Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алмалы-салмалы дискеталық сақтау жүйесі
Removable floppy disk storage system
Zip дискісі – 1994 жылы Iomega компаниясы жариялаған және 1995 жылдың наурыз айында сатуға түскен алмалы-салмалы дискеталық сақтау жүйесі. Ол шығарылған кезде орташа және жоғары сыйымдылықты деп есептелді, алғашқыда 100 МБ, кейін 250 МБ және соңында 750 МБ сыйымдылықпен шығарылды. Бұл формат 1990-шы жылдардың соңындағы портативті сақтау нарығындағы супердискеталардың арасында ең танымал болды. Дегенмен, ол стандартты 3 1/2 дюймдік дискетаны толықтай алмастыра алмады. 2000-шы жылдардың басында CD RW және USB флеш-дискілер кең таралғандықтан Zip дискілері жаппай тасымалданатын сақтау үшін бұрынғысынша қолданылмады. Кейіннен Zip бренді Zip 650 немесе Zip CD деп аталатын ішкі және сыртқы CD жазу құрылғыларын да қамтыды, технологиясы әртүрлі болса да.
The Zip drive is a removable floppy disk storage system that was announced by Iomega in 1994 and began shipping in March 1995. Considered medium to high capacity at the time of its release, Zip disks were originally launched with capacities of 100 MB, then 250 MB, and finally 750 MB. The format became the most popular of the superfloppy products which filled a niche in the late 1990s portable storage market. However, it was never popular enough to replace the standard 3 1/2 inch floppy disk. Zip drives fell out of favor for mass portable storage during the early 2000s as CD RW and USB flash drives became prevalent. The Zip brand later covered internal and external CD writers known as Zip 650 or Zip CD, despite the dissimilar technology.
Шолу
Zip диск – бұл стандартты 3 1/2 дюймдік дискетаның барлық қолайлылықтарына ие, бірақ әлдеқайда үлкен сыйымдылық опциялары бар және стандартты дискетамен салыстырғанда өнімділігі жақсарылған "суперфлоппи" дискілік дискі. Дегенмен, Zip диск корпустары стандартты 3 1/2 дюймдік дискета корпустарына ұқсас, бірақ сәл үлкен. Zip дискідегі оқу бастары қатты дискідегідей ұшып жұмыс істейді. Сызықтық актuator қазіргі заманғы қатты дискілерде қолданылатын дауыс катушкасымен басқару технологиясын пайдаланады. Алғашқы Zip дискінің максималды деректерді беру жылдамдығы шамамен 1,4 МБ/с (8× CD-R-мен салыстыруға болады; бірақ кейбір қосылу әдістері баяу, максималды үйлесімділік үшін параллель "ниббл" режимінде шамамен 50 кБ/с дейін төмендеуі мүмкін) және орташа іздеу уақыты 28 мс, ал стандартты 1,44 МБ дискетаның тиімді жылдамдығы ≈16 кБ/с және орташа іздеу уақыты ≈200 мс. 1990 жылдардың ортасы мен соңындағы десктоптық қатты дискілер 5400 айналым/мин жылдамдықпен айналады және 3 МБ/с-тан 10 МБ/с-қа немесе одан да көп деректерді беру жылдамдығына ие, ал орташа іздеу уақыты 20 мс-тан 14 мс-қа немесе одан да аз. Алғашқы Zip дискілері SuperDisk (LS 120) дискілерімен тікелей бәсекелесті, олар 20% көбірек дерек сақтай алады және стандартты 3 1/2 дюймдік 1,44 МБ дискеталарды оқи алады, бірақ төмен айналу жылдамдығына байланысты деректерді беру жылдамдығы төмен. Zip дискі Iomega компаниясының үшінші буыны болды және Iomega компаниясының бұрынғы Bernoulli Boxes дискілерінен көптеген жағынан ерекшеленді, соның ішінде бұрынғы өнімдерде болған Bernoulli пластинасының болмауы.
