Кіріспе
Эдмонтондағы бөлшек сауда және ойын-сауық кешені, Канада
Батыс Эдмонтон сауда орталығы (WEM) – Эдмонтон қаласындағы, Альберта провинциясы, Канададағы ірі сауда орталығы. Оның иесі, басқарушы және операторы – Triple Five Group компаниясы. WEM – Торонтодағы Торонто Итон орталығынан кейін Канададағы ең көп келушілерді қабылдайтын екінші сауда орталығы, одан кейін Бернабидегі Метрополис және жалпы жалға берілетін ауданы бойынша әлемдегі 14-ші ірі сауда орталығы (Дубай сауда орталығымен бірге). Солтүстік Америкадағы екінші ірі сауда орталығы – Mall of America, ал WEM одан кейін орналасады. Дүкендер саны бойынша Батыс Эдмонтон сауда орталығы Батыс жарты шардағы ең ірісі, қазіргі таңда 800-ден астам дүкен мен қызмет ұсынады, ал Mall of America-да 520-дан астам дүкен бар. Сауда орталығын 1959 жылы Ираннан көшіп келген Гермезиан ағайындары құрған. Сауда орталығының негізгі дүкендері: Hudson's Bay, London Drugs, Marshalls, Simons, The Brick, Winners/HomeSense және West Edmonton Mall Toyota. Батыс Эдмонтон сауда орталығында 800-ден астам дүкен мен қызмет, сондай-ақ тоғыз түрлі ойын-сауық орталығы, екі қонақүй және 100-ден астам тамақтану орны бар. Мұнда 20 000-нан астам көлікке арналған тұрақ орны да қарастырылған. Бұл факт Гиннес рекордтар кітабына енгізілген. Сауда орталығының құрылысы төрт кезеңге бөлінген, әр кезеңі сауда орындары мен ойын-сауық орталықтарын табуды жеңілдету үшін түрлі түспен белгіленген. 1986 жылдың 14 маусымында "The Mindbender" атты жабық американдық тау-кені апатқа ұшырады, соның салдарынан үш адам қаза тауып, біреуі жарақат алды. 2000 жылдың 23 желтоқсанында 22 жастағы жігіт демалыс лагунасында суға батып қайтыс болды. Оның сипаттамасына сәйкес келетін адам таңғы сағат 2:30 шамасында лагуна маңындағы ішімдік орындары жабылып қалған кезде суға түскенін көргендер болған, бірақ екінші тексеруде лагуна аумағында ешкім табылған жоқ. Жігіттің денесі сол күні таңғы сағат 10:30 шамасында киімдерімен бірге табылды, бірақ аяқ киімдері мен күртесі табылған жоқ. Оның алкоголь және марихуананың әсерінен суға батып қайтыс болғаны болжануда. 2004 жылдың 11 шілдесінде қатты дауыл мен жаңбырдың салдарынан шатырлар зақымданып, дренаж жүйесі толып, сауда орталығы миллиондаған долларлық зиянға ұшырады. Мұз сарайы және оның айналасындағы аймақтар ең көп зақымдалды, ал World Waterpark-та кәріз суы ағып кетті. Зақымдар тез арада қалпына келтірілді. Сауда орталығының барлық кезеңдеріндегі сауда аймақтарын толық жаңарту жұмыстары 2011 жылдың көктемінде басталды. Жаңарту жұмыстарына сауда орталығының барлық ортақ аумақтарын жаңарту кірді, ол I кезеңнен басталып, IV кезеңде аяқталды. Ең маңызды жаңартулардың қатарында – су бұрқағының музыкалық билік фонтанға айналдырылуы, Викторияның құпиясының сыртындағы Роза бағындағы керамикалық гүлдердің сәндемесі және I фазадағы азық-түлік базарсының сыртындағы Мұнайшылар мүсінінің айналасындағы шыны май тамшылары болды. Жаңарту жұмыстарының көп бөлігі 2014 жылы аяқталды, бірақ 2019 жылға дейін Парк-Лейн және Чайнатаун сияқты сауда орталығының кейбір аймақтарында құрылыс жұмыстары жалғасты. 