Кіріспе
Кранвелл – Англияның Линкольншир графтығындағы Солтүстік Кестевен ауданындағы Кранвелл, Браунсвелл және Байардс Лип азаматтық округіндегі ауыл. Ол Слейфордтан шамамен 3 миль (5 км) солтүстік-батысқа және Линкольнен 14 миль (23 км) оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан. A15 шығысқа және A17 батысқа қарай сағатын B1429 негізгі тас жолы ауылды RAF Cranwell-ге қосып тұрады. Тиісті азаматтық округ Кранвелл, Браунсвелл және Байардс Лип деп аталады, 2011 жылғы халық санауы бойынша халқы 2827 адамды құрайды.
Cranwell is a village in the civil parish of Cranwell, Brauncewell and Byard's Leap, in the North Kesteven district of Lincolnshire, England. It is situated approximately 3 mile (5 km) north west from Sleaford and 14 mile (23 km) south east from Lincoln. The principal through road, the B1429 between the A15 to the east and the A17 to the west, joins the village to RAF Cranwell. The appropriate civil parish is called Cranwell, Brauncewell and Byard's Leap with a population of 2,827 at the 2011 census.
Тарих
Орта ғасырлар кезеңінде приход бастапқыда Линкольнширдің Солтүстік Кестевен бөліміндегі ежелгі Флэксвелл Вапентаке бөлігі ретінде басқарылды. Кранвелл атауы – крандар мен құздың жиі баратын бұлақ немесе өзен деген мағынаны білдіреді деп есептеледі. Ауылдың орталығы – ауыл кресінің қалдықтары. Бұл крест – 14 ғасырдағы нарық кресі (немесе майлы крест), одан маңызды хабарлар жарияланды. Мемориалдық ескерткіш ретінде тізілген креске 1903-1904 жылдары Х. Фоллер мырза реставрация жұмыстарын жүргізді. Кранвелл иелігін 16 ғасырдан бастап үш жүз жылдан астам уақыт бойы Торольдтар отбасы иеленді. 1816 жылы иелік үйі бұзылып, оның орнына Холл фермасының үйі салынды. Торольдтар отбасы Систон Парктегі жаңа сарайға көшті. 1871 жылы сэр Джон Торольд Кранвеллдегі барлық жерге ие болды, тек шіркеудің жерлері мен Кембридж университетінің Сент-Джон колледжіне тиесілі бір шаруашылықты қоспағанда. Дереккөздің сенімділігі жоқ: датасы – 2011 жылдың шілдесі.
1682 жылы сэр Уильям мен оның әйелі леди Энн Торольд кедейлерге жылына 8 фунт стерлинг пен 2 шиллинг (8,10 фунт стерлинг) көмектесетін қайырымдылық қорын құрғандары тіркелген. Бұл ақша Леди күнінде (25 наурыз, сол кезде Жаңа жыл күні деп есептелген) таратылатын. Сонымен қатар, леди Маргарет Торольдтың өсиеті бойынша, жылына 15 фунт стерлинг ауылдан келген төрт баланың оқуына жұмсалды. 1834 жылғы Кедейлер заңына енгізілген өзгерістермен приход Слифорд Кедейлер заңы одағының бір бөлігіне айналды. Дереккөздің сенімділігі жоқ: датасы – 2011 жылдың шілдесі.
1801 жылы ауылдың халқы 88 адамды құрады, тіпті 1911 жылы да тек 184 адамға жетті. Ауыл тек авиациялық оқу орталығы ашылғаннан кейін өсіп, қазірде 3000-ға жуық тұрғыны бар. Слейфордтан бір жолды тармақпен салынған Кранвелл теміржол станциясы 1917 жылы ашылды және сол кезде RNAS Daedalus деп аталған, кейін RAF Cranwell болған әскери-теңіз авиациялық оқу орталығына қызмет етті. 1956 жылы тармақ жабылып, рельстер алынып тасталды. Алайда, бастапқы станция ғимараты әлі де тұр және қазіргі RAF басты күзеті ретінде пайдаланылуда. Ауылға жақын жердегі шағын жүк ауласындағы локомотивтер депосы бұзылып, жері тұрғын үйлер салуға пайдаланылды. 1921 жылы азаматтық приходтың халқы 2191 адамды құрады. 1 сәуір 1931 жылы приход таратылып, Байардс Липпен біріктіріліп, «Кранвелл және Байардс Лип» құрылды.