The Zip drive is a "superfloppy" disk drive that has all of the standard 3 1/2 inch floppy drive's convenience, but with much greater capacity options and with performance that is much improved over a standard floppy drive. However, Zip disk housings are similar to but slightly larger than those of standard 3 1/2 inch floppy disks. In the Zip drive, the heads fly in a manner similar to a hard disk drive. A linear actuator uses the voice coil actuation technology related to modern hard disk drives. The original Zip drive has a maximum data transfer rate of about 1.4 MB/s (comparable to 8× CD R; although some connection methods are slower, down to approximately 50 kB/s for maximum compatibility parallel "nibble" mode) and a seek time of 28 ms on average, compared to a standard 1.44 MB floppy's effective ≈16 kB/s and ≈200 ms average seek time. Typical desktop hard disk drives from mid to late 1990s revolve at 5,400 rpm and have transfer rates from 3 MB/s to 10 MB/s or more, and average seek times from 20 ms to 14 ms or less. Early generation Zip drives were in direct competition with the SuperDisk (LS 120) drives, which hold 20% more data and can also read standard 3 1/2 inch 1.44 MB diskettes, but they have a lower data transfer rate due to lower rotational speed. The Zip drive was Iomega's third generation of products, different from Iomega's earlier Bernoulli Boxes in many ways, including the absence of the Bernoulli plate of the earlier products.
Бір-біріне үйлесімділік
Zip дискілерін сақтау сыйымдылығы бірдей немесе одан жоғары диск жетегімен пайдалану қажет. Жоғары сыйымдылықтағы дисктер төмен сыйымдылықтағы тасымалдағыштарды оқи алады. 250 МБ диск 100 МБ дискіге қарағанда әлдеқайда баяу жазады, ал Iomega бағдарламалық жасақтамасы 100 МБ дискіні "толық" (күйзелісті) форматтау мүмкіндігіне ие емес. (Оларды Windows-тың кез келген нұсқасында қалыпты форматтауға болады; Iomega бағдарламалық жасақтамасының артықшылығы – толық форматтау 100 МБ дискілерді сәл жоғары сыйымдылықпен форматтай алады. 250 МБ дискілерді бірдей өлшемге форматтауға болады). 750 МБ диск 100 МБ дискілерді тек оқу режимінде қолдайды. 100 МБ дискі мен 250 МБ дискі арасындағы кері шағылыстыратын нүкте әртүрлі болғандықтан, егер үлкен диск кішкентай сыйымдылықтағы диск жетегіне салынатын болса, дискке қол жеткізуге тырыспай, бірден шығарылып тасталады. 750 МБ дискіде шағылыстыратын нүкте жоқ.
Zip disks must be used in a drive with an equal or greater storage capacity. Higher capacity drives can read lower capacity media. The 250 MB drive writes much more slowly to 100 MB disks than the 100 MB drive, and the Iomega software is unable to perform a "long" (thorough) format on a 100 MB disk (They can be formatted in any version of Windows as normal; the advantage of the Iomega software is that the long format can format the 100 MB disks with a slightly higher capacity. 250 MB disks format to the same size either way). The 750 MB drive has read only support for 100 MB disks. The retroreflective spot differs between the 100 MB disk and the 250 MB such that if the larger disk is inserted in a smaller capacity drive, the disk is immediately ejected again without any attempt being made to access the disk. The 750 MB disk has no reflective spot.
