Кіріспе

Канадалық албандық мұзды хоккей ойыншысы

Тәхир "Тай" Доми (1 қараша 1969 жылы туған) – Канаданың бұрынғы кәсіби мұзды хоккей ойыншысы. Ол 16 жылдық НХЛ карьерасында "Торонто Мейпл Лифс", "Нью-Йорк Рейнджерс" және "Виннипег Джетс" командаларында ойнады. Ол "Торонто Мейпл Лифс" командасының барлық уақыттағы ең көп айып уақыты алған ойыншысы, сондай-ақ НХЛ тарихында айып уақыты бойынша үшінші орында тұр. Ол сонымен қатар НХЛ тарихында ең көп жекпе-жек өткізген (333) ойыншы.

Кіші және кіші

Доми Онтарио штатының Виндзор қаласында албандық ата-аналардың отбасында дүниеге келді және жақын орналасқан Белл-Риверде (қазір Лейкшордың бір бөлігі) өсті. Бала кезінде ол Онтарио кіші хоккей қауымдастығының жергілікті "Белл Ривер Ринк Ратс" командасында кіші хоккей ойнады. 15 жасында Доми Ұлы көлдердің жастар хоккей лигасының "Белл Ривер Канадс" командасы үшін өнер көрсетті, ал келесі жылы деңгейін көтеріп, Батыс жастар хоккей лигасының "Виндзор Булдогс" командасына ауысты. Доми 1986-87 жылдары үлкен жастар мансабын бастады, алғашқы жылы "Петес" командасының құрамында жартылай уақыт ойнады, сонымен қатар Метро жастар хоккей лигасының "Питерборо Роудраннерс" командасында да көзге түсті. Таңдалғаннан кейін Доми тағы бір маусымға "Петес" командасына оралды, 43 ойында 14 гол мен 30 ұпай жинады. Сондай-ақ ол сол маусымда NHL-де дебют жасады, "Лифс" командасының құрамында екі ойын өткізіп, 42 минут айып тартты. Маусым соңында ол "Нью-Йорк Рейнджерс" командасына ауыстырылды. Келесі жылы ол "Нью-Йорк" және олардың AHL филиалы "Бингемтон Рейнджерс" арасында ойын уақытын бөлісті. 1990-91 жылдары "Нью-Йорк" командасымен өткізген 28 ойында ол 1991 жылдың 23 наурызында "Филадельфия Флайерс" командасына қарсы өзінің алғашқы NHL голын соқты. 1991-92 жылдары "Рейнджерс" командасымен толық NHL маусымын өткізгеннен кейін, Доми келесі маусымның басында "Виннипег Джетс" командасына ауыстырылды.

Торонтолық кл.