Діни орындар
Крестке жақын жерде ауылдың приход шіркеуі орналасқан. Әулие Андрейге арналған шіркеу шамамен 10 ғасырда салынған, ал ауылдың тарихы Альфред патшаның (849-899 жж.) заманына дейін баруы мүмкін. Шіркеудің құрамына тек ғибадатхана мен ғибадатхананың алды бөлігі кіреді, бұрынғысының үстінде қоңырау мұнарасы бар. Қабырғалардың көп бөлігі нормандық стилде салынған, бірақ кейбір бөліктері саксон дәуіріне дейін жетеді. Шіркеудің ішкі безендірілісіне 17 ғасырға тән орындықтары мен тік бұрышты род экраны кіреді. Солтүстік қабырғадағы тіреулерде шошқаның қабырғасы түріндегі қабірдің қалдықтары орналасқан. Бұл тастардағы өрнектер саксондық немесе скандинавиялық (Рингеріке) болуы мүмкін. Бұл тастар Линкольнширге тән және елдегі осындай тастардың ең әдемілері саналады. Кіреберістегі тасқа саяхатшының аяқ киімінің бейнесі және 1728 жыл жазылған, ал оң жақ есік тірегінде ежелгі мамыр патшасы мен патшайымының киімдерін бейнелейтін алты мүсін ойылған. Шіркеу маңында Біріккен Ұлттар Соғыс Қабірлері Комиссиясының зираты бар, онда Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардың 131 қабірі орналасқан.
Білім
1682 жылы сэр Уильям мен леди Энн Торольд, ауыл ішіндегі кедей балалардың білімі үшін жыл сайын 3 фунт стерлинг көмектесетін қайырымдылық қорын құрды. Кранвеллде салынған алғашқы мектеп 1850 жылы халықтың қаржысына ашылып, 35 балаға дейін білім беруге мүмкіндік берді. Қазіргі Кранвелл бастауыш мектебі заманауи ғимаратта орналасқан және 4-11 жас аралығындағы шамамен 300 бала оқиды. Мектеп – негіздік мектеп және діни бағыты жоқ. Ауылда орта мектептер болмағандықтан балалар Линкольн, Грантем немесе Слифорд қалаларына барады.
RAF колледжі Кранвелл
Ауылдан батысқа қарай бір мильден астам жерде Корольдік әуе күштері колледжі Кранвелл және RAF Кранвелл, оған қоса екі әуеайлақ орналасқан. Солтүстік әуеайлақ ескірек, 1916 жылдан бастап жеңіл ұшақтар мен дирижабльдерді пайдалану үшін қолданылып келді және қазір де желкенқұмарлар мен жеңіл ұшақтар үнемі пайдаланатын шөптесін алаң ретінде сақталған. Оңтүстік әуеайлақ әлдеқайда үлкен, екі асфальтталған ұшу-қону жолағы бар және A17 тас жолына тікелей жапсарлас. Ол алғаш рет 1917 жылы ұшқыштарды даярлайтын база ретінде пайдаланылды. 1954 жылы "Метеор" және "Вампир" реактивтік ұшақтарына орын беру үшін асфальтталған ұшу-қону жолақтары салынды. Кранвеллде қоғамдық мейрамхана жоқ. Дегенмен, мүшелері ғана кіре алатын әлеуметтік клубы бар. Бұл клубтың тарихы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RAF Кранвеллде оқыған курсанттардың ауылға арақ іздеп келуіне дейін барып жетеді. Олардың кедергісін келтіру үшін мүшелікке негіделген клуб ашылды, себебі олар аймақта уақытша тұрғандықтан мүшелікке қол жеткізе алмады. Бүгінгі күнге дейін ешбір мейрамхана халыққа есігін ашқан жоқ, тіпті оны ашпаудың себептері ұзақ бұрын ескіргенімен.
Cranwell атауын пайдаланудың басқа түрлері
Кранвелл тегі Букингемшир және Эссекс округтерінде (кемінде) кездеседі, ол «Domesday Book» кітабында тіркелген. Бакс округінде Кранвелл деп аталатын бірнеше өте шағын шаруашылықтар мен кішкентай ауылдар бар.