Сату, проблемалар және лицензия беру
Zip дисктер 1995 жылы жеткізілімдер басталғаннан кейін бастапқыда жақсы сатылды, себебі олардың бағасы төмен және (сол кездегі) сыйымдылығы жоғары болды. Диск бастапқыда бір картриджбен бірге 200 АҚШ долларына сатылды, ал қосымша 100 МБ картридждер 20 АҚШ долларына сатылды. Сол кезде қатты дискілердің сыйымдылығы әдетте 500 МБ болды және шамамен 200 АҚШ доллары тұрды, сондықтан Zip дискілерімен резервтік көшірме жасау үй пайдаланушылары үшін өте тиімді болды. Dell, Gateway және Apple Inc. сияқты кейбір компьютер жеткізушілер өздерінің құрылғыларына ішкі Zip дисктерін орнатты. Zip дисктер Syquest картридждік қатты дискі жүйесіне арзан балама ретінде графикалық өнер нарығында да маңызды орын алды. Келесі бірнеше жылда қосымша картридждердің бағасы жылдам төмендеді, өйткені оларды жеткізуді көбірек компаниялар бастады. Ақырында, жеткізушілер қатарында Fujifilm, Verbatim, Toshiba және Maxell, Epson және NEC болды. NEC сондай-ақ өзінің таңбасымен 100 МБ диск моделін лицензиялады. 1999 жылдан 2003 жылға дейін Zip дисктері мен дискілерінің сатылымы тұрақты түрде төмендеді. Zip дискілерінің мегабайтқа шаққандағы құны сол кездегі жаңа CD-R және CD-RW дискілерінің құны төмендегенімен салыстырғанда жоғары болды. Қатты дискілердің сыйымдылығы бірнеше гигабайтқа жеткені Zip дискілерімен резервтік көшірме жасауды азырақ тиімді етті. Сонымен қатар, компьютерлерге арзан жазбалы CD және DVD дискілерінің пайда болуы, одан кейін USB флеш-дискілері Zip дискін негізгі нарықтан ығыстырды. Дегенмен, өркендеген кезеңінде Zip дискілері стандартты 3 1/2 дюймдік дискетаға немесе электрондық поштаға тіркеме ретінде қоса алмайтын үлкен файлдарды алмасуды жеңілдетті, сонымен қатар файлды алушыға беру үшін жоғары жылдамдықты қосылыс болмады. Алайда, магниттік медианың оптикалық медиа мен флеш-жадқа қарағанда ұзақ мерзімді сақтау тұрақтылығы және жою/қайта жазу циклдарының жоғары болуы тұрғысынан артықшылықтары деректерді сақтау саласында оларға нишаны сақтайды. 1998 жылдың қыркүйегінде Iomega компаниясына қарсы "Өлімнің дыбысы" деп аталған Zip дискінің ақаулығына байланысты топтық сот процесі қозғалды, онда Iomega компаниясы Делавэр штатының Тұтынушылар Алаяқтығы заңын бұзды деген айып тағылды. 2006 жылы PC World Zip дискін барлық уақыттағы ең нашар 15-ші технологиялық өнім деп бағалады. Бірақ 2007 жылы PC World Zip дискін мәлімделген мәселелеріне қарамастан, барлық уақыттағы ең жақсы технологиялық өнімдердің 23-і деп бағалады.
Zip drives initially sold well after their shipments began in 1995, owing to their low price and high (for the time) capacity. The drive was initially sold for just under US$200 with one cartridge included, and additional 100 MB cartridges for US$20. At this time hard disks typically had a capacity of 500 MB and cost around US$200 , and so backing up with Zip disks was very economical for home users—some computer suppliers such as Dell, Gateway and Apple Inc. included internal Zip drives in their machines. Zip drives also made significant inroads in the graphic arts market, as a cheaper alternative to the Syquest cartridge hard disk system. The price of additional cartridges swiftly dropped further over the next few years, as more companies began supplying them. Eventually, the suppliers included Fujifilm, Verbatim, Toshiba and Maxell, Epson and NEC. NEC also produced a licensed 100 MB drive model with its brand name. Sales of Zip drives and disks declined steadily from 1999 to 2003. Zip disks had a relatively high cost per megabyte compared to the falling costs of then new CD R and CD RW discs. The growth of hard disk drives to multi gigabyte capacity made backing up with Zip disks less economical. Furthermore, the advent of inexpensive recordable CD and DVD drives for computers, followed by USB flash drives, pushed the Zip drive out of the mainstream market. Nevertheless, during their prime, Zip disks greatly eased the exchange of files that were too big to fit into a standard 3 1/2 inch floppy or an email attachment, and there was no high speed connection to transfer the file to the recipient. However, the advantages of magnetic media over optical media and flash memory, in terms of long term file storage stability and high erase/rewrite cycles, still affords them a niche in the data storage arena. In September 1998, a class action suit was filed against Iomega over a type of Zip drive failure dubbed the "Click of Death", accusing Iomega of violation of the Delaware Consumer Fraud Act. In 2006, PC World rated the Zip drive as the 15th worst technology product of all time. Nonetheless, in 2007, PC World rated the Zip drive as the 23rd best technology product of all time despite its known problems.
