Кіріспе

IV ғасырдағы Константинополь епископы Пауль I немесе Паулюс I немесе Әулие Пауль Исповедник (грекше: Παῦλος; шамамен 350 жылы қайтыс болды) – Константинопольдің алтыншы епископы, б.з. 337 жылы алғаш сайланды. Пауль Батыс императоры Констанс және оның Шығыстағы бауыры Констанций II-нің араласуына себеп болған Ариандық дауға қатысты. 337 және 351 жылдар аралығында Пауль Константинополь тағына үш рет орнатылып, үш рет қызметтен алынды. Ол үшінші және соңғы жер аударылуы кезінде Каппадокияда мойын қысылып өлтірілді. Оның мерекесі 6 қарашада тойланады.

Өмірбаян

Ол Тесалоника қаласында туған, Константинопольдің пресвитері және оның ізбасары, қарт епископ Александрдың хатшысы болған. Арий даулары кезінде қала мен оның халқы көп қиындықтарға тап болды. Александр мерт болғаннан кейін дереу арийшілдер мен православиеліктер арасында ашық қақтығыс басталды. Православиелік партия жеңіске жетті; 337 жылы Пауыл Константинопольдегі Бейбітшілік шіркеуінде, кейіннен Ая София деп аталған жерге жақын, қалада болған епископтар тарапынан сайланып, киеліленді.

Бірінші жер аударылу

Бұл оқиғалар кезінде император Констанций II алыс сапарда болған. Отанына оралғанда, оны ешкіммен ақылдаспағаны үшін ашу шақты. Ол ариандық епископтардың синодын шақырып, Пауылды епископтыққа лайықсыз деп жариялады, оны елден қуды да, Никомедиялық Евсевийді Константинопольге жіберді. Бұл шамамен 339 жылы болған деп саналады. Пауыл өзін қойындарына пайдасыз деп білгенде, Констанцийдің қорғауымен Ариандық Шығыста үстемдік құрған кезде, ол Батысқа, Констанс билеген жерлерге паналады. Ол Римге барды, онда Афанасиймен кездесті, ол да өз шіркеуінен қуылған еді. Александриялық Афанасий сол кезде Александриядан, Анкиралық Марцелл Анкирадан, Газалық Асклепас Газадан қуылған болатын; Пауыл олармен бірге Римге барып, Рим папасы Юлий I-ге жүгінді, ол олардың ісін жеке-жеке қарап, олардың барлығының Никейлік иманға адал екенін анықтады, оларды қауымға қабылдап, олардың мүддесін қорғады және Шығыс епископтарына қатаң хат жолдады. Афанасий мен Пауыл өз шіркеулеріне қайта оралды; Шығыс епископтары папа Юлийге жауап берді, оның кеңесімен әрекет етуден толығымен бас тартты.

Екінші жер аударылу

Пауыл Константинополға оралды. 341 жылы Евсевий қайтыс болды, және Пауыл қайтадан епископ қызметіне кірісті. Арийлер осы мүмкіндікті пайдаланды; Никеялық Теогнис, Гераклеялық Теодор және басқа да ерекше діни көзқарастағы епископтар, киелі Пауыл шіркеуінде Македонийді епископ етіп тағайындады; және қала тағы да азаматтық соғыстың ошағына айналды. Император Констанций бұл туралы естігенде Антиохияда болды, ол өзінің атты әскерінің қолбасшысы Гермогенге Пауылды қайтадан қуғынға салуды бұйырды. Халық өз епископына зорлық-зомбылық көрсетілгеніне қарсы болды; олар әскербасы тұрған үйге шабуылдап, оны өртеп жіберді, сол жерде өлтіріп, аяқтарына арқан байлап, өртенген ғимараттан сүйреп шығарып, қала көшелерімен жеңіспен аралап жүрді. Констанций өзінің билігіне бағынбаған бұл көтерілісті кешіруі екіталай еді. Ол жылдамдап Константинополға аттанды, халықты олардың бүліктері үшін қатты жазалауға ниеттенді. Бірақ олар оны тізе бүгіп, көз жасы мен жалбарынулармен қарсы алды, Констанций олардың азық-түлігінің жартысын кемітумен шешілді, бірақ Пауылды қаладан қуғынға салуға бұйрық берді.

Үшінші жер аударылу

Пауыл Трирге кетіп қалған сияқты, бірақ 344 жылы Константинополға Батыс императоры Констанстың ұсыным хаттарымен оралды. Ол Константиске Пауыл патриархалды қабылдамаса, оған шабуыл жасайтынын жазды. Констанций Пауылды қайтадан орнына қоюға тек ағасының қаруынан қорқып рұқсат берді, ал Пауылдың Шығыстағы жағдайы өте қиын болды, өйткені ол Ариандық партияның күші мен зұлымдығынан көп зардап шекті. Констанс 350 жылы қайтыс болды. Антақияда Констанций шығыс аймағының әкімі Філіпке Пауылды тағы да елден қуып, оның орнына Македонияны тағайындауға бұйырды. Босфор жағасындағы сарайға іргелес орналасқан Зевсип деп аталатын халық моншасында Філіп Пауылға қандай да бір мемлекеттік істерді талқылау үшін кездесуді өтінді. Пауыл келгенде, ол оған императордың хатын көрсетіп, сарай арқылы тыныш түрде алып шығып, теңіз жағасына шығарып, кемеге мінгізіп, туған қаласы Фессалоникаға жөнелтуге бұйырды. Філіп оған Іллирик пен алыс провинцияларға баруға рұқсат берді, бірақ оған Шығысқа қайта баруға тыйым салды. Кейін Пауылды тізбектеп, Месопотамиядағы Сингараға, содан кейін Емесаға, ал соңында Каппадокиядағы Кукус қаласына алып кетті. Мұнда ол қараңғы, жабық жерге қамалып, аштықтан өлуге тасталды. Алты күн бойы тамақтанбағаннан кейін, оны тірідей тауып алды. Сонда олар оны тұншықтырып өлтірді және оның қысқа сырқаттан кейін қайтыс болғанын мәлімдеді. Пауылдың денесі Галатиядағы Анкираға әкелінді, және Теодосийдің бұйрығымен 381 жылы, оның өлімінен отыз жыл өткен соң Константинополге көшірілді. Ол сол кезде Македоний салған үлкен шіркеуде жерленді, ол осыдан кейін әулие Пауылдың шіркеуі деп белгілі болды. Оның қабір қалдықтары 1226 жылы Венецияға әкелінді, онда олар Сент-Лауренс шіркеуінде үлкен құрметпен сақталады.