradona. He also received his first senior England call up that year, and represented his country at the 1986 FIFA World Cup and UEFA Euro 1988. He won 13 caps in total. Reid joined Queens Park Rangers in 1989, but moved on to Manchester City a year later to begin his managerial career. He spent three years at Maine Road as player manager, and guided them to two fifth place finishes in the First Division, the first of which saw them finish above their city rivals Manchester United. He was persuaded to resume his playing career after leaving Manchester City, and briefly played for Southampton, Notts County and Bury before returning to management with Sunderland in 1995. He won promotion to the Premier League with the club on two occasions and achieved two seventh place finishes in the top division. He combined his role at the Stadium of Light with the job as manager of the England U21 for a brief spell in 1999. His seven year association with Sunderland ended in 2002 and he returned to management a year later, helping Leeds United avoid relegation from the Premier League. Reid left Elland Road the following season. He was appointed manager of Coventry City in 2004 but his tenure lasted less than a year. He then worked as a pundit for the BBC at the 2006 FIFA World Cup, and also worked for Sky Sports and ESPN before returning to management with Thailand in 2008. He won the T&T Cup with the country before returning to England as assistant manager to Tony Pulis at Stoke City, and helped them to an eleventh place finish in the Premier League. He then managed Plymouth Argyle, taking over in June 2010, but was sacked after just over a year at the Devon club.

Халықаралық мансап

Рид Англия құрамасы сапында 13 матч өткізді. Басқа ойыншылардың жарақаттануына байланысты, ол 1986 жылғы Мексикада өткен ФИФА әлем чемпионатында Англия құрамасының тірегіне айналды. Сол турнирде Англия – Аргентина ширек финалында Рид Диего Марадонадан қалып қойған Англия ойыншыларының бірі болды, ол өз жартысынан шабуылдап, «ғасыр голын» соқты.

Манчестер Сити

Ридтің бас бапкерлік мансабы 1990 жылғы 7 қарашада «Манчестер Ситиде» басталды. Говард Кендаллдың «Эвертонға» қайтуынан кейін ол уақытша бас бапкер болып тағайындалды. Рид 15 қарашада тұрақты келісімшарт бойынша ойыншы-бапкер болып тағайындалды. 1990–91 жылдары «Манчестер Сити» бесінші орынды иеленді («Манчестер Юнайтедтен» бір орын жоғары) және келесі маусымда осы жетістікті қайталады. Премьер-лиганың алғашқы маусымында (1992–93) «Сити» «ұзын пас» стиліндегі футболдың тозуына байланысты тоғызыншы орынға түсіп, ал Рид келесі маусымды нашар бастағаннан кейін қызметтен босатылды. Рид Кит Керл мен Терри Феланды әрқайсысы 2,5 миллион фунтқа сатып алды. Колин Хендри сатылып, оның орнына Мишель Вонк келді. 1991 жылғы желтоқсан айында Клайв Аллен де сатылды.

Сандерленд

Рид 1995 жылғы наурыз айында бірінші дивизионда құлдыраумен күресіп жатқан «Сандерленд» командасын басқаруға қайта оралды. Ол команданы сақтап қалды, ал келесі маусымда олар дивизион чемпионы атанды және Премьер-лигаға жолдама алды. 1996 жылы «Simply Red and White» деген атпен біріккен «Сандерленд» жанкүйерлері «Daydream Believer» әуенімен «Daydream Believer (Cheer Up Peter Reid)» әнін шығарды. Ән Ұлыбританияның сингл және альбом тізімінде 41-орынға ие болды. Команда жақсы өнер көрсетіп, тіпті маусым соңында жоғары деңгейге көтерілген кезде, жанкүйерлер осы әнді жазды. 1996–97 маусымының соңында команда «Уимблдонмен» өткен соңғы матчта жеңіліске ұшырап, бірінші дивизионға қайта түсті. «Сандерленд» 1997–98 маусымында автоматты түрде жоғарылау мүмкіндігінен бір қадам қалып қойды, бірақ «Уэмбли» стадионында «Чарльтон Атлетикпен» кездесіп, бірінші дивизион плей-офф финалына өтті. Ридтің командасы 90 минуттан кейін 3:3 есебімен тең түсіп, қосымша уақытта 4:4 есебімен тең түсіп, тарихтағы ең драматикалық плей-офф финалдарының бірінде пенальтилер сериясында 7:6 есебімен жеңіліске ұшырап, жоғарылау мүмкіндігінен айрылды. Келесі маусымда «Сандерленд» бірінші дивизионда жеңіске жетіп, 105 лигалық ұпай жинады, бұл сол кездегі рекордты көрсеткіш еді. Олар қазан айынан бастап маусым соңына дейін бірінші дивизион кестесінде көшбасшылықты сақтап, 1999 жылдың 13 сәуірінде «Бьюриді» 5:2 есебімен жеңіп, жоғарылауды қамтамасыз етті. 1999–2000 маусымында «Сандерленд» еуропалық жарыстарға қатысу үшін күресті, бірақ соңында жетінші орынға ие болды, бұл Премьер-лигаға жолдама алған команда үшін ең жоғары көрсеткіштердің бірі еді. Шабуылшы Кевин Филлипс Премьер-лигада 30 гол соғып, Англия мен Еуропаның ең үздік мергені атанды және сол маусымда Еуропаның «Алтын бутсына» ие болды; ол осы күнге дейін марапатты жеңіп алған соңғы ағылшын футболшысы. Рид осы маусымда Англияның 21 жасқа дейінгі құрамасын да басқарды. 2000–01 маусымында «Сандерленд» лигада екінші орынға ие болды және УЕФА Чемпиондар лигасына жолдама алуға жақын болды, бірақ маусым соңында формасы төмендеп, тағы жетінші орынды иеленді. Ридтің командасы 2001–02 маусымында құлдырауға ұшырады, құлдырау аймағынан бір орын жоғары тұрып, 38 ойында бар болғаны 28 гол соқты – бұл дивизиондағы кез келген командадан аз. Төмендеуді тоқтату үшін Рид норвегиялық шабуылшы Торе Андре Флоны «Рейнджерстен» клубтың рекордтық 6,75 миллион фунт стерлингке сатып алды, бірақ бұл әрекет сәтті болмады. Рид 2002 жылғы қазан айында «Сандерлендтің» бас бапкері қызметінен босатылды, ол бұл қызметте шамамен сегіз жыл болды.

