Кіріспе

Футболшы және футбол менеджері (1941 жылы туған)

Дарио Гради (8 шілде 1941 жылы туған) – итальяндық-ағылшын бұрынғы әуесқой футболшы, жаттықтырушы және менеджер. Ол 36 жылдан астам уақыт бойы «Крю Александрамен» байланысты болды, онда ол әртүрлі уақытта менеджер, футбол директоры және Академия директоры қызметтерін атқарды, 2019 жылдың қазанына дейін. Гради Лондон аймағындағы клубтар үшін әуесқой ретінде ойнады (және Англияның әуесқой құрамасына шақырылды); содан кейін ол аймақта түрлі жаттықтырушылық қызметтерді атқарды. Оның алғашқы маңызды менеджерлік жетістігі «Уимблдонмен» болды, ал 1981 жылы қысқа мерзімге «Кристал Пэлас» клубын басқарды. Гради 1983-2007 жылдар аралығында «Крю» клубының менеджері болып 24 жыл қызмет етті. 2007 жылы ол менеджерлік қызметінен қалып, бірінші команданың жауапкершілігін Стив Холландқа жүктеді және техникалық директор болды. Сол кезде Гради ағылшын футбол лигасының клубында ең ұзақ қызмет еткен менеджер еді. «Крю» клубының менеджері болып екі рет тағайындалғаннан кейін, ол 2011 жылдың қарашасында клубтың жастар жүйесіне көңіл бөлгені үшін қызметтен кетті. 2023 жылы Гради балаларды сексуалдық зорлық-зомбылықтан қорғамағаны үшін марапаттан айырылды.

Ерте өмір және ойыншы

Италиялық әкесі (Дарио әлі бала кезінде қайтыс болған) және ағылшын анасының ұлы Гради, 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін анасы оралғанда, төрт жасында Лондонға көшіп келді. Ол Эпсомдағы Глин грамматикалық мектебінде оқыды, содан кейін 1960 жылдан 1963 жылға дейін қазіргі Лафборо университетінде дене шынықтыру пәнінің мұғалімі болу үшін оқыды (онда ол Боб Уилсон мен Барри Хайнспен бірге университеттің бірінші футбол командасы үшін ойнады), содан кейін бұрынғы мектебінде сабақ беруге оралды. Осы кезде ол "Саттон Юнайтед" клубында әуесқой ретінде ойнаған болатын. Кейіннен ол Англияның әуесқой құрамасына бір рет шақырылды (1967 жылдың қыркүйегінде Дандиде Шотландияға қарсы Британ әуесқойлар чемпионатында команда үшін ойнады). Одан кейін ол "Саттон Юнайтедке" қайта қосылды, 1969 жылдың сәуірінде "Солтүстік Шилдс" клубына қарсы ФА әуесқойлар кубогының финалында және 1970 жылдың қаңтарында "Лидс Юнайтедке" қарсы ФА кубогының 4-ші турында ойнады. Гради сондай-ақ клуб толық кәсіби болатынға дейін "Уайкомб Уондерерс" клубында да ойнады.

Жаттықтырушылық мансап

Бірнеше уақыт оқытудан кейін Гради Англия Футбол қауымдастығының (FA) Лондон аймақтық жаттықтырушысы болды; бұл оның әуесқой статусын жоғалтып, ойыншылық карьерасын жалғастыру мүмкіндігінен айырды. Ол шығыс Лондондағы "Сенраб" футбол клубында жаттықтырушылық қызмет атқарды, ал 1971 жылы, бар болғаны 29 жасында "Челси" клубының көмекші жаттықтырушысы болып тағайындалды. Содан кейін "Дерби Каунти" клубында жаттықтырушылық қызмет (бірінші команда жаттықтырушысы, 1977–78 жж.), соңынан екі жыл бойы "Лейтон Ориент" клубында (жастар командасы жаттықтырушысы, 1981–83 жж.) жұмыс істеді.

Саттон Юнайтед

Гради 1976-1977 жылдары «Саттон Юнайтед» командасын басқарды. Гради ойыншыларды дамыту бағдарламасын қаржыландыру үшін сатылатын ойыншыларды дамыту мақсатында академия құрылымын құруға ұмтылды. Оның алғашқы трансферлік табыстарының қатарында Дейв Уоллер («Шрусбери Таунға» сатылды), Гэри Блиссетт («Брентфордқа» сатылды) және Джефф Томас («Кристалл Пэласқа» сатылды) болды; клуб біртіндеп алға жылжи бастады. 1988-89 жылдары алты маусымдық тұрақты дамудан кейін, олар 25 жылдық лиганың ең төменгі дивизионында болуын аяқтау үшін жоғары дивизионға көтерілді. Гради «Крю» клубымен сол кезде естілмеген он жылдық келісімшартқа қол қойды. Екі жылдан кейін олар қайтадан төмендеді, бірақ 1994 жылы Екінші дивизионға, ал үш жылдан кейін тарихында алғаш рет Бірінші дивизионға жол ашты. 1994 жылғы жоғарылаудан кейін көп ұзамай Гради лиганың ең ұзақ қызмет еткен бас жаттықтырысына айналды. 2002 жылы ол 1990 жылға дейін лауазымын сақтап қалған екі бас жаттықтырышының бірі болды, екіншісі – Алекс Фергюсон. Кейін ол клубтың директорлар кеңесіне қосылды. Градидің «Крю» клубымен жасасқан келісімшарты Футбол лигасының ең даулы келісімшарттарының бірі болды; оған басқа клубқа сатылған кез келген ойыншыдан түскен пайданың белгілі бір пайызын беру туралы шарт кірді.