2017 жылы сауда орталығы Mayfield Toyota Ice Palace жаңартудан өтіп, заманауи жарықтандыру және дыбыс жүйесі сияқты соңғы технологиялармен жабдықталады деп хабарлады. Мұз сарайы 2017 жылдың ортасында жабылып, желтоқсан айында қайта ашылды. 2018 жылдың ортасында сауда орталығы World Waterpark-ты 2,5 миллион долларға жаңарту жоспарлап отырғанын мәлімдеді, және жұмыстар 2018 жылдың қыркүйегінде басталды. Барлық жаңарту жұмыстары аяқталды. 2021 жылы жергілікті автосауда орталығы Mayfield Toyota WEM-ге көшіп, әлемдегі ең ірі толық қызмет көрсететін сауда орталығының дилерлігі West Edmonton Mall Toyota болып қайта аталды. Дилерлік кеңсе I фазадағы ескі Sears сауда орынжайының бірінші қабатында орналасқан. Оның ауданы шамамен 65 қызмет көрсету орны, егжей-тегжейлі орталық және сауда орталығының барлық бөлімін қиып өтетін үш бағытты қамтиды. 2018 жылдан бері сауда орталығы 2011-2015 жылдар аралығында назар аударған дизайнерлік дүкендерді алмастыру үшін бірнеше жоғары сапалы сауда орындарын қосуға бағытталған, олардың ішінде Gucci, Tiffany’s, Balenciaga, Saint Laurent және Louis Vuitton бар.
Галактикалық жерді Hasbro қолданады
Галактика жері бастапқыда "Фантазия жері" деп аталды; алайда, Уолт Дисней компаниясымен соттасқанда, Батыс Эдмонтон сауда орталығы 1995 жылдың шілдесінде жаңадан жөндеуден өткен соң парктің атын Галактика жері деп өзгертті. Ол бастапқы тақырыбынан, ескі Виктория стиліндегі фантазиядан, галактикалық ғарыш тақырыбына толыққандай қайта жаңартылды. Бұл сауда орталығының солтүстік жағында орналасқан жабық ойын-сауық паркі және Ferrari World-тен кейін әлемдегі екінші ірі жабық ойын-сауық паркі болып табылады, онда 24 түрлі аттракцион мен ойын бар. Сегіз аттракцион жаңа бастағандарға арналған, тоғыз – орта деңгейдегі, ал жеті – адреналинге толы. Галактикадағы соңғы жаңа аттракцион – 2018 жылы ашылған Havoc. Басқару 2000-жылдардың басында Drop of Doom аттракционын жапты. Оның орнына көп ұзамай заманауи ұшыру аттракционы Space Shot (S&S Double Shot Tower Ride) орнатылды. Ал 2022 жылдың 17 желтоқсанында "Galaxyland Powered by Hasbro" деген атпен салтанатты түрде ашылды. "Майндбендер" американдық тау-кені 37 жыл қызмет еткеннен кейін 2023 жылдың қаңтарында тоқтатылды.
Әлемдік су саябағы
World Waterpark – 1985 жылы салынған, көлемі бойынша әлемдегі 4-ші үлкен жабық су паркі. Парктегі ең биік сырғанаулар – Твистер және Циклон, олардың әрқайсысының биіктігі шамамен бірдей. Толқын бассейні алты толқынды бөлікке бөлінген, әр бөлігінде екі панель орналасқан, жалпы саны 2 метрге дейін биіктіктегі толқындар тудырады. 2018–2019 жылдары су паркі 2,5 миллион долларға қайта жаңартылды. Жаңарту жұмыстарына Corkscrew сырғанауына, қоршауларға және Blue Thunder Wave Pool-ға жаңа бояу жағу кірді. Дәретханалар ыңғайлырақ жерге көшірілді, сондай-ақ әлеуметтік жиындар үшін дәретханалардың үстінде шатырлы балкон жасалды. "Тики-дог" атты хот-дог сататын орын ашылды. Galaxyland-пен бірге World Waterpark 2020 жылдың 16 наурызында COVID-19 пандемиясының салдарынан жабылды. Екеуі де 2021 жылдың шілдесінде қайта ашылды.
