Кіріспе

Кеме апаттарында тотығудың жиі кездесуі

Рустикл – мұз түйіршігі немесе сталактит сияқты көрінетін, темірді жақсы көретін бактериялар темір мен болатты шауып, тотықтырғанда терең судың ішінде пайда болатын тотығу түзілісі. Олар "RMS Titanic" және неміс "Bismarck" соғыс кемесі сияқты кеме апаттарының су астындағы суреттерінен таныс болуы мүмкін. Сонымен қатар, "USS Indianapolis" кемесінің артқы бөлігіндегі 8 дюймдік #3 мұнарасында да олар табылды. Рустиклдер темірді тұтынатын микробиттік организмдердің әрекетінен пайда болады. "Рустикл" сөзі "тотығу" және "мұз түйіршігі" сөздерінің қосындысынан жасалған, ал оны алғаш 1986 жылы "Titanic" апатында байқаған Роберт Баллард ойлап тапқан. "Titanic" рустиклдерін алғаш 1996 жылы Канададағы Регина университетіндегі Рой Куллимор зерттеді. 2010 жылы Генриетта Манн "Titanic" рустиклінің ішінде өмір сүретін, бұрын белгісіз бактерия түрін – "Halomonas titanicae" деп атады. Рустиклдер кез келген суастындағы болат заттарда пайда болуы мүмкін және оларды басқа су асты құрылыстарында, мысалы, теңдестіру тізбектерінде де кездестіруге болады.

Құрамы

Растицалардың құрамында 35%-ға дейін темір қосылыстары бар, оның ішінде темір оксидтері, темір карбонаттары және темір гидроксидтері кіреді. Растицалар бір-біріне тік бұрышпен орналасқан темір оксидтерінен түзілген түтік тәрізді құрылымдар түрінде кездеседі. Растицалардың өсу жылдамдығы шамамен бір жылды құрайды және олар көбінесе су астындағы батып кеткен кемелердің корпустарында табылады. Құрылымның қалған бөлігі – симбиоздық немесе мутуалистік микробтардың күрделі қоғамдастығы, оның ішінде Halomonas titanicae бактериялары және тот басқан металды тамақ ретінде пайдаланатын саңырауқұлақтар бар. Бұл микробтар металлдың микробиологиялық тозуына (коррозиясына) себеп болады және рустицаны құрайтын минералды қосылыстарды қалдық өнім ретінде жинақтап шығарады. Растицалардың құрамында көбінесе темір, кальций, хлорид, магний, кремний, натрий және сульфат кездеседі, бірақ олардан басқа химиялық құрамы да болуы мүмкін, алайда олардың мөлшері едәуір аз.

Құрылымы

Құрылымы тұрғысынан, рустицилдерде судың ағып өтуіне арналған каналдар болады және олар ағаш жылдық сақиналарына ұқсас сақина тәрізді құрылымда қалыптасатын секілді. Олар өте жұқа, тіпті ең кішкентай сенуге ұсақ ұнтаққа айналып кетеді.

Түстер

Рустиклдің сыртқы беті темір(III) тотығынан тегіс қызыл түсті көрінеді, ал өзегі гетит кристалдарының болуынан жарқын қызғылт түсті болады. Рустиклдің әр түрлі морфологиясы бар, олардың кейбіреулері конустық, цилиндрлі және теңіз түбіндегі рустиклдер сияқты болады.