Reid made his return to management in March 1995 with Sunderland, who were battling relegation in the First Division. He kept the club up, and the following season they were crowned champions of the division and were promoted to the Premier League. In 1996, a group of Sunderland fans under the name Simply Red and White released a song called "Daydream Believer (Cheer Up Peter Reid)" to the melody of "Daydream Believer". The song peaked at number 41 in the UK Singles & Album Chart. The fans recorded the song due to the fact the manager often had a dour demeanour, whilst the team was doing well, and even won promotion at the end of the season. The team was relegated back to the First Division at the end of the 1996–97 season, after losing their last match of the campaign at Wimbledon. Sunderland missed automatic promotion by one place in 1997–98 but reached the Division One play off final, facing Charlton Athletic at Wembley Stadium. Reid's side missed out on promotion after drawing 3 3 after 90 minutes, 4 4 after extra time and losing 7–6 in a penalty shoot out in one of the most dramatic play off finals to date. The following season Sunderland bounced back by winning the Division One title with a then record 105 League points total. They topped the First Division table from October until the end of the season and clinched promotion on 13 April 1999 with a 5–2 win over Bury. Throughout 1999–2000, Sunderland were competing for a place in European competition but in the end missed out after finishing in seventh place, one of the highest finishes ever achieved by a Premier League team in the season after promotion. Striker Kevin Phillips was the highest league scorer in England and Europe with 30 goals in the Premier League, and therefore won the European Golden Shoe that season; he is the last Englishman to win the accolade to date. Reid also had a brief spell as manager of the England under 21 team in this season. For a while in 2000–01, Sunderland were second in the league and it looked as though they would secure qualification for the UEFA Champions League, but their form dipped in the final stages of the season and again they finished seventh. Reid's team suffered a downturn in the 2001–02 season ending up one place above the relegation zone and with just 28 goals from 38 games – fewer than any other team in the division. In a bid to halt the decline, Reid paid a club record £6.75million for Norwegian striker Tore André Flo from Rangers but was unsuccessful. Reid was dismissed in October 2002 after nearly eight years as Sunderland manager.

Лидс Юнайтед

Сандерлендтен жұмыстан босатылғаннан кейін Рид Ирландия Республикасы құрамасының бас жаттықтырушы лауазымына үміткер болып қарастырылды. Ол тіпті Драмкондрадағы туыстары арқылы ирландиялық паспорт алуға ниеттенген еді. 2003 жылғы наурыз айында Терри Венаблз қызметтен босатылғаннан кейін Рид Лидс Юнайтедтің уақытша бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. «Элланд Роуд» клубы бес маусым ішінде жаңа ойыншыларға 100 миллион фунт жұмсағаннан кейін 80 миллион фунт стерлингтік қарызға батқан еді. Рид бұл төмендеуді тоқтатуға қабілетті адам сияқты көрінді, әсіресе Чарлтон Атлетикпен 6:1 есебімен және Арсеналмен 3:2 есебімен өткен ойындарда жеңіске жеткеннен кейін, бұл қарсыластардың чемпиондық үмітін жойды. Лидс клубын бірінші лигада қалдырғаннан кейін, ол бас жаттықтырушы лауазымын тұрақты негізде иеленді. Клубтың қаржылық жағдайы әлі де нашар болды, сондықтан Рид Гарри Кьюэллді сатуға және оның орнына шетелден арзан ойыншыларды әкелуге мәжбүр болды. Бірақ оның жаңа ойыншылары жақсы нәтиже көрсетпеді, және 2003 жылдың қараша айында жаңадан көтерілген Портсмуттан 6:1 есебімен жеңілгеннен кейін Рид қызметтен босатылды. Көптеген ойыншылар клуб төмендегеннен кейін Лидсті тастап кетсе де, Рид көмекші жаттықтырушы ретінде Лидске әкелген Кевин Блэкуэлл 2004 жылы бас жаттықтырушы болып тағайындалды.