Таланттарды байқау

Оның жас таланттарды танып, тәрбиелеу қабілеті футболда оған белгілі бір деңгейде танымалдылық әкелді. Ол 1980 жылдары Португалияның "Бенфика" клубымен бос бас жаттықтырушы лауазымы бойынша келіссөздер жүргізді және 1996 жылы Англия Футбол қауымдастығының (FA) техникалық директоры қызметіне үміткер болды. 1980-ші және 1990-шы жылдары Гради көптеген ойыншының карьерасын бастауға көмектесті, олардың көптегені жоғары лигада және халықаралық деңгейде өнер көрсетті. Олардың арасында Дэвид Платт, Роб Джонс, Джефф Томас, Дэнни Мерфи, Эшли Уорд, Уэйн Коллинз, Сет Джонсон, Робби Савидж және Нил Леннон болды. Градидің жетістіктері 2000-шы жылдарда да жалғасты, ол Роб Хулс, Дин Эштон, Дэвид Вон, Майкл О'Коннор, Билли Джонс, Никки Мейнард және Эшли Уэствуд сияқты ойыншыларға көмектесті. "Крю Александра" клубы Гради басқарған жылдары 15 жылдың ішінде 12 рет ПФА Бобби Мур әділ ойын кубогын жеңіп алды.

Менеджерлік мансабының аяқталуы

2007 жылдың 20 сәуірінде Гради 1 шілдеден бастап бірінші команданың жаттықтырушылық міндеттерінен бас тартатынын, техникалық директор болып қалатынын, ал жаңа бірінші команданың жаттықтырушысы Стив Холландқа міндеттерді бірте-бірте тапсыратынын, Нил Бейкердің көмекші менеджер ретінде қалатынын мәлімдеді. Ол кезде Гради Англия Футбол Лигасы клубтарының ең ұзақ қызмет еткен жаттықтырушысы болатын.

2008 жылдың 18 қарашасында Гради 2008–09 маусымының нашар басталуынан кейін Крюдің бірінші командасын уақытша басқаруды қайтадан қолға алды, нәтижесінде клуб Лига Біріншілігінің төменгі сатысында қалды. Гуджон Тордарсонның 2008 жылғы Рождество қарсаңында оның ізбасары болып тағайындалғанға дейін ол бір айдан астам уақыт команданы басқарды. Гради Рождество кезеңінде екі ойынға команданы басқарды, ал Тордарсон 29 желтоқсанда қызметке кірісті. 2009 жылдың 2 қазанында Тордарсон жұмыстан босатылғаннан кейін Гради қайтадан уақытша басқарушы болып тағайындалды, директорлар кеңесі бұл қызметтің келесі хабарламаға дейін жалғасатынын мәлімдеді. 2009 жылы жаттықтырушылыққа оралғаннан кейін, 2011 жылдың 10 қарашасында Гради басқарушылық қызметтен кетуге шешім қабылдағаны және Футбол директоры лауазымына оралғаны жарияланды. Градидің көмекшісі Стив Дэвис, 1983 жылдан 1987 жылға дейін Градимен бірге Крю үшін ойнаған, дереу жаттықтырушы болып тағайындалды. Гради 2019 жылдың 7 қазанында 78 жасында Крю Александрадағы барлық лауазымдардан зейнеткерлікке шыққандығын жариялады, осылайша клубпен 36 жылдық қарым-қатынасын аяқтады.

Құрметтер мен марапаттар

1998 жылдың қаңтар айында Гради футболға қосқан үлесі үшін MBE орденімен марапатталды, сондай-ақ сол жылы Лафборо университеті оған құрметті доктор ғылымы дәрежесін берді. 2011 жылы Футбол лигасының сыйлық беру салтанатында Гради Крюдегі жұмысы үшін «Лига футболына ерекше үлес» сыйлығымен құрметке бөленді. Крю қаласында Дарио Гради көшесі оның құрметіне аталды. Суррей мектептері футбол қауымдастығының 13 жасқа дейінгі ұлдар арасындағы турнирінде жеңіске жеткен мектеп Дарио Гради кубогын иеленеді.