Кіріспе

Техас математика және ғылым академиясы (TAMS) – Солтүстік Техас университетіндегі 375-ке жуық орта мектептің 11-12 сынып оқушыларына арналған екі жылдық пансиондық, ерте қабылдау колледж бағдарламасы. Студенттер қатаң іріктеуден өткен қабылдау процесі арқылы штаттың барлық аймақтарынан қабылданады. TAMS Математика, ғылым және технология саласындағы мамандандырылған орта мектептердің ұлттық консорциумының мүшесі болып табылады.

Тарих

TAMS 1987 жылғы 23 маусымда 70-ші Техас заң шығарушы органымен математика, ғылым және инженерия салаларындағы жоғары деңгейдегі курстарды оқуға орта мектеп оқушыларына мүмкіндік беру мақсатында құрылды. Ол Солтүстік Техас университетінде математика мен ғылымға қабілетті орта мектеп жасындағы студенттер үшін интернат бағдарламасы ретінде жоспарланған. Бұл инновациялық бағдарламаның құрылуы математикалық және ғылыми мәселелерді шешуде жеткілікті дайындыққа ие студенттердің күтілетін тапшылығы туралы білім берушілердің ұлттық алаңдаушылығынан туындады. Америка жастарының бәсекеге толы технологиялық қоғамда өмір сүруге дайындалуы керек екенін мойындаған Техас сияқты бірнеше штаттар математика мен ғылым салаларына студенттерді тартатын және осы салалардағы дарынды, ынталы жастарға үдемелі білім беруді ұсынатын балама білім беру бағдарламаларын құруды жөн көрді. TAMS басқа штаттық қолдау көрсететін математика және ғылым мектептерінен ерекшеленеді, себебі академия студенттерге жоғары мектептің соңғы екі жылымен бірге колледждің екі жылын аяқтау мүмкіндігін ұсынады. Алғашқы TAMS тобы 1988 жылғы 22 тамызда келді. 1990 жылғы түлектердің 65 студенті «TAMSтер» деп белгілі болды. Академия содан бері өсіп, соңғы жылдары түлектердің саны 185 студентке дейін жетті. Өтініш берушілер тек Техас штатының тұрғындарына ғана шектеледі. TAMS-қа қабылдау процесі кешенді және көптеген колледждердегідей жүзеге асырылады. Өтініштер әдетте студент орта мектептің екінші курсында оқитын шілде мен мамыр айының ортасы аралығында қабылданады, бірақ кейбір бірінші курс студенттері де өтініш білдіреді. Орта және жоғары мектептегі бағалар, мектептегі сабақтардың (әсіресе математика сабақтарының) күрделілігі, мұғалімдер мен академиялық кеңесшінің немесе директордың ұсыным хаттары, өтініш берушінің екінші курсының қаңтарынан кешіктірілмей алынған SAT нәтижелері және эссе сияқты бірнеше критерийлер бағаланады. Іріктелген үміткерлер TAMS-тің «Сұхбат күндерінің» бірінде сұхбатқа шақырылады. Сұхбат күні үміткерлер алгебрадан диагностикалық тесттерден өтеді, кампусты аралайды және топтық сұхбаттарға қатысады. Жыл сайын 500-ден астам студент өтініш білдірсе, бағдарламаға шамамен 200-і ғана қабылданады.

Академиктер

Қабылдау процесінің таңдаулылығына байланысты, TAMS студенттерінің арасында дәстүрлі түрде жоғары академиялық орта қалыптасқан. 2015 жылғы түлектердің өзі 200-ден аз түлектердің ішінде 66 Ұлттық Ұсынушының жартылай финалисі болды. 2013 жылы TAMS студенттерінің орташа SAT көрсеткіші 2121 болды, бұл Техас штатындағы мектептердің арасында екінші және бүкіл ел бойынша оныншы орынды иеленді. TAMS студенттері көптеген штаттық, ұлттық және халықаралық жарыстарда жемісті өнер көрсетті, әсіресе Intel Talent Search және Siemens Competition сияқты зерттеуге негізделген жарыстарда. 2013 жылғы Siemens Foundation жарысында 2 TAMS студенті аймақтық финалист атанды, ал тағы 17 студент жартылай финалист ретінде танылды. 2014 жылы Siemens Foundation 7 TAMS студентіне аймақтық финалист және тағы 16 студентке жартылай финалист статусын берді; 2015 жылы 16 жартылай финалист және 3 TAMS аймақтық финалисі болды. Соңғы кезде 15 TAMS түлектері 2016 жылғы Siemens жарысында жартылай финалист мәртебесіне ие болды; түлек Пратик Калакунтла аймақтық финалист, содан кейін ұлттық финалист атанды және 2016 жылдың желтоқсанында өткен ұлттық финалда 30 000 доллар жеңіп алды.