Ковентри қаласы

Рид 2004 жылдың мамыр айында «Ковентри Сити» клубының бас бапкері болып тағайындалды, мақсаты клубты Премьер лигаға көтеру болатын. Оның «Хайфилд Роудтағы» жұмысы сегіз айға ғана созылды, ол 2005 жылдың 6 қаңтарында клуб Чемпионнатта 20-шы орында тұрғанда қызметтен кетті.

Таиланд ұлттық құрамасы

Рейд басқарудан шамамен төрт жыл үзіліс жасағаннан кейін 2008 жылдың қыркүйегінде Таиланд құрамасының бас жаттықтырушысы болды, бұл лауазымға оның аты жыл басында-ақ айтылған болатын. Ол 2014 жылғы ФИФА Әлем Кубогына ілікпек ниетімен төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. Тайланд футболын жақсы білмейтінін, ал ойыншыларын тай тіліндегі есімдерімен емес, нөмірлерімен атағанын мойындады. Рейд: «Ойыншылардың қабілетіне таң қалдым, сондай-ақ Премьер Лигада ешқашан біле қоймаған футбол туралы көп нәрсе білдім. Бұл мен үшін футбол сабағының өте пайдалысы. Бұл – таза футбол, мен оны жақсы көремін». Рейдтің Таиланд құрамасының жаңа бас жаттықтырушысы ретіндегі алғашқы міндеті – Вьетнамда өткен T&T кубогына қатысу болды. Бұл турнирде Таиланд бірінші ойында Солтүстік Кореяны жеңіп, кейін Вьетнаммен тең ойнап, жарыстың чемпионы атанды. 2009 жылдың 9 қыркүйегінде Таиланд Футбол Федерациясы (FAT) Рейдтің бас жаттықтырушы лауазымынан кеткенін хабарлады; бір жылдық қызметтен кейін тараптардың өзара келісімімен келісімшарты тоқтатылды.

Сток қаласы

2009 жылдың 10 қыркүйегінде Тайландтағы жұмысынан кеткен соң Рид Тони Пулис басқаратын «Сток Сити» клубына көмекші менеджер болып келді. Рид 2009–2010 маусымын «Сток» сапында өткізіп, 2010 жылдың маусымында жаттықтырушылық қызметке қайту үшін клубтан кетті.

Плимут Аргил

2010 жылдың 24 маусымында «Плимут Аргайл» клубы Ридті бас тренер етіп тағайындалғанын растады. Рид «Пилигримдермен», жаңа ғана Футбол лигасының Чемпионатынан құлаған командамен, күтпегендей қиын кезді бастан өткерді. Клуб қараша айында HMRC-ден екі рет банкроттық жариялау туралы талап алды және қаңтар айындағы трансферлік терезеде жұлдыздай шағылысқан Брэдли Райт-Филлипс пен Крейг Нун сияқты негізгі ойыншыларын сатуға мәжбүр болды. Рид тіпті ФА кубогының күміс жүлдесін аукционға салып, бір кезде клубтың жылыту есебін төлеген еді. Бұл күш-жігерге қарамастан, 2011 жылдың ақпан айында клуб әкімшілікке өту ниеті үшін 10 ұпайдан айырылды, нәтижесінде «Аргил» 1-лигада соңғы орынға түсіп, құлау амалсыз болды. Клубтың 2-лигаға түсуі 2011 жылдың 2 мамырында «Саутгемптоннан» 3:1 есебімен жеңілгеннен кейін расталды, команда Бірінші лигада 23-орынды иеленді. Рид 2011 жылдың жазында жаңа команданы құруға мәжбүр болды, ал ашылу күні «Шрусбери Таунмен» 1:1 тең түскен кезде 10 ойыншы дебют жасады. Алайда клуб «Шрусбери» нәтижесін дамыта алмады және келесі 8 лига матчында жеңіліске ұшырады, клуб әлі де қаржылық қиындықтарда батқан болатын. 18 қыркүйекте, клуб Футбол лигасының соңғы орында тұрғанда, бар болғаны бір ұпай жинағандықтан, бас тренер Питер Ридті атқарушы төраға Питер Ридсдейл жұмыстан босатты. Клубтағы жұмысы кезінде жеңіс көрсеткіші 26% болғанына қарамастан, Рид жомарттығы мен қиын кезеңдегі адалдығы үшін «Плимут Аргайл» жанкүйерлері арасында еңбек еткенге лайық тұлға болып саналады.

Мумбаи Сити ФК

2014 жылдың 4 қыркүйегінде Рид Мумбай Сити ФК клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, алдында тұрған Индия Супер Лигасының алғашқы маусымына дайындық жұмыстарына.

Болтонға қайта оралу

2016 жылдың 18 наурызында Рид өзінің алғашқы клубы «Болтон Уондерерс» сапына жаттықтырушы болып оралғаны, уақытша бас жаттықтырушы Джимми Филлипске көмектесуі туралы хабарланды. Ол маусым аяқталысымен клубтан кетіп қалды.