Кіріспе

Жаңа Зеландияның электр энергиясын өндіруші және сатушы компаниясы

Meridian Energy Limited – Жаңа Зеландияның электр энергиясын өндіруші және сатушы компаниясы. Компания Жаңа Зеландияның электр энергиясының ең көп бөлігін өндіреді, 2014 жылдың желтоқсанында аяқталған жылы елдің электр энергиясының 35 пайызын құрады. 2015 жылдың желтоқсанына қарай тұтынушылар саны бойынша нарықтағы үлесі 14 пайызды құраған төртінші ірі сатушы болып табылады. Meridian 1998–99 жылдары Жаңа Зеландияның Электр корпорациясының (ECNZ) таратылуынан пайда болған үш электр компаниясының бірі, ол Вайтаки өзенін және Манапури су электр стансаларын қабылдады. Алғашқыда Жаңа Зеландия Үкіметіне толығымен тиесілі мемлекеттік кәсіпорын болған компания 2013 жылдың қазан айында Бесінші Ұлттық Үкімет тарапынан жартылай жекешелендірілді, Үкімет 51,02% акцияны сақтап қалды. Бүгінде Meridian Жаңа Зеландияның Оңтүстік аралында жеті су электр стансасын және бір жел электр стансасын, ал Солтүстік аралда төрт жел электр стансасын пайдаланады.