Оқу бағдарламасы

TAMS толықтай Солтүстік Техас университетінің құрамында жұмыс істейді. TAMS студенттері TAMS-те оқитын екі жыл ішінде UNT курстарын тыңдайды және TAMS орта мектебінің дипломын, сондай-ақ кемінде 57 сағат көлемдегі трансферлік колледж кредиті бар UNT колледжінің транскриптін алады. Барлық курстар UNT университетінің курстары болып табылады және оларды UNT оқытушылары мен профессорлары оқытады. Бірінші семестрден кейін міндетті курстармен қатар, студенттер кең ауқымды таңдау пәндерін таңдауға мүмкіндік алады. Студенттер сондай-ақ дүйсенбі күндері сағат түстен кейін өтетін апталық семинарға қатысуға міндетті, онда зерттеу мүмкіндіктері және академиялық емес тақырыптар сияқты академиялық тақырыптарды қамтитын түрлі презентациялар ұсынылады. Барлық негізгі курстар күзгі және көктемгі семестрлерде TAMS/UNT-да оқытылуы керек, бірақ кейбір таңдау пәндерін жазда оқуға болады. Тек бірінші семестрде студенттің ең төменгі GPA-сы 2,7 болуы керек. Осы көрсеткіштен төмен GPA-сы бар студенттер бірінші семестрде оқудан шығарылады. GPA-сы 2,7 мен 3,0 аралығындағы студенттер келесі семестрге академиялық сынақ мерзіміне алынады.

Оқу және оқу ақысы

TAMS студенттері әр семестрде McConnell Hall-дағы жатақхана мен тамақтану және міндетті UNT тамақтану жоспары үшін төлем жасауға, сондай-ақ жылдық $2500 бағдарламалық төлем мен стипендия қолданылғаннан кейін шамамен $5500 оқу ақысын төлеуге жауапты. Студенттердің шамамен отыз пайызы FAFSA сияқты бағдарламалар арқылы қаржылай көмек алып, шығындарын азайтады. TAMS қаржыландыру арнайы бөлінген қаражат есебінен және Ғылым қорынан түсетін қаржымен қамтамасыз етіледі.

Зерттеулер, стипендиялар және марапаттар

ТАМС студенттері оқу жылында да, жазғы демалыста да профессордың жетекшілігімен университет аумағында немесе одан тыс жерде зерттеу жұмыстарын жүргізуге ынталандырылады. Осы зерттеулерді қаржыландыру үшін жылына шамамен 60 студентке TAMS жазғы зерттеу стипендиясы ұсынылады; жаз бойы зерттеумен айналысатын студенттер әдетте аптасына 30-40 сағатты зертханада жұмыс істеуге жұмсайды. Көптеген студенттер университет студенттері ретінде Barry M. Goldwater стипендиясы үшін де бақ сынасады. ТАМС студенттері бұл байқауда көбінесе сәтті болады; 2016 жылы Солтүстік Техас университеті ұсынған төрт TAMS студенті де стипендияны жеңіп алды, осылайша UNT елдегі осындай жетістікке қол жеткізген азау университеттің бірі болды. 2012 жылы TAMS-те оқып жүргенде Моника Тьё «Jeopardy!» Колледж чемпионатында ең жас жеңімпаз атанды.

Студенттік өмір

TAMS студенттері TAMS-тегі студенттік өмір туралы толыққанды ақпаратты қамтитын бейресми Wiki бетін жасады. Бұл бетті негізінен қазіргі TAMS студенттері күтіп ұстайды. TAMS студенттері техникалық тұрғыдан Солтүстік Техас университетінің студенттері саналғандықтан, барлық UNT студенттері сияқты бірдей мүмкіндіктерге ие: университет кафетерияларына, кітапханаларға, демалыс орындарына қол жеткізу және UNT ұйымдастырған іс-шаралар мен жарыстарға қатысу. Бірақ, бұл ережеден түнгі сағаттағы қатаң ереже (төменде қараңыз) өзгеше.