1995 жылы Доми қайтадан «Торонто Мейпл Лифс» клубына ауысты. Сол жылы ол «Нью-Йорк Рейнджерс» командасының қорғаушысы Ульф Самуэльсонды бетіне күшпен соққымен есінен танытты. Доми 8 ойынға шеттетіліп, оқиға «НХЛ тарихындағы ең төмен соққылардың бірі» деп сипатталды және оған ірі айыппұл салынды. Доми Самуэльсонның оны қайта-қайта «ақымақ» деп атағанын сондықтан соққы бергенін мәлімдеді. 1997–98 маусымында Доми «Лифс» клубының бір маусымдық рекордын 365 минут айыппұлмен жаңартты, бұл көрсеткіш бұрын Тайгер Уильямс 1977–78 маусымында орнатқан. 2000–01 маусымында Доми 2001 жылдың 29 наурызында «Филадельфия Флайерс» клубына қарсы өткен сыртқы ойында жанкүйермен қақтығысқа түсті. Айыппұл тақтасында отырған Доми су бөтелкесімен келектеген жанкүйерге су шашыды, соның салдарынан тағы бір «Флайерс» жанкүйері Кристофер Фальконе оған айқайлап, шыныға көтеріле бастады. Домиге сол кездегі НХЛ-дың ұжымдық келісімшарты бойынша ең жоғары сомада – 1000 доллар айыппұл салынды, бірақ ол дисквалификациядан құтылды. 2001 жылдың 3 мамырында Шығыс конференциясының жартылай финалының 4-ші ойынының соңғы секундтарында Доми «Нью-Джерси Девилс» клубының қорғаушысы Скотт Нидермайердің басына шынтақпен соққы беріп, оны есінен танытты. Домиге ойынды бұзу айыбы қойылды және келесі күні лига оны плей-оффтың қалған бөлігіне дисквалификациялады. Егер «Торонто» келесі раундқа өте алмаса, Доми 2001–02 жылғы НХЛ маусымының алғашқы 8 ойынын өткізіп алмауы керек еді. «Торонто» 7-ші ойында «Нью-Джерсиден» жеңіліп қалды, соның салдарынан Домидің дисквалификациясы келесі маусымға көшті. 2002 жылдың 30 маусымында Домидің құқықтары «Торонтодан» «Нэшвилл Предаторс» клубына 2003 жылғы НХЛ драфтында 8-ші раундта таңдалған Шон Ландольт үшін сатылды. «Нэшвилл» онымен келісімге келе алмады, ал Доми 2002 жылдың 13 шілдесінде еркін агент ретінде «Торонтомен» қайтадан келісім жасады. Оның ең сәтті маусымы 2002–03 жылғы НХЛ маусымы болды, ол 15 гол және 29 ұпай жинады. 2005–06 жылғы соңғы маусымында Доми өзінің 100-ші НХЛ голын соқты. Сондай-ақ, Доми 2006 жылдың 3 наурызында «Буффало Сэйбрс» клубына қарсы өткен ойында өзінің 1000-шы НХЛ ойынын өткізді. Жеті күннен кейін, 2006 жылдың 10 наурызында Доми «Нью-Йорк Айлендс» клубына қарсы «Мейпл Лифс» клубының ойынында сақтық шарасы ретінде алаңға шығармады, бұл 1999 жылғы плей-оффтан бері жаттықтырушы Пэт Куинннің алғашқы рет оны алаңға шығармауы болды. Доми алаңға шығармағанына наразы екенін жариялады, бұл факті оның қонақүй бөлмесінде қалғанымен, екінші кезеңнен кейін ғана ойынға келгенімен және оның келісімшартының тоқтатылуына ықпал еткен фактор ретінде кеңінен танылды. 2006 жылдың 30 маусымында «Мейпл Лифс» клубы Домидің келісімшартының соңғы жылын тоқтатуды шешті. 2006 жылдың 1 шілдесінде ол еркін агент атанды. Бірнеше айдан кейін келісімшарты болмаған Доми 19 қыркүйекте карьерасын аяқтағанын жариялады. Доми – 333 төбелеспен НХЛ-дың барлық уақыттағы көшбасшысы.

БАҚ және ойын-сауық

НХЛ карьерасы барысында Доми үш фильмде де ойнады, 1999 жылғы тәуелсіз фильмде ("Men of Means") рөл сомдады, ал "Mystery, Alaska" хоккей тақырыбындағы драмасында эпизодтық рөлде пайда болды. 2007 жылы Доми канадалық "Rent a Goalie" ситкомының 2-ші маусымындағы "Domi Daze" атты эпизодта өзін-өзі ойнады. Қарьерасын аяқтағаннан кейін Доми The Sports Network (TSN) телеарнасында комментатор болып жұмыс істеді, бірақ бұл жұмыс бір айдан аспады. 2009 жылдың қазан айында Доми Кристин Хоуфпен бірге Canadian Broadcasting Corporation телеарнасының "Battle of the Blades" реалити-шоуында жұптық фигуралы коньки тебуден жарыса бастады. Қазіргі уақытта Доми телекоммуникациялық Comwave компаниясының өкілі болып табылады.

Футбол және канадалық футбол

Доми футбол мен канадалық футболға кәсіби және жартылай кәсіби деңгейде де қатысқан. Орта мектепте оқу кезінде Мичиган университетінің скауттары оны екі спорт түріне де қарады.

Отбасы

Доми бұрынғы әйелі Лианнамен некелесіп үш балаға ие болған: қыздары Карлин мен Эйвери Роуз, және қазіргі кезде НХЛ ойыншысы болып табылатын ұлы Макс. Домидің 13 жылдық некесі 2006 жылы ажырасып бітті.

Дау

2012 жылы Иван Хлинка мемориалдық турнирінде, 18 жасқа дейінгілер арасындағы халықаралық жарыста қатысқан Макс кезінде Доми швед жаттықтырушысына тиесілі видеокамераны ұрлаған деген айып тағылды. Бұл жаттықтырушы Канада құрамасының жаттығуын түсіріп алып жатқан, заңды түрдегі шара еді. Доми ешкімге тимейтін камераны алып, кейін батареясыз қайтарып берді.