Тарих

Meridian компаниясы 1999 жылы Жаңа Зеландияның электр энергиясы нарығының реформасы нәтижесінде Жаңа Зеландияның Электр Корпорациясының (ECNZ) таратылуынан пайда болды. Meridian-нің ECNZ-дегі үлесі мемлекеттік кәсіпорын ретінде корпорацияланды, оның жеке директорлар кеңесі және екі министрлік акционері болды: Қаржы министрі және Мемлекеттік кәсіпорындар министрі. 2013 жылы ол Жаңа Зеландияның бесінші Ұлттық үкіметі тарапынан ішінара жекешелендірілді. Реформалардың бөлігі ретінде жергілікті электр компаниялары желілік және бөлшек саудаға бөлінді, ал бөлшек сауда бөлігі сатылды. Meridian бастапқыда Northpower, Centralines, Scanpower және Network Waitaki компанияларының бөлшек сауда базасын сатып алды, кейін NGC компаниясынан Orion бөлшек сауда базасын иеленді. 2001 жылы Meridian Австралияда бес шағын гидроэлектр стансасын сатып алды. Бұл станциялар негізінен суаруға пайдаланылатын тоғандармен байланысты, олардың жалпы қуаты 62 МВт құрады. 2001 жылдың қыркүйегінде Meridian сол кездегі Жаңа Зеландияның ең ірі электр энергиясын бөлшек саудаға сатушы компаниясы Natural Gas Corporation (NGC) компаниясының Оңтүстік аралдағы клиенттер базасын сатып алды. Сатып алу ерекше құрғақ күздің соңында болды. Гидроэнергия деңгейінің төмендеуі көтерме нарықтағы спот бағаларын жоғары деңгейге көтерді. NGC клиенттер базасын Канаданың TransAlta компаниясы Жаңа Зеландиядан кеткен кезде сатып алды. NGC «TransAlta» брендінің жаман беделінен құтылу үшін өзін OnEnergy деп атады. OnEnergy қысқы нарықтағы жоғары бағаларға төтеп беру үшін жеткіліксіз қуатқа ие екенін анықтады және ешқандай сақтандыру шартын сатып алмаған қателік жасады. Ол бөлшек сауда бағасын көтеруге тырысты, бірақ клиенттері басқа бөлшек саудагерлерге ағылып кетті. Нәтижесінде, үлкен шығындарға ұшыраған NGC бөлшек сауда секторынан кетуге мәжбүр болды және клиенттер базасын екі мемлекеттік компанияға – Meridian және Genesis Energy компанияларына сатты. Осыдан кейін Жаңа Зеландияның электр энергиясы нарығы тік интеграцияланды, көптеген сарапшылар бұл бөлшек сауда нарығындағы бәсекеге кері әсер етеді деп санайды. 2003 жылдың сәуірінде Meridian Австралиядағы қызметін Southern Hydro компаниясын сатып алып, Австралиядағы электр қуатын өндіру қуатын 540 МВт-қа арттырды. Оңтүстік жарты шарда 2003 жылғы қыс судың аз ағыны мен сақталу деңгейі көтерме нарықтағы ерекше бағаларға әкелді. Нәтижесінде TrustPower және Freshstart компаниялары өндіріс қуаты жоқ аймақтардан бас тартты. Бұл Оңтүстік аралдағы клиенттер базасында Meridian-нің үстемдігін күшейтті. 29 наурыз 2004 жылы Meridian Аква жобасын тоқтатты, ол Солтүстік Отагодағы Төменгі Вайтаки өзенінде алты тоған мен жасалмаған каналды салуға арналған 524 МВт электр қуатын тарату жобасы болды. Бұл жоба Жаңа Зеландияда осындай ауқымдағы гидроэлектр стансаларын салудың соңғы мүмкіндігі деп есептелді. Жобаны тоқтату Meridian-ге 38,7 миллион NZ$ тұс келді. Meridian суды пайдалану құқықтарының белгісіздігі, өсетін шығындар және Ресурстарды басқару туралы заңнама бойынша келісімдер алудың қиындықтары мен белгісіздігіне байланысты жобаны тоқтатты. 2004 жылдың шілдесінде Meridian тоқтатылған жобаның тәуелсіз аудитін жариялады. 9 желтоқсан 2004 жылы сол кездегі премьер-министр Хелен Кларк Те Апити жел электр стансасын ресми түрде ашты – Meridian-нің алғашқы жел электр стансасы. 2005 жылдың 2 маусымында Meridian Веллингтонның батысында жел электр стансасын салу туралы ұсыныс жасады, жобаның жалпы қуаты 210 МВт болатын 70 жел турбинасы бар, ол Солтүстік аралдың оңтүстік-батыс шетіндегі Макара маңындағы ауылдық жерде 55,8 шаршы километрде салынбақ. Жергілікті Макара қорғаушылары тобы жобаға қарсы шықты. Жобаға ресурстық келісім алу туралы өтініш 2005 жылдың 21 желтоқсанында сәтті қабылданғаны туралы хабарланды. Кейіннен келісімге шағымданылып, 2007 жылдың мамырында бекітілді. 30 қараша 2005 жылы Meridian өзінің Австралиядағы Southern Hydro операциясын Australian Gas Light Company компаниясына 1,42 миллиард австралиялық долларға (1,52 миллиард NZ$) сатуды аяқтады. Meridian сатып алғаннан бері Австралиядағы активтерін тұрақты түрде кеңейтіп, жаңартып келді, соның ішінде 91 МВт жел электр стансасын іске қосты. Сату жаңартылатын энергияны өндіруге жаңа сұранысқа байланысты үлкен премияға ие болды, себебі Австралияның электр энергиясын бөлшек саудаға сатушылар жаңартылатын энергияның белгілі бір үлесін сатуға міндетті болды. 8 маусым 2007 жылы Уайт Хилл жел электр стансасы ресми түрде ашылды. 29 сәуір 2009 жылы премьер-министр Джон Кей Вест-Винд жел электр стансасындағы алғашқы 15 турбинаны ресми түрде іске қосты. 1 маусым 2011 жылы Meridian Energy компаниясының Tekapo A және Tekapo B гидроэлектр стансаларын Genesis Energy компаниясына сатуы күшіне енді. Сату электр энергетикалық секторын жақсартуға бағытталған үкіметтік реформалардың бөлігі болды. 30 қыркүйек 2013 жылы компанияның 49 пайызы акциялары 1,50 – 1,80 доллар аралығында сатуға ресми түрде ұсынылды.

Электр станциялары

Meridian Energy компаниясы Оңтүстік аралда жеті гидроэлектр стансасына ие және оларды пайдаланады. Сондай-ақ, ол Жаңа Зеландияда бес жел электр стансасын және Веллингтон қаласының Бруклин ауданындағы бір турбинаны иеленеді және басқарады. Барлығы, Meridian компаниясының Жаңа Зеландиядағы жалпы орнатылған қуаты 2754 МВт, ал шетелде 201 МВт құрайды.