Мұра
Zip дисктерді ретро-компьютерге құмар жандар әлі күнге дейін қазіргі және ескі компьютерлік жүйелер арасында үлкен көлемде (ретро-аппараттық құралдармен салыстырғанда) деректерді тасымалдау құралы ретінде пайдаланады. Commodore Amiga, Atari ST, Apple II және "ескі буын" Macintosh қауымдастықтары SCSI интерфейсімен жабдықталған дисктерді жиі қолданады. Олар музыка өндірісі саласында да белгілі бір орын тапты, себебі SCSI-мен үйлесімді Zip дискілерін 1990-шы жылдарғы көне үлгідегі семплерлер мен синтезаторлармен қолдануға болады. Zip дискілері кем дегенде 2014 жылға дейін авиацияда қолданылып келді. Jeppesen навигациялық деректер базасын жаңартуды таратып, ал Universal Avionics TAWS, UniLink және Performance деректер базаларын 100 және 250 МБ Zip дискілері арқылы ұшуды басқару жүйелеріне жүктеуге мүмкіндік берді.
Zip drives are still used today by retro computing enthusiasts as a means to transfer large amounts (compared to the retro hardware) of data between modern and older computer systems. The Commodore Amiga, Atari ST, Apple II, and "old world" Macintosh communities often use drives with the SCSI interface prevalent on those platforms. They have also found a small niche in the music production community, as SCSI compatible Zip drives can be used with vintage samplers and keyboards of the 1990s. Zip disks were still in use in aviation until at least 2014. Jeppesen distributed navigation database updates, and Universal Avionics supplies TAWS, UniLink and Performance databases for upload into flight management systems via 100 and 250 MB Zip disks.
ZipCD-нің
Iomega сонымен қатар 1990 жылдардың соңында Zip брендімен ZipCD 650 деп аталатын ішкі және сыртқы жазбалы CD дискілер желісін шығарды. Ол стандартты CD-R медиасын қолданды және магниттік Zip дискісінің форматымен ешқандай қатысы болмады. Сыртқы модельдер Zip дискісі стиліндегі корпусқа орнатылды және стандартты USB 1.1 қосылымдарын пайдаланды. Iomega, CD-R немесе CD-RW медиасына UDF дискісінің әрпіне қол жеткізуге мүмкіндік беру үшін Adaptec компаниясының DirectCD бағдарламалық жасақтамасын қолданды. Компания ZipCD деген атпен ашық стандартты CD-R дискісі мен CD-RW медиасын шығарды. ZipCD дискісінің алғашқы үлгілері Philips дискілері болып қайта жарияланды, олар да өте сенімсіз болғандықтан, топтық сотқа шағымдану сәтті аяқталды. Кейінгі модельдер Plextor компаниясынан алынды.
Iomega also produced a line of internal and external recordable CD drives under the Zip brand in the late 1990s, called the ZipCD 650. It used regular CD R media and had no format relation to the magnetic Zip drive. The external models were installed in a Zip drive style case, and used standard USB 1.1 connections. Iomega used the DirectCD software from Adaptec to allow UDF drive letter access to CD R or CD RW media. The company released an open standard CD R drive and CD RW media under the same ZipCD name. Early models of ZipCD drives were relabeled Philips drives, which were also so unreliable that a class action lawsuit succeeded. Later models were sourced from Plextor.