Мұз сарайы
Мұз сарайы – сауда орталығының ішінде орналасқан, Ұлттық хоккей лигасының (NHL) регламенттік мұз айдынының кіші нұсқасы. 1980 жылдары Эдмонтон Ойлерс командасы Мұз сарайында кейде жаттығулар өткізген. Ойлерс клубының мұз айдынын пайдалану шарты одан бері тоқтатылған. Мұз айдыны түрлі хоккей және басқа да спорттық турнирлер үшін пайдаланылады. 2015 жылы сауда орталығы атау құқығын жергілікті автокөлік дилеріне сатқаннан кейін Мұз сарайының атауы Mayfield Toyota Ice Palace деп өзгертілді. Еске алу күні сияқты арнайы шаралар кезінде мұз айдыны салтанаттар үшін жабылады. 2017 жылдың шілде айында Батыс Эдмонтон сауда орталығы Mayfield Toyota Ice Palace 3 миллион долларға жөндеуден өтетінін хабарлады. Ол жазда жабылып, 2017 жылдың желтоқсанында қайта ашылды.
Профессордың "Қоңыр ғарыш" атты гольфі
Профессор ВЭМ-нің "Ойынды гольф" алаңы – 18 тесікті мини-гольф трассасы. Бұл мини-гольф трассасы бастапқыда Pebble Beach Mini Golf деп аталған және Pebble Beach Golf Links гольф алаңының миниатюралық нұсқасы ретінде жобаланған. 1990 жылдардың ортасында трасса жаңартылып, профессор ВЭМ тақырыбымен безендірілді.
Аждаһаның ертегісі қара жарық мини-гольф
Галаксилендтің ("Хасбро" компаниясымен жұмыс істейтін) жанында, сондай-ақ Кристалл лабиринті – айналар лабиринты да бар.
Теңіздегі тіршілік
1985 жылдан 2005 жылға дейін "Deep Sea Adventure" атты көңілді саяхат келушілерді төрт суасты қайығының бірінде көлді аралап, баяндама тыңдауға шақыратын. Суасты қайықтары қазір демонтаждалды, бірақ қонақтар "Marine Life" кешеніндегі "Sea Life Caverns" үңгірлерін аралай алады – бұл жер асты аквариумында 100-ден астам балық, акула, теңіз тасбақалары, пингвиндер, жорғалаушылар, қосмекенділер және омыртқасыз жануарлар мекендейді, немесе тегін күнделікті теңіз арыстандарының шоуын тамашалай алады.
Танымал мәдениетте
Бұл сауда орталығы «Рождество в стране чудес» және «Қағаздық неке» фильмдерінде маңызды орын алады, ал «FUBAR 2» фильмінде қысқаша көрініс береді. «6teen» анимациялық телесериалындағы сауда орталығы да Батыс Эдмонтон сауда орталығының үлгісімен жасалған.
Қауіпсіздік
2015 жылдың ақпан айында джихадистік террористік топ "Әл-Шабааб" Батыс Эдмонтон сауда орталығына және басқа да батыс сауда орталықтарына шабуыл жасауға шақыратын үгіт видеосын жариялады. Бұл топ бұрын Солтүстік Америкада шабуыл жасаған емес болса да, сауда орталығының қауіпсіздігі күшейтілді. Канада Корольдік атты полициясы да жақын арадағы қандай да бір қауіптің бар екенін көрсететін дәлел жоқ екенін мәлімдеді. Қауіпсіздікке қауіп төнген жағдайларға жауап ретінде Батыс Эдмонтон сауда орталығы төтенше жағдайлар туғанда қолданылатын жабылу протоколын жасады. 2013 жылдан бері екі-үш ай сайын жаттығулар жүргізіліп келеді. 2023 жылдың 21 тамызында сауда орталығының кинотеатрының жанында болған атыс салдарынан үш адам ауыр жарақат алғаннан кейін сауда орталығы жабылды. 2023 жылдың 2 желтоқсанында қарулы адам байқалғандықтан сауда орталығы тағы да жабылды. Оқ атылмады, ешкім зардап шеккен жоқ.
Даулар
2011 жылы бір видеожазбада WEM қауіпсіздік қызметкерлерінің, үйге заңсыз кірген әйелді ұстағаннан кейін оған күш қолданғаны көрсетілген. Әйелге тағылған айыптар алынып тасталған соң, судья видеоны жариялауға рұқсат берді.