Атауы Түрі Орналасқан жері Турбина саны Сыйымдылығы (МВт) Жылдық өндіріс (орташа ГВт) Іске қосылған жылы Ескермелер
Жаңа Зеландия станциялары
Авимор Гидроэлектрлік Вайтаки өзені 4 220 942 1968
Бенмор Гидроэлектрлік Вайтаки өзені 6 540 2215 1965
Манапури Гидроэлектрлік Манапури көлі, Фиордленд ұлттық паркі 7 800 4800 1971
Милл Крик Жел Охариу аңғары, Веллингтонның солтүстік-батысы 26 60 – 2014
Охау A Гидроэлектрлік Вайтаки өзені 4 264 1140 1979
Охау B Гидроэлектрлік Вайтаки өзені 4 212 958 1984
Охау C Гидроэлектрлік Вайтаки өзені 4 212 958 1985
Те Апити Жел Руахин таулары 55 91 320 2004
Те Уку Жел Раглан қаласының жанында, Вайкато 28 64.4 – 2011
Вайтаки Гидроэлектрлік Вайтаки өзені 6 90 496 1934
Веллингтон жел турбинасы Жел Бруклин, Веллингтон 1 0.23 1 1993
Батыс Жел Макара, Веллингтонның батысы 62 143 600 2009
Уайт Хилл Жел Моссберн қаласының жанында, Саутленд 29 58 230 2007

Көміртегі көздері

2006 жылы Greenpeace "Меридианды" Жаңа Зеландиядағы жалғыз "жасыл" электр энергиясы компаниясы деп бағалады. 2007 жылы Meridian компаниясы Landcare Research ұйымынан CarboNZero сертификатын алғанын хабарлады, бұл оның электр энергиясын өндіру және сату қызметтері көміртегінің әсерінсіз екенін растады. 2008 жылы Meridian Киото протоколының JI бағдарламасы бойынша шығарылған және сатылған алғашқы көміртегілік кредиттерді шығарды және сатты. 2008 жылдың маусым айында Ұлттық партияның Климаттық өзгерістер жөніндегі өкілі Ник Смит Коммерциялық комиссияға шағымданып, Meridian компаниясының жарнамасындағы көміртегілік бейтараптық туралы мәлімдемесінің бұрмалаушы екенін айтты, себебі Смит пікірінше, Meridian құрғақ жылдары клиенттерін электрмен қамтамасыз ету үшін жылумен өндірілген қуатты сатып алуға мәжбүр болған. Meridian компаниясының өкілі олардың көміртегілік бейтараптығына берілген сертификаттың дұрыстығын қорғады. 2009 жылдың шілдесінде Сауда комиссиясы Meridian компаниясының көміртегілік бейтараптық туралы мәлімдемелерінің бұрмалаушы емес екенін анықтады.

Электрлік көліктер мен зарядтау бағдарламасы

2015 жылы Meridian көміртегі шығарындыларын азайту мақсатында өзінің қызметтік автопаркін электрлік көліктерге ауыстыра бастады. 2019 жылдың басында Meridian EV100 бастамасына қосылып, 2030 жылға қарай жеңіл жолаушылар көлігінен құралған қызметтік автопаркін 100% электрлік етуге міндеттелді. 2019 жылдың тамызында компания электрлік қызметтік автопаркке ауысу жұмысы үшін Deloitte Energy Award for a Low Carbon Initiative сыйлығын жеңіп алды.

Какапоны қалпына келтіру бағдарламасы

Meridian Energy 2016 жылдан бері Табиғатты қорғау департаментінің какапоны қайта жаңғырту бағдарламасының ұлттық серіктесі болып табылады. Какапо – Жаңа Зеландияға тән, құрып бара жатқан попугай. Бұл серіктестік генетика, тамақтану, ауруларды басқару және жаңа орындар табуға қатысты зерттеулер мен бастамаларды қаржыландыруға көмектеседі. Meridian қызметкерлері сондай-ақ какаполар тіршілік ететін, зиянкестерден таза аралдарға электрмен қамтамасыз ету және еріктілерді жіберу арқылы қатысады.