Макконнелл залы

Барлық TAMS студенттері Макконнелл залында тұрады. Бағдарламаның алғашқы жылдарында TAMS студенттері ғимаратты UNT студенттерімен бөлісіп тұрды, бірақ бағдарлама тым үлкен болып, басқа студенттермен жатақхананы бөлісу мүмкін болмай қалды. 1961 жылы әйелдерге арналған жатақхана ретінде салынған Макконнелл залы төрт қанаттан (зал 1990 жылы үлкен жөндеуден өткенге дейін үш қанаттан тұрды) және үш қабаттан тұрады, олар жыныс және курс бойынша бөлінген. Залда кішкене асүй, бірнеше жиналыс бөлмелері, кір жуу бөлмелері, дәретханалар және екі ортақ бөлме бар. Ортақ бөлмелердің бірі – Смитти зерттеу залы, тыныш сағаттарда оқу орны ретінде пайдаланбағанда, демалыс бөлмесі ретінде қызмет етеді. Екінші ортақ бөлме, Mac Café, бұрын университет кафетериі болғандықтан, студенттік шараларды өткізеді және академиялық және әлеуметтік байланыс үшін жиналатын орын болып табылады. Студенттер залдың 374 екі орындық жатақханасының кез келгенінде жұппен тұрады, олардың әрқайсысында екі төсек, киім шкафтары мен қоймалары, үстелдер, раковина, интернетке қол жеткізу және электр розеткалары бар; кейбір бөлмелерде жеке дәретхана мен душ бар, ал қалғандары көрші бөлмелермен бірлесе отырып пайдаланады. Қалған бөлмелерге арналған жалпы дәретханалар да бар. Барлық TAMS студенттері бір ғимаратта және бір-біріне жақын тұрғандықтан, TAMS өте жақын қауымдастыққа ие. Студенттер көбінесе өз күндерін қалағандай жоспарлай алады, бірақ барлық студенттерге комендант сағаты бар және олар арнайы рұқсатсыз сағат 23:00-ден (жұма және сенбі күндері сағат 01:00-ден) таңғы 6:00-ға дейін залда болуы керек. Дегенмен, студенттер түнде немесе комендант сағатынан кейін сыртқа шығуға рұқсат сұрауға құқылы.

Еріктілік

TAMS бағдарламасы студенттерге Техас штатының Дентон аймағында волонтерлік мүмкіндіктерді табуға көмектеседі. Көптеген волонтерлік іс-шаралар бағдарламаның көптеген клубтары мен ұйымдары, сондай-ақ студенттік өмір арқылы үйлестіріледі. TAMS студенттері оқу жылы бойы қатысады. Волонтерлік қызмет бастауыш мектепте оқытудан, ауруханалар мен зейнеткерлер үйлерінде волонтерлікке қатысудан, Дентонның экологиялық тазалық жұмыстарына қатысудан, UNT ұйымдастырған қайырымдылық аукциондары мен қоғамдық іс-шараларды өткізуден және тағы да басқа қызметтерден құралады. Студенттер Дентон қауымдастығында волонтерлікті қолдау мақсатында коммерциялық емес ұйымдар құрды. PCS 2 Prosper – TAMS студенттері құрған белгілі ұйымдардың бірі. Волонтерлер жергілікті тұрғындар мен компаниялардан компьютерлер мен ноутбуктерді жинап, оларды жөндеуден және жаңартудан кейін мұқтаж мектептер мен үйлерге таратады. Forward Tutoring – TAMS студенттері құрған коммерциялық емес стартап, мақсаты – менторлар мен репетиторлар қауымдастығын құру. Бұл онлайн оқыту қызметі, онда TAMS студенттері академиялық көмекке мұқтаж мектептерге өз уақытын волонтерлік негізде жұмсайды. Осы көмекті алушы студенттер өз кезегінде басқа коммерциялық емес ұйымдарға қоғамдық қызмет көрсетуге қатысады. Ұйым өз бағдарламасымен танымал болды және 2011 жылы Мерфи Кәсіпкерлігінен бета-тестілеу сәтті өткеннен кейін грант алды.