Өзендерді қалпына келтіру жобасы

1990 жылы Меридиан «Өзендерді қалпына келтіру» жобасын іске қосты, бұл 1930 жылдардан 1980 жылдарға дейінгі гидроэлектрлік қуатты дамытудың Уайтаки өзендерінің тарамдалған арналары мен батпақтарына тигізген әсерін ескерді. «Өзендерді қалпына келтіру» жобасының жұмысын Жаңа Зеландияның Табиғатты қорғау департаменті жүзеге асырады және қарқынды түрде арамшөптермен күресу, жыртқыштарды бақылау, батпақ жерлерді құру, сондай-ақ зерттеу және мониторинг бағдарламаларын қамтиды. 2011 жылы Tekapo A және Tekapo B станциялары Genesis Energy компаниясына сатылғанда, бұл электр энергиясы компаниясы өтемақы қаражатын беру туралы келісімге қосылды.

Уаяу өзенін қалпына келтіру

1996 жылы Манапури су электр станциясының салдарынан Вайу өзеніне тиетін зиянды азайту және оны жақсарту мақсатында Вайу балық шаруашылығы және жануарлар дүниесін күзеу қоры құрылды. Қор Waiau жұмыс тобы және ECNZ (қазіргі Meridian Energy Limited) серіктестігімен құрылды. Оның қамтыған аймағы оңтүстіктегі Те-Вэ-Вэ шығанағынан солтүстіктегі Те-Анау көліне дейін созылады. Жұмыс су-батпақты жерлерді, су арналарын және жағалау бойындағы ағаштарды отырғызуды жақсартуға бағытталған.

Веллингтон жел мүсінінің жаяу жүрісі

Жаңа Зеландияның астанасы Веллингтон желді атмосферасымен әйгілі. Осыған орай, Meridian Energy Wind Sculpture жолы құрылған. 2007 жылы төрт мүсін "Ең үздік қоғамдық өнер" сыйлығына ие болды, ал соңғы мүсін 2010 жылдың мамырында ашылды. Бес мүсін: Фил Прайстің "Зефирометр", Леон ван ден Эйкельдің "Қалалық орман" (Аллан Браунмен бірлесіп жасалған), Фил Дадсонның "Акау Танги", Эндрю Драммондтың "Жарқын мұнара" және Кон Димопулостың "Тынық мұхитының шөбі". Мүсіндерді Веллингтон мүсін қоры басқарады.

KidsCan (Балалар алады)

2013 жылы Меридиан KidsCan қайырымдылық қорының бас серіктесі атанды. 2019 жылдың сәуір айында компания мұқтаж балаларға түскі ас, жаңбырлық киім, аяқ киім және жылы киім беруге көмектесу үшін тағы үш жылға қолдау көрсетуге міндеттенді.

Power Up Қоғамдық қоры

"Меридиан" компаниясы Power Up қоры арқылы энергия өндіретін объектілеріне жақын аудандарға қолдау көрсетеді. Осы арқылы Жаңа Зеландиядағы жеті ауылда табиғатты қорғау, қоғамдық және білім беру жобаларына көмек көрсетіледі.

Дау

2019 жылы «Electric Kiwi» бәсекелес бөлшек саудагерінің «Жарнама стандарттары органына» шағымы бойынша, «Meridian» компаниясының бөлшек саудада сатқан электр энергиясы 100% жаңартылатын екенін жоңғыртқандығы анықталды, бұл тұтынушыларды қателеуге әкеп соқты. Сонымен қатар, Жаңа Зеландияның Электр энергиясы басқармасының алдын ала шешіміне сәйкес, «Meridian Energy» компаниясы 2019 жылдың желтоқсанында Оңтүстік аралдағы су тоғандарынан артық су төгіп, электр энергиясының бағасын көтергені анықталды. Бұл суды энергия өндіру үшін пайдалануға болар еді.